Chuyện bữa ăn của học sinh bán trú

Ở bên nhà, học sinh tiểu học thường học một buổi, hay học từ sáng tới chiều rồi phụ huynh tới đón. Buổi trưa, các em ăn tại trường, phụ huynh đóng tiền để con em có “bữa ăn bán trú”, để yên tâm làm việc, buôn bán. Vậy mà “bữa ăn bán trú” lại trở thành nỗi lo thường trực…

Nỗi ám ảnh của phụ huynh
Chỉ trong tháng 4/2026, có hai vụ ngộ độc thực phẩm xảy ra liên tiếp tại các trường tiểu học ở một thành phố như TPHCM, với tổng cộng 312 học sinh bị ngộ độc.
Rất may, không không có trường hợp tử vong, nhưng hệ lụy để lại là nỗi hoang mang, lo lắng kéo dài trong các gia đình có con em học bán trú, ở cái tuổi các em còn nhỏ, chưa nhận biết hết chất lượng thực phẩm.
Vụ ngộ độc thực phẩm tại Trường Tiểu học Bình Quới Tây (phường Bình Quới) xảy ra ngày 7/4/2026, theo kết luận của Sở An toàn thực phẩm TPHCM, là vụ ngộ độc thực phẩm với quy mô lớn.
Trong tổng số 740 học sinh ăn bán trú, có tới 266 em xuất hiện triệu chứng nghi ngộ độc thực phẩm, 190 em phải nhập viện điều trị. Nguyên nhân được xác định là do bữa ăn bán trú cùng ngày, trong đó hầu hết các thức ăn đã bị nhiễm chéo. Bánh flan và canh bắp cải nấu thịt được xác định là những thực phẩm nhiễm Salmonella spp., E. coli và Staphylococcus aureus, trong đó Salmonella spp. là nguyên nhân chính.
Cũng trong tháng 4, một vụ ngộ độc khác xảy ra tại Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận) khiến 46 học sinh phải đi bệnh viện điều trị.
Đầu năm 2026, dư luận từng xôn xao khi phát giác Công ty TNHH Thương mại An Phước Thắng (Sago Food) cung cấp thực phẩm không bảo đảm an toàn vệ sinh cho một số trường học tại TPHCM.
Cũng đầu năm 2026, nhiều phụ huynh có con học tại Trường Tiểu học Lương Thế Vinh (phường Bến Cát, TPHCM) cảm thấy bất an, lo lắng và bất bình khi phát giác thịt heo chuyển màu xanh, có dấu hiệu hư hỏng đưa vào trường để chế biến thức ăn cho học sinh.
Một trong những nguyên nhân chính là do nhà trường có toàn quyền định đoạt trong việc lựa chọn nơi cung cấp bữa ăn. Trong khi đa phần các trường không có nhân viên và an toàn thực phẩm coi sóc, kiểm soát từ nguồn nguyên liệu đến chế biến.
Nhiều phụ huynh học sinh cảm thấy bất an khi đóng tiền cho con đến trường ăn bán trú nhưng lại phải ăn thực phẩm “bẩn”.
Một số phụ huynh có con học tại Trường Tiểu học Đặng Thùy Trâm (phường Tân Thuận) bất bình cho biết, mỗi tháng đều đóng tiền ăn bán trú cho con, nhưng cứ đến giờ ăn trưa là lại lo. Không biết con ăn gì, thực phẩm có bảo đảm hay không. Đóng tiền cho con ăn bán trú mà vẫn phải thấp thỏm thì thật sự rất mệt mỏi.
Chị N.T.T.H. ở phường Hạnh Thông có con học lớp 5 cho biết, nhà trường không lấy ý kiến của phụ huynh về việc chọn nhà cung cấp thực phẩm, cũng không công khai kế hoạch mời thầu trên website của trường làm phụ huynh lo lắng về tính minh bạch. Hơn nữa, nhà trường chỉ xem giấy tờ của nhà cung cấp thực phẩm và ký hợp đồng chứ không khảo sát thực tế. Điều đó làm phụ huynh thực sự lo lắng về thực phẩm mà học sinh đang ăn.
Có trường hợp, như phụ huynh ở phường Hạnh Thông gửi đơn phản ánh về dấu hiệu thực phẩm không đúng về chất lượng sản phẩm tại một trường tiểu học, nhưng Sở An toàn thực phẩm không thành lập đoàn xuống kiểm tra mà có văn bản chuyển đơn kiến nghị, phản ánh của phụ huynh đến phường để xem xét, giải quyết và thông báo kết quả giải quyết đến Sở An toàn thực phẩm.

