Hai Diễn văn, một Hội đồng dỏm và một Sự Nhỏ mọn

Đó là các diễn văn của Thủ tướng Canada Mark Carney và Tổng thống Hoa kỳ Donald Trump, được đọc cách nhau một ngày, tại diễn đàn kinh tế Davos.

Hãy gỡ bỏ cái biển hiệu: Diễn văn của Thủ tướng Carney

Trong diễn văn hôm 20/1, Thủ tướng Canada nói lên một điều mà cho tới nay ai cũng thấy nhưng không ai dám nói, giải thích nó và đưa ra giải pháp cho nó. 

Về hình thức, bài nói có dàn bài, có đầu có đuôi. Về nội dung nó nhứt quán. Về cách diễn đạt nó đĩnh đạc, nghiêm cẩn và trang trọng. Nó không chỉ đích danh một ai mà ai cũng hiểu người mà ổng nói tới. Nó y như một bài giảng của một thầy giáo, nhưng không mang kiểu cách của một sự dạy dỗ mà như một bài thuyết trình được chuẩn bị cho một loại thính giả mà người nói tôn trọng.

Chỉ dài có 17 phút, bài diễn văn hay tới nỗi đã được cử tọa đứng lên vỗ tay hoan nghênh – một điều hiếm thấy ở Davos, và sau đó được các nhà bình luận quốc tế ca ngợi là đầy trọng lượng và ý nghĩa, xứng đáng được đưa vào sách giáo khoa.  

Ông Carney mở đầu rằng thế giới đang bước vào một bước ngoặt, khi trật tự thế giới bị bể nứt và một thực tại tàn khốc đang bắt đầu. Hội nhập kinh tế đã trở thành công cụ cưỡng chế chứ không phải là lợi ích chung. nơi đó, những kẻ mạnh không còn chịu bất kỳ sự ràng buộc nào và “làm những gì họ có thể, và kẻ yếu phải chịu đựng những gì họ buộc phải chịu”. “Bạn không thể ‘sống trong sự dối trá’ về lợi ích chung thông qua hội nhập khi hội nhập lại trở thành nguồn gốc của sự lệ thuộc của bạn”. 

“Sự dối trá mà thế giới đang sống trong đó” được ông Carney trìhh bày bằng cách viện dẫn một tác phẩm của nhà văn phản kháng Tiệp Khắc Václav Havel, người sau này trở thành tổng thống Tiệp Khắc hậu cộng sản. Năm 1978, trong tiểu luận “The Power of the Powerless” (Sức mạnh của những kẻ không có quyền lực), Havel đặt câu hỏi: Hệ thống cộng sản đã tự duy trì như thế nào? Thủ tướng Canada nói “…câu trả lời của ông (Havel) bắt đầu từ một người bán rau. Mỗi buổi sáng, người chủ cửa hàng này treo một tấm biển phía trong cửa sổ: “Vô sản toàn thế giới, đoàn kết lại!” Ông ta không tin điều đó. Không ai tin điều đó. Nhưng ông vẫn treo tấm biển – để tránh rắc rối, để tỏ ra tuân phục, để được yên thân. Và bởi vì mọi người bán hàng trên mọi con đường đều làm như vậy, hệ thống vẫn tồn tại. Không chỉ bằng bạo lực, mà bằng sự tham gia của những con người bình thường vào những nghi thức mà họ thừa biết là giả dối. Havel gọi điều này là “sống trong dối trá”. Quyền lực của hệ thống không đến từ sự thật của nó, mà từ sự sẵn sàng của mọi người diễn như thể nó là sự thật. Và sự mong manh của nó cũng đến từ chính nguồn đó: khi chỉ cần một người ngừng diễn – khi người bán rau gỡ tấm biển xuống – ảo tưởng bắt đầu nứt vỡ. 

Thưa các bạn, đã đến lúc các công ty và các quốc gia phải gỡ những tấm biển đó xuống.”

“Sức mạnh của hệ thống không đến từ sự thật của nó, mà từ việc mọi người đồng ý diễn như thể nó là sự thật.”

