Chuyện bởi người và chuyện bởi trời
Chuyện bởi người: chàng bác sĩ 180 kg giảm còn 90 kg
Hồng Ngân, cô Huấn luyện viên xinh xắn nhớ như in lần đầu tiên gặp Sơn Tùng ở Trung tâm giảm mập (béo phì) tại Ban Mê Thuột (Buôn Ma Thuột, thành phố của tỉnh Đăk Lăk). Nặng gần 170 kg, Sơn Tùng lê những bước chân nặng nề và cần mẹ dìu một bên mới có thể đi lại.
Giảm cân hay sẽ chết?
Sau đúng một năm, những bước chân nặng nề ngày nào giờ mạnh mẽ băng băng tiến lên đỉnh Fansipăng. Tháng 3/2024, Sơn Tùng cùng HLV Phan Bảo Long chinh phục “nóc nhà Đông Dương” này như một cách để đánh dấu cột mốc cuối cùng hành trình giảm cân phi thường.
Làm thế nào để giảm 90 kg chỉ trong một năm?
Sơn Tùng không phải sinh ra đã béo phì. Khi học trung học, anh có thân hình vô cùng lý tưởng với chiều cao 1,8 mét, nặng 75 kg. Anh chơi bóng rổ, bóng chuyền, tập thể dục đều đặn. Dù tăng cân đáng kể sau những năm đèn sách để thi vào đại học, Tùng cũng chỉ nặng trên dưới 90 kg vào năm 2008, khi 20 tuổi. Cũng năm đó, anh sang Trung Quốc du học ở Đại học Y Dược tỉnh Quảng Châu.”Từ nhỏ đã ôm mộng theo ngành y nên hiển nhiên tôi hiểu rõ điều gì tốt và xấu với cơ thể mình . Nhưng giai đoạn sống xa nhà đã khiến tôi không còn thói quen kiểm soát cơ thể. Tôi ham mê đồ ăn dầu mỡ Trung Quốc, có thời điểm bị tai nạn nên bỏ bê tập luyện”, Tùng cho biết. Kết quả sau 8 năm học y khoa ở Trung Quốc, ra bác sĩ, Tùng tăng lên… 125 kg trước khi trở về Việt Nam bắt đầu công việc của một thầy thuốc.
phải có phụ tá HLV xoa bóp giúp
Thời điểm đó, cơ thể Tùng đã ở tình trạng béo phì đáng báo động (140 kg) nhưng Tùng vẫn chủ quan để mặc cân nặng xuất hiện. Rồi đại dịch COVID-19 năm 2020 xảy ra khiến những chàng béo như Sơn Tùng sợ hãi.
“Tôi rơi vào trạng thái trầm cảm trong hai năm đại dịch. Ai cũng biết những người béo phì sẽ càng gặp nhiều nguy cơ về sức khỏe, nhưng tôi lại không có nghị lực giảm cân. Thay vào đó, tôi càng ăn nhiều hơn. Tôi cố thủ trong phòng riêng và ăn đồ ngọt không ngừng”, Tùng nhớ lại.
Sau đại dịch, Tùng nặng đến 180 kg. Đó cũng là thời điểm cơ thể anh “báo động đỏ”. Thân hình quá khổ gây ra một loạt vấn đề. Anh mắc các bệnh rối loạn nội tiết, rối loạn chuyển hóa, rối loạn lo âu và mất ngủ. Bệnh hô hấp còn khiến Tùng đối diện nguy cơ ngừng thở khi ngủ – một triệu chứng hết sức nguy hiểm.
“Hàng đêm cha mẹ tôi thay nhau túc trực ngoài cửa, có những hôm đến 2-3 giờ sáng, vì sợ tôi sẽ ngưng thở khi ngủ. Thấy tôi còn ngáy là biết tôi còn thở, khi nào tôi ngừng ngáy, cha mẹ tôi liền mở cửa vào xem. Lâu ngày rồi tôi cũng biết được chuyện này. Khi đó, tôi thấy mình quá vô dụng. Mãi đến đầu năm 2023, tôi quyết tâm phải giảm cân”, Tùng kể.
