Saigon đã hết mùa mưa, bước vào mùa khô cuối năm. Thời tiết mát mẻ, thỉnh thoảng có cơn mưa rào thoáng qua, như mưa xuân phơi phới. Xứ nóng nên làn gió mát mẻ khiến người dân thành phố khi khoác chiếc áo ấm nhẹ cũng tạm gọi là mùa đông. Mùa đông xứ nhiệt đới qua nhanh lắm. Đón mùa đông có Nô-en và tết Tây. Qua ngày Một tháng Một là thành phố chính thức nhộn nhịp đón xuân
Tết Tây chỉ dành riêng cho Tây. Vì thế trước kia, Tết Tây như mọi ngày cuối tuần. Tây rút vào ăn Tết với nhau trong khách sạn hoặc các khu riêng biệt, không khí thành phố vẫn bình thường như những ngày thứ Bảy, Chủ nhật. Càng những năm sau này, Tây đông quá tràn ra đường đón Tết nên Ta cũng cũng tiệc tùng góp vui. Tuy nhiên khi ngày Tết Tây vừa qua, ngày hôm sau, không khí của tết ta trổi lên, mọi người thực sự đón tết dù tết nọ cách tết kia từ 3 đến 5 tuần. Suốt khoảng thời gian một tháng trở đi, đêm dài ngày ngắn, tháng Năm chưa nằm đã sáng, tháng Mười chưa cười đã tối. Khí hậu the the của gió bấc khiến phố phường bỗng chốc chuyển mình mang hương vị mùa xuân, mang hương vị đặc biệt của Tết âm lịch. Bởi Tết ta không vỡ òa sâm banh, ca hát nhảy nhót ở sân khấu, trong gian phòng náo nhiệt mà lẳng lặng trải rộng khắp nơi. Phố phường nhìn thấy mùa xuân qua những gốc cây quét vôi trắng xóa ngăn lũ sâu bọ trở mình thức giấc phá hoại, bồn hoa được trồng mới ở một số bùng binh, cửa hàng căng băng-rôn mùng tết và nhất là người Việt xa xứ đổ về ngày càng đông dạo chơi ở chợ và trên các con đường trung tâm thành phố.
Nhà dân còn sớm, chưa cọ rửa sơn phết nhưng các cơ quan xí nghiệp, dinh thự đã bắt đầu thuê công ty cho nhân công đến làm vệ sinh nhà cửa. Người lao động được nghỉ tết 7 ngày, học sinh 14 ngày. Trẻ trước kia chỉ nghỉ tết như người lớn, nhưng sau này nghỉ gấp đôi và bù lại sau đó bằng cách cuối hè, vào niên học mới sớm hơn 1 tuần. Có trường đại học cho sinh viên nghỉ gần một tháng. Người có quê ở xa đăng ký sớm mua vé máy bay, xe lửa. Vé máy bay đắt quá, thôi chuyển sang xe lửa, xe đò.
Mấy năm liền, vào trưa 30 tết, chợ hàng hoa phải bán như cho, chặt bỏ cây hoặc chất lên xe, lên ghe để về vườn. Năm nay lại thêm kinh tế suy thoái, các nhà vườn miền Tây giảm dần số cây kiểng tết. Có nơi chắc ăn là bớt các loại bông cúc, hồng, vạn thọ… mà trồng những loại bông có thể chăm dưỡng tới tết năm sau như mai, bông giấy, sứ…
Thành phố chỉ còn trồng ít mai ở Thủ Đức. Cũng giống như ngoài Bắc, người chơi hoa đi thuê đào, nhiều cơ quan lớn như ngân hàng, công ty chứng khoán, khách sạn… tất tả tìm nơi thuê mai. Mua một cây mai về chưng, hết mấy ngày Tết không biết để đâu, cũng không sẵn người chăm sóc nên trước kia hết tết, người ta thường gửi lại nhà vườn nhờ săn sóc hộ.. Phổ biến hiện giờ là thuê mai, khách cứ đến tận vườn chọn mai đẹp thuê về chưng mấy ngày Tết rồi trả lại, sang năm thuê cây khác.
Thị trường tháng Chạp sôi động hẳn lên. Các siêu thị lớn liên tục tung ra các chương trình khuyến mãi. Các nhãn hàng lớn dĩ nhiên khuyến mãi đậm đà vì theo thông lệ, thiện hạ mua bán tưng bừng chứ đúng tết trở đi thì chỉ còn… ăn và chơi thôi, chứ không sắm sửa gì hết!!!
Những năm trước, từ các siêu thị bán sỉ cho tới chợ bán sỉ như Bình Tây, Tân Bình, An Đông lúc nào cũng đông nghẹt tiểu thương đóng hàng về các tỉnh. Nhưng từ sau dịch Covid-19 đồng thời thương mại điện tử ngày càng phát triển, thiên hạ quen dần với chuyện mua bán qua mạng xã hội. Một số cửa hàng cũng đổi qua bán hàng, quảng cáo online…
Người bàn trong các nhà lồng chợ kiểu cũ từ thực phẩm đến hàng thời trang. đồ gia dụng… đều than vãn ế ẩm quá. Giấc này mọi năm đã tất bật đóng hàng đi tỉnh, nay ngồi ngáp ruồi, ngủ gật hoặc quẹt điện thoại chơi games…
Tất cả siêu thị đều tung ra chương trình khuyến mãi, giảm giá, bốc thăm trúng thưởng… để tống đi các loại hàng ế ẩm và đáp ứng nhu cầu sắm Tết của dân ít tiền.
