Trước, Trong và Sau Sự Kiện Ngày 6 Tháng 1

Photo: Win McNamee/Getty Images/TNS

“Big protest in D.C. on January 6th. Be there, will be wild!” 

Tổng thống Hoa kỳ Donald Trump thông báo và kêu gọi và hô hào hôm 19 tháng 12 năm 2021: “Cuộc phản đối lớn ở D.C. ngày 6 tháng 1. Hãy đến đó, sẽ điên lắm.” 

TRƯỚC

Nói chuyện với người ủng hộ tại công viên Ellipse ngày 6 tháng 1, Tổng thống D. Trump thúc giục đám đông tiến về điện Capitol. Photo: Pete Marovich for The New York Times

Ngày 6 tháng 1 là hôm Quốc hội Hoa kỳ ​nhóm họp để kiểm đếm kết quả của cuộc bỏ phiếu của Cử tri đoàn. Ông Trump đã công bố các kế hoạch cho một cuộc biểu tình trước sự kiện này để tiếp tục thách thức tính hợp lệ của kết quả bầu cử của một số tiểu bang. Cuộc biểu tình “Save America Rally” (bằng cách “Stop the Steal”).

Lời hiệu triệu của ông Trump qua phương tiện xã hội Twitter đã được nhiệt liệt hưởng ứng, lập tức. Tài khoản the @realDonalTrump của ông có đến 88 triệu người “follow” trên Twitter. Và không chỉ có Twitter, trên những mạng và kênh truyền thông xã hội khác, các nhóm ủng hộ ông đã phổ biến lời hiệu triệu này, cộng thêm vào đó những diễn giải về từ “wild” và cả chương trình hành động của họ ngày đó.

Hai post điển hình trên diễn đàn TheDonald.win

+  “Tất cả những điều nhảm nhí về việc không mang súng đến D.C. cần phải ngừng lại. Đây là nước Mỹ. F..k D.C., nó (việc mang súng) nằm trong Hiến pháp. Hãy mang theo những khẩu súng f…g của bạn.”

+ “TRANG BỊ SÚNG DÀI, SÚNG NGẮN, 2 DAO VÀ NHIỀU ĐẠN NHƯ BẠN CÓ THỂ MANG ĐƯỢC.”

Hàng chục ngàn, có thể là hàng trăm ngàn người từ khắp nước Mỹ đã đổ về thủ đô Hoa Kỳ. 

Họ ăn mặc nhiều kiểu: có người mặc như đi nghỉ mát, có người hóa trang thành Captain America, người hùng Superman, thầy mo (shaman) bản địa Mỹ, có người trang phục màu đen với giáp trụ không khác gì cảnh sát chống bạo động hoặc đội SWAT, hoặc ka ki màu xanh, màu đất ngụy trang như quân đội. Có người còn mang cả dây nhựa zip-ties, loại dùng để thay còng khi bắt người và bình xịt bột cay mace. Họ mang cờ, nhiều nhất là cờ Trump, mũ đỏ MAGA, cờ Mỹ, cờ khối Confederate (Liên hiệp miền Nam trong trận nội chiến Hoa kỳ), cờ Tân quốc xã, các cờ Cơ đốc giáo, một số cờ tiểu bang, và một số cờ ngoại quốc, trong có cờ Phi luật tân và cờ Việt Nam Cộng Hòa.

Một số người mang vũ khí, đạn dược mặc dù trước đó, Washington D.C. đã công bố lệnh cấm mang vũ khí vào thủ đô.

Tổng thống Hoa Kỳ cũng giữ đúng lời hứa. Ông đã có mặt. 

Ông phát biểu hơn một giờ đồng hồ với đám đông, giục họ tiến về điện Capitol để bảo với các thành viên quốc hội Mỹ phủ nhận các phiếu cử tri đoàn của các tiểu bang nơi ông đã tố cáo là có gian lận, trả lại cho ông chiến thắng long trời lở đất đã bị đánh cắp. “Đất nước của chúng ta đã chịu hết nổi rồi. Chúng ta sẽ không chấp nhận thêm nữa, và đó là tất cả nguyên nhân. Sử dụng một từ yêu thích mà tất cả các bạn thực sự nghĩ ra, chúng ta sẽ chặn đứng hành vi trộm cắp”.

“Và sau đây, chúng ta sẽ đi bộ xuống đó, và tôi sẽ ở đó với các bạn, chúng ta sẽ đi xuống… tới Điện Capitol và chúng ta sẽ cổ vũ cho các nam nữ thượng nghị sĩ, dân biểu dũng cảm của chúng ta.”

Trước ông, Rudy Giuliani, luật sư riêng của ông cũng đã phát biểu, đòi phải sử dụng biện pháp “trial by combat” – đánh nhau chí mạng, ai thắng sẽ là tổng thống! 