Theo ông Carney, lâu nay các quốc gia như Canada “đã treo tấm biển đó trong cửa sổ” “…đã thịnh vượng dưới cái mà chúng ta gọi là trật tự quốc tế dựa trên luật lệ. Chúng ta tham gia các thể chế của nó, ca ngợi các nguyên tắc của nó, và hưởng lợi từ tính dự đoán được của nó. Và nhờ vậy, chúng ta có thể theo đuổi các chính sách đối ngoại dựa trên giá trị dưới sự bảo trợ của nó. Chúng ta biết rằng câu chuyện về trật tự quốc tế dựa trên luật lệ này chỉ đúng một phần. Rằng kẻ mạnh sẽ tự miễn trừ cho mình khi thuận tiện. Rằng các quy tắc thương mại được thực thi một cách bất đối xứng. Và rằng luật pháp quốc tế được áp dụng với mức độ nghiêm khắc khác nhau tùy thuộc vào danh tính của bị cáo hay nạn nhân…”

Và nay, sự thật đã hiển hiện khi “…các cường quốc bắt đầu biến hội nhập kinh tế thành vũ khí. Thuế quan như đòn bẩy. Hạ tầng tài chính như công cụ cưỡng ép. Chuỗi cung ứng như những điểm yếu để khai thác. Anh không thể “sống trong dối trá” về lợi ích song phương của hội nhập khi chính hội nhập lại trở thành nguồn gốc của sự lệ thuộc. Các thể chế đa phương mà các cường quốc tầm trung từng dựa vào – WTO, Liên Hiệp Quốc, COP – toàn bộ kiến trúc, chính kiến trúc giải quyết vấn đề tập thể, đang bị đe dọa…”

Như những người bán rau của Havel, ông Carney kêu gọi các quốc gia ngừng giả vờ mà “Đã đến lúc các công ty và quốc gia gỡ bỏ tấm biển đó ra khỏi cửa sổ.”

Nói cách khác, các quốc gia tầm trung toàn thế giới cần đoàn kết lại để hình thành “con đường thứ ba”.

Ông Carney trình bày rằng các cường quốc hạng trung (middle powers) mà Canada là một, không phải là bất lực. Họ có khả năng tự chủ nếu hành động cùng nhau, thay vì từng nước một nhượng bộ trước các cường quốc lớn.

“Các cường quốc hạng trung phải hành động cùng nhau, vì nếu không ngồi vào bàn ăn, chúng ta sẽ trở thành món ăn trên bàn.”

Thay vì trông chờ vào các thể chế đang suy yếu, Canada thúc đẩy hình thành các liên minh linh hoạt theo từng vấn đề cụ thể: “Các liên minh khác nhau cho từng vấn đề khác nhau, dựa trên giá trị và lợi ích chung.”

Ông Carney hô hào việc xây dựng sức bền bỉ chống chịu của quốc gia trong các lãnh vực năng lượng, lương thực, khoáng sản, tài chánh và quốc phòng. “Các quốc gia chỉ thực sự có quyền đứng vững trên lập trường nguyên tắc khi họ giảm bớt sự dễ bị tổn thương trước sự trả đũa.”

Việc đa dạng hóa kinh tế và tăng cường năng lực nội địa được coi là điều kiện tiên quyết để theo đuổi chính sách đối ngoại nguyên tắc một cách đáng tin cậy, nhưng ông cảnh báo chống lại một thế giới của những “pháo đài cô lập”.

“Một thế giới toàn pháo đài sẽ nghèo hơn, mong manh hơn và kém bền vững hơn.”

Các biện pháp mà Canada đề nghị và đã bắt đầu áp dụng được mô tả là nguyên tắc nhưng thực dụng: bảo vệ chủ quyền, nhân quyền và luật pháp quốc tế, đồng thời thừa nhận rằng lợi ích có thể khác biệt và tiến bộ chỉ đến từng bước.

“Chúng tôi hướng tới việc vừa có nguyên tắc vừa thực dụng.”

Thủ tướng Canada đưa ra những gì Canada, một nền dân chủ ổn định, đa nguyên, giàu tài nguyên, sở hữu vốn, nhân tài và uy tín trong một thế giới đầy biến động, đã bắt đầu làm để tăng sức chống chịu: Xóa bỏ rào cản thương mại nội địa, Tăng chi tiêu quốc phòng, Đa dạng hóa quan hệ thương mại và đối tác an ninh, Đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng, trí tuệ nhân tạo và khoáng sản chiến lược.

