Vị Thánh đầu tiên thuộc thế hệ thiên niên kỷ

Vị Thánh hiện đại

Nếu nhìn thấy cậu thiếu niên này ở một góc phố nào đó, bạn sẽ chẳng thấy gì đáng chú ý. Áo khoác mỏng màu đỏ, cái ba-lô đựng laptop trên vai, quần jeans và giày thể thao.

Một thiếu niên điển hình của thời đại. Chỉ thiếu có bộ tai nghe.

Nhưng trong nhiều bức ảnh khác hiện đã đươc các cơ quan thông tấn quốc tế lan truyền khắp thế giới, người ta thấy trên đầu cậu có một vòng hào quang.

Hôm 1 tháng 7, Vatican News đưa tin Đức Thánh Cha Phanxicô và một nhóm hồng y đã phê chuẩn việc phong thánh cho Chân phước Carlo Acutis.

Lễ phong thánh cho cậu thiếu niên đam mê công nghệ này sẽ được cử hành vào năm 2024 hoặc Năm Thánh 2025. Buổi lễ dự kiến sẽ ​​diễn ra tại Quảng trường Thánh Phêrô ở Vatican City, do Đức Giáo hoàng chủ lễ, trước sự chứng kiến ​​của hàng chục ngàn người.

Khi Acutis chính thức được tuyên thánh, Giáo hội Công giáo trên toàn thế giới sẽ có thể đặt tên của vị thánh mới cho các giáo xứ và các trường học và sẽ có một ngày lễ để kính mừng ngài hàng năm.

Việc phong thánh cho Chân phước Carlo Acutis đã đảo ngược hình ảnh truyền thống của một vị thánh trước nay. Acutis không phải là một nhân vật trong Kinh thánh cổ xưa hay một vị thánh tử đạo trong các cuộc Thập tự chinh, hoặc trong các cuộc bách hại đạo Công giáo. Ngài là một thiếu niên giỏi công nghệ mới, người đã thiết kế một trang web về các phép lạ. Nói cách khác, ngài là một vị thánh hiện đại.

Tuổi trẻ của một vị thánh

Carlo Acutis ra đời ngày 3 tháng 5 năm 1991 ở London, nơi cha của cậu đang làm việc. Chỉ vài tháng sau, cậu theo cha, ông Andrea Acutis và mẹ, bà Antonia Salzano, dọn về Milan, Ý đại lợi.

Trong khi cha mẹ của Carlo không phải là những người mộ đạo, Acutis lại đã thể hiện lòng sùng đạo ngay từ nhỏ. Bà Antonia Salzano, kể rằng trước khi có Carlo, bà chỉ đi nhà thờ có ba lần – rước lễ lần đầu, thêm sức và lễ cưới. Sau khi được rước lễ lần đầu, Carlo thường xuyên đi lễ tại nhà thờ giáo xứ đối diện với trường tiểu học của cậu. Theo cáo thỉnh viên xúc tiến án phong thánh cho Carlo, cậu “đã cố gắng lôi kéo người thân, cha mẹ của mình đi dự thánh lễ mỗi ngày”. Bà Salzano cho biết con bà đặc biệt bị mê hoặc bởi nghi thức Thánh Thể và thường xin cha mẹ đưa đến nơi sinh của các vị thánh và các nơi có phép lạ xảy ra.

Như hầu hết những người trẻ đồng trang lứa, Acutis thích chơi game điện tử. Bà mẹ nói rằng cậu con trai đã mua một bộ PlayStation khi lên 8 tuổi. Nhưng, theo bà mẹ, Carlo biết  giới hạn số giờ chơi game vì ý thức được rằng game có thể gây nghiện và biết “sự nguy hiểm của internet”. Bà Salzano nói Carlo thích cả Game Boy và GameCube của Nintendo lẫn PlayStation và Xbox. Theo Thông tấn xã Công giáo (CAN) Carlo cũng thích Spider-Man và Pokémon còn thông tấn CNN nói cậu thích chơi các game Halo, Super Mario và Pokémon. Thế nhưng thời gian dành để chơi game của cậu không bao giờ quá hai giờ mỗi tuần. Không chỉ trò chơi điện tử, Carlo còn thích âm nhạc, cậu chơi kèn saxophone, thể thao, cậu đá banh, và cậu cũng yêu súc vật.

