Cầu được ước thấy…

“Ăn tối ngoài tiệm” là tựa đề của một truyện ngắn mà tôi đã đọc. Thích. Nên tôi giữ lại trong máy để thỉnh thoảng đọc chơi, chia vui với sự đời hay cười ra nước mắt. Lúc cao hứng còn gởi cho bạn bè hay kể cho họ nghe về những sự việc oái oăm trong cuộc sống quanh ta. Một ông bạn nghe tôi kể xong đã nói, “chúc anh cầu được ước thấy”. Và tôi đã may mắn bất ngờ với tối nay được một bữa ăn tối cầu được ước thấy đến dở khóc dở cười như truyện đã đọc…
Truyện viết rằng,
“Đi ăn tối ngoài tiệm là một điều thú vị phải không các bạn? Người ta nấu nướng mọi thứ cho bạn, dọn lên trên bàn cho bạn thưởng thức, và rồi sau đó còn dọn dẹp, rửa chén cho bạn nữa chứ. Đã thì thôi, tất cả những điều bạn phải làm chỉ là nhai, nuốt và sau cùng là trả tiền. Nhưng thưa các bạn, những điều tôi vừa kể trên đã cuốn theo chiều gió hết rồi…Và đây là câu chuyện của tôi.
Một chiều cuối tuần nọ, sau khi lãnh pay check, tôi bèn quyết định một cách hạnh phúc là thay vì nấu ăn ở nhà như thường lệ, tôi sẽ rủ cô bạn gái đi ăn tối ngoài tiệm. Xin thưa với các bạn đó là lần đầu tiên tôi đi ăn ngoài tiệm. Khi tôi đến tiệm ăn thì trời ơi… tôi có cái cảm tưởng như là đang lạc vào bát quái trận đồ của Hoàng Dược Sư trên Đào Hoa đảo… Người hầu bàn, ăn mặc còn sang trọng hơn tôi nữa, chào đón tôi:
“Xin chào quí khách, hai người phải không ạ?” Tôi hãnh diện đáp:
“Vâng, hai người.” Anh ta hỏi tiếp,
“Hút thuốc hay không hút thuốc?”
Tôi trả lời ra vẻ như không bao giờ hút thuốc.
“Không, tôi không hút thuốc.”
Người hầu bàn tiếp tục hỏi,
“Ngài thích ngồi ở khu vực trong nhà hay ngoài trời?”
Tôi trả lời như là mình có một quyết định đúng đắn…
“Tôi thích ngồi ở trong hơn là ra ngoài.”
Anh ta phụ họa, “Đúng đấy, thưa ngài.” Và hỏi tiếp,
“Ngài thích ngồi ở phòng ăn chính, ở bao lơn có mái che hay là trong khu nhà kiếng chan hòa ánh nắng của chúng tôi?” Đến đây thì tôi hơi lúng túng… “Hmm…để coi.”
Anh ta đề nghị, “Tôi có thể sắp cho ngài ngồi ở khu nhà kiếng với phong cảnh tuyệt vời…”
Tôi hưởng ứng và đi theo anh ta…
“Tôi nghĩ anh nói đúng đấy.”
Anh ta lại hỏi tiếp,
“Bây giờ ngài thích nhìn ra sân golf hay muốn nhìn cảnh mặt trời lặn trên bờ hồ hay là cảnh núi non hùng vĩ…” Tôi nghĩ thầm là lần này hãy để nó chọn phứt đi cho xong, đỡ phải lúng túng…
“Chỗ nào anh thấy đẹp là được rồi!”
Thật ra anh ta đặt chúng tôi ngồi hướng về sân golf hay bờ hồ hay núi non gì đó tôi cũng cóc biết vì lúc đó trời đã tối bên ngoài.
Lúc sau, một người hầu bàn khác trẻ hơn, cũng ăn mặc bảnh hơn tôi, đến bàn tôi và nói:
“Kính chào quý khách. Tôi là Paul. Chiều nay tôi sẽ phục vụ quý khách. Quý khách có muốn ngồi ngắm cảnh thêm vài phút trước khi đặt món ăn hay không?”
Tôi nói ngay, “Không, tôi đang đói lắm. Tôi là dân lao động. Mang lên cho tôi một dĩa thịt bò với rau và khoai tây nướng.”
Anh ta hỏi thêm, “Ngài muốn dùng thêm súp hay rau trộn?”
Tôi đáp ngay, “Rau.”
Anh cứ hỏi, “Chúng tôi có rau xanh nhiều loại, củ dền đỏ, cà chua… Ngài có thích trộn với tôm không?”
Tôi xẵng giọng, “Rau xanh thôi, OK!”
Anh ta đáp, “Vâng thưa ngài. Có dầu giấm không?”
Tôi không muốn kéo dài cuộc khẩu cung này nữa… “Bất cứ cái gì cũng được.”
