“Sức hút” của ca sĩ Taylor Swift với ông Thủ hiến

Ông Thủ hiến tỉnh bang Ontario của Canada, Doug Ford, là một trong những người mong đợi ngày cô ca sĩ Taylor Swift đến Toronto.

Ông Ford mong lắm: “I can wait until she comes here…” và “Boy, excuse the pun, but what a rockstar she is coming here…”  (Tui nóng lòng chờ tới cái ngày cổ tới đây… Mèng ơi, xin bỏ qua chuyện chơi chữ (của tui), nhưng đúng là một rockstar, cổ đang tới đây…)

Hồi nào giờ ông Doug Ford không được biết tới như là một người mê ca sĩ, vậy sao ông lại ca tụng cô Swift quá vậy? 

Bạn có biết:

Trong một buổi trình diễn tại Sân vận động Wembley ở London, Swifties (các tín đồ của Swift) đã xài hết kỷ lục 5,58 terabyte (TB) dữ liệu di động tại sân vận động (đủ để phát trực tuyến toàn bộ catalog nhạc của Swift 4.500 lần, mất khoảng 10 năm).

Sau đó là buổi trình diễn của Swift tại Sân vận động MCG ở Melbourne, Úc, nơi người hâm mộ sử dụng trung bình 15 TB dữ liệu mỗi đêm.

Tại Sân vận động AT&T ở Arlington, Texas, mạng của AT&T đã phải gánh 28,9 TB dữ liệu trong ngày bận rộn nhất trong chuyến lưu diễn ba ngày của Swift tại đó (người hâm mộ đã chia sẻ 200.000 bức ảnh hoặc 400 giờ video).

Các nhóm kỹ thuật của Rogers ở Toronto đã dành 6.000 giờ để lập kế hoạch cho dự án và 10.000 giờ để lắp đặt thiết bị và cơ sở hạ tầng mới. 

(Rogers cũng mau mắn sử dụng hình ảnh của Swift để quảng cáo cho các gói internet và điện thoại di động của họ.)

Phát biểu vừa kể của ổng đã bị cắt ngắn nên mất cái lý do khiến ông Ford chờ đợi. Đầy đủ, nó như thế này: “Tôi nóng lòng chờ đợi đến cái ngày cổ tới đây và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Cổ là một doanh nhân tài ba và là một nhạc sĩ. Bà con ơi, tui xin lỗi vì phải chơi chữ, nhưng quả là một rockstar, cổ đang tới đây và tạo ra thêm nhiều việc làm.”

Phải vậy chứ. Ông Thủ hiến là fan của…business, và chuyến lưu diễn của Swift ở Toronto sẽ mang lại cho nền kinh tế (hiện đang không lấy gì làm tốt đẹp cho lắm) của thành phố này cả trăm triệu đô la. 

Đợt trình diễn ở Toronto (từ 14 đến 23 tháng 11) và Vancouver (từ 12 tháng 11 đến 8 tháng 12) là chặng cuối cùng của chuyến lưu diễn ErasTour ở Bắc Mỹ, khởi đầu từ cuối tháng 10 vừa qua tại Florida.

Phát biểu của ông Ford được đưa ra sau khi những con số mới mà tổ chức Destination Toronto (trước đây là Hiệp hội Du khách và Hội nghị Toronto) đưa ra cho thấy sáu buổi trình diễn (đã hết vé) của Swift tại Toronto sắp tới có thể mang lại tác động kinh tế 282 triệu đô la cho thành phố.

Theo dữ liệu của Destination Toronto, 152 triệu đô la trong số trong số 282 triệu đó sẽ đến dưới hình thức chi tiêu trực tiếp, với phần lớn – 93 phần trăm – là từ những người từ xa đến.

Thêo Andrew Weir, chủ tịch kiêm giám đốc điều hành của Destination Toronto, số tiền đó là chi tiêu của những du khách đến để xem những buổi trình diễn của Swift và, có thể, ở lại một hoặc hai ngày, có thể. “Nhưng sau đó, khi số tiền đó đã được đưa vào Toronto, nó sẽ tiếp tục lưu thông trong nền kinh tế.”

Ông Weir giải thích rằng “điều quan trọng về những sự kiện lớn này: là nó thu hút mọi người đến thành phố, nó thu hút chi tiêu mới vào thành phố. Đó là số tiền không xuất phát từ nền kinh tế của chúng ta, nhưng nó kết thúc ở đó và tiếp tục lưu thông, trả lương, nộp thuế và hỗ trợ các doanh nghiệp.”