Những gì diễn ra ngày 6 tháng 1 năm 2021 ở thánh đường của nền dân chủ Hoa Kỳ, đúng như ông Trump đã quảng cáo trước: “wild”!  “Điên” tới mức độ kinh hoàng, không thể tin được có thể xảy ra ở ngay chính thánh đường của nền dân chủ từng được coi là tấm gương soi của thế giới.

Toàn bộ diễn tiến đã được trực tiếp truyền hình cho cả thế giới, và được chiếu đi chiếu lại mãi cho đến hôm nay để làm nền cho các cuộc phỏng vấn. Mà cũng chẳng cần đến truyền hình, báo chí có đài, có trụ sở, ngay chính những người đã tiến vào điện Capitol cũng “khoe sống” – livestream, trên các mạng xã hội hoạt động của họ và những người khác. 

TRONG

Sơ đồ Điện Capitol: Góc trái: Phòng Thượng viện, Góc phải: Hạ viện.
Các vòng tròn nhỏ ở góc trái dưới: nơi người bạo loạn bắt đầu tấn công

Người biểu tình bắt đầu xung đột với cảnh sát từ lúc 1 giờ 10 phút tại những bậc thềm dẫn vào điện Capitol. 

Cuộc tiến công vào Điện Capitol khởi diễn vào khoảng 1:15 chiều, giờ Miền Đông (EST). Phóng viên Elijah Schaffer của Buzzfeed News đã tweet bằng video: “Đây là thời điểm chính xác cuộc vây hãm tòa nhà Capitol bắt đầu khi hai người phía trước xé toạc hàng rào đầu tiên và lao tới các cảnh sát viên đứng sau hàng rào thứ hai”. “Sau đó, họ thúc giục những người khác theo của họ. Các cảnh sát viên dường như đã hoàn toàn bị bất ngờ”. Sau khi vượt qua các chướng ngại vật, nhiều người đã tiến đến phía tây của Điện Capitol, nơi giàn giá chuẩn bị cho lễ nhậm chức của Biden đang được dựng.

Mười phút trước đó, ở bên trong, Phó Tổng thống Mike Pence khai mạc phiên họp xét chứng nhận phiếu Cử tri đoàn của các tiểu bang. 

Leo tường

Các video từ hiện trường cho thấy nếu chê thì nhận xét rằng cảnh sát Capitol đang ở tình trạng thiếu chuẩn bị tệ hại nhất, và nếu khen thì bảo họ bị lực lượng quá đông đảo tràn ngập.

Mạng của tạp chí GQ, tổng hợp các thông tin từ nhiều nguồn, mở đầu với nhà báo Marcus DiPaola, người đã gửi một video lên TikTok ghi lại cảnh Cảnh sát Capitol bị đám đông tràn ngập, nói với NewsWeek: “Những kẻ bạo loạn di chuyển lên các bậc thang của thủ đô khá nhanh chóng, cảnh sát Capitol đã cố gắng chặn họ lại nhưng họ không có khiên chống bạo động và đã thực sự bị đẩy chạy loanh quanh”. Các video đầy lo ngại khác dường như cho thấy cảnh sát Capitol bị truy đuổi xung quanh bên trong tòa nhà. Một cảnh khác cho thấy các cảnh sát để mặc cho những kẻ bạo loạn chạy vào sau những nỗ lực yếu ớt để tóm họ. Một đoạn livestream đã ghi lại cảnh một cảnh sát đang chụp ảnh selfie với một trong những kẻ bạo loạn.

Khi đã vào bên trong các chướng ngại vật được dựng lên xung quanh Điện Capitol, những kẻ bạo loạn  không gặp khó khăn gì hơn khi tiến vào hẳn bên trong tòa nhà. Người ủng hộ Trump đã xâm nhập Điện Capitol từ nhiều điểm: Có các video và hình ảnh về những người leo lên các bức tường, đập vỡ cửa sổ và phá cửa để vào và tiến qua tòa nhà. …

Sau khi vào bên trong tòa nhà Capitol, những kẻ bạo loạn dường như không biết phải làm gì tiếp theo — hoặc ít nhất là đã bằng lòng với việc lang thang, chụp ảnh selfie và phá phách các văn phòng. Một người, sau đó được xác định là Adam Johnson từ Florida, đã đánh cắp bục phát biểu của bà Pelosi và bị chụp ảnh đang toe miệng cười. Những người khác thay phiên nhau lên đứng ở bệ của chủ tịch (dais) trong phòng Thượng viện.

Những tweet của TT Trump buổi chiều ngày 6 tháng 1

2:24 chiều: “Mike Pence không có đủ can đảm để làm những gì đáng lẽ phải làm để bảo vệ Đất nước và Hiến pháp của chúng ta, (là) tạo cơ hội cho các Tiểu bang chứng nhận một loạt các sự kiện đã được sửa chữa cho đúng, chứ không phải những sự kiện gian dối hoặc không chính xác mà họ đã được yêu cầu chứng nhận trước đó. USA đòi sự thật.”

