Ùn tắc

Một số điều luật mới được ban hành ngay từ ngày đầu năm 2025 khi Tết Ất Tỵ tới. Một trong những luật làm… rúng động dân tình chính là nghị định về xử phạt trong giao thông đường bộ. 

Sau luật xử phạt người có nồng độ cồn lái xe thì nay tới lượt người vi phạm luật lệ giao thông.  Đặc biệt mức phạt rất nặng khiến ai nấy đều hết sức e dè.

Theo đó, tài xế xe hơi không theo đúng đèn giao thông hoặc đi ngược chiều, sẽ bị phạt 18 đến 20 triệu đồng, để cửa xe mở dễ gây tai nạn phạt từ 20 đến 22 triệu tức tăng đến 50 lần so với lúc trước… Xe máy bị phạt 4 đến 6 triệu và trừ điểm trên giấy phép lái xe, mức phạt này cao gấp hơn 3 lần so với trước. Xe máy chạy lạng lách, xe lắp ráp trái quy định… đều có thể bị tịch thu xe. Phe tài kháo nhau uống chỉ có hai lon bia mà phạt 7 triệu, hơn cả giá chiếc xe nên bỏ của chạy lấy người thôi. Giờ tới lúc lỡ vượt đèn đỏ, chắc cũng bỏ xe luôn chứ đóng phạt sao nổi. Dù sao cũng có luật phạt người bỏ xe lại! Nhiều người trước kia khi phạt nặng sẽ bỏ luôn nếu xe của họ cũ quá, nhưng nay bỏ xe vẫn có thể bị phạt thêm tiền và chịu thêm phần lãi số tiền phạt chứ không phải cứ bỏ xe là xong chuyện. 

Ngay cả người đi bộ cũng không thoát khỏi luật giao thông. Đừng tưởng đi bộ là không bao giờ có lỗi. Nếu không đi đúng phần đường quy định, vượt qua dải phân cách, đi qua đường không đúng nơi quy định hoặc không giơ tay ra hiệu… sẽ bị phạt đến 250 ngàn đồng. 

Ai cung cấp tin về những trường hợp vi phạm giao thông được “thưởng” 10% số tiền xử phạt nhưng không quá 5 triệu đồng. Chuyện này đưa tới nhiều kết quả hài hước. Cùng một sự vụ nhưng nhiều người chứng kiến và “báo cháy” thì lấy 5 triệu chia đều ra à? Mạng xã hội đã lan truyền tin “xuyên tạc” là một thanh niên trong ngày đã thu về… hơn 50 triệu đồng từ tố giác vi phạm giao thông. Hình chụp trên mạng cho thấy cảnh một ngã tư, chừng 5, 6 người với cây gắn điện thoại dàn hàng ngang thẳng tắp  rình chụp quả tang những kẻ vi phạm giao thông: đèn đỏ quẹo phải hay dừng vượt quá vạch trắng… Mang nộp bằng chứng vi phạm này cũng thu được vài triệu chứ ít đâu. Chỉ tốn thời gian chực chờ mà thời gian thì nhiều người có thừa.

Xe cộ cá nhân ngày một nhiều trong khi vận chuyển công cộng chẳng phát triển bao nhiêu. Mỗi năm có thêm khoảng 500.000 xe hơi và 2 triệu xe máy xuôi ngược. Xe cộ tha hồ chạy náo loạn không những trên những con đường từ lâu đã trở nên quá chật hẹp ở nội ô nhà cửa chen chúc mọc như nấm và người đông như kiến, mà cả trên cao tốc. Cảnh này khiến những người ngoại quốc lần đầu đến VN không quen mắt thấy thật khiếp vía.

Lỗi giao thông mà nhiều người thường mắc phải nhất là xe máy vượt đèn đỏ, đi ngược chiều, đi trên vỉa hè…

Khi đèn đỏ đếm ngược tới số 10 tức là còn 10 giây nữa mới tới đèn xanh thì những người có “công chuyện”, nhất là các anh shipper giao đồ ăn đã vội vã phóng xe chạy vèo rồi.

Hàng ngày ông hàng xóm đưa đón cháu nội đi học. Trường cách ngã ba khoảng trăm mét nên từ trước đến giờ ông vẫn đi ngược trên lề đường quen thuộc. Chuyện thường ngày ở huyện, đâu có thấy trăng sao gì vì ai cũng ngược chiều một quãng như thế. Nhưng giờ ông phải luồn lách trong hẻm tránh đường lớn hoặc chịu khó đi vòng hơi xa nhưng thuận chiều. Thành thử đâm ra ngõ hẻm lại đông xe và các gia đình không dám cho trẻ nhỏ ra trước nhà chơi.