Eras Tour – chuyến lưu diễn thế giới đầu tiên thu về hơn 1 tỷ đô la Mỹ sau khi bắt đầu vào tháng 3 năm ngoái, sẽ đến Toronto vào các ngày 14, 15, 16, 21, 22 và 23 tháng 11.

Destination Toronto cho biết tác động thuế trực tiếp và gián tiếp của các buổi trình diễn tại Rogers Centre cũng sẽ tạo ra gần 40 triệu đô la tiền thuế ở cả ba cấp chính quyền.

Bà Olivia Chow, thị trưởng thành phố Toronto, sẽ trực tiếp lượm (ké) bạc trong những ngày Swift diễn cuối tháng này cũng lập tức đưa ra một tuyên bố đi kèm với bản tin của Destination Toronto. Bà Chow nói “Toronto rất vui mừng chào đón những buổi trình diễn của Swift, bởi “sự kiện lớn” này sẽ có tác động “hết sức tích cực” đến thành phố. Tác động đó, vẫn theo bà Chow, là “sẽ đóng góp hàng triệu đô la vào chi tiêu trực tiếp và hỗ trợ các doanh nghiệp và việc làm tại địa phương.”

Tổ chức Destination Toronto nhận xét rằng các show của Swift đến thành phố “quá đúng thời điểm”, đây là khoảng thời gian mà hoạt động du lịch để làm ăn đang bắt đầu giảm dần trong khi du lịch mùa lễ vẫn chưa bắt đầu.

Đúng vậy, tính đến ngày 29 tháng 9, Destination Toronto ghi nhận lượng đặt phòng khách sạn cho các ngày Eras Tour diễn ra đã tăng 83 phần trăm tại khu vực trung tâm thành phố so với năm trước. Lượng đặt phòng tăng 36 phần trăm trên toàn thành phố, so với cùng thời gian năm trước.

Ước tính có 240.000 người hâm mộ Taylor Swift sẽ đổ xô đến vào dịp 6 buổi trình diễn trong tháng 11. 

Destination Toronto lưu ý rằng tiền vé xem show và vé máy bay tới Toronto không được đưa vào ước tính kinh tế của họ, vì những khoản doanh thu đó không được tính vào cho kinh tế địa phương.

Thay vì trải thảm đỏ đón cô ca sĩ cùng với các fan của cô, ngay từ hồi tháng 7, Hội đồng Thành phố Toronto đã bỏ phiếu đổi thông qua việc đặt tên đoạn đường từ Quảng trường Nathan Phillips đến Rogers Centre thành “Taylor Swift Way”. Hàng chữ đèn TORONTO ở sân băng của Quảng trường cùng với màu ánh sáng trên tháp CN Tower cũng sẽ đổi sang màu đỏ trong các đêm trình diễn của Swift.  

Rồi đầu tháng này, Toronto đã chuẩn bị cho nạn kẹt xe downtown, nơi lúc nào cũng kẹt sẵn, vào những ngày đó. 

Thành phố đã thông báo rằng để giúp các buổi biểu diễn diễn ra suôn sẻ hơn, sẽ có một “Khu vực hoạt động hạn chế” (Limited Acrivity Zone) xung quanh sân vận động Rogers Centre trong hai tuần lễ được gọi là “Swift-mania”.

Các công trình đã có kế hoạch tiến hành trong khu vực này — như xây dựng hoặc quay phim — sẽ bị giới hạn ở ngoài giờ cao điểm và sẽ cần có sự cho phép rõ ràng của City Hall, tuy nhiên các công trình khẩn cấp vẫn sẽ được tiến hành.

Đại công ty Rogers Communications (nổi tiếng về việc từ từ nâng giá các dịch vụ), chủ nhân của Rogers Centre, địa điểm trình diễn của Swift, cũng đã vội vàng nâng cấp mạng internet 5G tại sân vận động này. Họ cẩn thận như thế là phải. Những ngày đó, cùng một lúc sẽ có hàng chục ngàn fan của Swift sẽ “live stream” cảnh tượng mê hoặc này, hoặc text cho bạn bè để khoe rằng họ có mặt nơi đây. Nếu không lo trước, Rogers có thể sẽ lại ê mặt vì sập mạng – một kinh nghiệm mà công ty Rogers đã lãnh đủ cách đây hai năm. Công trình nâng cấp trị giá tới 8 triệu đô la.

