Hỏa hoạn ở Thiên đường: Nguyên nhân và những chuyện bên lề

Paradise
Theo truyền thuyết ở địa phương, cái tên của thị trấn này đã đột nhiên bật ra từ miệng một người thợ rừng vào một ngày trong thập niên 1860. 
Hôm ấy, William Leonard và toán thợ của anh đang trên đường về sau khi giao gỗ cho một xưởng cưa. Anh ngồi dưới một cây thông, nhìm khung cảnh chung quanh và thốt lên: “Anh em ơi, đây là thiên đường”.
Theo thời gian, Paradise lớn lên thành một thị trấn có 27 ngàn dân, nổi tiếng về thời tiết mát mẻ, và cuộc sống khá nhàn tản bên dưới những bóng cây. 
Tại đây có Viện bảo tàng Gold Nugget, với câu chuyện về những người thổ dân Mỹ đi tìm vàng đã đặt bước chân người đầu tiên lên mảnh đất này. Có quán ăn Black Bear Diner, bán điểm tâm cả ngày và bảng hiệu “Chào mừng đến Bearadise”

Và dĩ nhiên, có những cây thông đã đem lại khung cảnh của thiên đàng cho thị trấn Paradise nhưng cũng là những nhiên liệu cho ngọn lửa vừa thiêu rụi Thiên đàng trong trận hỏa hoạn Camp Fire.

 

Trận hỏa hoạn lớn nhất Bắc California trong lịch sử tiểu bang California, bùng lên ở Butte County hôm 8 tháng 11.
Vị trí ngọn lửa khởi phát là con đường Camp Creek Road, thế nên trận cháy rừng được gọi là Camp Fire.
Buổi chiều cùng ngày, ở phía Nam, lửa rừng lại bùng lên, không chỉ một mà là đến 2 đám cháy rừng cùng một lúc.
Đám cháy thứ nhất, được đặt tên là Hill Fire bốc lên ở Rosa Valley, cách Thousand Oaks vài dặm về hướng tây bắc. Cách đó 40 dặm về phía đông, trận lửa Woolsey fire bắt đầu ở mé đồi gần khu vực Phòng thí nghiệm Santa Susana Field thuộc Quận hạt Ventura. Nơi đây là một khu phức hợp của những cơ sở nghiên cứu và phát triển kỹ nghệ rộng đến hơn 1080 héc ta của vùng đồi Simi Hills thuộc thung lũng Simi của Nam California, chỉ cách Los Angeles khoảng 48 cây số.
Những cơn gió đó đã thổi bùng ngọn lửa Camp Fire và dắt nó nhảy qua các hẻm núi, đường sá và những hào chặn lửa được đào khẩn cấp đế cố ngăn ngọn lửa lan tràn. Vào buổi sáng Camp Fire quét qua Paradise, có những cơn gió lên đến 55mph.
Tính đến ngày thứ Bảy 17 tháng 11, Camp Fire đã đốt cháy một diện tích hơn 146 ngàn mẫu Anh, phá hủy hơn 12.000 kiến trúc, trong đó có 9.700 nhà ở. Thị trấn Paradise bị triệt hạ hoàn toàn. Con số chính thức về thiệt hại nhân mạng là 76 người, còn có thể tăng thêm vì các nhân viên vẫn tiếp tục tìm kiếm. Con số người mất tích là hơn một ngàn. Tổng số dân cư phải di tản khỏi vùng hỏa hoạn là 47 ngàn người, họ đang sống trong các trại tạm trú được khẩn cấp dựng lên, một số nương nhờ gia đình, bạn bè, và một số cắm lều sống ngoài trời.
Cal Fire cho hay họ đã kềm chế được hơn 50 phần trăm khu vực bị cháy và hy vọng sẽ khống chế hoàn toàn ngọn lửa vào cuối tháng này.
Thiệt hại ở khu vực thung lũng Simi, nơi thần hỏa được đặt tên là Woolsey Fire thấp hơn với gần 100 ngàn mẫu Anh ở phía tây Los Angeles và đông nam Ventura cùng một phần của khu vực nhà giàu – Malibu Beach bị thiêu hủy.
Số thiệt hại nhân mạng ở đây thấp hơn nhiều, chỉ có 3 người, nhưng số người phải di tản cao hơn gấp bội, đến hơn 250 ngàn người.

