Nghề lãi ít nhưng vẫn đỏ lửa ngày đêm phục vụ thị trường Tết

Bánh tổ là món không thể thiếu trong mâm lễ cúng tiễn ông Công, ông Táo chầu trời hàng năm của người dân Đà Nẵng mỗi dịp 23 tháng Chạp.

Từ ngày 18 tháng Chạp, không khí tại cơ sở sản xuất bánh tổ truyền thống của gia đình bà Lê Thị Lệ Huyền (57 tuổi, xã Đại Lộc, Đà Nẵng) đã trở nên nhộn nhịp, bếp lò đỏ lửa liên tục để kịp phục vụ nhu cầu tăng cao của thị trường Tết Nguyên đán.

Bánh tổ, món bánh mang đậm ý nghĩa cội nguồn “chim có tổ, người có tông” trong văn hóa miền Trung, đang được gia đình bà Huyền – một trong số ít những hộ còn lưu giữ nghề truyền thống này tại Đà Nẵng – miệt mài sản xuất.

Gắn bó với nghề làm bánh tổ qua ba thế hệ, bà Huyền cho biết dù trải qua nhiều khó khăn trong hơn 20 năm làm nghề, bà vẫn kiên trì giữ lửa bếp, góp phần gìn giữ nét văn hóa ẩm thực đặc trưng của ngày Tết đoàn viên.

“Cơ sở hoạt động thường xuyên, nhưng đến dịp cận Tết nhu cầu thị trường tăng gấp 10 lần. Các đơn hàng đặc biệt tăng cao từ ngày 18 âm lịch đến tận chiều 29 Tết, bận rộn nhưng phấn khởi lắm”, bà Huyền nói.

Nguyên liệu làm bánh tổ khá đơn giản, gồm nếp, đường, gừng và mè. Nếp được xay nhuyễn với nước thành bột, sau đó trộn đều với đường đã “sên” vừa tới. Hỗn hợp này được đổ vào khuôn hình tròn lót hai lớp lá chuối, tạo hình dáng như một “tổ chim”, rồi hấp trên lửa lớn khoảng 5 tiếng.

Bà Huyền giải thích, lá chuối tươi khi hấp sẽ chuyển sang màu xanh đen, tạo hương thơm nhẹ nhàng cho bánh. Việc giữ lửa to và đều trong suốt quá trình hấp là bí quyết để bánh chín tới, không bị sượng.

Sau khi ra lò, bánh tổ được rắc một lớp mè trắng, để nguội cho đến khi khô lại là có thể thưởng thức. Bánh càng để lâu càng dẻo ngọt và có thể kéo dài thời hạn sử dụng bằng cách phơi nắng hoặc bảo quản trong tủ lạnh.

“Nghề làm bánh tổ lời lãi không nhiều, nhưng đây là nghề cha ông truyền dạy nên phải giữ gìn. Người mà “cái nghiệp đã vận vào thân” dù lãi ít họ vẫn theo nghề. Giữa tháng Chạp mà không bày khuôn, nồi ra nấu bánh lại có cảm giác thiếu thiếu”, bà Huyền tâm sự.

Dịp Tết Bính Ngọ này, gia đình bà Huyền dự kiến cung ứng khoảng 2.000 chiếc bánh tổ mỗi ngày, phục vụ nhu cầu cúng ông Công ông Táo và Tết cổ truyền tại Đà Nẵng, Quảng Ngãi và cả TPHCM.

Để đáp ứng nhu cầu sản xuất tăng cao, cơ sở của bà Huyền đã tạo việc làm thời vụ cho hơn 10 lao động địa phương, với mức thu nhập 400.000-500.000 đồng/người/ngày tùy công đoạn.

Số lượng người theo nghề làm bánh tổ tại Đà Nẵng ngày càng ít đi do tính thời vụ của sản phẩm, khiến thợ bánh khó gắn bó lâu dài. Vì vậy, những gia đình như bà Huyền đang nỗ lực không ngừng để giữ gìn và phát huy giá trị của món bánh truyền thống này.