Anh ta cứ nói, “Chúng tôi có dầu giấm kem Ý, phó mát xanh, giấm chua Pháp…”
Tôi cướp lời, “Đem bất kỳ thứ nào làm tôi ngạc nhiên là được…”
Anh ta vẫn đứng đó, “Dầu giấm kem Ý là loại đặc biệt của chúng tôi. Như thế có được không thưa ngài?”
Tôi cộc lốc, “Yeah!”
Anh lại hỏi, “Còn khoai tây thì sao…”
Tôi thừa biết cái gì sắp xảy ra nên không muốn anh ta đứng lải nhải nữa… “Tôi chỉ muốn khoai tây nướng mà thôi, hiểu chưa? Không có cái giống gì kèm theo nữa hết.”
Anh cứ hỏi… “Không bơ, không kem chua à?”
Tôi gằn giọng… “Không.”
Anh ta vẫn hỏi, “Không để hành luôn à?”
Tôi hết chịu nổi nên phải quát lên, “Không. Anh không hiểu tiếng Anh à? Tôi không muốn cái gì với khoai tây hết. Cứ mang ra cho tôi khoai tây nướng với thịt bò là được rồi!”
Anh ta lại chỉa mũi dùi sang thịt bò, “Ngài muốn 200 gram, 250 gram hay 350 gram thưa ngài?”
Tôi trả lời cho có, “Bao nhiêu cũng được.”
“Ngài muốn tái, tái vừa vừa, vừa, vừa chín hay chín hẳn thưa ngài?”
Tôi không thể nào chịu được nữa, “Ê… Tao nổi cơn rồi đấy nhé!”
Anh ta vẫn không tha tôi, “Ngài thích broccoli, bắp hay cà rốt chung với thịt bò?”
Như giọt nước làm tràn ly nóng giận, tôi ném khăn ăn xuống đất. Đứng phắt lên, xắn tay áo, xông vào anh ta và giở giọng võ biền: “Ê… Mày muốn ra ngoài sân chơi tay đôi không, thằng dai như đỉa kia?”
Trời ơi, đến nước này mà anh ta cũng không thể không hỏi ý kiến tôi: “Vâng, thưa ngài. Ngài thích ở bãi đậu xe, ngoài đường nhỏ hay đường lớn đối diện với nhà hàng, thưa ngài?”
Tôi nói, “Tao thích ngay tại đây!” Và đấm anh ta một cái. Anh ta né rồi phản công bằng một cú móc tay trái vào hàm tôi…
Các bạn thân mến, đó là lần đầu tiên trong cái đêm nghiệt ngã đó anh ta đã không hỏi tôi thích bị đấm ở đâu? Tôi choáng váng ngã xuống ghế trong khi các người khác tới kéo anh hầu bàn đó ra.
Tôi có cảm giác ai đó nới lỏng cà vạt tôi ra, mở nút áo cổ và vả nhẹ vào mặt tôi. Khi tôi hoàn tỉnh, tôi thấy trước mặt tôi là gương mặt lo âu của viên phụ trách các tên hầu bàn đêm đó. Ông ta xin lỗi ráo riết và đề nghị mua nước uống cho tôi, gọi y tá hay bất cứ cái gì tôi muốn…
Tôi lúng túng nói, “Không, không … đừng gọi ai đến hết… cho tôi ly nước là được rồi…”
“Vâng thưa ngài, có ngay.” Ông ta hớn hở đáp lại sự đòi hỏi quá dễ thực hiện của tôi…
Và ông ta tiếp, “Ngài thích nước suối nhập cảng, nước soda, nước chanh hay nước lọc?”
…
Tác giả: Gene Perret

Khi đọc xong câu chuyện vừa trích lại ở trên, tôi rất muốn được đến cái nhà hàng ấy để thưởng thức sự phục vụ hiếm có, dù chất hư cấu của câu chuyện lồ lộ; cho thấy tác giả muốn nói lên hàm ý của câu chuyện hơn là tả thực qua lối viết hài hước, dí dỏm… Vậy hàm ý gì?