“Một là giảm cân thành công, hai là chết” – câu nói đanh thép của Tùng khiến cha mẹ anh giật mình kinh hoảng. Nhưng có lẽ đó không phải anh nói quá. Từ lâu, khoa học đã chứng minh rằng những người béo phì cấp độ 3 có thể giảm tuổi thọ đến 20 năm.
Mức cân nặng của Tùng đã vượt sâu ngưỡng béo phì này. Tuy lo lắng, gia đình hoàn toàn ủng hộ quyết định của con trai. Với họ, việc Tùng giảm cân lúc này cấp bách chẳng khác gì chữa một căn bệnh nan y, dẫu tốn kém bao nhiêu cũng sẵn lòng.
Tháng 3/2023, Tùng tìm đến Trung tâm giảm béo của Huấn luyện viên Phan Bảo Long với cân nặng hơn 170 kg. Tất cả các HLV ở trung tâm đều bị vẻ ngoài và bệnh án của Tùng làm sờn lòng. Sau cùng, gia đình Tùng đồng ý ký giấy miễn trừ trách nhiệm cho trung tâm trong trường hợp Tùng gặp chuyện xấu nhất. Và anh bắt đầu bước vào chương mới cuộc đời.
Ăn ít, tập nhiều, ngủ sớm, dậy sớm, dẹp những thực phẩm nhiều chất béo và đường, ăn nhiều rau và thực phẩm hữu cơ… Ngày nay, bất kỳ ai cũng có thể liệt kê công thức giảm béo mẫu mực, nhưng chỉ những người trong cuộc mới hiểu rõ chặng đường này gian nan thế nào.
“Thông thường, tháng đầu tiên là giai đoạn hoàng kim việc giảm cân. Tôi chỉ cần nhịn ăn và tập luyện nhẹ là giảm 7,5 kg trong tháng đầu tiên. Nhưng đến cuối tháng, tôi bị áp xe, phải đi nạo nên nghỉ mất 3 tuần rồi mới tập bình thường trở lại được”, Tùng kể. Những chấn thương cứ thế kéo đến với Tùng, cùng với đó là những cơn thèm ăn, nỗi nhớ nhà, sự cô đơn, nỗi tự ti. Nhưng Tùng không dao động, anh dặn cha mẹ tuyệt đối không lên thăm.
Kỳ tích của Tùng không hề đến một mình. Đồng hành cùng anh là Hồng Quân, Hồng Ngân, những phụ tá huấn luyện viên có cả chuyên môn về y khoa, và đội ngũ đông đảo nhân viên trung tâm. Họ không ngừng bám sát chế độ tập luyện, ăn uống của Sơn Tùng, tạo thêm các bài tập và thậm chí là luôn ở bên cạnh để động viên mỗi khi anh gặp khó khăn.
“Giai đoạn đầu chúng tôi cho Tùng đi bộ và tập thể dục dưới nước, cách này rất hiệu quả vì giảm bớt áp lực xương khớp. Sau một thời gian, Tùng đã có thể tập các thiết bị nâng tạ của trung tâm”, phụ tá Hồng Quân cho biết.
Còn Hồng Ngân kể: “Một số khách hàng của chúng tôi đã bỏ cuộc sau 1 – 2 tháng ăn kiêng vì nản lòng. Cá nhân anh Tùng thường bỏ bữa vì khẩu vị chưa thích nghi được với chế độ ăn kiêng trong giai đoạn bắt đầu. Nhưng anh là người có trách nhiệm, không muốn gây khó khăn với mọi người nên đã cố gắng thích nghi thành công”.
Kiên trì tập luyện dưới nước và ăn kiêng, Tùng thành công giảm được gần 50 kg sau nửa năm đầu tiên. Khi cân nặng dưới mức 120 kg, anh có thêm nhiều lựa chọn cho việc chơi thể thao, bao gồm bơi lội và chạy bộ. Mỗi ngày Tùng tập từ 4 đến 5 tiếng, chia hai ca sáng chiều, mục tiêu giảm 1.400 calorie mỗi buổi tập.