3:13 chiều: “Tôi yêu cầu mọi người ở Điện Capitol Hoa Kỳ hãy ôn hòa. Không bạo lực! Hãy nhớ rằng, CHÚNG TA là Đảng của Pháp luật & Trật tự – hãy tôn trọng Luật pháp và những người nam nữ vĩ đại của chúng ta trong (đồng phục) Màu xanh. Cảm ơn các bạn!”

4:17 chiều: Qua video trên Twitter: Tôi biết nỗi đau của các bạn, tôi biết bạn đang thương tổn. Chúng ta đã có một cuộc bầu cử bị đánh cắp mất. Đó là một cuộc bầu cử long trời lở đất và mọi người đều biết điều đó, đặc biệt là phía bên kia. Nhưng ngay bây giờ các bạn phải về nhà. Chúng ta phải có hòa bình. Chúng ta phải có luật lệ và trật tự. Chúng ta phải tôn trọng những người tuyệt vời của chúng ta trong hệ thống luật pháp và trật tự. Chúng ta không muốn ai bị thương.

Đây là một khoảng thời gian rất khó khăn. Chưa từng có một lần nào như thế này khi một chuyện như thế lại xảy ra khi họ đã có thể lấy mất từ tất cả chúng ta – từ tôi, từ bạn, từ đất nước chúng ta. Đây là một cuộc bầu cử gian lận, nhưng chúng ta không thể để lọt vào thủ đoạn của những người này. Chúng ta phải có hòa bình. Vì vậy, hãy về nhà. Chúng tôi yêu các bạn. Các bạn rất đặc biệt. Các bạn đã thấy những gì xảy ra. Các bạn thấy những người khác bị đối xử thật tệ và quá ác.

Tôi biết các bạn cảm thấy thế nào, nhưng hãy về nhà, và về nhà trong bình an.

Văn phòng của bà Nancy Pelosi cũng là một nơi đến được nhiều người ưa thích. Người theo chủ nghĩa dân tộc da trắng được biết đến với tên Baked Alaska đã livestream từ bên trong văn phòng của bà Dân biểu. Một người khác, Richard Bigo Barnett, bước vào văn phòng của bà, ngồi gác chân lên bàn và lấy trộm một lá thư gửi cho bà. Sau đó, anh ta nói với báo New York Times rằng anh cũng đã “viết cho bà dân biểu một cái note khó chịu”. Các văn phòng bị lục tung, kính bị vỡ, rác bị ném bừa bãi khắp tòa nhà và đồ đạc bằng gỗ bị phá hủy. Một số kẻ bạo loạn đã bôi phân lên tường.

Cảnh sát Capitol có thể đã không thể ngăn những kẻ bạo loạn vào tòa nhà, nhưng họ đã thành công hơn trong việc bảo vệ các dân biểu, nhân viên chính phủ và báo chí bên trong. Hai phụ tá thượng nghị sĩ được khen ngợi vì có đã có thể mang được các hộp đựng phiếu đại cử tri đến nơi an toàn.

Nhiều nhà lập pháp, gồm cả Nancy Pelosi và Mike Pence, đã được đưa đến các địa điểm an toàn. David Trone, một thượng nghị sĩ đại diện cho Maryland, đã chia sẻ những hình ảnh của ông đeo “mặt nạ thoát hiểm”. Trong khi các nhà lập pháp đang di tản, cảnh sát Capitol đã buộc phải phong tỏa cửa vào phòng Thượng viện, và đứng quanh, tay lăm lăm súng để ngăn chặn nỗ lực xâm nhập.

Trong khi đó, các nhà lập pháp khác như Dân biểu Andy Kim của New Jersey đã trú ẩn trong văn phòng của họ hàng giờ. Ông Kim nói “Vào khoảng 1:30 chiều, tôi đã trở lại được văn phòng của mình [trong Tòa nhà Văn phòng Rayburn House, đối diện với Điện Capitol], và đã trú ẩn tại đó suốt sáu giờ đồng hồ sau đó.

Những kẻ bạo loạn đã tiến sâu vào tòa nhà, họ đã thâm nhập được vào Trung tâm dành cho Khách thăm Capitol, một công sự ngầm được xây dựng sau vụ 11/9. Theo báo Washington Post, nơi này “có giá khoảng 700 triệu đô la và có nhiều phòng an toàn và cửa chống nổ”. Cảnh sát đã định đưa các thượng nghị sĩ di tản vào đó nhưng đám đông đã ở bên trong.

Giữa cuộc nổi dậy, một cựu quân nhân Không quân, sau đó được xác định là bà Ashli ​​E. Babbitt, đã bị bắn chết trong khi cố gắng đột nhập vào Sảnh Thượng viện của Điện Capitol. Sau khi cửa sổ kính bị vỡ, nhiều người đã cố đỡ và đẩy Babbitt vào phòng khiến cảnh sát Capitol nổ súng. Tại thời điểm này, cảnh sát Capitol, những người ban đầu không yêu cầu thêm viện binh, đã bị đám đông áp đảo.