“Chúng tôi không còn chỉ dựa vào sức mạnh của các giá trị, mà còn dựa vào giá trị của sức mạnh.”

Bài phát biểu kết thúc bằng lời kêu gọi từ bỏ hoài niệm, đối diện thực tế một cách trung thực và cùng xây dựng một hệ thống tốt hơn từ chính sự đứt gãy này.

“Chúng tôi đang gỡ bỏ tấm biển hiệu cũ đó khỏi cửa sổ. Chúng tôi biết trật tự cũ sẽ không quay trở lại. Chúng ta không nên tiếc nuối điều đó. Hoài niệm không phải là một chiến lược. Nhưng chúng tôi tin rằng từ sự đổ vỡ này, chúng ta có thể xây dựng một điều gì đó tốt hơn, mạnh mẽ hơn, công bằng hơn. Đây là nhiệm vụ của các cường quốc tầm trung. Những quốc gia có nhiều thứ để mất nhất trong một thế giới đầy rẫy những pháo đài và có nhiều thứ để đạt được nhất từ ​​sự hợp tác chân chính. Các cường quốc có sức mạnh của họ. Nhưng chúng ta cũng có một thứ gì đó – khả năng ngừng giả vờ, gọi tên sự thật, xây dựng sức mạnh của chúng ta trong nước và hành động cùng nhau. Đó là con đường của Canada. Chúng tôi lựa chọn con đường này một cách công khai và tự tin. 

Vài con số

Vài so sánh từ ngữ trong hai bài diễn văn, phân tích bởi ChatGPT 

Trong bài diễn văn dài 17 phút của ông Carney, có 3 chữ “I” và 150 chữ “we” đứng ở vị trí chủ từ (subject). 

Bài của ông Trump, dài hơn một giờ, có 390 chữ “I”, 240 chữ “we”. 

Trong bài của Trump: ngôi thứ nhất số ít (I/tôi) chiếm ưu thế – người nói là nhân vật trung tâm.

Ở bài của Carney: ngôi thứ nhất số nhiều (We/chúng tôi) chiếm ưu thế áp đảo – người nói giảm thiểu vai trò cá nhân và coi hành động là việc làm của tập thể, thể chế hoặc quốc gia

Và đó là con đường rộng mở cho bất kỳ quốc gia nào sẵn sàng cùng chúng tôi bước đi.”

Trong diễn văn, Thủ tướng Canada nói lên một điều mà cho tới nay ai cũng thấy nhưng không ai dám nói, giải thích nó và đưa ra giải pháp cho nó. 

(Father Raymond J. de Souza, một bình luận gia của báo National Post nhận định rằng khi viện dẫn Vaclav Havel, Thủ tướng Carney đã làm cộng việc của đứa trẻ trong chuyện cổ tích Cái áo mới của Nhà vua. Ai cũng biết đức vua đang ở truồng nhưng đều “diễn tuồng” rằng ngài có một cái áo mới tuyệt đẹp, cho đến khi thằng bé nói lên sự thật.)

Tôi, tôi và tôi: Diễn văn của Tổng thống Trump

Như tất cả những lời đầu khi mở miệng, Tổng thống Mỹ bắt đầu bằng sự đổ vạ (cho Biden) và sau đó là những  khoe khoang, dọa nạt và chỉ trích.

Trình bày, dù chỉ là tóm tắt, bài diễn văn hôm 21 tháng 1 của ông Trump như kiểu đã làm với bài của ông Carney là chuyện không thể được. Nó lan man, lòng vòng, cà kê kéo dài hơn một giờ đồng hồ. Do vậy, xin được tóm lược những điểm chính, và minh họa bằng chính lời của Trump.

Trump lập luận rằng chỉ sau một năm lãnh đạo của ông, sự suy thoái của quốc gia đã được đảo ngược và trật tự quyền lực toàn cầu đã được sắp xếp lại. Ông đặt mình vào vị trí trung tâm ra quyết định, liên tục đối lập hành động của mình với Biden, châu Âu và các thể chế đa phương.

