S
ân chơi là… chỗ chơi, trò chơi. Đây chỉ nói đến chỗ chơi cho thanh thiếu niên.
Lứa tuổi nào cũng cần đến chỗ vui chơi giải trí, đặc biệt, đặc biệt là giới trẻ. Thế nhưng sân chơi dành cho giới này ít quá.
Ở các trường học, sân chơi theo đúng nghĩa đen cũng thường không có. Những mảnh sân nhỏ hẹp đặc nghẹt học sinh đứng lố nhố. Do sợ tai nạn xảy ra nên nếu không phải giờ học: trước giờ học và giờ ra chơi, học sinh đều bị lùa xuống sân hết chứ không được ở trong phòng. Tại sân, học sinh không được chạy nhảy chơi đùa, vả nguyên dân số của trường xuống sân đứng thì sân trường đâu còn dư chỗ trống nào, thiếu điều quay qua quay lại cũng đụng nhau nên học sinh chỉ được phép đứng loanh quanh… nhìn nhau. Ai chơi đùa chạy nhảy sẽ bị phạt.
Trường mẫu giáo, mầm non dĩ nhiên không cần sân. Khoảng trống ở khu vực nội thành thật quý hiếm. Học sinh học và chơi trên sàn nhà lau sạch, không thích chơi nữa thì nằm lăn ra thật tiện lợi.
Thật ra mỗi quận cũng có nhà Văn hóa thiếu nhi hoặc thanh niên với nhiều lớp học kỹ năng, năng khiếu… Nhưng muốn đến đó trẻ con phải có cha mẹ đưa đi đón về. Thời buổi này ra ngoài đường nhiều hiểm nguy rình rập nên trẻ con không thể rời xa một phút. Thành phố rộng nên từ nhà đến Nhà văn hóa khá xa. Trong lúc con ngồi học, phụ huynh ngồi ngáp sau một ngày dài làm việc mệt nhọc.
Đám con nít ngồi trong lớp cũng mệt không kém. Ngoài lớp học chính thức ở trường và lớp học thêm thì lớp vẽ, lớp đàn… tính ra cũng là lớp học căng thẳng không kém, cũng lo học bài ở nhà, đến lớp trả bài. Những lớp học thêm về thể lực: học võ, thể dục nhịp điệu… chẳng khác chỗ trông em giùm. Phụ huynh ghi danh cho con nít có chỗ hoạt động chân tay xì bớt năng lượng, có người trông con hộ một hai tiếng. Lớp võ nào cũng có mấy em mập ù đi không nổi nói gì đến học. tan lớp về đến nhà mệt nhoài chui vào bàn học tiếp, không còn sức và không còn thời gian để nghịch nữa!
Nhu cầu sân chơi cho trẻ em trở nên bức thiết. Hiện nay dành cho lứa tuổi be bé có vài ngôi nhà mở dịch vụ này. Chủ nhà đặt vài trò chơi: cầu tuột bơm hơi, tô tượng, banh nhựa… trong giới hạn diện tích không thể chật hẹp hơn của một căn nhà phố. Thế nhưng không còn chỗ nào để đi chơi, ngay cả một khoảnh sân nghịch cát trong công viên cũng bị đe dọa phá bỏ nên vài chỗ chơi bức bí này vẫn hết sức đông khách vào dịp cuối tuần.
Thay vì đến các lớp năng khiếu học thêm một tuần hai hay ba buổi quá sức mất thời giờ, thỉnh thoảng phụ huynh đưa các bé vào nhà sách hay siêu thị để chơi tô màu, tô tượng hay cưỡi thú nhún. Những nơi này nhỏ hẹp vì chỉ là chỗ chơi tạm thời cho các bé trong lúc đợi mẹ đi mua sắm. Thế nhưng đối với phụ huynh đây là chỗ lui tới chính khi cần cho bé giải trí vì khỏi phải đóng tiền cho cả một khóa học và khỏi đều đặn đưa đi đón về trong một thời khóa biểu chặt chẽ.
Thú nhún thỉnh thoảng mới leo lên vì tốn vài ngàn ngồi chưa tới một phút. Tô màu hay tô tượng rẻ nhất: Vài ngàn một tờ giấy tô màu, mười mấy ngàn một bức tượng nhỏ tô tỉ mỉ tiêu được thời gian đến mười lăm phút… Lại là những thú tiêu khiển ngồi yên một chỗ trong phòng máy lạnh mát mẻ, không nhảy nhót leo trèo, phụ huynh đỡ mất công coi chừng con. Cho nên không cần mua sắm gì cả, nhiều người cũng dắt con nhỏ đến những chỗ này, chỉ cần ngồi bên cạnh cho tới khi bé chán, mẹ tha hồ nghỉ ngơi, nghĩ ngợi… Xem chừng cả người lớn lẫn con nít đều đỡ mệt!