Hai vợ chồng chở nhau đi ăn sáng, mọi ngày vẫn quẹo thẳng quán ăn xéo phía trái bên kia đường nhưng nay, mặc dù đường vắng vẻ ít xe ít người nhưng ông chồng vẫn tiếp tục chạy xuôi khá xa xuống tới đúng chỗ mới đánh vòng chữ U quay lại cho chắc ăn. Phạt nặng chứ chẳng đùa đâu.

Trong ngày đầu dù là ngày nghỉ lễ tết Tây nhưng cả nước đã có 13.591 trường hợp vi phạm bị xử phạt gần 28 tỷ đồng. 

Xe máy đi vào đường cấm bị phạt tăng gấp 5 lần so với trước đây nên việc vi phạm giảm hẳn bởi vì trong thực tế, tiền phạt so với thu nhập của người lao động là rất nặng. Những người soạn luật không tính tới mức thu nhập trung bình của người dân. Một lần phạt mấy triệu đồng bằng nửa tháng lương.

Dù sao nhiều người vẫn quen lệ cũ. Tới khi bị thổi còi mới ngỡ ngàng, chưng hửng đến… phát khóc. Đủ mọi lý do. Bởi kẹt xe quá mới leo đại lên lề, bởi không rành đường nên quay đầu xe đi ngược lại… Cũng có nghe nghị định này nọ nào dè chính mình mất nửa tháng lương kèm trừ bằng lái 2 điểm. 

Không leo lề, không quẹo phải khi đèn đỏ… khiến xe cộ dồn cục lại cho dù không phải giờ cao điểm, giờ đi làm đi học, giờ tan tầm tan học…

Một bà than thổi phạt rình rập đầy đường. Mấy triệu lấy đâu sẵn túi nộp phạt. Thôi gần gần thì đi bộ, xa nữa thì xe ôm cho chắc ăn. Đâu phải xe ôm có thể chạy nhanh hơn mà cũng đứng chịu trận giữa khối xe cộ kẹt “bền vững” suốt mấy ngày nay. Chưa khi nào nạn kẹt xe kinh hoàng như thế này. Các dịch vụ chuyên chở rục rịch tăng giá do thời gian vận chuyển kéo dài quá lâu. 

Chiều đi làm về nhà trễ 30 phút đến 1 tiếng. Anh nọ giải thích. Hồi xưa kẹt xe còn leo lên lề, đèn đỏ còn quẹo phải được. Nay thì gặp chục cái đèn đỏ đành bó tay đứng ngay ngắn, đèn xanh nhảy mấy lần vẫn chưa tới phiên mình thoát thân. Kẹt xe dữ dội. Xe hơi, xe máy nối đuôi nhau dài cả mấy trăm mét đợi qua ngã tư. Xe máy nào sốt ruột quá thì tắt máy, xuống xe dắt bộ mấy bước qua “điểm tử thần”. Clip trên mạng cho thấy tại một ngã tư, đèn giao thông bị trục trặc nhưng không ai dám chạy. Hàng dài xe máy từ từ dắt bộ qua ngã tư trong lúc xe hơi vẫn đứng yên chịu trận. Xem mà không khỏi buồn cười. Ngay cả khi đèn giao thông hư, bị lỗi rành rành, ai nấy vẫn khiếp vì sợ tội không chấp hành đèn tín hiệu, vẫn không dám chạy qua mặt cái đèn đỏ quyền uy đó. Cẩn thận hơn, đèn xanh còn 4 giây nữa cũng dừng trước vì sợ chưa kịp qua tới bên kia đèn đã chuyển sang màu đỏ. 

Đường xá hẹp te xưa sao giờ vẫn vậy, cùng một diện tích đó, người và xe cộ ngày càng đông nghìn nghịt qua lại như mắc cửi. Giờ thì một khối đứng phăng phắc. Học sinh trễ giờ học, giờ thi… Người trễ giờ làm việc, họp hành… Xe cấp cứu hụ còi inh ỏi nhưng loạt xe phía trước vẫn nghiêm chỉnh hiệu lệnh đèn đỏ, không dám vượt qua lằn ranh hoặc giạt qua bên. Vả lại kẹt cứng ngắc thì lấy chỗ đâu mà giạt. Vượt đèn đỏ nhường đường xe cấp cứu sợ mất 20 triệu, không nhường có thể mất 8 triệu. Thật là tiến thoái lưỡng nan. Trong thực tế có vẻ đám xe cộ thà chết chứ nhất định không nhúc nhích để chịu phạt.

