Uống cà phê

Saigon Cô Nương

Tục ngữ ta có câu “Miếng trầu là đầu câu chuyện”. Thế nhưng thời buổi bây giờ, chỉ còn hiếm ông bà cụ già mới ăn trầu. Tục ngữ hiện đại chắc phải đổi thành “Ly cà phê là đầu câu chuyện” mới đúng. Rủ nhau ra quán cà phê vốn là câu cửa miệng.

Thành thử chưa khi nào Saigon rộ quán cà phê như hiện nay. Một số thương hiệu trong nước nổi lên cùng các thương hiệu cà phê nước ngoài đồng thời nhảy vào, chiếm vị trí đắc địa ở một số ngã tư hay mặt tiền ở khu trung tâm như Trung Nguyên, Highlands, Starbucks, Coffe Bean & Tea Leaf… Dù nhiều chuỗi thương hiệu lớn của ngoại quốc phải đóng cửa vì không phát triển được như ý như NYDC (Sing), ILLY (Ý), Gloria Jean’s Coffees (Úc)… nhưng quán cà phê vẫn nở như nấm mùa mưa. Một quán đóng cửa tức thì hai quán khác mở ra.

Nhìn thấy tiềm năng của quán cà phê nên một ông bỏ nghề bán đá phong thủy dồn tiền cùng lúc mở hai quán: một ở nhà, một mướn ở gần rạp xi nê hy vọng đón khách ra vào rạp. Kết quả sau một thời gian đóng cửa cả hai. Quán tại nhà vắng khách như chùa Bà Đanh; còn quán kia, chủ nhà thấy đông khách nên đòi tăng tiền mướn lên gần gấp đôi đành phải đóng cửa. Tính ra lỗ vốn gần tỷ đồng.

Đúng là các quán cà phê lớn do chi phí thuê nhà, trang trí, nhân viên… đắt đỏ quá nên té ra khó trường kỳ bằng các quán trung hay bình dân. Vì thế bây giờ các thương hiệu cà phê nổi tiếng cũng bắt đầu dòm ngó ra… vỉa hè nơi có lượng khách đông đảo không ngờ tới.

Đủ loại quán cà phê. Quán thuần túy cà phê hay kèm nước ngọt, sinh tố. Cà phê lại có đủ loại cà phê đen cho người nặng đô, đến cô thiếu nữ sợ mất ngủ sinh mụn ở mặt nên chỉ kêu ly “pạc xỉu” tức sữa cho thêm chút cà phê màu mè. Ngoài ra còn cà phê kết hợp điểm tâm, cơm trưa, cà phê nhạc và nhạc sống, quán bình dân và sang trọng, xe cà phê, kệ cà phê đầu hẻm, cà phê take away, thùng móp cà phê ở công viên, cà phê bệt cầm ly mua từ xe bán rong tự kiếm chỗ ngồi bệt xuống đất mà nhâm nhi, cà phê lưu động chất trên xe đạp hay xe máy thường đậu lảng vảng ở các khu văn phòng, công viên, công trường… khỏi cần bàn ghế mất công.

Của khó người khôn nên nhiều người phải nghĩ ra những chiêu khác nhau để lôi kéo khách.
Nào là cà phê thư viện, cà phê mèo, cà phê vẹt, rùa thỏ sóc, cà phê búp bê… đáp ứng từng loại khách khác nhau. Người thích đọc sách, kẻ thích thú cảnh, cô cậu tuổi teen mê vuốt ve búp bê hay trẻ con ham đi chân trần trên nền nhà là hồ cá lội tung tăng… Rất nhiều quán với nhiều phong cách mở ra: Quán hoài cổ có vườn rau, chum nước, lồng chim, quán hiện đại có hồ cá Koi, quán nhạc rock hay nhạc thính phòng, có cả cà phê Hát Với Nhau. Đến đó kêu ly cà phê thôi nhưng có sân khấu để thay phiên hát vài bài cho thỏa giấc mộng ca sĩ, ngay cả từng có cà phê người mẫu với những người mẫu không chuyên đi catwalk. Cà phê không được mang thức ăn vào, cà phê cấm hút thuốc, cà phê nằm tức có gối để làm một giấc ngắn, cà phê kịch, cà phê gốm, cà phê Anh ngữ có thể thực hành tiếng Anh với người ngoại quốc, cà phê truyền hình cáp xếp ghế ra tận đường vào mỗi dịp có giải bóng đá …
Lại có quán mở cửa từ sáng sớm hay xuyên đêm dành cho cú đêm; quán cà phê trên sân thượng gần phi trường để ngắm máy bay lên xuống; cà phê vườn với nhiều cảnh hoa lá sum suê, giả sơn suối nước róc rách… để khách thưởng thức ly cà phê trong không gian đẹp đẽ và… tha hồ selfie chứ không phải như những quán cà phê vườn trước kia mang tai tiếng khi phần lớn là các cặp cứ kéo nhau vào kiếm chỗ ngồi núp kín sau mấy chậu cau kiểng.

