Thợ ảo

Cô Allyson Saling là một thợ điện và công việc của cô tương đối dễ dàng, chẳng hạn như giúp khách hàng lắp một cái ổ điện hay gắn một chiếc quạt trần. Công việc tuy nhàn hạ nhưng nếu không cẩn thận có thể thành ra nguy hiểm, và một đôi lần, trong lúc đang đứng làm việc trên chiếc thang bị xẩy chân té lăn quay xuống nền nhà như chơi.
Cô Saling không còn lo sợ điều nguy hiểm đó xảy ra nữa vì nay cô đi làm qua màn hình trên điện thoại di động. Cô không bị rớt xuống thang nữa nhưng khách hàng của cô có thể làm rớt chiếc điện thoại từ trên chiếc thang xuống mặt đất, và khi điều đó xảy ra thì cô Saling chỉ cần chờ cho họ nhặt điện thoại lên là cô lại có thể tiếp tục hướng dẫn họ những việc cần làm tiếp theo.
Chi phí dịch vụ sửa chữa nhà trả cho thợ cho mỗi chuyến tới tận nhà của khách hàng đã tăng rất cao trong những năm gần đây, cũng như ngày càng có nhiều người Mỹ quen với các cuộc gọi điện thoại nói chuyện qua màn hình video. Từ đó đẻ ra dịch vụ mới với các thợ sửa ống nước và thợ điện ảo. Mặc dù là lĩnh vực còn tương đối nhỏ nhưng đang ngày càng phát triển gồm những người thợ có tay nghề cao sẵn sàng cung cấp dịch vụ hướng dẫn cho những ai muốn tự mình sửa chữa với mức giá rẻ hơn so với dịch vụ sửa chữa toàn phần. Đây là cách thức làm việc mới dựa trên một nghề cũ. Hay nói cách khác là một nghề cũ nhưng người thợ mới nay không còn phải dùng đến sức lực như trước nữa.
Làm thợ điện cho công ty bảo trì nhà cửa Frontdoor, cô Saling rất thích công việc hiện nay vì cô có thể làm việc từ xa và do đó ngoài thời gian dành cho công việc, cô Saling vẫn còn nhiều thời gian dành cho gia đình, đặc biệt là hiện tại đang sống cùng cậu con trai nhỏ ở vùng nông thôn. Trước đây, mỗi ngày cô phải mất 90 phút lái xe để đến chỗ làm công việc thợ điện tại phi trường Dallas-Fort Worth.
Khách hàng thỉnh thoảng gọi điện vào hỏi chỉ dẫn với những công việc khá phức tạp: Cô Saling từng giúp một khách hàng lắp ráp hệ thống bồn tắm Jacuzzi với tổng cộng chín cuộc gọi, trong đó có cả việc cô phải chạy tới một cửa tiệm Lowe’s gần đó để giúp khách hàng này chọn một số bộ phận phụ tùng cho công việc lắp ráp. Công ty Frontdoor, vào mùa xuân năm ngoái, đã bắt đầu cung cấp các dịch vụ hướng dẫn sửa chữa qua màn hình ảo và tính một khoản phí cố định hàng năm là $25. Công ty cho biết nhân viên của họ luôn bảo đảm sự an toàn trong công việc, trong đó có cả việc nhắc nhở khách hàng phải nhớ tắt điện trong khi làm công việc sửa chữa.
Tuy nhiên, có nhiều công việc khác đơn giản hơn. Tại thành phố Weatherford, Texas, anh Shane Stuart, một thợ sửa chữa đồ gia dụng ảo của công ty VideoChataPro.com, mới đây có giúp một phụ nữ cách mở cửa chiếc máy giặt sau khi cô này gọi cho biết là cô không thể tìm thấy nút mở ở đâu.
Anh Stuart cho biết đại khái có nhiều cú gọi từ khách hàng cần giúp đỡ chỉ vì họ quên cắm điện hay quên mở nút cho nước chạy vào máy. Cứ mỗi một lần hướng dẫn sửa chữa qua màn hình ảo, anh Stuart tính giá $3 cho một phút, rẻ hơn so với mức giá $100 mà anh tính khi đến tận nhà khách hàng, và tiền công là khoản tính khác.
Anh Jason Bauder là thợ sửa ống nước và chủ nhân của trang mạng VideoChataPro.com cho biết các cú gọi thông thường kéo dài dưới 15 phút, nhưng có một đôi khi kéo dài hơn hai tiếng. Anh khuyên khách hàng không nên tự mình thay ống nước hay làm bất cứ điều gì trước khi tìm ra nguyên nhân. Có rất nhiều video chỉ dẫn trên YouTube nhưng rất khó xác định được việc nào khách hàng có thể tự sửa và việc nào không.