Trong đời sống bên này, sự phục vụ luôn được quan tâm cao trong ngành ẩm thực. Một nhà hàng chỉ cần phục vụ thực khách chu đáo, vui vẻ; nhà hàng sạch sẽ. Hai điểm quan trọng nhất đó có thể gỡ điểm cho thức ăn không có gì xuất sắc lắm, giá cả không mềm… thực khách cũng có thể thông cảm được. Nói theo một cách nào đó, là trong thành phố tôi cư ngụ, thành phố bạn cư ngụ đều có những nhà hàng bán thức ăn không ngon lắm, giá lại mắc; nhưng những nhà hàng ấy vẫn có khách đến ăn vì họ mua sự phục vụ chu đáo, lịch sự, vui vẻ. Thực khách thích sự ngăn nắp, vệ sinh của nhà hàng… Nếu nhà hàng có thêm không gian đủ để bảo mật cho những chuyện riêng tư thì khách càng đông vì đâu phải khách nào vô nhà cũng để ăn như nhân vật chính trong câu chuyện kể trên. Đôi khi hai người bạn không tiện về nhà ai để trò chuyện nên họ đến một nhà hàng yên tịnh, lịch sự, sạch sẽ, có không gian riêng tư để trò chuyện, tâm sự chẳng hạn…
Chính mỗi người chúng ta đều từng trải những cung bậc cảm xúc, những quan hệ xã hội là thân hay sơ; quan hệ bạn bè nhiều năm không gặp, hay gặp lại người ơn đúng hôm trong túi ta rủng rỉnh tiền… chúng ta sẽ chọn quán, chọn nhà hàng phù hợp để trò chuyện hay bù khú. Nói như vậy, mỗi nhà hàng đều có mặt mạnh, điểm yếu. Tùy thực khách chọn nhà hàng, và chọn sao cho phù hợp với bữa ăn tối, bữa tiệc của mình là một nghệ thuật trong nghệ thuật ăn uống vì đi ăn với ai: một mình, hai người, hay nhóm bạn? Nếu đi cả nhà thì chọn quán cơm gia đình là phù hợp nhất.
Tôi đọc qua câu chuyện trên lần đầu, suy nghĩ về cái nhà hàng gì mà quá quắt, hỏi gì hỏi lắm vậy? Vào một nhà hàng cho dù là ngon và rẻ nhưng chất vấn kiểu ấy thì ăn cũng mất ngon, không thoải mái. Nhưng đọc lần sau tôi lại nghĩ khác… Khi đi ăn ngoài tiệm phải xác định rõ là đi với ai, đối tượng đó là người như thế nào, khẩu vị của người được mời thiên về món tây hay món ta…? Với những hiểu biết cơ bản về người đi cùng sẽ cho ta quyết định đi quán nào là phù hợp. Phải chăng tác giả truyện ngắn khuyên bạn đọc nên hiểu rõ người đi cùng để chọn quán thì sẽ không gặp việc dở khóc dở cười như trên; chọn nhà hàng theo chủ đề của cuộc gặp sẽ bớt rắc rối, mọi người tham dự đều được vui với bữa tiệc phù hợp…
…
Nhưng tôi không quá xui xẻo như anh chàng đi ăn mà bị giộng trẹo quai hàm. Tôi chỉ buồn cho cộng đồng địa phương của tôi không có uy tín trong kinh doanh. Nơi tôi ở có cái quán đổi tên liền tù tì, không tiện nêu ra thì người địa phương đều biết cả. Ai cũng chỉ được vài tháng là sang lại nhà hàng cho người khác. Chủ nhà hàng, ông đầu bếp chỉ bận rộn hết một loạt khách ăn thử là ngồi ngáp ruồi vì không ai trở lại. Đã có lần trò chuyện với anh em ngành nhà hàng thì lý do chung của họ không nằm ở việc nấu ăn dở mà do thành phẩm quá cao sẽ không cạnh tranh được với những nhà hàng khác! Câu hỏi không tiện hỏi cứ ngắc ngứ trong cổ họng là sao những nhà hàng khác tồn tại được còn mình thì không? Câu trả lời không nói ra nhưng ai cũng hiểu là đâu có ông đầu bếp nào tự nhận là mình nấu dở… như ông chủ nhà hàng nói. Nhà hàng không có khách là do ông chủ ra giá thành phẩm quá bèo thì làm sao nấu ngon được… Chuyện dài ngành nhà hàng Việt ở Dallas như chuyện chúng ta đi mang theo, chuyện có sẵn từ khi còn ở quê nhà, sang đây đầu bếp với chủ nhà hàng tiếp tục cãi, cùng lắm thêm vô vài câu chửi tục tiếng Mỹ như nêm mắm ruốc vô hemburger cho sớm đóng cửa tiệm, rã gánh thợ thầy…
Có ba cộng đồng người Việt lớn ở Mỹ thì Calif dẫn đầu, đến Houston-Texas; vị trí thứ ba như là cộng đồng người Việt ở Florida. Riêng Dallas-Fort Worth cộng đồng người Việt cũng đông đảo lắm. Nói riêng Dallas thôi cũng khoảng năm chục ngàn người Việt, nhưng chẳng có cái quán ăn nào có thể bì với Calif và Houston được. Rất khó cho đồng hương sở tại khi bạn bè ở xa đến thăm, thường bạn bè muốn thổ địa dẫn đi ăn những món đặc trưng của người việt ở Dallas… Không đi thì sợ bạn bè nghĩ chủ nhà Dallas là Trùm sò, nhưng đi thì đi đâu, các quán dở đều nên dẫn bạn bè đi nhà hàng Nhật cho chắc ăn, nhưng lại không phải nhà hàng Việt, món Việt… chịu.