Một nhãn hiệu thời trang nổi tiếng giảm đồ bộ trẻ em từ 745 ngàn xuống 200 ngàn; áo khoác nữ từ 1, 4 triệu còn 600 ngàn…
Vốn ưa thích nhãn hiệu Puma, anh nhân viên văn phòng nhân giờ nghỉ trưa chạy từ sở đến mall gần chục cây số để săn chiếc áo pull. Giá hạ phát mê. Giày sneakers từ 2,6 triệu còn 1,4 triệu; quần legging nữ từ 800 ngàn xuống còn 450 ngàn… Ngợp đám trẻ đã chen chúc từ sáng sớm, hàng hóa vơi hẳn, áo polo thể thao sao còn được, anh chàng đành vớt tạm chiếc áo thun ba lỗ…
Các siêu thị điện máy cũng tranh nhau khuyến mãi. Máy giặt 24 triệu chỉ còn 13,5 triệu đồng; nồi chiên không dầu giá 4,3 triệu nay chỉ còn 2 triệu; tủ lạnh 14,5 triệu còn 11 triệu…
Chỗ nào cũng nhan nhản big sale, giá cực sốc, giá rẻ như cho… có khi đến 80% hay mua một tặng một, mua hai tặng… năm! Cứ rề xe sát lề đường là có thể dễ dàng tậu bất kỳ món đồ gì đó khỏi cần gửi xe mất công. Chưa kể mấy loại xe gắn máy đời cũ xuống tầng hầm của trung tâm thương mại rồi khó mà leo dốc lên. Thật ra khuyến mãi trong tiệm cũng như ngoài lề đường giống nhau ở chỗ chiêu hàng xon đánh vào tâm lý ham rẻ của dân chúng chứ toàn hàng lỗi sợi, phai màu, qua mốt, sứt chỉ, không đủ size… hoặc đến hạn dọn kho cần mau chóng đẩy đi. Thấy “seo” là khách mua tới tấp chứ có mấy ai khảo giá để biết thường ngày món hàng đó giá bao nhiêu. Thôi thì tiền nào của nấy, hàng xấu không quan trọng mìễn vừa túi tiền dân nghèo.
Đánh trúng tâm lý cứ rẻ là mua nên chi để kéo chân khách hàng trong tình trạng giá cả leo thang, siêu thị trở nên đông nghẹt vì quảng cáo giảm giá hàng loạt. Chưa kể các siêu thị lớn trang hoàng gắn hoa, kết đèn… để nhiều bạn trẻ, gia đình có con nhỏ đển chụp hình. Kết quả nhiều người cứ khuân về nhà chất đống những thứ không biết để làm gì. Chỉ có xi nê, rạp hát ế ẩm đóng cửa tu bổ, sơn phết để đầu năm (ta) tung ra hoạt động. Từ lúc này, ai nấy chỉ lo mua sắm chứ chưa vui chơi.
Quả vậy, đói giỗ cha, no ba ngày Tết. Ngày giỗ còn có lúc thể tất nhưng Tết thì không, Tết phải đầy đủ để lấy may suốt năm nên ngoài các cửa tiệm và quầy sạp trong chợ ngút ngàn thì hàng hóa nhất tề rủ nhau đổ bộ xuống lề đường.
Phố xá tạm thời ngăn nắp vào ban ngày nhưng nhiều con đường suốt ngày đợi mau hết giờ hành chánh, cảnh sát lui về nghỉ ngơi. Khi đó chiều tối mát mẻ là lúc quần áo, giày dép, túi xách, mắt kính… đổ đống ra thống lĩnh vỉa hè với hàng thật, hàng giả, hàng nhái, hàng đắt, hàng rẻ đủ loại, đủ giá cho đủ mọi thành phần khách mua. Đặc biệt quanh tại các khu công nghiệp, khu chế xuất… quần áo, bánh mứt, đồ gia dụng… giá bình dân bày tràn lan ngoài lề đường, dù bị báo động về vấn đề vệ sinh, vẫn được dân nhập cư mua mang về quê làm quà.
Bán buôn lời lỗ chỉ trông cậy vào tháng tết, mai mốt ra Giêng ngồi chơi hàng mấy tháng liền đuổi ruồi nên ai nấy hối hả chớp thời cơ. Hàng ăn quán uống không hề chịu kém vì vô số lý do khiến người ta cần kéo nhau tới quán: Họp mặt tất niên, tổng kết cuối năm… nhất là đám cưới, đám xin đang mùa cao điểm, cô dâu chú rể lo cưới nhau cuối năm để Tết còn đi hưởng tuần trăng mật và kịp sang năm… sinh con như lời chúc của họ hàng, bạn bè.