Khi được hỏi liệu ổng có tới coi buổi trình diễn nào của Swift ở Toronto không, Thủ hiến Ford cười mím chi: “Cứ chờ coi.”

Cần nói thêm rằng không phải chỉ có ông Ford (cấp tỉnh bang) và bà Chow (cấp Thành phố) chờ nàng ca sĩ đem show diễn (và tiền) tới cho Thành phố Toronto. 

Hồi năm 2023, sau khi Swift công bố lịch trình mở rộng cho chặng lưu diễn châu Âu năm 2024 của Eras Tour, ông Justin Trudeau, Thủ tướng Canada (cấp Liên bang) đã vui vẻ “còm” trên cú tweet của Swift như thế này: “Tôi đây, chào bạn. Tôi biết những nơi ở Canada rất muốn chào đón bạn. Vì vậy, đừng biến mùa hè năm nay lại thành một mùa hè tàn khốc nữa. Chúng tôi hy vọng sớm được gặp lại bạn”. Cả tới Hạ viện Canada cũng có ý kiến. Dân biểu Matt Jeneroux (Đảng Bảo thủ) tuyên bố vào tháng trước rằng ông sẽ nộp đơn khiếu nại “chính thức” thay mặt cho tất cả những người hâm mộ Swift” ở xứ Lá Phong. 

Theo ấn phẩm thương mại âm nhạc trực tiếp Pollstar, kể từ khi khởi động tại Arizona vào tháng 3 năm 2023, chuyến lưu diễn quốc tế gồm 149 buổi diễn đã trở thành chuyến lưu diễn có doanh thu cao nhất mọi thời đại và là chuyến đầu tiên thu về hơn 1 tỷ đô la.

Duyên nợ với Toronto

Đây không phải là lần đầu tiên Taylor Swift đến Toronto. Cô nàng ca sĩ này đã xuất hiện ở thủ phủ của Ontario từ những ngày đầu của sự nghiệp – năm 2006. Khi đó Swift vừa 16 tuổi và vừa ra mắt album đầu tay mang tên mình “Taylor Swift”. 

Cô trình diễn mở màn cho nhóm nhạc country Rascal Flats tại Air Canada Centre (nay là Scotiabank Arena) với bài hát “Tied Together with a Smile” đầu tháng 11 năm 2006. 

Gần một năm sau, tháng 8 năm 2007, cô trở lại Toronto với 7 bài hát mới tại sân khấu ngoài trời Molson Amphitheatre nay là Budweiser Stage.

Lần thứ ba Swift trở lại Toronto với tour diễn đầu tiên của riêng mình, The Fearless Tour, với 16 bài hát, vào tháng 5 năm 2010, tại Air Canada Centre, trước hơn 30 ngàn người hâm mộ.

Năm sau đó, 2011, Swift trở lại Toronto vào tháng 7, lần này là một chặng trong tour diễn thế giới The Speak Now. Sân khấu vẫn là Air Canada Centre.

Tháng 6 năm 2013, Swift trình diễn tại Rogers Centre lần đầu tiên. Đây cũng là một chặng trong chuyến lưu diễn quốc tế The Red Tour gồm 45 thành phố, 29 tiểu bang và ba tỉnh bang.  

Từ đó, Rogers Centre từ đó đã trở thành địa điểm trình diễn duy nhất của Swift ở Toronto. Tháng 10 năm 2015, trong chặng Bắc Mỹ của tour thế giới của Swift có hai đêm tại Rogers Centre.

Tháng 8 năm 2018 là lần sau cùng trước show diễn năm nay Swift trình diễn tại Toronto, cũng vẫn tại Rogers Centre trong tour Reputation Stadium Tour với 19 bài hát mới. 

Nhưng sáu buổi trình diễn của cô tại Rogers Centre vào tháng 11 sẽ đánh dấu chặng dừng chân dài nhất của cô tại Toronto cho đến nay — chưa kể đến một trong những chặng dừng chân dài nhất của Eras Tour tại bất kỳ thành phố nào. Toronto ngang bằng với Los Angeles và Singapore về danh hiệu đó.

Bên cạnh những show nhạc, Swift còn thường xuyên xuất hiện và nói chuyện tại Đại hội Điện ảnh Quốc tế Toronto (TIFF) hàng năm. Lần mới nhất là tại TIFF năm 2022.