Cuối năm 2023, Tùng thậm chí đã có thể tham dự giải chạy bộ Ultra Lâm Đồng Trail ở nội dung 15 km. Anh chạy không nhanh nhưng hoàn tất phần thi trong sự ngỡ ngàng của nhiều người.
Tháng 3/2024, tròn một năm từ ngày bắt đầu chương trình, cân nặng của Tùng giảm xuống còn 98 kg, đồng nghĩa việc anh đã xuống dưới mức béo phì cấp 1, trở thành mức thừa cân.
Và để đặt bước chân cuối cùng đến mục tiêu ban đầu là mức cân nặng 90 kg, Tùng cùng HLV Phan Bảo Long quyết định chinh phục đỉnh Fansipăng. Sáng ngày 18/3, cả hai đến Trạm Tôn, nơi có độ cao gần 2.000 m, bắt đầu thực hiện hành trình leo núi. Tròn một ngày sau đó, Tùng chạm tay vào cột mốc 3.143m, vẫy lá cờ in dòng chữ “Bye Béo” trên đỉnh “nóc nhà Đông Dương” Fansipăng này.
Chuyện bởi thiên tai: Bão Yagi tàn phá miền Bắc
Theo Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam), đến tối 15/9, bão số 3 (bão Yagi) đã làm 330 người chết, mất tích (292 người chết, 38 người mất tích); 1.908 người bị thương, 168.253 nhà bị hư hỏng; 73.248 nhà bị ngập; 183.394 ha lúa, 44.071 ha hoa màu bị ngập úng, thiệt hại…
Nhiều điểm bất thường từ cơn bão số 3 Yagi
Hôm 3/9, sau khi vào Biển Đông, bão số 3 Yagi nhanh chóng tăng từ cấp 8 lên cấp 16, cấp siêu bão, chỉ sau 48 giờ. Đêm 6/9, khi bão đi vào vùng biển phía Đông của khu vực Bắc vịnh Bắc Bộ, cường độ bão giảm xuống cấp 14, giật cấp 17.
Chiều 7/9, bão số 3 đổ bộ vào khu vực các tỉnh Quảng Ninh và Hải Phòng với cường độ cấp 10-12, vùng gần tâm bão cấp 13-14, giật cấp 16-17. Vào hồi 4 giờ sáng ngày 8/9, bão số 3 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới trên khu vực phía Tây Bắc Bộ.
Những kiểu kiếm tiền lạ đời ở Việt Nam
Theo các chuyên gia, đặc điểm bất thường của cơn bão số 3, là cơn bão mạnh nhất trong vòng 30 năm qua trên khu vực Biển Đông; là cơn bão có cường độ tăng rất nhanh (trong 24 giờ cường độ bão tăng 8 cấp) và duy trì cấp siêu bão trong thời gian dài, khi đổ bộ vào phía Đông của đảo Hải Nam (Trung Quốc) vẫn còn giữ cường độ siêu bão.
Mức độ giảm cấp trên đường đi không theo quy luật thông thường: thông thường khi đi qua đảo Hải Nam (Trung Quốc) vào Vịnh Bắc Bộ, các cơn bão thường yếu đi nhanh, nhưng với bão số 3 cường độ không giảm nhanh, khi áp sát bờ biển Quảng Ninh – Hải Phòng vẫn giữ cường độ cấp 12-13.
Đặc biệt, thời gian lưu bão trên đất liền kéo dài (12 giờ).
Tác động của bão số 3, tại đảo Bạch Long Vĩ gió mạnh cấp 13, giật cấp 14; đảo Cô Tô gió mạnh cấp 13, giật cấp 16; ven biển Quảng Ninh, Hải Phòng và Hải Dương gió mạnh cấp 10-12, vùng gần tâm bão cấp 13-14, giật cấp 16-17. Các tỉnh Đông Bắc Bộ gió mạnh cấp 8-10, giật 12-14. TP Hà Nội quan trắc được gió mạnh cấp 6-7, giật cấp 8.
Mưa lớn bất thường
Từ 7h ngày 7/9 đến 7h ngày 12/9, Bắc Bộ và Thanh Hóa mưa to đến rất to với lượng mưa phổ biến 250-450mm, có nơi trên 550mm. Tại 83/84 trạm đo, lượng mưa cao hơn 4-6 lần so với trung bình nhiều năm trong 10 ngày đầu tháng 9.