Bà Salzano nói thêm rằng từ năm 9 tuổi, cậu bé đã dành thời gian giúp đỡ những người vô gia cư ở Milan và tặng tiền tiêu vặt của mình cho những người vô gia cư trên đường phố. Bà giải thích rằng cậu con nhất quyết chỉ có một đôi giày để có thể dành tiền giúp đỡ người nghèo.

Carlo Acutis cũng đam mê máy tính và tự học cách sử dụng Internet cũng như lập trình và thiết kế đồ họa.

Carlo đã kết hợp những niềm đam mê đó bằng cách thiết kế các trang mạng cho giáo xứ và trường học của mình. Sau đó, cậu đã tiến hành một công trình lớn hơn: tim tòi và ghi lại các phép lạ Thánh Thể từng được báo cáo trên khắp thế giới.

Carlo Acutis đã thu góp được hơn 150 phép lạ Thánh thể, sắp xếp và trình bày lại bằng hơn chục ngôn ngữ và xây dựng các trang web có thể tải xuống cho mỗi ngôn ngữ kèm theo bản đồ và hình ảnh khác.

Trang web này đã trở thành một công cụ để dạy về tôn giáo của các giáo xứ trên khắp thế giới, và đã được Tòa Thánh ca ngợi như một cách sử dụng công nghệ hiện đại cho mục đích tâm linh.

Theo BBC, trang web của Acutis đã được dịch sang nhiều thứ tiếng và được sử dụng làm cơ sở cho một cuộc triển lãm du lịch. Tượng của Chân phước Carlo Acutis đã được dựng ở Tô cách lan và Ái nhĩ lan. Một bức tượng khác, được đưa đến trại trẻ mồ côi ở Cairo, còn được Đức Giáo hoàng Phanxicô ban phép lành.

Ngày Giới trẻ Thế giới (World Youth Day/WYD) năm 2023 tại Lisbon, Bồ Đào Nha, đã chọn Chân phước Aticus làm một trong các vị bảo trợ (patrons). Trang mạng của WYD 2023 viết: “Thiên tài máy tính Carlo đã biến máy tính của mình thành một công cụ phục vụ Thiên Chúa và Internet như một cách để truyền giáo, truyền bá tình yêu của ngài đối với Bí tích Thánh Thể”.

Carlo Acutis qua đời khi mới 15 tuổi vào tháng 10 năm 2006.

Cậu ngã bệnh vào ngày 2 tháng 10 năm 2006, ban đầu được cho là chỉ bị cúm. Nhưng tình trạng của cậu dần trở nên tồi tệ hơn. Tại một phòng khám ở Milan, cậu được chẩn đoán mắc bệnh bạch cầu cấp tính (acute promyelocytic leukemia/M3), căn bệnh có tỷ lệ tử vong cao hơn nhiều so với các dạng bệnh bạch cầu khác.

Sau đó, cậu được chuyển đến bệnh viện San Gerardo ở Monza, một thành phố nằm ở miền bắc nước Ý.

Đến ngày 10 tháng 10 năm 2006, Carlo xin được xức dầu và chịu Bí tích Thánh Thể, tin chắc rằng mình sẽ sớm qua đời. Ngày hôm sau, cậu hôn mê do xuất huyết não. Các bác sĩ tuyên bố Carlo Acutis chết lâm sàng lúc 5 giờ chiều. Khoảng hai giờ sau, tim cậu ngừng đập.

Mặc dù cuộc đời ngắn ngủi, cậu đã để lại một di sản to lớn về sự hết lòng với đức tin và khả năng kết hợp nó với niềm đam mê công nghệ thông tin, điều này đã mang lại cho cậu danh hiệu “Cyber-Apostle of the Eucharist” (Tông đồ trên không gian điện tử của Bí tích Thánh Thể) và “God’s influencer” (Người gây ảnh hưởng của Chúa).