Cảnh sát trưởng Capitol Steven A. Sund sau đó cho biết lực lượng của ông đã được chuẩn bị cho một cuộc biểu tình, không phải “hành vi bạo loạn tội phạm”. Ngay từ 1 giờ chiều, trong khi những người ủng hộ Trump tập hợp lại bên ngoài tòa nhà, Sund đã yêu cầu cảnh sát D.C. hỗ trợ, nhưng một đợt tiếp viện ban đầu không đủ để bảo vệ tòa nhà.

Vào buổi chiều, hai thống đốc Maryland và Virginia đã được các thành viên cao cấp của Hạ viện, bà Pelosi và ông Steny H. Hoyer, gọi điện thoại yêu cầu họ gửi thêm sự trợ giúp. Thống đốc Maryland, Larry Hogan cho biết ông đã chuyển những yêu cầu sớm sủa đó đến Bộ Quốc phòng, nhưng nơi đây đã từ chối.

Sau cùng, viện binh đã đến lúc gần 5 giờ chiều, đó là các cảnh sát viên của D.C. Đội quân lớn hơn đó đã bắt đầu dọn dẹp khu phức hợp Capitol. Đầu tiên, nhóm này làm việc để chiếm giữ các khu vực nhỏ hơn như Statuary Hall, nơi trưng bày các tượng các nhân vật lịch sử. Sau đó, với thanh tra Robert Glover, thuộc phòng An ninh Nội địa của Cảnh sát D.C., đi đầu, họ đã đi qua từng tầng và từng phòng để tìm và tống xuất những kẻ bạo loạn còn lại. 

Khi Lực lượng Vệ binh Quốc gia đến vào cuối buổi tối hôm đó, đã có một biện pháp quyết liệt hơn nhiều so với cảnh sát Capitol trước đó vào chiều hôm đó, dùng võ lực để giải quyết và đẩy lùi những kẻ bạo loạn. Một vành đai đã được bảo vệ xung quanh Điện Capitol và việc chứng nhận kết quả bầu cử có thể tiếp tục.

Điều mọi người đều thấy là suốt nhiều giờ, Vệ binh Quốc gia đã không có mặt.

Theo báo Washington Post (WP), lực lượng này đã bị Ngũ giác đài siết chặt từ sau các cuộc biểu tình của phong trào Black Lives Matter vào mùa hè năm 2019. Họ không muốn bị chỉ trích về việc Vệ binh Quốc gia liên quan đến các hoạt động nặng phần trách nhiệm của cảnh sát. Lần này, họ càng cẩn thận hơn.

Tờ WP tường trình rằng Thị trưởng D.C. Muriel Bowser đã yêu cầu chuẩn bị kỹ lưỡng hơn, nhưng Ngũ giác đài bác bỏ việc sử dụng các trang bị chống bạo động và cấm “đụng chạm với những người biểu tình trừ khi cần thiết để tự vệ”.

Bên cạnh đó, ngay cả khi tình hình ở Capitol trở nên hỗn loạn hơn, Bạch ốc đã chống lại việc điều động Vệ binh Quốc gia. Phóng viên Maggie Haberman của The New York Times viết: “Trump ban đầu từ chối và chống lại các yêu cầu điều động Vệ binh Quốc gia”. Cuối cùng, chính Pence đã cho phép triển khai. Một giới chức quân đội nói với tờ WP rằng sự chậm trễ này một phần do lo ngại về “hình ảnh” của những người lính trong các sảnh của Capitol.

Đến cuối ngày thứ Tư, tất cả 1.100 binh sĩ trong Lực lượng Vệ binh Quốc gia của D.C. cũng như 650 người của Virginia đã được gửi đến Điện Capitol để giành quyền kiểm soát tình hình.

Không ít người đã thắc mắc, chẳng lẽ hoạt động bảo vệ an ninh cho phiên họp quan trọng này nói riêng và Điện Capitol nói chung, lại bị bất ngờ không kịp trở tay, và kém cỏi đến thế?

Theo một vài thông tin về an ninh tại điện Capitol trong thời gian đó, có lẽ họ không kém cỏi, nhưng đã chủ quan. Hoặc theo một số…thuyết âm mưu, đã có sự dàn xếp, toa rập, hoặc ít nhất đồng tình. 

An ninh trong Quốc hội Mỹ do lực lượng cảnh sát quốc hội USCP (United States Capitol Police) chịu trách nhiệm. Chỉ huy lực lượng này, ông Steven Sund, một nhân vật có trình độ (B.S. và M.s, của Đại học John Hopkins, M.A. về An ninh Nội địa của học viện Hải quân Naval Postgraduate School) và kinh nghiệm (từng phục vụ trong Sở Cảnh sát DC hơn 25 năm).

Ngày 3/1, Bộ Quốc phòng, chắc là cũng có đơn vị tình báo gì đó, hỏi trước USCP có cần họ tăng viện Vệ binh Quốc gia để giữ trật tự không. USCP lắc đầu. Ngày 6/1, đến lượt Bộ Tư pháp, chắc là lại cũng có đơn vị tình báo, lại hỏi USCP có cần FBI (là lực lượng Liên bang) tăng cường hay không? USCP lại lắc đầu.”