Dọc đường gió bụi cũng có xe cà phê dã chiến đậu bên vỉa hè hay xe cà phê giống như xe bánh mì được tài trợ cho gia đính nghèo …
Cà phê di động di chuyển bằng chiếc xe đạp hay xe gắn máy, hoặc xách tay đi bộ, một tay giỏ đồ nghề đủ thứ ly chai lọ tay kia thùng nước đá, Cà phê nóng uống tách như tách trà mới đúng nhưng Sài gòn nóng quanh năm nên cà phê đá đâm ra lại trở nên thức uống đặc trưng của thành phố.
Bạn muốn không khí thế nào, quán cà phê đáp ứng thế ấy. Có vẻ như chỉ trong phạm vi giới hạn của một quán cà phê, người ta có thể vẫy vùng để tạo nên những không gian muôn hình vạn trạng, thường là lãng mạn như chất uống cà phê. Ai cũng có thể dễ dàng chọn cho mình một quán phù hợp.

Gần đây nhiều xe treo bảng quảng cáo cà phê “sạch”. Ý nói hầu hết cà phê còn lại trên đời không sạch! Sở dĩ có sự phân biệt này vì cà phê VN, cho dù là xứ chuyên trồng thức uống nổi tiếng thế giới, từ lâu để lời cao, vẫn pha trộn nhiều tạp chất vào cà phê. Thông thường là bột bắp, đậu nành, nước hạt cau… ngoài bơ, caramen đường, nước mắm, vani, sữa còn vô vàn những hóa chất không ai biết tên tuổi. Uống hoài thành quen khẩu vị khiến đa số người dân lại chuộng cà phê pha trộn có màu đen, đậm và đặc sóng sánh…, đến nỗi khi uống cà phê nguyên chất thì phần lớn cho rằng không ngon vì loãng, trong và không thơm lừng.

Quán cà phê mở ra dày đặc. Gần như đầu con hẻm nào cũng ít nhất một quán cóc. Con đường nào cũng hiện diện vài ba quán. Góc đường không phải là tiệm thức ăn nhanh thì cũng là tiệm cà phê. Chưa kể xe cà phê dạo rải rác cạnh công trường, xí nghiệp, cơ quan…Với sự xuất hiện chi chít như vậy nên cà phê lon ra đời chẳng bao lâu đã biến mất. Người ta không cần tới lon cà phê khi bất cứ chỗ nào cũng mau chóng được cung cấp ly cà phê nóng hay lạnh tươi tắn, thơm ngon. Riêng cà phê chồn đã có trang trại ở Đà lạt từ lâu nhưng giá thành đắt quá, thành thử ít có nơi bán và cũng chẳng đâu làm giả. Cà phê voi có nghe nhắc tới nhưng hỏi ra chưa thấy ai nếm thử.

Xe cà phê trên vỉa hè trang trí đẹp mắt, rang, xay và pha ngay trước mặt khách để bảo đảm “sạch” hoàn toàn, đối lập với những ly cà phê khi phân tích, chẳng có chút chất caffeine nào trong đó hoặc có rất ít ở vô số hàng quán khắp nơi, nhất là tại cà phê bệt, vỉa hè, xe đẩy, căngtin bệnh viện, trường học… Bởi vì như mọi thức uống giải khát khác, người ta chỉ cần ra chợ hóa chất mua ký “tinh chất cà phê” pha với nước ra ngay cà phê có màu, mùi và vị còn chuẩn hơn cà phê thực sự!