Có người ví von bỗng nhiên dân tình ngoan như con thỏ. Đến nỗi trên quốc lộ, đèn đỏ của một trụ đèn giao thông trục trặc bị đơ, nhưng đoàn dài xe máy, xe hơi đều chôn chân tại chỗ không hề có ý định di chuyển. Tới vạch, xe dừng tăm tắp vì ngại lỡ có camera ghi hình núp đâu đó chăng. Mức phạt trung bình vượt đèn đỏ với xe máy là 5 triệu, xe hơi là 19 triệu đồng.

Một thanh niên truyền kinh nghiệm mức phạt ít nhất 4 triệu cao quá. Thôi tìm cách đôi bên cùng có lợi. Ra đường thủ sẵn mấy tờ trong túi. Nếu có chuyện thì đưa lẹ một hoặc hai tờ cho được việc. Tờ đây là tờ 500 (năm trăm ngàn) chứ không phải tờ 100 (một trăm ngàn đồng) đâu.

Bởi vậy nên lại có đề nghị tăng phạt nguội qua hình ảnh camera để giảm chuyện “cưa đôi”.

Nhà nước khuyên dân tự tìm lộ trình thông thoáng và tránh giờ cao điểm. Tuy nhiên cái chỗ thông thoáng đó ở đâu thì không biết và hiện nay giờ nào cũng là giờ cao điểm. Đại lộ, tiểu lộ đều kẹt xe. Nội thành, ngoại thành gì cũng kẹt, sáng trưa chiều tối cũng kẹt luôn. Tới giờ đi làm, đi học, đi gặp đối tác ký hợp đồng… làm sao thay đổi giờ giấc được. Có chăng nên đổi hẹn hò sang online may ra. 

Một ông cho biết vào những lúc cao điểm, dù đã chọn con đường ít người qua lại hay tìm cách tránh đường lớn, vẫn phải đối mặt với tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng. “Vào giờ cao điểm, tôi phải đi qua những con đường mà trước đây chưa bao giờ kẹt xe đến mức này. Cảm giác như đang lái xe về quê ngày 30 tết, không thể di chuyển nhanh được”.

Tình trạng kẹt xe khắp nơi và mọi lúc nên mặc dù cuối năm bận rộn bao việc phải làm. Nhà nước buộc phải chi thêm tiền vẽ mũi tên, gắn thêm đèn báo hiệu cho phép những nơi có thể rẽ phải khi đèn đỏ. Cũng có người “nhát gan” vẫn nhất mực đứng yên dù có thấy “biển báo mới”. Ai muốn đi thì đi chứ tôi hết đèn đỏ mới lăn bánh cho bảo đảm. Thêm nữa, số người cần quẹo phải vẫn đang chôn chân trong đống rừng xe đó, chứ đâu có sẵn đứng ở đầu hàng để được quẹo phải ngay.

Ùn tắc ở thành phố. Từ này được giải thích là ùn lại, tắc đọng rồi có trôi đi từ từ chứ không phải kẹt hẳn đứng im luôn!

Đèn xanh 30 giây, nhưng đèn đỏ tới tận 90 giây… Giữa trời nắng chang chang, khói bụi mịt mù, tiếng máy xe kêu grừ grừ làm cái đầu ong ong. Sức khỏe bị bào mòn mau chóng.

Dòng người đã quá mệt mỏi vì đợi hết năm sáu đợt đèn đỏ vẫn chưa qua được vài trăm mét. Khúc đường đi làm hàng ngày giờ thời gian kéo dài gấp đôi, gấp ba.

“Ngộp thở” với cảnh kẹt xe mệt mỏi ở thành phố. Tình trạng trễ giờ làm, giờ học, giờ thi… khiến nhiều người “khóc ròng”. Trước kia kẹt xe được giải thích là do ý thức người dân kém nhưng nay ý thức chấp hành răm rắp vẫn kẹt xe mà còn kẹt dữ dội hơn bao giờ.

Người ta nói tại gần Tết dân chúng đi lại nhiều nên mới kẹt xe. Tức là tới Tết hết đi lại mua sắm, đường sá sẽ thông thoáng như cũ, chắc Tết Congo quá! Lối giải thích này không thuyết phục trước nạn kẹt xe bỗng dưng trầm trọng, kẹt không lối thoát ở một thành phố đang muốn phát triển… 

Saigon cô nương