Ngay từ 1 giờ chiều, trong khi những người ủng hộ Trump tập hợp lại bên ngoài tòa nhà, Sund đã xin cảnh sát D.C. hỗ trợ, nhưng đợt tiếp viện ban đầu không đủ để bảo vệ tòa nhà.

Trong một tuyên bố, ông Sund nói rằng USCP đang xem xét kỹ lưỡng các sự việc – bao gồm cả các thủ tục lập kế hoạch an ninh của họ.

Nhưng Dân biểu Zoe Lofgren (Dân chủ, California) người phụ trách ủy ban an ninh của Capitol, lại tô` rằng bà đã bị ông Sund lừa dối về việc chuẩn bị an ninh cho phiên họp ngày 6 tháng 1. 

Lofgren nói với các phóng viên hôm thứ 7/1 rằng Cảnh sát trưởng Capitol đã bảo đảm với bà rằng tất cả các trường hợp dự phòng đã được tính tới và “không nghi ngờ gì nữa, họ hoàn toàn có thể giữ chúng tôi an toàn trong Điện Capitol.” Dân biểu Lofgren cho hay ông Sund cũng đã khẳng định: “Lực lượng Vệ binh Quốc gia đã sẵn sàng”.  

Trong lúc đó, ông Robert Contee, Cảnh sát trưởng Washington D.C., tuyên bố “Không có thông tin tình báo nào cho thấy sẽ có sự xâm phạm Điện Capitol Hoa Kỳ.”

Thực tế là đã có những hoạt động chuẩn bị cho kế hoạch đánh chiếm Quốc hội trong những tuần trước ngày 6 tháng 1 trên phương tiện truyền thông xã hội, các bảng tin Trumpist và các trang web như 4Chan.

Lý thuyết gia âm mưu Alex Jones cho biết công ty truyền thông của ông ta đã chi 500.000 đô la để đặt công viên Ellipse cho cuộc biểu tình ủng hộ Trump ngay trước cuộc bạo động và tuyên bố rằng TT Trump đã yêu cầu ông ta dẫn đầu cuộc tuần hành đến Điện Capitol. Jones cũng nói với những người ủng hộ rằng “bằng cách này hay cách khác” Biden sẽ bị hạ bệ. 

Trong những ngày trước vụ tấn kích, một số tổ chức theo dõi hoạt động cực đoan trên mạng đã đưa ra cảnh báo về sự kiện này. Ngày 4 tháng 1, Anti-Defamation League (ADL / Liên đoàn Chống phỉ báng) đã phát hành một bài đăng trên blog của họ cảnh báo về những lời lẽ bạo lực được những người ủng hộ Trump tán thành liên quan đến cuộc đếm phiếu của Cử tri đoàn, bao gồm cả những lời kêu gọi làm gián đoạn tiến trình kiểm phiếu. Bài này cho biết họ không thấy có bất kỳ mối đe dọa bạo lực đáng tin cậy nào, nhưng lưu ý rằng “nếu những chuyện từng xảy ra là một dấu hiệu, thì sự kết hợp của sự có mặt những người cực đoan tại các cuộc biểu tình và tính chất sôi nổi của những lời kêu gọi cho thấy rằng bạo lực là có thể xảy ra.” Cùng ngày 4 tháng 1, công ty bảo mật G4S của Anh đã tiến hành phân tích rủi ro, và dựa trên các bài đăng trên mạng cổ động cho bạo lực, đã tìm ra rằng sẽ có các nhóm bạo lực ở Washington, DC, trong khoảng từ ngày 6 tháng 1 đến Ngày nhậm chức. ADL đã tìm thấy 1.480 bài đăng từ các tài khoản liên quan đến QAnon đề cập đến các sự kiện xảy ra vào ngày 6 tháng 1 trong sáu ngày trước ngày đó, trong đó có các từ ngữ bạo lực. 

SAU

Người từ chức và mất chức

Ba nhân vật có trách nhiệm lớn nhất về an ninh của Điện Capital đã đồng loạt từ chức.

Steven Sund, Chỉ huy trưởng Cảnh sát Capitol đã công bố từ chức, nhưng quyết định sẽ có hiệu lực từ ngày 16/1, trước lễ nhậm chức của Tổng thống đắc cử Joe Biden. 

Michael Stenger, Sergeant –at – arms, người phụ trách an ninh cho Thượng viện đã từ chức ngày 1=78 tháng 1 theo yêu cầu của TNS Mitch McConnell , lãnh đạo khối đa số ở Thượng viện.

Nhân vật cùng nhiệm vụ với Stenger, Sergeant –at – arms của Hạ viện Paul Irving, cũng đã từ chức.

Dân biểu mới toanh Derrick Evans, người đã đưa lên mạng hình ảnh mình dẫn đầu người biểu tình tràn vào Capitol cũng đã từ chức, nhưng chỉ sau những áp lực và chỉ trích. Ông dân biểu này cũng đã bị FBI bắt với cáo buộc xúi giục bạo động.