Carlo Arcutis được chôn cất tại nghĩa trang thị trấn Ternengo ở vùng Piedmont của Ý. Tuy nhiên, tôn trọng nguyện vọng của cậu trước khi qua đời là được an táng ở thị trấn nơi Thánh Phanxicô Assisi yên nghỉ, vào tháng 1 năm 2007, thi hài của cậu được đưa về nghĩa trang ở Assisi.

Đường hiển thánh

Trong Giáo hội Công giáo, phong thánh là một sự xác nhận chính thức rằng một người đã bước vào sự hằng có đời đời hiện diện vĩnh cửu của Chúa – về cơ bản, rằng họ đã lên thiên đàng qua cách sống “cuộc sống đức hạnh anh hùng”.

Các thánh cũng không khác gì những người khác trên thiên đàng. Danh vị này chỉ đơn giản là thay đổi cách họ được tôn kính trên Trái đất: thí dụ như Giáo hội có thể dựng đền thờ cho họ hoặc chỉ định những ngày để tôn vinh họ.

Nhưng không phải ai sống một cuộc đời nhân đức anh hùng cũng sẽ được chính thức tuyên bố là thánh. Đó là bởi vì tiến trình này rất khó khăn và mang tính chiến lược.

Bất cứ ai cũng có thể mở đơn xin phong thánh, nhưng trước tiên họ phải thuyết phục được vị giám mục của mình rằng lý do xin mở đơn là xứng đáng. Một ứng viên phong thánh cũng phải đã qua đời ít nhất 5 năm, mặc dù Đức Giáo Hoàng có thể có những ngoại lệ.

Trong các thủ tục chính thức của Giáo hội, có ba bước để được phong thánh: một ứng viên trở thành “Đáng kính” (Venerable), sau đó là “Chân phước” (Blessed) và sau đó là “Thánh” (Saint). Đấng Đáng kính là danh hiệu được trao cho một người đã qua đời được Đức Thánh Cha chính thức công nhận là đã sống một cuộc đời nhân đức anh hùng hoặc đã hiến dâng mạng sống của mình. Để được phong chân phước và được công nhận là Chân phước, cần phải có một phép lạ nhờ lời chuyển cầu của ứng viên bên cạnh việc công nhận nhân đức anh hùng hoặc việc dâng hiến mạng sống. Việc phong thánh đòi hỏi phép lạ thứ hai sau khi phong chân phước. Đức Giáo Hoàng có thể bỏ qua những yêu cầu này. Không cần phải có phép lạ trước khi phong chân phước cho một vị tử đạo, nhưng cần phải có phép lạ trước khi phong thánh.

Điều gì được coi là phép lạ trong thời đại khoa học?

Bác sĩ và nhà sử học Jacalyn Duffin viết rằng trong thế kỷ 20, 99% phép lạ đều thuộc về y học. Đó là bởi vì loại phép lạ này dễ tranh luận hơn một chút so với việc tự nhiên có thêm nhiều bánh và cá.

Để chứng minh khả năng chữa lành bằng phép lạ, Vatican triệu tập một ủy ban bác sĩ để đánh giá hồ sơ bệnh án của bệnh nhân và chứng minh rằng không có lời giải thích khoa học nào cho việc chữa khỏi bệnh.

Điều khó chứng minh hơn là việc chữa lành chỉ có thể xảy ra nhờ sự can thiệp của các thánh. Bà Kathleen Sprows Cummings, giáo sư sử học tại Đại học Notre Dame, tác giả quyển A Saint of Our Own (Một vị Thánh của Chúng ta) nói rằng Giáo hội có nhiều khả năng tuyên bố phép lạ hơn nếu một vết thương/chứng bệnh vượt quá hy vọng và được chữa lành nhanh chóng. Để vị thánh tương lai được ghi nhận vì điều đó, những người sùng đạo phải thề rằng họ chỉ cầu nguyện với vị thánh đó chứ không ai khác.