Với nước Mỹ, Trump khoe các chính sách của ông đã tạo ra sự hồi sinh kinh tế lịch sử. “Chỉ sau một năm thực hiện chính sách của tôi, chúng tôi đang chứng kiến điều hoàn toàn ngược lại.”: Tăng trưởng nhanh chóng, lạm phát thấp, đầu tư vọt lên; thị trường chứng khoán lập kỷ lục, hàng ngàn tỷ đô la được bổ sung vào tài sản; với những công cụ then chốt là nới lỏng quy định, cắt giảm thuế và áp thuế quan là 

 “Nền kinh tế của chúng tôi đang bùng nổ. Mức tăng trưởng mà đất nước chúng tôi chưa từng thấy trước đây. Không ai nghĩ điều đó có thể xảy ra.”

Tổng thống Mỹ nhấn mạnh rằng tầm nhìn xa trông rộng của…mình: “Lớn hơn rất nhiều so với dự đoán của bất kỳ ai, ngoại trừ tôi và một vài người khác.”

Sau khi mô tả chính phủ Biden và “phe Dân chủ cực tả” là nguyên nhân gây ra lạm phát, bỏ ngỏ biên giới, làm suy giảm sản xuất năng lượng, và làm suy yếu bị thế toàn cầu suy yếu, Trump nói: “Chúng tôi từng là một đất nước chết. Bây giờ chúng tôi là quốc gia nóng bỏng nhất trên thế giới.”

Trump công kích mô hình kinh tế phương Tây truyền thống là một “Mô hình thất bại” và “sẽ gây ra suy thoái toàn cầu… nhưng chúng tôi đã chứng minh họ sai.”

Để thay cho mô hình đó, Trump áp dụng “chủ nghĩa toàn cầu giao dịch” với cốt lõi là sử dụng thuế quan như công cụ đòn bẩy, đánh giá quan hệ thương mại được dựa trên lợi ích trước mắt của quốc gia tức thì và sự hoài nghi về tự do thương mại và các chuẩn mực đa phương

“Chúng tôi đang tăng thuế quan lên các quốc gia nước ngoài để bù đắp thiệt hại mà họ gây ra.” “Không có chúng tôi, hầu hết các nước thậm chí không hoạt động được.”

Ông lặp lại rằng các nước khác “đều lợi dụng Hoa Kỳ.”

Trump nhấn mạnh nhiên liệu hóa thạch, năng lượng nguyên tử và sự phục hồi công nghiệp: Mở lại các nhà máy năng lượng, chê năng lượng tái tạo (“Trò lừa Green New Scam”), mở rộng sản xuất nội địa: “Thay vì đóng cửa các nhà máy năng lượng, chúng tôi đang mở chúng ra.” “Chúng tôi đang đầu tư mạnh vào năng lượng hạt nhân.”

Trong diễn văn, Trump coi sức mạnh quân sự là cả yếu tố răn đe lẫn đòn bẩy: Tái xây dựng quân đội, Hệ thống vũ khí mới, Sẵn sàng sử dụng vũ lực – nhưng khẳng định kiềm chế

“Bây giờ chúng tôi mạnh mẽ hơn rất nhiều.Thành thật mà nói, (tới mức) không thể ngăn nổi.”

Một trong những điểm nổi bật nhất trong diễn văn của Trump là lập luận ủng hộ việc mua Greenland (mà ông có chỗ lẫn lộn với Iceland). Trump nói: “Đây là lợi ích an ninh quốc gia cốt lõi của Hoa Kỳ.” “Tất cả những gì chúng tôi muốn… là mảnh đất này.”

Ông coi việc từ chối không giao Greenland cho Mỹ là biểu hiện của sự vô ơn. Trump kể rằng trong Thế chiến thứ II, Hoa Kỳ đã giữ Greenland khỏi lọt vào tay Quốc xã  “Chúng tôi đã trả lại nó. Chúng tôi ngu ngốc đến mức nào khi làm vậy?”