Hầu hết các thợ cung cấp dịch vụ qua màn hình video đều đã có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề. Nhưng hướng dẫn khách hàng qua màn hình ảo đòi hỏi một kỹ năng mới: phải biết kiên nhẫn và chỉ dẫn tường tận từng bước một, và tránh đừng làm cho khách hàng nản chí.
Anh Robin Kruskol, một thợ điện ở Escondido, California, cho biết mỗi khi chỉ xong một phần công việc anh thường khen ngợi khách hàng thật khéo tay để nâng tinh thần họ lên.
Ngoài công việc bình thường, anh Kruskol làm thêm dịch vụ chỉ dẫn sửa chữa qua màn hình video bán thời gian. Tuy làm bán thời gian nhưng anh đã nhận được những cú gọi quốc tế. Đã có một số khách hàng gọi từ Ấn Độ cần giúp đỡ xem xét dây cắm điện của chiếc tủ lạnh hoặc chỉ dẫn cách lắp ráp máy quạt trần. Anh cũng từng nhận những cú gọi từ Âu châu nữa.
Một nhân viên làm việc trong ngành kỹ thuật là anh Clay Erbes, từng sử dụng dịch vụ của VideoChataProcom, cho biết ý tưởng gọi nói chuyện với một thợ điện qua màn hình ảo để nhờ sự giúp đỡ mới đầu có cảm giác kỳ lạ. Nhưng khi anh có vài câu hỏi về đường dây điện trong nhà mà gọi một người thợ điện đến nhà thì mắc quá nên anh bèn thử gọi xem sao. Anh nghĩ nếu không xong việc thì cùng lắm mất $10. Anh cho biết người thợ điện đã rất tận tình chỉ bảo và cung cấp những thông tin mà anh muốn biết.
Tại thành phố Palm Springs, California, anh Brian Jackson, chuyên về sửa chữa máy điều hòa không khí, không ngại nhận những cú gọi từ bất cứ đâu. Mới đây, trong khi tham dự lễ tốt nghiệp mẫu giáo của con trai anh và đang lúc nói chuyện với các phụ huynh khác thì có người gọi đến cần giúp đỡ. Trong khi trên tay vẫn cầm giải thưởng của con trai, anh đã giúp vị khách hàng thay cục pin và sau đó máy điều hòa chạy lại một cách bình thường.
Một trong những thử thách của công việc hướng dẫn sửa chữa qua màn ảnh ảo là người thợ thường hay gặp những khách hàng tự cho mình là người khéo tay hay có khách hàng thậm chí còn nghĩ rằng chính họ là những người thợ. Một đôi khi những khách hàng này bảo vệ ý kiến của họ và cho rằng những lời chỉ dẫn kia là không đúng. Anh Jackson nhớ lại có một khách hàng đã nhất định không tin rằng bộ phận ép của máy điều hòa không khí bị hư. Báo hại anh Jackson vừa phải thuyết phục vừa hăm doạ tắt điện thoại mãi người khách mới chịu nghe.
Cô Julie Foxx bị mất việc hồi năm ngoái và đã dùng thì giờ rảnh để sửa chữa lại căn nhà của cô ở thành phố Cherry Hill, New Jersey. Mới đây cô muốn thay bốn chiếc đèn treo tường kiểu cũ làm từ thập niên 1950 đã không còn hợp thời nữa. Khi người thợ điện đến coi để định giá, anh ta đòi tiền công là $2,000 cho công việc nói trên. Cô Foxx đâu có số tiền lớn đó và cô đã tìm đến tư vấn từ công ty Frontdoor.
Trước đây mỗi khi đụng tới điện là cô sợ đến thắt tim, nhưng khi có người trông chừng và giúp ý kiến khiến cô có được sự tự tin hơn. Mặc dù công việc thay bốn chiếc đèn phức tạp hơn dự đoán do người chủ trước tự gắn nên dây nhợ rối tung lên. Nhưng cuối cùng cô Foxx đã hoàn tất công việc nhờ có sự trợ giúp của người thợ ảo.
Quả thật đôi khi hướng dẫn sửa chữa qua điện thoại không bằng có được một người thợ thật sự đến tận nhà. Khoảng 40% trường hợp, khi công việc sửa chữa quá phức tạp, công ty Frontdoor sẽ giới thiệu và khuyên khách hàng nên mướn thợ để làm công việc sửa chữa phức tạp đó cho họ.
Tuy nhiên, có nhiều khách hàng gọi đến tìm sự giúp đỡ là vì họ không có tiền để trả cho một người thợ đến tận nhà, và do đó những người thợ ảo chỉ còn cách là ráng giúp khách hàng bằng hết khả năng của họ. Và đặc biệt là kể từ sau đại dịch, ngày càng có nhiều người Mỹ có được sự tự tin hơn để tự mình làm những công việc sửa chữa nhà của họ, và một khi họ cần đến sự giúp đỡ hay chỉ dẫn thì nay đã có ngay những người thợ ảo.
Huy Lâm