Và những người chết

Ashli Babbitt, người phụ nữ bị bắn chết trong cuộc bạo loạn

Cuộc bạo loạn gây ra cái chết của 5 người.

Babbitt, một cựu quân nhân Không quân, bị cảnh sát bắn

Brian D. Sicknick, 42 tuổi, một cảnh sát viên của USCP, bị đánh bằng bình chữa lửa, qua đời sau đó trong bệnh viện. Trớ trêu thay, ông cũng là một cựu quân nhân Không lực Hoa kỳ.

Rosanne Boyland, một phụ nữ khác bị dẫm đạp. 

Kevin D. Greeson và Benjamin Phillips, chết do các nguyên nhân sức khỏe trong cơn biến loạn.

Có thể thêm vào đó cái chết thứ sáu: cái chết hôm thứ bảy 9 tháng 1 của cảnh sát viên USCP Howard B. Liebengood, người đã tham gia bảo vệ Thượng viện chống cuộc bạo loạn hai ngày trước.  Ông được cho là đã tự sát.

Người phụ nữ bị bắn lúc đang leo vào sảnh Thượng viện và khoảng sau ba giờ chiều, bà Ashli ​​E. Babbitt, đã trở thành vị “thánh tử đạo” của phe ủng hộ TT Trump. 

Chỉ trước đó hai giờ đồng hồ, người cựu quân nhân Không quân 35 tuổi này đã trực tiếp phát trên mạng xã hội (livestream) cho những người theo dõi, kể lại những gì đang diễn ra: “Chúng tôi đang đi bộ đến Điện Capitol trong một đám đông. Ước tính có hơn ba triệu người ở đây hôm nay. Bà choàng là cờ Trump lên người….Khi nhìn thấy Tổng thống trực tiếp nói chuyện vào sáng hôm đó, Babbitt đã hào hứng diễn tả với các người theo dõi: “Cả một biển toàn những người yêu nước màu đỏ, trắng và xanh ủng hộ Trump. Chúa phù hộ cho nước Mỹ, những người yêu nước.”

Babbitt đã phục vụ 14 năm trong quân đội và giải ngũ với cấp bậc senior airman. 

Những người đã và sẽ bị bắt

Trong ngày 6 tháng 1 tại Washington D.C. chỉ có hơn 50 người bị bắt giữ. Dư luận đã đặt câu hỏi và phản đối khi thấy cảnh sát dễ dãi để cho người đã tràn vào Capitol ra về thoải mái.

Adam Johnson trộm bục diễn thuyết của Chủ tịch Hạ viện.
Photo: McNamee /Getty Images
Richard Barnett, ngồi gác chân lên bàn của Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi
Photo: Saul Loeb / AFP- via Getty Images

Tuy nhiên, quyền Bộ trưởng Nội an Chad Woff khẳng định: “Bạo lực dưới mọi hình thức là không thể chấp nhận được. KHÔNG ai có quyền tấn công BẤT KỲ tổ chức liên bang nào bất kể động cơ là gì. Những kẻ cơ hội bạo lực trên khuôn viên Quốc hội Hoa Kỳ phải chịu trách nhiệm…”

Ngay sau khi vãn hồi được trật tự, Cục Điều tra Liên bang đã phát đi thông báo kêu gọi người dân giúp nhận diện những người đã gây bạo loạn ở Washington D.C., Người dân có thể gọi để cáo giác hoặc gửi hình ảnh. 

“Nếu quý vị đã chứng kiến các hành động bạo lực trái pháp luật, chúng tôi thúc giục quý vị hãy gửi bất kỳ thông tin, ảnh hoặc video nào có thể liên quan về fbi.gov/USCapitol.”

FBI cũng thông báo treo thưởng cho thông tin dẫn đến vị trí, bắt giữ và kết án người trách nhiệm đặt bom ống nước ở D.C. 

Jake Angeli (có sừng) trong phòng Thượng viện: Tôi là một QAnon… đã từ Arizona đến D.C. theo lời yêu cầu của Tổng thống. Photo: Manuel Balce Ceneta-Associated Press

Cảnh sát Washington D.C. lập hẳn một trang “Persons of Interest” với những hình ảnh những người đã tham gia vụ bạo loạn, và treo thưởng cho thông tin báo cho họ dẫn tới việc bắt giữ và truy tố. (https://mpdc.dc.gov/sites/default/files/dc/sites/mpdc/publication/attachments/POIs%20of%20Interest_010821.pdf?fbclid=IwAR2rs2zdMhjLOIDvwaVQIvv_UxMMD9B8v2L4X8av9x17iRa1ihHHdrHRdlI)

Muchen, trang bị còn hơn cảnh sát, có cả súng, áo giáp, máy thu hình trước ngực,
vào Điện Capitol với zip-ties để bắt người. Photo: McNamee /Getty Images

Nhưng chưa cần đến những tip của người dân, các hình ảnh mà những nhà báo có mặt tại hiện trường – chính xác là phạm trường, và những ảnh selfie, video của chính những nghi phạm này cũng đã đủ để nhận diện họ.