Về NATO và các liên minh, Trump khoe mình đã “làm nhiều hơn bất kỳ tổng thống nào khác, thậm chí hơn bất kỳ ai khác, để giúp đỡ NATO. Nếu tôi không can thiệp trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, sẽ không có NATO.” Ông chỉ trích NATO là không công bằng và một chiều: Mỹ đóng góp quá mức và nghi ngờ độ tin cậy của đồng minh: “Chúng tôi cho đi quá nhiều, mà nhận lại quá ít.” “Tôi không chắc họ sẽ ở đó vì chúng tôi.”

Về Ukraine và xung đột toàn cầu, Trump tiếp tục kể lể rằng cuộc chiến Ukraine sẽ không xảy ra nếu ông còn tại vị, khoe rằng chỉ mình ông có thể đàm phán hòa bình và cho rằng sự can thiệp của Mỹ đã là quá mức. “Đó là cuộc chiến lẽ ra không bao giờ xảy ra.” “Tôi đang giúp châu Âu.”

Về di trú, tội phạm và trật tự nội bộ, Trump tuyên bố ông đã thành công kiểm soát biên giới, giảm tội phạm, trục xuất nhiều tội phạm và người nhập cư: “Chúng tôi đã sửa chữa bằng biên giới mạnh mẽ nhất thế giới.” “Chúng tôi có mức tội phạm thấp nhất từ trước đến nay.”

Bài phát biểu kết thúc bằng lời khen ngợi sự thành công của những nhân vật có mặt nghe ông nói và lời khẳng định sự trỗi dậy của nước Mỹ: “Hoa Kỳ đã trở lại, lớn hơn, mạnh hơn, tốt hơn bao giờ hết.”

Trong bài phát biểu, ông Trump không quên nhắc đến Canada, nói rằng hệ thống phòng thủ “Mái vòm vàng” mà ông đề xuất “về bản chất, sẽ bảo vệ cả Canada”.

“Nhân tiện, Canada nhận được rất nhiều lợi ích miễn phí từ chúng tôi, nhưng thay vì nên biết ơn, họ lại không,” ông nói. “Tôi đã xem bài phát biểu của thủ tướng của các bạn ngày hôm qua, ông ta không tỏ ra biết ơn chút nào.”

“Họ nên biết ơn chúng ta,” ông nói thêm. “Canada tồn tại được là nhờ Hoa Kỳ. Hãy nhớ điều đó, Mark, lần tới khi anh đưa ra những tuyên bố của mình.”

Và một con người nhỏ mọn

Đến Davos, ngoài bài diễn văn kể lể, Tổng thống Mỹ còn mang theo một ước vọng: một lễ kễ ký kết long trọng của Hội đồng Hòa bình, cơ cấu do ông phát minh và giành quyền làm Chủ tịch vĩnh viễn.

Thế nhưng buổi lễ long trọng đó đã không diễn ra. Thay vào đó, Hội đồng Hòa bình chỉ nhận được sự im lặng, những ánh nhìn nghi ngại, và sự giữ khoảng cách ngoại giao.

Khi các nhà lãnh đạo từ chối tham gia cái hội đồng dỏm này, Trump đã có phản ứng dữ dội. Trump đe dọa Tổng thống Pháp Emmanuel Macron bằng mức tariff 200% đánh lên rượu champagne của Pháp, chế giễu thủ tướng Anh, và cho đăng ở danh khoản của Bạch ốc trên diễn X một bức hình trong đó ông cắm cờ Mỹ lên Greenland. (Bức hình, do AI tạo, lập tức bị chê là dốt vì chim cánh cụt (penguin) là  loài chim chỉ có ở Nam cực!)

Nhưng phản ứng của Trump với Tổng thống Canada mới làm rõ thêm sự ti tiện của ông ta.

Trump làu bàu trên diễn đàn Davos rằng Carney “không tỏ ra biết ơn chút nào” và nhắc nhở: “Canada sống (được) là nhờ Huê kỳ. Lần sau khi phát biểu, hãy nhớ lấy điều đó nghe Mark.” 

Ông đăng lên mạng Truthsocial thư tút lại lời mời Canada vào Hội đồng Hòa bình mà ông ta sáng lập và giành quyền làm chủ tịch vĩnh viễn. 