Vì sao cháy?
Lúc đó là 6 giờ 15 (giờ PST) sáng ngày thứ Năm, 8 tháng 11.
Công ty điện và hơi đốt Pacific Gas & Electric (PGE) ghi nhận một sự kiện gây hư hỏng cho một đường dây dẫn điện ở bên ngoài cộng đồng Pulga.
Trong sổ nhật ghi của công ty, sự kiện đó được vào sổ với con số Incident No. 181108-9002.
Tầm quan trọng của sự kiện này chưa được rõ, nhưng có thể đó là tia lửa đã khơi mào trận cháy rừng Camp Fire,
Một ngày trước đó, PGE đã cảnh báo có thể cần phải ngắt điện khu vực này vì trời sẽ có gió lớn. Tuy nhiên, PGE đã quyết định không cắt điện vì “điều kiện thời tiết cho thấy không cần đến biện pháp này.”
Mười lăm phút sau, Sở Lâm nghiệp và Cứu hỏa California (California Department of Forestry and Fire Protection / Cal Fire) báo cáo có một đám cháy rừng đã bùng lên ở bên ngoài Pulga, cách thị trấn Thiên đàng Paradise chừng ba dặm về phía đông bắc.
Khi các lính cứu hỏa đến chân đồi Sierra Nevada lúc 6:43 sáng, họ biết rằng họ đang đứng tại điểm xuất phát của một trận hỏa hoạn lớn.
Có thể, rất có thể là tia lửa điện từ đường dây tải đã là mồi lửa.
Khi đi tìm nguyên nhân gây cháy, người ta nghĩ ngay đến con người, với những bất ngờ và bất cẩn. Sau đó mới đến thiên nhiên, như chớp, sét…
Đã từng có chuyện cháy rừng chỉ vì một người đập búa đóng cột hàng rào trên một cánh đồng cỏ khô. Có trận cháy do một buổi picnic barbecue. Một vụ cháy ở Santa Anna Island năm 2007 là do công nhân dùng đèn xì cắt thép. Và không ít ngọn lửa rừng được nhóm lên chỉ bằng một tàn thuốc không giụi kỹ.
Tuy nhiên, xác định chính xác được nguyên nhân là một công tác khó khăn, tỉ mỉ và có thể kéo dài hàng tháng. Công tác này càng khó khăn hơn với Camp Fire vì gần như cả thị trấn Paradise đã trở thành tro bụi. Những gì hiện hữu vào thời điểm ngọn lửa phát sinh có thể đã bị chính ngọn lửa thiêu hủy, hoặc ít nhất bị thay đổi.
Nhưng mồi lửa không quan trọng bằng môi trường và các điều kiện để lửa phát cháy và hoành hành. Một hòn đá, một khoảnh đất bị xì đèn khò có thể bị nám, nóng, nhưng không thể khiến đám cháy lan nhanh và rộng.
Trong lúc đó, những điều kiện về độ ẩm, khô hạn, thực vật ở California có nghĩa là chỉ cần một đốm lửa rừng.
Tiểu bang này gần đây đã khốn khổ với một giai đoạn khô hạn, và Jerry Brown, Thống đốc bang California Jerry Brown khẳng định sự thay đổi khí hậu do con người gây ra đã khiến cho các điều kiện này trở nên tệ hại hơn.
Chưa hết, những cơn gió Santa Ana mạnh – luồng không khí ấm và khô từ phía đông đến bờ biển – đã biến thảm thực vật của tiểu bang thành những que củi đóm. Các khu vực như Paradise đặc biệt gặp nguy hiểm vì nằm ở đáy các vùng núi, nơi ngọn lửa lao xuống.
Trận hỏa hoạn Camp Fire bắt đầu vào một ngày có độ ẩm thấp, gió mạnh sau một thời gian dài khô hạn làm mặt đất và cây cỏ ở một số khu vực đã úa khô sau hơn 200 ngày không mưa, hay rất ít mưa.