Vài “nhân vật” nổi bật đã nằm trong tay nhà chức trách có:

Adam Johnson, 36 tuổi, dân Florida, người được thấy trong bức ảnh cười toe trong khi xách cái bục của bà Nancy Pelosi đã bị bắt ở Pinellas County.

Richard Barnett, 60 tuổi, dân Gravette, Arkansas, người gác chân lên bàn của Chủ tịch Hạ viện đã bị cáo buộc ba tội danh liên bang vì đã đột kích vào tòa nhà chính phủ.

Aaron Mostofsky, con của một Thẩm phán Tối cao pháp viện, nổi bật với bức ảnh Người được chụp ảnh mặc nhiều viên lông thú và mặc áo vest ghi “cảnh sát” trên đó, và mang theo khiên chắn chống bạo động của cảnh sát cùng một cây gậy lớn.

Nhưng nổi hơn cả là Jake Angeli, 32 tuổi, ở Arizona , nhân “vật” ở trần khoe thân hình xăm kín, đầu có sừng, khoác da hươu, vẽ mặt màu cờ  Mỹ. Angeli, tên thật là Jacob Anthony Chansley, đã tự nhận mình cùng với những người yêu nước khác từ Arizona lên D.C. theo lời yêu cầu của Tổng thống. Anh ta đã tự gọi cho cảnh sát đề nộp mình.

Anh chàng ngông nghênh này còn tweet để cải chính rằng anh không phải là thành viên của Black Lives Matter hay antifa như nhiều người đã vu cáo. “Tôi là một Qanon & lính kỹ thuật số. Tên tôi là Jake & tôi đã hành quân cùng cảnh sát và chiến đấu chống lại BLM & ANTIFA ở PHX.” 

Bên cạnh đó là một loạt người bị đuổi việc… khi chủ nhân, cấp trên của họ nhìn  thấy hình ảnh của họ trên các phương tiện truyền thông.

Những ngày sắp tới

Cuộc bạo loạn hôm 6 tháng 1 đã qua, nhưng một thời điểm nguy hiểm khác lại sắp đến, ngày 20 tháng 1, ngày vị Tổng thống thứ 46 của Hiệp chúng quốc tuyên thệ nhậm chức.

Bích chương hô hào tuần hành có vũ trang ở Quốc hội tại thủ đô và tất cả các tòa nhà lập pháp của các tiểu bang mà Đạo diễn Moore kèm theo lời báo động của ông trên Facebook

Còn đến hàng triệu người ủng hộ ông Trump vẫn còn tin rằng tổng thống của họ đã bị cướp mất chiến thắng: “Chỉ có gian lận thì chúng ta mới có thể thua”.  Trong số đó, có một số không nhỏ suy nghĩ và sẽ có các hành động như hoặc hơn những người đã đổ về Washington DC hôm 6 tháng 1 vừa qua. 

Sau cuộc bạo động hôm thứ Tư tại Điện Capitol, những người ủng hộ Trump có quan điểm cực đoan cảm thấy được khích lệ và thề sẽ trở lại Washington dự lễ nhậm chức sắp tới của Tổng thống đắc cử Joe Biden vào ngày 20 tháng 1, sử dụng các nền tảng trên mạng để tập hợp.

Một user nổi tiếng trên chat room Parler, người thường xuyên post các bài về QAnon, đã viết: “Nhiều người trong chúng ta sẽ trở lại vào ngày 19 tháng 1 năm 2021, mang theo vũ khí của chúng ta, để ủng hộ quyết tâm của Tổ quốc, khiến thế giới sẽ không bao giờ quên! Chúng ta sẽ đưa ra những con số mà không quân đội hay cơ quan cảnh sát thường trực nào có thể sánh kịp ”.

 “Vòng 2 vào ngày 20 tháng 1. Lần này không thương tiếc. Tôi thậm chí không quan tâm đến việc giữ Trump nắm quyền. Tôi quan tâm đến chiến tranh, ” một người ẩn danh đăng trên mạng theDonald.win, nơi đầy những bình luận ca ngợi những người gây bạo loạn hôm thứ Tư là “anh hùng”.

Frank Figliuzzi, cựu phụ tá giám đốc FBI và nhà phân tích an ninh quốc gia của thông tấn NBC News, cho biết: “Ngày càng có nhiều lo ngại rằng những kẻ cực đoan bạo lực đang bị thúc đẩy bởi cuộc tấn công Điện Capitol, có nghĩa là cần phải nhanh chóng loại bỏ các tay kích động bạo lực có ảnh hưởng nhất trước khi chúng hành động trở lại.” 