Nhưng ngay cả những điều kỳ diệu này cũng ngày càng trở nên phức tạp với y học hiện đại, Giáo sư Cummings nói. Ngày trước, để được phong thánh phải cần đến 4 phép lạ. Điều kiện này nay đã được cắt giảm một nửa với những cải cách dưới thời Giáo hoàng Joan Phao lô đệ nhị vào năm 1983.

Mọi Kitô hữu đều được mời gọi nên thánh. Các vị thánh là những người ở trên trời (chính thức được phong thánh hay không), đã sống một cuộc đời nhân đức anh hùng, hiến mạng sống vì người khác, hoặc tử đạo vì đức tin, và là những người đáng noi gương.

Án phong thánh cho Carlo Arcutis bắt đầu vào năm 2013. Ngài được phong Đấng Đáng Kính vào năm 2018, và được gọi là Chân Phước kể từ ngày 10-10-2020.

Tháng 1 năm 2019, thi hài của Carlo được khai quật và vào ngày 6 tháng 4 năm đó, di hài được chuyển đến Giáo xứ Thánh Mary Cả, còn được gọi là Đền thờ Từ bỏ ở Assisi (Shrine of the Renunciation). Đây chính là nơi mà Thánh Phanxicô được cho là đã trút bỏ bộ quần áo sang trọng của mình, từ bỏ sự giàu có.

Thi hài được trưng bày trong tủ kính, mặc quần jeans xanh, áo thể thao có khóa kéo và giày thể thao Nike, trông như thể một người đang ngủ.

Giám đốc Đền Từ bỏ ở Assisi Linh mục Carlos Acácio Gonçalves Ferreira, nhận xét rằng “thân xác của ngài được phát giác là trọn vẹn, tuy không còn nguyên vẹn, nhưng trọn vẹn, còn đầy đủ các cơ quan”. Đức Giám mục Sorrentino nói thêm rằng thi thể của Carlo đã được sắp xếp cách trang trọng để trưng bày cho công chúng tôn kính và silicon đã được sử dụng để tái tạo khuôn mặt của ngài.

Trong một lá thư viết nhân dịp khánh thành Thánh địa Từ bỏ, Đức Thánh Cha Phanxicô đã gọi đây là “một nơi quý giá nơi người trẻ có thể được giúp đỡ trong việc phân định ơn gọi của mình”.

Hai phép lạ

Carlo Acutis đã được phong chân phước sau phép lạ đầu tiên của cậu được công nhận.

Ở Campo Grande, thủ phủ của bang Mato Grosso do Sul, miền trung Brazil, nơi sinh sống của khoảng 800,000 người, có một cậu bé 4 tuổi tên là Matheus, sinh ra với tuyến tụy bị không bình thường. Mỗi lần ăn một thứ gì đó, chú bé gần như nôn mửa ngay lập tức. Các bác sĩ cho bà Luciana Vianna, mẹ của chú bé, biết Matheus sẽ chết trước khi lên năm tuổi. Sau khi thấy nhiều người tôn kính thánh tích Carlo Acutis, bà đã cùng Matheus cầu nguyện với đấng đáng kính này. Một thời gian không lâu sau đó, Matheus thấy có sự thay đổi trong người và thấy đói, bắt đầu ăn được. Tuyến tụy của chú bé được xác nhận đã hoàn toàn lành lặn đến mức khó tin. Trường hợp này đã được gửi đến Rome để điều tra vào tháng 3 năm 2019. Cuộc điều tra bao gồm các cuộc kiểm tra y tế. Sau một năm, việc chữa lành này được xác định là không có nguyên nhân khoa học và tuyên bố đó là một phép lạ.

Nghi thức phong Chân phước diễn ra ngày 10-10-2020 trong Vương cung thánh đường thánh Phanxicô ở Assisi.