California, vùng đất lý tưởng của thần hỏa
Năm 2018 là năm có mùa cháy rừng tàn phá California khủng khiếp nhất. Tính cho đến ngày 11 tháng 11, đã có tất cả 7.579 đám cháy, thiêu rụi một diện tích 1.667.855 mẫu Anh (674.957 hectare) – cần nhớ đám cháy Camp Fire và Woolsey Fire chưa kết thúc. Các trận cháy làm thiệt hại gần 3 tỷ Mỹ kim, trong đó có 1,4 tỷ đổ vào chi phí dập lửa.
Tờ The New York Times đưa ra 4 yếu tố khiến California, một trong những tiểu bang lý tưởng để con người đến sinh sống ở Hoa kỳ, trở thành vùng đất lý tưởng của lửa rừng.
Yếu tố đầu tiên được kể đến là khí hậu (đang thay đổi). Park Williams, một nhà khí hậu sinh học tại Đài quan sát Trái đất Lamont-Doherty của Đại học Columbia nói rằng cháy là chuyện rất dể xảy ra “chỉ cần (vật liệu) đủ khô và một tia lửa thì vật liệu đó sẽ cháy.”
Thảm thực vật của California, giống như phần lớn miền Tây nước Mỹ, nhận được hầu hết độ ẩm vào mùa thu và mùa đông để rồi khô dần trong mùa hè do thiếu mưa và nhiệt độ cao hơn. Đến lúc đó, cỏ cây trở thành gỗ đóm cho thần hỏa.
Đã dễ cháy, mối liên hệ giữa biến đổi khí hậu và những đám cháy lớn hơn là không thể tách rời. Tiến sĩ Williams giải thích, rằng cộng thêm vào điều kiện dễ cháy bình thường đó, nhiệt độ ngày nay đã tăng thêm từ hai đến ba độ Fahrenheit bởi hiện tượng Trái đất nóng dần lên “và thảm thực vật trở nên khô hơn, dễ cháy hơn.”
Trong số 10 vụ cháy rừng lớn nhất tính từ năm 1932 đến nay ở California, có 9 vụ đã xảy ra từ năm 2000, 5 vụ kể từ năm 2010 và 2 vụ chỉ riêng năm 2018.
Theo ông Williams, công thức hoàn hảo nhất cho hỏa hoạn được viết ra ở California, “Thiên nhiên tạo ra các điều kiện hoàn hảo cho lửa, chỉ cần có người để tác động tạo thành đám cháy. Rồi đến biến đổi khí hậu, bằng nhiều cách đã làm tăng thêm khả năng sẽ có thêm cho các vụ cháy trong tương lai.”
Yếu tố thứ hai là con người. Có môi trường, có điều kiện lý tưởng, những ngọn lửa rừng chỉ cần có người, hay vật nào đó để đốt lên. Đôi khi sét trời là tác nhân đó, nhưng phần lớn, con người là thủ phạm gây ra các vụ cháy rừng .
Bà Nina S. Oakley, một phụ tá nghiên cứu về khoa học khí quyển tại Desert Research Institute (Viện Nghiên cứu Sa mạc) khẳng định nhiều đám cháy lớn ở miền Nam California và ảnh hưởng đến các khu vực có người đang sống là do con người gây ra.
Năm ngoái, các vụ hỏa hoạn làm chết người trong và xung quanh Sonoma County là do các dây điện rơi xuống. Trận hỏa hoạn Carr Fire, lớn hàng thứ sáu của tiểu bang, khởi phát bởi tia lửa xẹt từ vành bánh xe của một chiếc xe tải bị bể bánh xe chà xát trên mặt đường.
Đó là chưa kể đến những vụ cố ý đốt.
Còn thêm một cách mà con người đóng góp vào việc tạo ra lửa rừng, đó là cách họ chọn nơi sinh sống. Con người ngày càng có khuynh hướng ra xa đô thị để sống ở những khu vực gần các cánh rừng. Và khi đô thị gặp rừng, hỏa hoạn sễ diễn ra hơn.
Dr. Oaks dẫn chứng: Ở Nevada, có rất nhiều vụ cháy lớn, nhưng các đám cháy phần nhiều thiêu hủy những khu trống, không phải khu cư dân.
Một chuyện nghe thấy ngược ngạo, nhưng có thật và đúng, là việc chữa cháy..
Những nỗ lực để chữa cháy rừng ở Mỹ đã thực sự làm nạn cháy rừng ngày nay tồi tệ hơn.
Tiến sĩ Park Williams giải thích rằng cuộc chiến đấu chống thần hỏa ở các tiểu bang miền Tây nước Mỹ trong thế kỷ trước đã rất hữu hiệu, “Và mỗi khi chúng ta thắng một trận chiến đấu với lửa có nghĩa là một đống những thứ đáng lẽ đã bị đốt cháy đã không cháy. Thế là chúng ta đã tích lũy được nhiều loại thực vật ở nhiều khu vực trong một trăm năm.”
Hệ quả là ở California ngày nay khi lửa bắt đầu cháy, ngọn lửa đang cháy qua những nơi có nhiều cây cỏ để đốt cháy hơn, những thứ mà đáng lẽ đã bị đốt cháy trong hàng trăm năm qua.”
Trong những năm gần đây, Bộ Lâm nghiệp Hoa Kỳ đã cố gắng điều chỉnh lại bằng cách tiến hành những vụ “đốt có kiểm soát” (controlled burn).
Những cơn gió Santa Ana: Mỗi mùa thu, những cơn gió mạnh được gọi là gió Santa Ana mang lại không khí khô từ khu vực Great Basin (các sa mạc ở Arizona và Utah) của miền Tây về miền Nam California.
Trong một nghiên cứu năm 2015 mà ông là đồng tác giả, Tiến sĩ Fengpeng Sun, một giáo sư phụ giảng khoa địa chất của Đại học Missouri-Kansas City, nhận thấy rằng California có đến hai mùa cháy. Một là mùa cháy rừng ở miền Tây mà người ta thường biết đến, thường kéo dài từ tháng 6 đến tháng 9, khi thời tiết ấm hơn và khô hơn. Những trận cháy này thường nằm sâu trong nội địa hơn, ở các khu rừng có độ cao hơn.
Nhưng cuộc nghiên cứu của Tiến sĩ Sun và các đồng tác giả cũng xác định thêm một mùa cháy thứ hai, từ tháng 10 đến tháng 4, khi có những cơn gió Santa Ana. Những đám cháy này thường lan tràn nhanh hơn gấp ba lần và cháy gần các khu vực đô thị hơn. Các trận cháy rừng trong mùa này chịu trách nhiệm 80% những tổn thất kinh tế trong hai thập niên 1990 và 2000.
Gió Santa Ana không chỉ thổi khô thảm thực vật; chúng cũng thổi tàn lửa đi xa, rộng hơn, khiến đám cháy lan rộng rất nhanh.
Nếu những cơn mưa mùa thu, thường bắt đầu vào tháng 10, không đến đúng ngày giờ như năm nay, gió còn sẽ làm cho các điều kiện khô hạn khô hơn nữa. Trong một tháng 10 trung bình, miền Bắc California có thể có lượng mưa hơn hai inch mưa. Năm nay, ở một số nơi, lượng mưa ít hơn một nửa con số đó.