Cụ thể, tại trạm Sa Pa (Lào Cai) ghi nhận 517mm, cao hơn 440%; Lục Yên (Yên Bái) 503mm, cao hơn 461%; Định Hóa (Thái Nguyên) 545mm, cao hơn 677%; Sơn Động (Bắc Giang) 386mm, cao hơn 488% so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Điểm bất thường của mưa lớn do hoàn lưu cơn bão số 3. Cụ thể, khi di chuyển sâu vào đất liền và suy yếu thành áp thấp nhiệt đới ở khu vực phía Tây Bắc Bộ, mưa lớn nhất do hoàn lưu bão chủ yếu ở phía Đông dãy núi Hoàng Liên Sơn dù không nằm trên đường đi của bão, không chịu tác động trực tiếp của gió bão. Hầu hết các cơn bão có quỹ đạo tương tự trước đây thường gây mưa lớn ở phía Tây dãy núi Hoàng Liên Sơn.
Mưa rất lớn trên diện rộng (gồm nhiều tỉnh) thuộc lưu vực sông Thao, sông Chảy, sông Lô, sông Gâm với cường suất cao (trên 200mm/ngày), kéo dài nhiều ngày sau khi bão tan; trong đó, có những khu vực xuất hiện lượng mưa trên 200mm chỉ trong vòng 2 giờ (tại thành phố Yên Bái, đêm 9/9).
Trong các phiên họp thảo luận trực tuyến của cán bộ Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia với các chuyên gia quốc tế thuộc Trung tâm Dự báo bão khu vực của Nhật Bản và cơ quan Khí tượng Trung Quốc, đều chung nhận định về đặc điểm bất thường của bão số 3 và mưa lớn do hoàn lưu bão gây ra ở Vịnh Bắc Bộ, vùng trung du và miền núi phía Bắc, phía Nam Trung Quốc.
Lũ trên các sông liên tiếp phá kỷ lục lịch sử
Do mưa lớn, từ 8/9, mực nước trên nhiều sông, suối ở Bắc Bộ lên nhanh. Trong đó, mực nước trên sông Thao, sông Lô, sông Thương, sông Gâm, sông Thái Bình, vùng hạ lưu sông Hồng, sông Lục Nam, sông Hoàng Long… đều vượt báo động 3 báo động 3, một số sông vượt báo động 3 từ 3-4m.
Đặc biệt, lũ trên sông Thao tại Lào Cai, Yên Bái đã vượt đỉnh lũ lịch sử tồn tại 53 năm. Đỉnh lũ tại Yên Bái lên mức 35,73m (16h ngày 10/9), trên mức báo động 3 là 3,73m và vượt mức lũ lịch sử năm 1968 là 1,31m.
Cùng với đó, lũ trên hồ thủy điện Thác Bà cũng đạt mức lịch sử, đe dọa đến sự an toàn của đập. Cụ thể, hồ thủy điện Thác Bà được khảo sát, thiết kế từ năm 1959-1961, số liệu thủy văn đo đạc lưu lượng thời đó còn hạn chế nên thiết kế đập tràn khả năng xả lớn nhất chỉ 3.230m3/s. Trong khi, thực tế lưu lượng lớn nhất về hồ Thác Bà là 5.620m3/s vào lúc 9h ngày 10/9, vượt đỉnh lũ thiết kế 0,01% (5.100 m3/s) và vượt xa khả năng xả lớn nhất đến 74%.
Theo quy trình vận hành, khi mực nước hồ Thác Bà lên mức 59,60m sẽ chuyển sang chế độ vận hành đặc biệt để đảm bảo an toàn đập. Thực tế từ 17h ngày 10/9, mực nước hồ Thác Bà đã đạt mức 59,62m và chuyển sang chế độ vận hành đặc biệt, sau đó đạt mức cao nhất là 59,84m vào hồi 5h ngày 11/9. Theo lý thuyết mực nước kiểm tra của hồ Thác Bà là 61m và nếu mực nước thực tế đạt đến ngưỡng này sẽ phải thực hiện các phương án để đảm bảo an toàn đập.