Rồi đến hôm thứ Bảy 24 tháng 1, khi thấm ra rằng mình đã bị Carney “vạch trần” trong khi thiên hạ cúi đầu khen bộ quần áo mới của Hoàng đế, Donald Trump đã sử dụng từ “Thống đốc” để miệt thị Thủ tướng Canada. Trước giờ, ông ta đã tránh không dùng từ này với Carney. Trump đe dọa áp thuế 100% đối với tất cả hàng hóa Canada nhập vào Hoa Kỳ nếu Canada “ký thỏa thuận với Trung Quốc”.  

Cần nhắc lại, chỉ mới tuần trước, khi biết Canada thỏa thuận với Trung quốc, Trump đã nhún vai: “It’s OK”. “Đó là điều ông ta nên làm. Ký được thỏa thuận thương mại là tốt. Nếu có thể đạt được một thỏa thuận với Trung Quốc, thì nên làm.” 

Trump đăng trên mạng Truthsocial: “Nếu Thống đốc Carney nghĩ rằng ông ta sẽ biến Canada thành một ‘cảng trung chuyển’ để Trung Quốc đưa hàng hóa và sản phẩm vào Hoa Kỳ, thì ông ta đã nhầm to,” 

“Trung Quốc sẽ nuốt sống Canada, hoàn toàn hủy diệt nó, bao gồm cả sự phá hủy các doanh nghiệp, cấu trúc xã hội và lối sống nói chung của họ”.

Một Hội đồng dỏm

Tổng thống Donald Trump đã bị chế giễu rộng rãi sau khi công bố “Hội đồng Hòa bình” mới của mình tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, Thụy Sĩ.

Ban đầu, Trump đưa ra ý tưởng về một Hội đồng Hòa bình như một cơ quan nhằm quản lý giai đoạn tiếp theo của kế hoạch hòa bình mà ông đề xuất cho Gaza, nhưng khái niệm này sau đó đã mở rộng vượt ra ngoài phạm vi ban đầu.

Điều lệ hiện tại của hội đồng không còn đề cập rõ ràng đến Gaza nữa. Thay vào đó, nó phác thảo một nhiệm vụ rộng lớn cho một tổ chức quốc tế mới được giao nhiệm vụ “thúc đẩy sự ổn định, khôi phục quản trị đáng tin cậy và hợp pháp, và bảo đảm hòa bình lâu dài” ở các khu vực bị ảnh hưởng hoặc có nguy cơ xung đột.

Theo điều lệ, Trump sẽ giữ chức chủ tịch hội đồng và chỉ có thể bị bãi nhiệm thông qua việc tự nguyện từ chức hoặc mất năng lực, được xác định bằng cuộc bỏ phiếu đồng thuận của hội đồng điều hành. Các quốc gia thành viên thường chỉ được giới hạn nhiệm kỳ không quá ba năm, mặc dù tài liệu này đưa ra các trường hợp ngoại lệ cho các quốc gia đóng góp hơn 1 tỷ đô la.

Hầu hết các đồng minh đã chọn không tham gia ký kết điều lệ. 

Cho đến nay, chỉ có Albania, Argentina, Armenia, Azerbaijan, Bahrain, Belarus, Bulgaria, Ai Cập, Hungary, Indonesia, Israel, Jordan, Kazakhstan, Kosovo, Kuwait, Mông Cổ, Morocco, Pakistan, Paraguay, Qatar, Saudi Arabia, Thổ Nhĩ Kỳ, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Uzbekistan và Việt Nam là đã tham gia tổ chức mới được thành lập này.

Điều khá khôi hài là trong số này có đến 13 nước mà công dân của họ nằm trong danh sách bị Hoa Kỳ cấm nhập cảnh Mỹ!

Nhưng điểm mà thế giới chú ý – và chế giễu nhiều nhất, là cái logo (biểu tượng) của Hội đồng Hòa bình (được Trump chính thức công bố trong buổi lễ tại Davos ngày 22 tháng 1 năm 2026). Mọi người đều đồng ý rằng nhìn vào là biết ngay hàng nhái. Nó có hình dáng… tương tự như logo của Liên hiệp quốc nhưng được sửa đổi theo phong cách của Trump.