Du lịch sự kiện và Eras Tour 

Trở lại với chuyện ông Trudeau “mời” Swift. Chẳng phải chỉ có mình ông ấy mời. Cô ca/nhạc sĩ này được cả thế giới mời mọc, vì mến mộ tài năng, vì mê lời nhạc của cô cũng có, nhưng đa phần nhờ cô mang lại cho những nơi cô đến bao nhiêu là lợi lộc về mặt kinh tế. 

(Một nghiên cứu gần đây khảo sát những người tham dự các show của Eras Tour cho thấy người ta đã chi trung bình 1.327 đô la Mỹ (khoảng 1.782 đô la Canada) “cho tất cả các chi phí liên quan đến buổi trình diễn như vé, đi lại, hàng hóa, chỗ ở và thực phẩm”. Theo ước tính của công ty nghiên cứu QuestionPro, Eras Tour của Taylor Swift có thể mang lại 4,6 tỷ đô la cho riêng nền kinh tế Hoa Kỳ.) 

Taylor Swift từng được tổng thống Chile mời, thị trưởng thành phố Budapest (Hungary) mời, thủ lãnh một đảng đối lập ở Thái lan mời. Ông Thủ tướng New Zealand cũng muốn mời lắm nhưng nhát, nói rằng ông ấy không dám đầu tư tiền của dân vào một chiến dịch marketing.  

Du lịch sự kiện (events tourism) là một kỹ nghệ đang phát triển trị giá hàng tỷ đô la. Du lịch sự kiện — giống như các buổi trình diễn của Swift — mang lại rất nhiều tiền cho các thành phố. Công ty nghiên cứu Business Markets Insights dự đoán thị trường du lịch sự kiện Châu Á – Thái Bình Dương sẽ tăng trưởng lên gần 550 tỷ đô la vào năm 2028.

Nguyên do chính của màn tranh chấp đó là các buổi trình diễn – như Eras Tour của Swift, dẫn đến du lịch sự kiện và mang lại rất nhiều tiền cho các thành phố. Công ty nghiên cứu Business Markets Insights dự đoán thị trường du lịch sự kiện Châu Á – Thái Bình Dương sẽ tăng trưởng lên gần 550 tỷ đô la vào năm 2028.

Những du khách trẻ tuổi khao khát những trải nghiệm hơn là những tài sản, và có thể sẽ đến một thành phố để tham dự một buổi trình diễn hoặc xem một sự kiện thể thao, Kinh tế gia Erica Tay của Maybak nói: “Bằng cách tổ chức (cá sự kiện của) Taylor Swift và các nghệ sĩ hạng A khác, tôi nghĩ Singapore đang xây dựng uy tín của mình để trở thành một trung tâm du lịch sự kiện”.

Bà Tay ước tính các buổi trình diễn của Swift sẽ mang lại 370 triệu đô la doanh thu du lịch cho đất nước này chỉ sau hơn một tuần, trong khi ngôi sao nhạc pop này có mặt tại đó.

Tranh giành nhau để kéo Swift (thực ra là khách du lịch đến để xem Swift là chính) về diễn ở nước mình suýt nữa đã trở thành chiến tranh…chính trị ở Đông Nam Á với chặng lưu diễn của Swift ở Singapore vừa qua.

Khi Swift công bố Singapore là điểm dừng chân duy nhất của cô trong khu vực Đông Nam Á, Singapore xác nhận đã đàm phán một thỏa thuận với các nhà tổ chức buổi trình diễn của Swift, trả một khoản tiền không được tiết lộ để bảo đảm độc quyền. 

Thế là nhiều nước trong khu vực đã nhao nhao lên tiếng. Một dân biểu Phi luật tân đòi phải có một lời giải thích. Thủ tướng Thái Lan tuyên bố Singapore đã trả hàng triệu đô la cho mỗi buổi diễn qua thỏa thuận này. Giám đốc điều hành của Hồng Kông khẳng định thành phố của ông vẫn là một điểm đến hấp dẫn cho các sự kiện lớn. John Lee, Giám đốc điều hành của Hong Kong, khi được các nhà báo hỏi về những nỗ lực của Singapore để kéo được Swift, và liệu Hong Kong có đủ tham vọng khi nói đến việc có được các sự kiện lớn hay không, đã nói: “Chúng tôi biết chúng tôi sẽ cạnh tranh với các thành phố khác nhau. Và chúng tôi sẽ bảo đảm rằng chúng tôi đủ hấp dẫn và đủ sức cạnh tranh”.