Tại Hà Nội, mực nước sông Hồng cũng ghi nhận cao nhất trong 20 năm. Các sông thuộc lưu vực sông Hồng, Thái Bình – hệ thống sông lớn nhất miền Bắc cũng xảy ra lũ, ngập lụt trên quy mô rộng lớn với nhiều mức vượt ngưỡng cũng là điều hiếm thấy. Theo thống kê có 20/25 tỉnh, thành phía Bắc xảy ra tình trạng ngập lụt nghiêm trọng.
Lũ quét, sạt lở đất
Mưa lớn nên sạt lở đất, lũ ống, lũ quét xảy ra ở nhiều địa phương gây thiệt hại rất nặng nề về người và tài sản của nhân dân và Nhà nước. Một số khu vực đã xảy ra lũ quét, sạt lở đất nghiêm trọng, như tại các tỉnh Cao Bằng, Hòa Bình, Lào Cai, Yên Bái, Quảng Ninh…
Đặc biệt, lũ quét kinh hoàng xảy ra ở thôn Làng Nủ (xã Phúc Khánh, huyện Bảo Yên, Lào Cai), nơi có 37 gia đình với 158 nhân khẩu.
“Nguyên nhân chính là do miền núi phía Bắc trong 3 tháng qua đã mưa rất nhiều, cao hơn 40-60% so với trung bình nhiều năm. Ở Lào Cai trong tháng 8 có đến 23/31 ngày mưa và ở Yên Bái là 21/31 ngày cũng là điều hiếm gặp.
Hầu hết các khu vực, đất đã ngậm no nước, ở trạng bão hòa nên khi có đợt mưa rất lớn, kéo dài nhiều ngày với cường suất cao như vừa qua thì hiện tượng sạt lở đất xảy ra tại nhiều nơi.
Lào Cai xảy ra lũ quét, mảng sạt lở quy mô lớn, Yên Bái quy mô mảng sạt lở nhỏ hơn nhưng xảy ra ở nhiều nơi. Trong đó, tại TP Yên Bái đã thống kê được trên 1.000 điểm sạt lở đất.
Cảnh báo sạt lở ở miền núi dù mưa giảm
Ngày 15/9, cơ quan khí tượng của Việt Nam cho biết, mực nước lũ ở hạ lưu sông Hồng hiện tại đang xuống nhưng vẫn còn ở mức cao, tình trạng ngập ở vùng trũng, thấp ven sông sẽ giảm dần trong những ngày tới.
Trong đó, thời gian nước rút ở vùng trũng thấp ven sông Bùi thuộc huyện Chương Mỹ từ 8-10 ngày, ven sông Tích khoảng 5-7 ngày, hạ lưu sông Cà Lồ 2-4 ngày, sông Nhuệ từ 2-3 ngày.
Ngoài đê hạ lưu sông Hồng – Thái Bình (tỉnh Bắc Giang, Bắc Ninh, Hà Nam, Ninh Bình, Nam Định, Hưng Yên, Thái Bình, Hải Dương) thời gian rút nước kéo dài 3-5 ngày, đối với các vùng không chủ động tiêu thoát thì khả năng kéo dài hơn
Trong những ngày tới, khi nước lũ xuống trên các hệ thống sông sẽ có nguy cơ gây sạt lở bờ sông, nhất là ở những nơi vừa xuất hiện đỉnh lũ cao.
Bộ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam cảnh báo, mưa đã giảm, nhiều nơi không mưa, nhưng nguy cơ xảy ra sạt lở đất vẫn ở mức cao, đặc biệt trên các sườn dốc ở miền núi phía Bắc, nhất là Lào Cai, Yên Bái, Cao Bằng, thực tế đã xảy ra tại TP Yên Bái và các huyện Yên Bình, Văn Yên, Trấn Yên (Yên Bái) trong các ngày 12-13/9.
Sau khi tàn phá 20 tỉnh miền Bắc Việt Nam, bão Yagi tiếp tục ập tới tại Lào, Thái Lan và Miến điện, buộc chính phủ các quốc gia này phải đưa ra các mức cảnh báo cáo nhất.
Đoàn Dự