Đầu hẻm, đầu chợ có mấy chiếc bàn nhựa từ bốn giờ sáng đã dậy bày ra dưới ánh đèn đường, người chủ lách cách khơi bếp than đun nước pha cà phê dành cho khách chở hàng sớm hay người già mất ngủ… 7 đến 8 giờ sáng, các quầy cà phê bắt đầu đông do dân đi làm ghé mua xách đi, cà phê bình dân mở cửa đón khách vừa nhàn tản nhấm nháp ly cà phê nhỏ xíu vừa tán gẫu, đọc báo tin tức đầu ngày. Những nơi này toàn khách quen vì giá rẻ và chung quanh tấp vào, khách xa xa chút thì dựng xe ngay đó, xề vào ngồi khỏi cần tốn tiền gửi xe. Khoảng 8 đến 9 giờ là cà phê sang chảnh mời khách nhàn du, khách làm việc… Nói chung vào bất cứ lúc nào và nơi đâu với bất cứ lý do nào, ai nấy đều có thể bước vào một quán cà phê phù hợp.
Quán ăn không thể ăn quá lâu. Quán chè, giải khát cũng thế nhưng cà phê kéo dài bao lâu tùy ý. Chỉ cần kêu một ly cà phê rồi sau đó, người chạy bàn sẽ tiếp trà đá uống hoài tới chừng nào chán đứng lên thì thôi. Ngồi quán cà phê có thể gặp gỡ, họp nhóm, bàn chuyện làm ăn, làm việc với máy tính…lâu mấy cũng không sợ bị đuổi. Ngay người cô đơn cũng có chỗ ngồi đồng mấy tiếng đồng hồ đếm từng “giọt sầu” rơi tí tách, ngắm hòn giả sơn trong tiếng nhạc dặt dìu đúng gu. Đây là cách người ta bỏ ra số tiền ít nhất để tiêu dao khoảng thời gian lâu nhất trong khung cảnh dễ chịu nhất. Ở miền Bắc, vào mùa nóng, các quán cà phê thường đông nghẹt vì người dân vào đó thưởng thức máy lạnh, trốn nóng cả buổi cả ngày chỉ với giá một ly cà phê quèn.
Bạn bè gặp nhau, sau câu chào là lời mời: “Uống cà phê nhe”, Bạn bè rủ nhau đi cà phê thực ra chẳng phải thèm một ly cà phê mà chẳng qua để thưởng thức không gian của quán cà phê, là một nơi thích hợp cho mọi loại gặp gỡ. cặp đôi hẹn nhau: “Chiều nay mình hẹn quán cà phê”, bàn chuyện làm ăn: “Ra quán cà phê cho gọn”…
Nếu bắt đầu bằng một bữa ăn thì có thể… tốn kém vô chừng. Từ bữa ăn bình dân vài chục ngàn đến bữa tiệc trong nhà hàng tính chục triệu. Kèm với ăn lôi thôi là uống say túy lúy. Trong khi với cà phê chỉ từ một chục ở quán cóc đến trăm ngàn trong quán máy lạnh rõ ràng nhẹ nhàng và tao nhã hơn rất nhiều.
Chữ “cà phê” đâm ra có nhiều ngụ ý.
Chồng xin vợ tiền cà phê để dằn túi phòng khi xe hư dọc đường. Anh chàng xin phép mẹ dẫn bạn gái đi uống cà phê nhưng thực chất đi… xem xi nê. Hoặc là người đòi tiền bồi dưỡng dưới lý do uống cà phê…
Một anh công nhân ở ngoại thành xin xác nhận tạm trú để bổ túc hồ sơ lãnh tiền bảo hiểm. Anh cứ bị cù cưa, chỉ qua, chỉ lại những người không có trách nhiệm. Cuối cũng anh công nhân phải hiểu là muốn được việc thì anh nên gửi tiền cà phê, cà pháo. Bởi thế quản lý mấy khu vực đông nhà trọ của dân lao động nhập cư xem vậy mà lại dễ uống cà phê thường vì số dân đông. Cán bộ thuế am hiểu luật, tận tình chỉ bảo cho các tiệm kinh doanh cách ghi chép tờ khai để bớt định mức thuế. Có qua có lại mới toại lòng nhau. Chủ tiệm biết ơn cũng nên gửi ít tiền cà phê nghe nhẹ nhàng và tình cảm! Nói là tiền cà phê nhưng nhờ đó mà cũng sống khỏe

Thật ra nhiều khi chữ “cà phê” cũng có ý nghĩa thưởng, đền bù, trả công… gì đó. Như quá giang anh hàng xóm đi chợ thì “gửi anh chút tiền uống cà phê” thay cho tiền xăng, gặp người trả lại đồ vật đánh rơi thì “biếu chị tiền cà phê” thêm vào lời cảm ơn…
Thế giới của cà phê quả phong phú vô cùng chứ không chỉ giới hạn là một thức uống của xứ nhiệt đới.

Saigon cô nương

Tin tức khác...