Con nhà giàu học phòng máy lạnh, lúc nào cũng có người chăm sóc vây quanh. Có chuyện gì xảy ra phụ huynh tới nậy trường lên chứ không đùa. Học sinh quý tộc có sân chơi riêng: Giả làm ma trong trò chơi ngày Halloween, giả các nhân vật truyện tranh trong trò cosplay… Đây là những thú chơi ngoại nhập khá tốn kém. Hiện nay đã xuất hiện vài cửa hàng Halloween bán các sản phẩm Trung quốc và VN nên giá thành có hạ chứ lúc mới đầu cả trăm ngàn chiếc áo. Cosplay mắc hơn vì không có quần áo may sẵn. Muốn giả trang nhân vật nào, đều phải ra tiệm may cùng với các thứ phụ trang đi kèm: mũ, quạt, kiếm… đầy đủ nguyên bộ trang phục từ vài trăm tới bạc triệu.
Sửa soạn công phu nhưng quần áo chỉ trình diễn chơi trong một buổi ngắn ngủi, xếp lại, năm sau sắm bộ khác. Vì thế trò này gói trong số ít học sinh. Trong đó phần lớn là học sinh của trường quốc tế.
Học sinh trung học bắt đầu thích ngồi ngồi quán. Vì thế chung quanh các trường trung học thế nào cũng có vài quán trà sữa. Phụ huynh lạc vào đó hết hồn vì toàn cặp ngồi với nhau quá thân mật.
Trước kia, đám trẻ con hay rủ nhau chơi đá banh ngoài đường. Đá như vậy nguy hiểm nên sau này bị cấm, nếu muốn đá banh phải thuê sân. Có điều tới sân nào cũng đụng tới tiền. Sân mini cỏ nhân tạo giá năm trăm ngàn một giờ, sân đúng chuẩn giá triệu không kể quần áo, giầy dép đúng cách, và phụ huynh lại đưa đón con. Thả con tới sân, ngồi đó đợi hoặc kiếm việc đi đâu chút nữa quành lại thật nhiêu khê, hoặc mỗi em một xe phóng đi nên mớ con nhà nghèo bị gạt ra khỏi sân chơi này. Nếu gần nhà có khu đất giải tỏa chưa xây cất thì tốt quá, lũ con trai có thể ra đó chơi dù gạch đá lổn nhổn lẫn kim tiêm chích ma túy của băng bụi đời vất vương vãi! Thế nhưng những khu đất giải tỏa hiếm hoi đó bây giờ cũng không cho trẻ con tụ tập chơi đùa vì để dành làm bãi đậu xe. Trong thời buổi lượng xe ngày càng gia tăng chóng mặt đói bãi đậu thì đâu có đất dư cho con nít chơi.
Chuyện bữa ăn của học sinh bán trú
Con đường trở thành “con nợ” của người nghèo bán vé số
Lũ con gái thường rủ nhau túm tụm đi trung tâm thương mại chơi. Dĩ nhiên đâu có nhu cầu mua sắm mà thuần túy chỉ là đi dạo. Các plaza: Diamond, Hùng Vương, Now Zone… nườm nượp học sinh trung học. Vào tối cuối tuần, đám này gói theo quần áo thời trang đến đến đó mới thay ra, “lên đồ”, trang điểm. Con trai son phấn và quần áo kỳ dị không kém con gái. Các trung tâm thương mại có máy lạnh mát mẻ, trốn được thời tiết nóng nắng gay gắt bên ngoài, đèn đuốc sáng choang, có nhiều thứ để nhìn ngắm và đủ chỗ rộng rãi cho việc “catwalk”. Tha hồ đi lên đi xuống, đi qua đi lại tự ngắm mình và ngắm nhau.
Một trò chơi phù hợp cho cả nam nữ dù ở bậc học nào, độ tuổi nào là các trò chơi điện tử. Khó mà gọi đây là một “sân chơi” khi hầu như tất cả mọi người đều nhất loạt lên án game vì rất dễ lôi cuốn thanh thiếu niên mắc nghiện.
Game điện tử thu hút từ bé tiểu học đến sinh viên đại học vì có đủ loại chơi đơn giản đến phức tạp quá sức phong phú. Từ trò chơi trong thế giới ảo dẫn tới hành động trong thế giới thật không xa. Rất nhiều vụ trọng án có nguồn gốc từ game sex và bạo lực. Ngay cả sinh viên đại học, có người đã phải bỏ học giữa chừng vì không dứt nổi các trò game, nghiện ngang với ma túy.