Phụ huynh “ra tay”
Trong lúc kiểm tra nơi chế biến suất ăn bán trú, phụ huynh Trường tiểu học Hoài Đức, xã Hoài Đức (Hà Nội) phát giác bao bì thực phẩm ghi thông tin thịt trâu Ấn Độ vứt ở khu chứa rác nên nghi ngờ, yêu cầu nhà trường phải kiểm tra, làm rõ.
Tối 27/10, một nhóm phụ huynh tập trung tại một kho hàng, do nghi ngờ chứa thực phẩm cung cấp cho bếp ăn bán trú của trường.
Sáng 28/10, bà Chinh, phụ huynh có con theo học ở Trường tiểu học Hoài Đức cho biết, những năm trước, nhà trường có bếp ăn nấu tại trường nên phụ huynh chỉ đến kiểm tra thực phẩm đầu vào khoảng 5 giờ sáng.
Năm học này, trường không tổ chức nấu ăn, thay vào đó ký hợp đồng cung cấp suất ăn với Công ty TNHH Thực Phẩm Mai Phương. Công ty này có khu vực nấu ăn tại thôn Nội, xã Hoài Đức, cách trường chừng 7km.
Sáng 27/10, ban đại diện cha mẹ học sinh và đại diện nhà trường đi kiểm tra nguồn gốc thực phẩm, quy trình chế biến tại địa điểm nấu ăn của công ty Mai Phương.
Theo bà Chinh, một số phụ huynh phát giác phía ngoài khu vực nấu ăn có nhiều vỏ hộp đựng thịt trâu đông lạnh nhập từ Ấn Độ, má đùi gà đông lạnh, gà nguyên con đông lạnh.
Cũng theo lời phụ huynh, nghi ngờ công ty chế biến suất ăn lưu trữ thực phẩm ở một khu vực khác nhưng không cho kiểm tra, giữa phụ huynh và nhân viên đã xảy ra tranh cãi, xô xát.
Sau khi phát giác những dấu hiệu khả nghi, gần 100 phụ huynh trường này đã thay phiên nhau túc trực tại khu vực từ khoảng 4h sáng hôm trước đến sáng hôm sau.
Ban đại diện phụ huynh đã cùng nhà trường lập biên bản sự việc. Thực đơn của ngày 27/10 gồm: thịt má đùi gà chiên muối, đậu non thịt sốt cà chua, bắp cải cà rốt xào, canh củ quả nấu thịt. Phụ huynh đã yêu cầu công ty đổi món má đùi gà sang thịt heo chiên tẩm mè, đồng thời đề nghị mở cửa kho chứa thực phẩm và yêu cầu mời đại diện xã đến kiểm tra, làm rõ nghi vấn liệu có chuyện thực phẩm thịt trâu đông lạnh hay không.
Sau đó, trưa 28/10, xã Hoài Đức đã lập đoàn kiểm tra bếp ăn của Công ty TNHH Thực Phẩm Mai Phương.
Đây là một ngôi nhà 2 tầng trong ngõ hẹp, có tổng diện tích 570 mét, là nơi chế biến khoảng 6,000 suất ăn cho học sinh các trường học.
Phía xã cho biết kiểm tra ban đầu thì thấy khu vực kho phụ huynh “phản ánh” không thuộc Công ty Mai Phương. Hợp đồng thuê địa điểm này đứng tên người khác. Khi mở kho kiểm tra, không có thực phẩm dùng để chế biến suất ăn bán trú cho học sinh. Bên trong có một bếp, hai chảo dùng để nấu thức ăn cho cá và một nồi nấu hoa quả đã hỏng. Theo trình bày của chủ nhà, các vật dụng này được sử dụng để chế biến thức ăn cho cá. Đoàn kiểm tra cho biết qua quá trình kiểm tra, Công ty Mai Phương đáp ứng các điều kiện để cung cấp suất ăn cho học sinh. Đến hôm nay, công ty này vẫn cung cấp suất ăn bình thường cho các trường.
Về “phản ánh” của phụ huynh trong sự việc lần này, xã sẽ tiếp tục kiểm tra, giám sát các đơn vị cung cấp suất ăn.
Từ đầu năm học đến nay, rải rác các lớp đã có một số học sinh đau bụng, gặp vấn đề về tiêu hóa phải đi khám ở bệnh viện.
Trong khi đó, việc kiểm tra định kỳ của phụ huynh chủ yếu nhằm quan sát độ tươi ngon của thực phẩm dùng để chế biến bữa ăn trong ngày, chứ không đủ cơ sở để xác định thực phẩm có đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn hay không.
Bà Nguyễn Thị Kim Dung, Phó hiệu trưởng Trường tiểu học Hoài Đức cho biết, năm ngoái bếp ăn bán trú tổ chức tại trường. Tuy nhiên, năm nay số lượng học sinh đăng ký ăn tăng lên, từ hơn 900 suất lên hơn 1,000 suất nên nhà trường ký hợp đồng với công ty cung cấp suất ăn.
Theo bà Dung, để giám sát, nhà trường và phụ huynh phối hợp đi kiểm tra đầu giờ sáng đột xuất thay vì kiểm tra thường xuyên như trước.
Như vậy là phụ huynh có con học bán trú lại tiếp tục canh cánh nỗi lo về an toàn thực phẩm của con em.