Tại sao chết nhiều đến thế?
Con số được xác nhận về người chết trong trận cháy Camp Fire cho đến ngày 17 tháng 11 là 76 người đã đưa trận lửa rừng này lên hàng đầu danh sách những trận cháy rừng giết nhiều người nhất.
Nhưng đây vẫn chưa là con số cuối cùng, vì các cơ quan hữu trách vẫn tiếp tục tìm kiếm cả người chết lẫn người mất tích – con số mất tích khoảng trên dưới một ngàn người.
Công tác tìm nạn nhân chết cháy rất chậm chạp và khó khăn, người ta phải dùng tới chó đánh hơi và bới tìm những đống tro tàn và bên trong từng chiếc xe cháy rụi trên đường di tản.
Hầu hết những trường hợp thiệt mạng đều trong khu vực Paradise. Nguyên nhân là… chạy không kịp với thần lửa.
Theo một bài tường thuật của tờ Los Angeles Times, cách đây một thập niên, ở đây đã suýt diễn ra một thảm họa. Khi lửa rừng chạm đến rìa của Paradise, “ba trong số bốn con đường chính” để thoát ra khỏi khu vực đã bốc cháy. Kết quả là xe di tản bị tắc nghẽn hàng giờ, và người chạy lửa đã phải bỏ xe chạy bộ.
Sau kinh nghiệm đó, kế hoạch phòng cháy của county nói rằng Paradise cần một cách để di tản nhanh chóng tất cả mọi người cùng một lúc. Thế nhưng các nhà lãnh đạo Paradise đã chia thị trấn thành các khu vực di tản chỉ có thể đưa một vài khu vực đi một lúc.
Butte County cũng có một hợp đồng với một hệ thống cảnh báo tư nhân để báo động cho người dân, nhưng dân chúng phải ghi tên tham gia. Chỉ có chưa đến 30% công dân Paradise có tên trong danh sách này!
Hệ thống mới đã chứng tỏ không hữu hiệu khi Camp Fire tràn đến Paradise. Lệnh di tản của giới chức cứu hỏa được ban hành lúc 7:46 giờ sáng giờ địa phương, nhưng lệnh đó chỉ áp dụng cho khu vực phía đông của thị trấn.
Đến khoảng hơn 8 giờ 30, lệnh di tản cả thị trấn được đưa ra. Nhưng chỉ trong vòng hai phút sau đó, đã có báo cáo về tình hình kẹt xe lớn. Rồi lập tức các hành lang di tản bắt lửa, tình trạng giống y như ở trận hỏa hoạn một thập niên trước.
Tờ Times cho hay, Đại lộ Skylane, con đường bốn làn xe chính của Paradise, được thiết kế cho 1.200 xe hơi mỗi giờ trong giờ cao điểm, trong khi gần 27.000 cư dân được lệnh di tản cùng một lúc.
Phóng viên Paige St. John của báo mạng NPR giải thích: “Vấn đề ở Paradise là người ta không thể thoát được… Một khi họ cần phải di chuyển và toàn bộ thị trấn cần phải thoát ra cùng một lúc, những con đường nhanh chóng biến thành các bãi đậu xe.”