Vào dịp này, bất chấp những hạn chế chặt chẽ về COVID-19, đã có hơn 41.000 người đến thăm lăng mộ của Acutis.

Phép lạ thứ hai, theo Bộ Phong Thánh của Vatican, liên quan đến việc chữa lành cho Valeria Valverde, một phụ nữ người Costa Rica 21 tuổi. Cô Valverde gặp tai nạn xe đạp khi đang học ở Florence vào năm 2022. Cô bị chấn thương nặng ở đầu. Các bác sĩ đã phải thực hiện phẫu thuật khẩn cấp, mở hộp sọ của cô để giảm áp lực lên não. Gia đình người phụ nữ đã được thông báo rằng tình hình rất nguy kịch và cô có thể không qua khỏi.

Sáu ngày sau tai nạn, mẹ của Valeria Valverde đã đi hành hương đến mộ Chân phước Carlo Acutis ở Assisi. Tại đó, bà cầu xin cho con gái bình phục và để lại một bức thư ngắn.

Ngay trong ngày hôm đó, Valeria bắt đầu tự thở được, đến ngày hôm sau cô đã có thể cử động tay và nói chuyện trở lại.

Cô được cho xuất viện khỏi phòng chăm sóc đặc biệt 10 ngày sau chuyến hành hương của mẹ cô, sau các xét nghiệm cho thấy vết xuất huyết trong não cô đã hoàn toàn biến mất. Valeria đã bình phục hoàn toàn, chỉ cần một tuần vật lý trị liệu sau khi xuất viện.

Một vị thánh đến hợp lúc

Trong bài báo What does it take to become a saint in the modern age? (Điều gì cần thiết để trở thành một vị thánh trong thời đại mới?) trên tạp chí National Geographic, nhà báo Amy McKeever  nhận xét rằng  việc phong thánh đóng một vai trò quan trọng trong việc tiếp thêm sinh lực cho các khối tín đồ của Công giáo. Các nhà nghiên cứu Robert Barro và Rachel McCleary của Đại học Harvard đã chứng minh điều đó trong phân tích năm 2016 của họ về tất cả các phong chân phước và phong thánh từ năm 1590 đến năm 2009. Khi dân số Tin lành trong một khu vực tăng lên, họ nhận thấy số lượng các vị thánh Công giáo ở khu vực đó cũng tăng theo.

Họ viết: “Kể từ khoảng năm 1900, việc đặt tên cho các vị chân phước dường như phản ánh phản ứng của Giáo hội Công giáo trước sự cạnh tranh của đạo Tin lành Protestant hoặc Evangelican”.

Khi được hỏi việc phong thánh cho Acutis có phải là một biện pháp chiến lược để thu hút thế hệ trẻ quay trở lại Giáo hội Công giáo không, Giáo sư Cummings đã trả lời: “Tất nhiên.” Bà lập luận rằng điều này không làm giảm đi sự thánh thiện của Thánh Acutis – nhưng điều đó hợp lý vào thời điểm hiện tại, khi khoảng cách tuổi tác trong tôn giáo – tín đồ trẻ ít hơn tín đồ lớn tuổi, ngày càng gia tăng trên khắp thế giới.

Bà Cummings lưu ý rằng Vatican dường như đã sẵn sàng chính thức hóa quyết định phong thánh cho Chân phước Carlo Acutis trong Năm Thánh 2025, một thời điểm quan trọng.

Khi giới trẻ ngày càng rời bỏ Giáo hội Công giáo, có lẽ không có ai phù hợp hơn vị thánh đầu tiên của thế hệ thiên niên kỷ. Giáo sư Cummings nói: “Ngài (Carlo Acutis) là một vị thánh mà họ có thể thấy hình ảnh của mình trong đó. Đó thực sự là ý nghĩa của các vị thánh.”

“Hãy tưởng tượng tất cả những người trẻ sắp tham dự lễ phong thánh này. Việc đó sẽ gửi đi một thông điệp mạnh mẽ.”

Đỗ Quân