Nhiều người mô tả nó là phiên bản “nhái” (knock-off), “sao chép” (rip-off) hoặc “châm biếm” (parody), nhưng được “nhúng trong lớp vàng giả rẻ tiền” và chỉnh sửa để ưu tiên nước Mỹ, tượng trưng cho chủ nghĩa lấy Mỹ làm trung tâm hoặc nỗ lực cạnh tranh/thay thế Liên hiệp quốc.

Nó có hình quả địa cầu được bao quanh bởi cành ô liu, y chang logo của Liên hiệp quốc.

Về ý nghĩa biểu tượng: trong khi logo của Liên hiệp quốc có toàn bộ thế giới, phiên bản của Trump chỉ có Bắc Mỹ và một phần của Nam Mỹ, bao gồm Venezuela. Bản đồ với Hoa kỳ ở chính giữa đã nói lên tham vọng lãnh thổ (có một phần Canada), chủ nghĩa ưu tú dựa trên tiền bạc (lệ phí thành viên 1 tỷ đô la), và những hàm ý độc đoán với ghế chủ tịch vĩnh viễn của Trump.

Màu sắc của logo Hội đồng Hòa bình cũng được làm theo phong cách Trump. Màu xanh lam của logo Liên hiệp quốc được thay thế bằng màu vàng sáng bóng, rất phù hợp với sở thích của Trump và những thay đổi trang trí mạ vàng mà ông đã thực hiện tại Bạch ốc. 

Có người nói rằng: nếu ta yêu cầu AI: (1) lấy logo của Liên Hợp Quốc (2) thu nhỏ bản đồ sao cho chỉ còn lại chủ yếu là Hoa Kỳ, Canada, Greenland và Venezuela (3) đặt nó lên huy hiệu trường học giống như trong một bộ phim cũ về trường trung học Mỹ (4) rồi nhúng nó vào sơn vàng, thì kết quả sẽ là logo được sử dụng cho Hội đồng Hòa bình.

Trong một bài đăng tiếp theo, Tổng thống Mỹ nói, “Điều cuối cùng mà thế giới cần là để Trung Quốc chiếm lấy Canada. Điều đó sẽ KHÔNG xảy ra, hoặc thậm chí không thể xảy ra!”

Phản ứng của TTg Canada rất kiềm chế và lạnh lùng. Ngay hôm thứ Năm 22 tháng 1, ông nói tại Quebec rằng “Canada và Hoa Kỳ đã xây dựng một mối quan hệ hợp tác đáng chú ý trong kinh tế, an ninh và trao đổi văn hóa phong phú. Nhưng Canada không sống được vì nhờ có Hoa Kỳ. Canada phát triển vì chúng tôi là người Canada.”  

Đến hôm Chủ nhật 25 tháng 1, thứ Bảy ông giải thích rằng Canada không “thỏa thuận với Trung Quốc”. “Chúng tôi không có ý định làm điều đó với Trung Quốc hay bất kỳ nền kinh tế phi thị trường nào khác,” Carney nói. “Những gì chúng tôi đã làm với Trung Quốc là để sửa lại cho đúng một số vấn đề phát sinh trong vài năm qua.” 

Khi trả lời nhà báo trước cuộc họp của nhóm dân biểu Đảng Tự do ở Ottawa, Tổng trưởng Tư pháp Sean Fraser đã phản bác lại việc Trump gọi Carney là “thống đốc”. Ông Fraser nói: “[Ông Carney] là thủ tướng của Canada, một nền kinh tế G7. Ông đang làm rất tốt. Ông đã vạch ra con đường phía trước một cách rõ ràng”.

Tổng trưởng Tư pháp Canada cũng nhận định rằng bài phát biểu của ông Carney không phải là một sai lầm; mà là “một thông điệp đúng lúc, đúng người.”

Trong khi đó, Tổng trưởng Văn hóa Marc Miller nói việc mà ông Trump đăng trên Truthsocial là một “tuyên bố nghiêm trọng, nhưng chúng tôi phải kiểm soát những gì chúng tôi có thể kiểm soát.”

Đỗ Quân