Thủ tướng Singapore, Lý Hiển Long, xác nhận tại một hội nghị thượng đỉnh châu Á ở Melbourne rằng chuyện bảo vệ thỏa thuận độc quyền là có: “Một thỏa thuận đã đạt được. Và vì vậy, nó đã trở thành một thỏa thuận rất thành công. Tôi không thấy điều đó là không thân thiện”.

Ông Lý chỉ nói rằng một “khoản tiền thưởng” đã được trả cho thỏa thuận này. Tổng cục Du lịch Singapore từ chối bình luận về số tiền, với lý do bảo mật kinh doanh. AEG Presents, đơn vị tổ chức buổi trình diễn của Swift, đã không trả lời yêu cầu bình luận.

Lời lớn!

Những buổi trình diễn của Taylor Swift không chỉ mang lợi lộc lại cho các hoạt động du lịch và thương mại của các thành phố đón được cô nàng. Một số không ít người khác cũng kiếm được khá bộn bạc, đó là những người mua đi bán lại vé, và dĩ nhiên, các điểm mạng “bán giùm” vé cho họ.

Sau đây là một trong những chuyện có thật:  

Bà X ở Jersey City (New Jersey, Hoa kỳ) mua (được) 4 vé khu vực VIP cho show Eras Tour ở Metlife Stadium đêm thứ Bảy lễ Memorial Day năm 2023. 

Vé được mua qua mạng chính thức Ticketmaster tháng 11 năm 2022, mỗi vé 800 đô. Cộng tất cả lệ phí, bà chi cả thảy 3.472 đô.

Bà mua vé để mừng đứa con và cháu gái tốt nghiệp lớp 8. Cả nhà bà đều là tín đồ của Swift. 

Khoảng đầu tháng 4, bà tò mò vào StubHub để xem giá vé là bao nhiêu và hãi hùng khi thấy giá. Bà X xác nhận mục đích không bao giờ là mua để bán. “Nhưng khi thấy giá bán ra cao như vậy, tôi nghĩ, Nếu tôi có thể kiếm được gấp năm lần số tiền tôi mua, thì đó sẽ là khoản đầu tư tuyệt vời”.

Bà X quyết định nhờ StubHub bán 4 vé của mình. Điều kiện là bán hết cả 4 với giá 5.000 đô la mỗi vé, nếu không sẽ không bán, giữ lại để đi xem. Mạng StubHub niêm yết giá 6.275 đô la mỗi vé, tính cả mọi lệ phí của họ. 

Bốn cái vé đã được mua khoảng hai tuần trước buổi diễn. Vài tuần sau, 20.000 đô la được chuyển vào tài khoản ngân hàng của bà X! 

Bà X dùng số tiền đó vào một chuyến du lịch cho cả nhà ở Vancouver vào mùa hè năm đó. Bà bao sạch tiền vé máy bay, ăn ở của 13 người.

Chuyện được tạp chí Slate kể lại và bảo đảm đã xác minh là người thật, việc thật, vé thật.

Sau những phát biểu của ông Lý, dân biểu Phi luật tân Joey Salcedat nói với một tờ báo địa phương rằng Singapore đang chơi “luật rừng” chứ không phải luật của “một khu vực các quốc gia được ràng buộc bởi các nguyên tắc được cho là đoàn kết và đồng thuận”.

Không biết Singapore đã chi cho Swift bao nhiêu tiền cho 6 buổi diễn (có tin nói là 18 triệu đô la Mỹ) nhưng theo Bloomberg, các nhà kinh tế ước tính show diễn của Swift tại Singapore sẽ đóng góp khoảng 300–400 triệu đô la Singapore (222–296 triệu đô la Mỹ) vào GDP tam cá nguyệt đầu tiên của đảo quốc này.

Lời khuyên (cho những bạn đọc lớn tuổi, không còn thích những “trải nghiệm” vất vả): hãy xem trên TV!

Phim The Eras Tour hiện đang được chiếu trên Disney+. Xem trên TV bạn sẽ được hưởng góc cạnh tốt nhất, hình ảnh rõ nhất, âm thanh tuyệt hảo, lại không nhức đầu, mỏi chân.

Đỗ Quân