Lính cứu hỏa tư
Ở nước Mỹ cái gì cũng có tư nhân tham gia được hết. Thí dụ như quân đội tư – các lực lượng của các công ty cung cấp các dịch vụ chiến đấu và an ninh võ trang, nhà tù tư ký hợp đồng với chính phủ để nhận giam tội phạm.
Trận hỏa hoạn Woolsey Fire lại vừa giúp người ta biết thêm một dịch vụ tư: cứu hỏa tư nhân.
Thật ra, dịch vụ này đã có từ ít lâu nay nhưng ít người biết cho tới khi giới thông tấn đưa tin về việc cặp vợ chồng Kim Kardashian và Kanye West trả tiền cho các lính cứu hỏa tư nhân để bảo vệ nhà của họ. Nơi mà Kim và Kanye gọi là “nhà” của họ là một kiến trúc trị giá 60 triệu đô la ở Hidden Hills, Los Angeles, California. Tin cho hay các chiến sĩ chữa cháy tư này đã hoàn thành sứ mạng cứu lấy ngôi nhà trong lúc hai vợ chồng Kim – Kayne phải di tản theo lệnh của tiểu bang.
Khu vực Hidden Hills là một trong những địa phương giàu có nhất ở Hoa kỳ, nơi không có một người / gia đình nào ở dưới mức nghèo khó cả.
Đây cũng là “nhà” của những nhân vật nổi tiếng, và đương nhiên, giàu có. Bên cạnh Kim và Kayne còn có đủ mặt anh hào của các giới, từ tài tử điện ảnh, người mẫu, ca sĩ, nhạc sĩ đến các thể tháo gia chuyên nghiệp, như Marc Anthony, Frankie Avalon, Caitlyn Jenner, Kendall Jenner, Jamie Foxx, Jennifer Lopez, Denise Richards, Britney Spears, Josh Satin…
Dịch vụ cứu hỏa tư thường do các hãng bảo hiểm đảm trách, thông qua những điều khoản bao yểm thêm trong hợp đồng bảo hiểm nhà. Theo thông tấn CBS News, thêm dịch vụ chữa lửa rừng tư vào một hợp đồng bảo hiểm sẽ tốn thêm từ 2.500 đến 8.000 đô một năm ở các vùng như Malibu. Thêm nữa, chỉ có các nhà trị giá từ 2 triệu trở lên mới đủ điều kiện có phần bảo hiểm này.
Một trong các công ty có dịch vụ này là AIG, và số người đủ điều kiện…trả tiền để được hưởng dịch vụ của đơn vị Bảo vệ chống Lửa rừng (Wildfire Protection Unit) của AIG chiếm 42% danh sách 400 người giàu nhất Hoa Kỳ của tạp chí Forbes.