Bữa ăn nghèo nàn
Không chỉ lo lắng về an toàn thực phẩm, phụ huynh còn đau đáu vì bữa ăn thiếu thốn dinh dưỡng của con em.
Chỉ ba ngày đầu năm học, hàng loạt trường tiểu học ở Hà Nội bị phụ huynh phản ứng vì bữa ăn bán trú “lèo tèo”, giao chậm 2-3 tiếng hoặc dùng xe chở hàng, bốc vác để vận chuyển.
Ngay sau bữa ăn bán trú đầu tiên của con hôm 7/9, phụ huynh trường Tiểu học Trung Giã, xã Trung Giã, phản ứng dữ dội vì cho rằng suất ăn “lèo tèo” so với giá tiền.
Khay cơm inox chỉ có thịt bằm, giá và một miếng thịt xiên nướng. Trong khi đó, chi phí ăn bán trú là 40,000 đồng một ngày.
Cùng ngày, phụ huynh ở nhiều trường khác bất bình vì xe chở đồ ăn bán trú tới muộn 2-3 tiếng.
Như tại trường Tiểu học Kim Bài, xã Thanh Oai, thông thường học sinh ăn trưa vào khoảng 11 giờ để kịp đi ngủ. Nhưng hai ngày liên tiếp, đồ ăn được giao vào lúc gần 13 giờ, nhiều suất thiếu cơm, canh. Trường phải mua bánh, sữa cho học sinh, song cha mẹ lo con đói nên tới đón, nghỉ học chiều.
Danh sách trường bị “tố” còn có Tiểu học & THCS Mỹ Đức, Tiểu học Chu Văn An (Thanh Liệt), Nguyễn Quý Đức (Tây Mỗ), Ngọc Lâm (Bồ Đề), Đức Giang (Việt Hưng)…

Phụ huynh muốn gì?
Nhiều phụ huynh kể, các năm trước khi nhà trường tổ chức nấu ăn tại trường, cơm canh nóng hổi từ bếp ăn đưa thẳng lên các lớp học vừa chủ động, vừa không lo ảnh hưởng an toàn thực phẩm trong quá trình vận chuyển; học sinh nào muốn có thể ăn thêm. Nay chia theo suất từ các công ty cung ứng, điều phụ huynh lo nhất là là chế biến thực phẩm an toàn nhưng việc vận chuyển cũng tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ.
Hình ảnh những xe chở suất ăn đến trường học rất cũ kỹ, nhếch nhác được phụ huynh quay chụp lại đã cho thấy lo ngại đó là có cơ sở.
Ở nhiều trường, gần sát giờ học chiều học sinh mới được ăn cơm trưa cho thấy việc không nấu ăn tại trường rất “bị động”.
Một phụ huynh mong muốn thức ăn đầy đủ, sạch sẽ được chế biến tại chính bếp ăn của nhà trường và nói “có như vậy, chúng tôi mới yên tâm gửi con đi làm”.

Đ.D