National Park Service, cơ quan dịch vụ công viên quốc gia, nơi giải quyết  giấy phép cho các cuộc biểu tình ở D.C., hiện đã có đến bảy đơn xin cấp giấy phép tổ chức tập họp theo Tu chính án thứ nhất đang được xét trùng với ngày nhậm chức, một trong số đó rõ ràng là dành cho những người ủng hộ Trump.

Megan Squire, giáo sư khoa học điện toán của Đại học Elon, thành viên cao cấp cao của Trung tâm Southern Poverty Law Center, người theo dõi chủ nghĩa cực đoan trên mạng, đang lo ngại Biden sẽ là mục tiêu vì ngày hôm đó Tổng thống Donald Trump sẽ không có mặt: “…ngày 6 tháng 1, họ tập trung năng lượng vào Quốc hội. Vào ngày 20, năng lượng của họ sẽ tập trung vào Biden…”

Bà Squire đã gom được nhiều flyer kêu gọi khoảng 10 cuộc biểu tình được lên kế hoạch cho ngày 17 tháng 1 do các thành viên của phong trào dân quân cực hữu tổ chức, những người tự gọi mình là “Bugaloo bois”. Nhóm này đã nằm trong danh sách các tổ chức hoạt động chống chính phủ đang được các cơ quan công lực theo dõi.

Điều đáng quan tâm nhất là sự phấn khích được thể hiện trực tuyến bởi nhóm các người theo chủ nghĩa  “accelerationism” –  thành phần hung bạo và cực đoan nhất trong phong trào cực đoan của người da trắng, những người tin rằng có một cuộc chiến tranh chủng tộc sắp xảy ra. 

Trên chatroom Telegram, một người đã viết: “Nhìn chung, sức mạnh của hệ thống đã bị ảnh hưởng lớn vào ngày hôm qua.” Bà Squire nhận định rằng các accelerationists đang vô cùng hoan hỉ và thảo luận hào hứng về cách khai thác sự bất bình. 

Theo Jonathan Greenblatt, khi một tổng thống mới nhậm chức, không có nghĩa là những kẻ cực đoan ủng hộ Trump sẽ biến vào hậu trường. Ông nói: “Câu chuyện âm mưu, vô căn cứ về một cuộc bầu cử bị đánh cắp sẽ tiếp tục kích động những kẻ cực đoan trong một thời gian tới.”

Tiến sĩ John Scott-Railton, một nhà nghiên cứu cao cấp của Citizen Lab – một nhóm chuyên giám sát an ninh mạng ở Đại học Toronto – cho biết ông “vô cùng lo ngại” về lễ nhậm chức vì đối với một số phần tử cực hữu, “những gì đã xảy ra (trong ngày 6/1) … được coi là một thành công”.

Đạo diễn Michael Moore vừa đưa lên facebook của ông lời báo động. Đoạn quan trọng nhất nói: 

“Cuộc tấn công khủng bố CHƯA HỀ kết thúc. Hàng ngàn người trong đám khủng bố tấn công vào Capitol hôm thứ Tư vừa qua vẫn không bị bắt và KHÔNG HỀ RỜI khu vực DC. Họ đang lên kế hoạch tấn công mạnh hơn.

Bích chương của họ mà tôi đưa vào status này đang được thấy ở khắp nơi. Nó thậm chí được lưu chuyển giữa các thành viên của Quốc Hội.

Một số lãnh đạo ngại nói thẳng những gì tôi đang nói với các bạn. Họ không muốn người dân hoảng hốt.  Họ không muốn giúp phổ biến tin này (dễ hiểu thôi). Nhưng công chúng cần được biết – và ngay bây giờ. Cơ quan thực thi pháp luật đã biết rằng sẽ còn nhiều bạo động sắp tới. Trump và cận thần chung quanh ông ta, cái gia đình tội phạm của ông ta, đã kêu gọi cuộc nổi dậy này và họ hài lòng với những gì họ đã thấy, và họ biết điều gì sắp xảy ra. Trừ phi đám khủng bố da trắng này bị bắt NGAY BÂY GIỜ – bắt hàng loạt – chắc chắn sẽ có người bị giết trong khoảng thời gian từ nay đến ngày Lễ nhậm chức. Tôi nhấn mạnh điều này bao nhiêu cũng không đủ.

Có quá nhiều cảnh sát có cảm tình với những tay khủng bố anh em da trắng của họ. Họ sẽ lại đứng yên  và cho phép bạo lực tiếp tục xảy ra.

XIN LƯU Ý: Bích chương mà tôi chia sẻ với các bạn ở đây kêu gọi một cuộc xuống đường CÓ MANG VŨ KHÍ vào ngày 17/1. Và họ đang kêu gọi nó diễn ra không chỉ ở DC mà ở HẾT MỌI tòa Capitol ở tất cả 50 tiểu bang….”

Đỗ Quân 

(tổng hợp từ TIME, Newsweek, BBC, CNN, Washington Post, GQ, BuzzFeed News, NBC News, Rolling Stones…) 

More Stories...

This website uses cookies to improve your experience. We'll assume you're ok with this, but you can opt-out if you wish. AcceptRead More