Lính cứu hỏa mặc đồ màu cam
Đương nhiên là các nhân viên cứu hỏa mặc quần áo bảo hộ màu cam, nhưng trong số hơn 10 ngản nhân viên cứu hỏa tham gia vào cuộc chiến chống những trận cháy rừng Camp Fire và Woolsey ở California, có trên ngàn người mặc quần áo màu cam của tù nhân.
Họ đúng là những tù nhân, trong chương trình cứu hỏa tình nguyện Conservation (Fire) Camp của California Department of Corrections and Rehabilitation (Bộ Cải huấn và Phục hồi / CDCR), một chương trình có từ năm 1915.
Để được chọn vào chương trình này, họ phải tình nguyện và thuộc thành phần đang có quy chế “giam giữ tối thiểu” (minimum custody). Những người ở tù vì phạm các tội đốt nhà, hiếp dâm hoặc các tội tính dục cũng như đang có vấn đề sức khỏe đều không được nhận.
Lực lượng này sống trong các trại bảo tồn (conservation camp), hàng ngày làm các công việc như cắt tỉa các lùm bụi, cây cối để giảm nguy cơ cháy, dọn rác ở các kênh rãnh xả nước và duy tu các lối mòn đi bộ.
Ngày nay, CDCR, CAL FIRE và Sở Cứu Hỏa Quận Los Angeles cùng điều hành 43 trại bảo tồn dành cho phạm nhân thành niên ở 27 county, với tổng cộng khoảng 3.400 tù nhân.
Tù nhân trong chương trình được trả “lương” mỗi ngày 2 đô và 1 đô mỗi giờ khi tham gia chống một trận hỏa hoạn.
Theo CDCR, chương trình này tiết kiệm được từ 90 đến 100 triệu đô la một năm cho tiểu bang và giúp các phạm nhân có cơ hội làm việc đồng thời cho các phạm nhân được giảm thời gian thụ án.
Trong lúc đó, những người chỉ trích cho rằng đây là một chương trình tệ hại về mặt đạo đức, bóc lột tù nhân, đưa họ vào chỗ nguy hiểm.

Nguyên nhân cháy, theo Tổng thống Hoa kỳ
Cho đến nay, nguyên nhân gây ra trận bão lửa lịch sử ở California năm nay, đặc biệt là đám cháy Camp Fire, vẫn chưa được xác định.
Tuy nhiên, có nhiều giả thuyết, và đầu mối. Sự kiện chạm điện ở Puga là một. Công ty tiện ích Pacific Gas & Electric hiện đang là bị đơn của một vụ kiện.
Một nguyên nhân khác, theo người lãnh đạo tối cao của Hoa Kỳ, là do cơ quan chịu trách nhiệm về quản lý rừng đã hoạt động quá tệ. Phê phán này đã được Tổng thống Hoa kỳ đưa ra ngay từ những ngày đầu của ngọn lửa của Camp Fire. Ông Trump còn đe dọa sẽ cắt bớt, thậm chí cắt hẳn nguồn tài trợ của Liên bang cho công tác này.
Trong cuộc phỏng vấn dành nhà báo Chris Wallace của Fox News, hãng thông tấn truyền hình duy nhất mà ông không gọi là Fake News, được phát hình hôm Chủ nhật 18 tháng 10, Tổng thống Mỹ một lần nữa lại nhắc đến sai lầm và thiếu sót của công tác quản lý rừng.
Tuy nhiên, trong cuộc phỏng vấn này, ông còn đưa ra thêm một nhận xét đáng sợ khác.
Tổng thống Trump phàn nàn: “Có hôm tôi xem các lính cứu hỏa và họ đang tỉa thưa những khu vực, họ đang tỉa rừng ở những khu vực nơi ngọn lửa đang cháy ở đó. Và họ đang tỉa cây, những cây nhỏ như thế là không phải cây, các bụi nhỏ mà người ta thấy rõ ràng là đã hoàn toàn khô. Cỏ dại. Và họ đang tỉa mấy chỗ đó, chúng đang cháy. Đáng ra đã phải tỉa hết chỗ đó rồi. Mình sẽ không có các đám cháy.”
(Ngôn ngữ của ông Trump rất khó hiểu vì…quá bình dân và lộn xộn nên bản dịch khó văn vẻ. Nguyên văn như sau:” I was watching the firemen the other day and they were raking areas, they were raking areas where the fire was right over there,” he complained. “And they’re raking trees, little trees like this that are not trees, little bushes that you could see are totally dry. Weeds. And they’re raking them, they’re on fire. That should have been all raked out. You wouldn’t have the fires.”)
Đúng là việc quản lý rừng cần được cải tiến nhiều hơn nữa, nhưng lý do chính để ông Trump đổ tội cho việc quản lý là để ông bác bỏ một trong các nguyên nhân khiến cháy rừng ngày càng lớn, càng gây thiệt hại nghiêm trọng: biến đổi khí hậu do Trái đất bị các hoạt động của con người làm nóng dần lên.
Ông bác bỏ nguyên nhân này để có thể yên tâm dẹp bỏ các cơ quan, tổ chức bảo vệ môi sinh, giới hạn các nỗ lực phát triển năng lượng xanh và nới rộng luật lệ cho các kỹ nghệ, các đại công ty sản xuất nhiên liệu hóa thạch.

Đỗ Quân (tổng hợp)

Tin tức khác...