Nói vậy chứ chỉ có những hàng quán đông khách nhờ dài vốn đã trụ được cả chục năm. Thấy người ăn khoai vác mai đi đào. Nhiều hàng ăn, quán cà phê… mở ra chớp nhoáng vài tuần đã đóng cửa vì chẳng có ma nào bước chân vào.
Nhìn chung, sản xuất, thương mại gặp nhiều khó khăn. Đơn hàng sụt giảm, không tìm được thị trường đầu ra, lao động thất ngiệp, ảnh hưởng từ thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp, thủ tục vay vốn siết chặt… Nhiều mặt bằng ở khu vực dân cư đông đúc bỏ trống, dán chi chít số điện thoại liên lạc cho thuê. Người dân và các tổ chức kinh tế thừa tiền chỉ còn cách gửi tiền vào ngân hàng. Không tìm được khách vay, ngàn hàng dư tiền, liện tục hạ lãi suất tiết kiệm nhưng thiên hạ vẫn ùn ùn gửi tiền vào. Lãi suất còn thấp hơn hồi giữa đại dịch Covid-19.
Bà hưu trí có ít tiền dưỡng già, gửi vào ngân hàng, lấy lãi chi tiêu hàng ngày. Bà than vãn Tết này không có tiền lì xì cho lũ cháu nữa. Hồi đầu năm, lãi suất tiết kiệm gần 10%/năm, nay chưa được phân nửa.
Một chị công nhân may dè dặt cho biết xung quanh thiên hạ kêu ca dữ quá. Người thì giảm giờ làm, người thì bị hăm he cho nghỉ việc. Chị làm ở đây chín năm rồi, chỉ nơm nớp mong có việc để làm, có ít tiền thưởng tết là mừng rồi.
Cô chủ sạp thịt heo trong chợ, kêu sao chợ vắng tanh vậy, không có bóng người mua. Ráng kéo thêm mấy ngày nữa rồi đi làm mướn thôi. Cô tiết lộ đã xin vào chân rửa chén trong nhà hàng lớn với thù lao 200 ngàn một ngày.
Ông shipper giao hàng ngoài 60 tuổi nhận xét lớp trẻ thất nghiệp, lớp sinh viên ra trường chưa kiếm được việc làm, rồi lớp thợ bớt việc xin vô làm shipper đông quá. Đơn hàng “nổ” giảm nhiều. Thu nhập của ông cũng giảm một phần ba.
Một chủ shop hàng thời trang méo mặt vì đại hạ giá mà nguyên buổi chỉ có mấy người vào ngó rồi đi ra.
Một công ty bất động sản lớn vừa công bố tạm dừng hoạt động và cho toàn bộ công nhân viên nghỉ việc vì công ty không có nguồn thu để trả lương.
Người lạo động trông chờ vào tiền thưởng tết. Xét thi đua, xuất sắc, sáng kiến, kỷ luật lao động… để đưa ra mức thưởng…
Thật ra lãnh lương như thế chỉ có giới văn phòng, còn công nhân làm việc tay chân ở các xí nghiệp, công trường…. chẳng những phụ cấp không có mà lương còn bị nợ nhiều tháng không trả. Một ông chủ người Hàn về nước ăn tết Trung thu đến cuối năm vẫn chưa quay lại khiến công nhân bơ vơ.
Không khí mùa Xuân vẫn không che lấp được sự lo lắng của đa số dân chúng. mưa to và dông, sạt lở ở nhiều nơi. Lũ trên các sông ở Thừa Thiên- Huế dâng cao… vào cuối mùa mưa vẫn để lại hậu quả đâu thể khắc phục được ngay.
Trong 10 tháng đầu năm 2023 có 146,6 ngàn đanh nghiệp rút lui khỏi thị trường tăng 20% so với cùng kỳ năm trước
Mức lương cơ sở cho công viên chức tăng 20,8% từ tháng 7/2023 nhưng ai cũng kêu là vật giá đã tăng từ khi rục rịch có nguồn tin tăng lương. Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân 10 tháng năm 2023 tăng 3,2% so cùng kỳ năm trước. Nhiều nước trên thế giới tăng nhập khẩu gạo, nên giá lúa, giá gạo trong nước cũng tăng cao. Gạo tăng vài ngàn một kg. Từ đó giá cơm, bún, phở… cũng tăng.
Ngoại trừ tin đá banh để thư giãn đôi chút, người dân còn sức đâu quan tâm tới tin quốc tế: Căng thẳng giữa Israel và Palestine ở dải Gaza. Chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga tại Ukraine. Ông Donald Trump tranh cử Tổng thống Mỹ…
Những vấn đề hàng ngày: giá lương thực, thực phẩm tăng, giá dịch vụ sửa chữa… Thứ gì cũng tăng. Làm sao để sống với vô vàn vấn đề khó bề giải quyết ẩn nấp dưới sự rộn ràng cận tết, chính là nỗi lo của người dân thành phố cuối năm.
Những kiểu kiếm tiền lạ đời ở Việt Nam
SGCN