Thế nhưng lúc đầu chẳng phụ huynh nào ngăn cản. Lý do chơi game có nhiều ưu điểm. Thứ nhất dù có đánh nhau bạo lực cũng chỉ trên màn hình. Con em mình vẫn được cầm chân ở nhà, lúc nào trong tầm mắt cha mẹ, ngồi bắt vít vào ghế, dán mắt vào màn hình chơi mê mải cả buổi, cả ngày… Còn hơn tụi nó bỏ ra ngoài đường đua xe, hít bồ đà, tụ tập đánh nhau, bồ bịch… hay tệ hơn là tò mò vào các quán nước gay và les rồi rút ra không được.
Thứ nữa chơi game không… tốn kém lắm. Cùng lắm tốn tiền điện, tiền net không đáng kể. Chứ nó bước chân ra ngoài chơi thứ gì cũng mỗi bước mỗi tiền trong khi nội đóng học phí chính thức cha mẹ đã bở hơi tai.
Đúng là nếu không lo nổi vấn đề “đầu tiên” thì khó nói tới các sân chơi. Cho nên nghĩ mãi chỉ có thể kể ra vài sân chơi đơn sơ, quen thuộc, chơi hoài phát nhàm. Sinh viên lớn bắt đầu ném bowling vẫn chưa phổ biến và tập thụt bi da, là môn thi đấu quốc tế đoạt nhiều giải và người thi đấu bi da được gọi là “vận động viên”, nhưng nhiều phụ huynh vẫn nhìn bằng con mắt không mấy thiện cảm!
Bởi vậy sân patin, sân trượt băng, leo núi trong nhà… cũng đã xuất hiện nhưng chỉ dành cho số rất ít ở quận trung tâm.
Phải kể tới nghệ thuật đường phố đang từ từ du nhập vào thành phố.
Graffiti bị đuổi ngay cả trong khu giải tỏa trong khi đầu tư sơn để vẽ không ít. Công viên nhìn thấy parkour sợ chết khiếp. Sợ đám thanh niên bay nhảy vèo vèo lỡ bị thương tai nạn rồi đổ lỗi chăng, nên thấy mặt xua trước cho chắc ăn. Beat-box, break-dance… mới mẻ đến nỗi nếu có một màn trình diễn ngoài phố thì mọi người tròn mắt lần đầu tiên nhìn lạ lẫm lắm.
Những trò chơi mới này không hấp dẫn được số đông tham dự. Chắc vì mất nhiều công sức luyện tập quá, lại dễ bị thương.
Cho nên ngoại trừ số thanh niên tập thể hình để lấy vẻ bề ngoài, được khen có “body” đẹp, thanh niên chỉ quanh đi quẩn lại ở vài môn đá banh bi da… Nếu ít tiền thì ra ngồi đồng quán nước giết thời giờ. Rảnh rang quá đương nhiên phần lớn khó tránh khỏi chuyện nhậu nhẹt. Đó là thú vui dễ dãi nhất trần đời, là “sân chơi” đông người ai cũng gia nhập được ngay. Bởi vậy chung quanh các khu ký túc xá đại học ngập tràn quán nước rẻ tiền và nhậu nhẹt là chuyện thường xuyên. Từ đó tiến tới bài bạc, chơi đề, nợ nần, xô xát gây án và quan trọng nhất là sự khiếm khuyết nơi tính cách thanh thiếu niên.
Nếu không thì buổi tối buồn buồn kiếm mấy cái xe bèo bèo đua xe hoặc “đi bão” tức là cứ theo đoàn đua xe từ Saigon vào Chợ lớn, ra xa lộ… Cứ thế mà chạy vòng vòng suốt đêm.
Nhiều đề nghị mở thêm nhiều sân chơi lành mạnh và đúng luật lệ như mở đường đua xe gắn máy trong khu Phú Thọ chẳng hạn. Cuộc thi có mở ra vài lần rồi chẳng hiểu sao tắt ngúm luôn.
Dù sao, ở một số nơi ven đô hoặc các vùng lân cận…, học sinh không được cha mẹ cho nhiều tiền dằn túi nên không thể cắm chốt trong tiệm Net. Từ đó Net không nhiều nên các lớp học năng khiếu… với giá thấp lại lôi kéo được học sinh lui tới.
Cho nên sân chơi tưởng chừng là chuyện giải trí không quan trọng lại là nguyên nhân dẫn tới nhiều vấn đề xã hội.
SGCN