Tôi với ông bạn câu mới bị một vố quán mới của người Việt. Dự báo thời tiết báo không mưa nhưng hai anh em ra hồ thì trời lại mưa, về thì tiếc nhỡ trời hết mưa… lần lữa tới mặt trời lặn cũng còn lai rai những cơn mưa rào mùa hạ thật chướng. Ông bạn tôi rủ đi nhậu, là mặc kệ trời mưa hay không mưa, không tiếc công đi nữa.
Tôi thấy có lý nên bị ông dụ tiếp, “tôi với anh đi quán lẩu ốc mới mở, nghe nói ăn được…”
Vậy là hai anh em rời hồ, về tới quán mới thì phố đã lên đèn. Chúng tôi bước vào cái nhà hàng không tệ, nhưng âm khí và hơi lạnh như nhà quàn. Chiều tối thứ bảy mà nhà hàng trống trơn, không một thực khách làm màu. Cũng có một bàn đang ăn nhậu, nói cười uể oải vì ngoài ông chủ chỉ có người đầu bếp với người nhân viên làm hết mọi việc từ đón khách, lấy order, tính tiền, dọn bàn…
Đã lỡ nên chúng tôi ngồi xuống một bàn. Đương nhiên vào quán lẩu ốc thì ăn lẩu ốc. Tôi nói anh bạn phục vụ… để chúng tôi từ từ kêu thêm. Xin anh cái lẩu trước đi. Nhưng anh ta nài nỉ quá nên ông bạn tôi order thêm một dĩa sò lông nướng mỡ hành… rồi từ từ kêu tiếp.
Tạm ổn. Tôi nói về món sò lông nướng mỡ hành với ông bạn tôi. Trước khi qua Mỹ, nhà tôi ở đường Cô Bắc, trước cửa chợ Phú Nhuận. Chiều đi làm về, tôi ghé cầu Kiệu, kiệu về nhà vài ký sò lông. Tôi rửa sạch được rổ sò lông thì bạn bè tôi đã đến đông đủ. Thời đó chưa có điện thoại cầm tay nên khổ sở, nhậu hôm nay chưa tàn tiệc đã phải nhớ hẹn nhậu ngày mai để bạn bè biết mà đến. Các bạn tôi nướng sò bằng lò than ngoài sân trước nhà, tôi làm mỡ hành trong bếp ở nhà dưới; đứa đi mua bia, nước đá, đứa lặt rau răm… tên nào cũng thạo việc nên nhanh chóng chúng tôi đã dọn bàn. Ngon nhất là món chấm sò lông nướng mỡ hành, không món chấm nào hợp hơn là muối tiêu chanh, trộn với ớt hiểm xay… Sò nướng chín tới, rưới mỡ hành xèo xèo, dùng muỗng cà phê để lên ít nước chấm bốn vị; uống một hơi bia dài tới hết hơi, thở cái khì, đưa cay con sò nướng đã bớt nóng, ăn kèm lá rau răm… thì thôi. Ôi cái hỗn hợp thần thánh đó đã bao năm rồi…
Nay nó ra tới bàn, trước mắt, trước mặt… nhưng nhìn thôi đã biết là treo dê bán chó. Vỏ thì vỏ nghêu Canada, sò thì sò đông lạnh bên Trung quốc. Đúng chính xác là món cao su nướng mỡ hành.
Thôi thì dùng mỡ hành đưa cay cũng được vì đàn ông Việt bên Dallas rất hiền, không càm ràm, không thở dài, không ta thán, không chê bai… nhưng cũng không ăn được vì mỡ cũ, hôi quá!
Mọi hy vọng dồn vào món lẩu, nhưng cũng chóng thất vọng khi nhà hàng dọn ra cho cái mẹt tre đan, lót lá chuối cũng được mắt. Không hiểu sao lại có mấy lát thịt bò như ăn phở tái, thịt thái đẹp nhưng màu không đẹp vì đã ngả màu thâm, vài con ốc hương mới bỏ bú bình, hai con sò xanh Canada, mấy con nghêu Houston nhỏ như con hến. Toàn bộ đồ đông lạnh, đến cọng sả bỏ vô nồi lẩu cũng từ tủ đá mới ra, cứng như con bù lon chứ củi chưa ăn thua…
Ít rau thơm lặt lại đã bao lần nên trong héo ngoài tươi nhìn thảm hại.
Chúng tôi uống bia chay cho hết mấy chai bia lỡ mua bên chợ. Tôi đi trả tiền thì ông bạn tôi xin túi ny-lon để togo về nhà. Tôi không dám hỏi trước mặt người tính tiền ở quầy, nhưng trong bụng thật không hiểu ông bạn còn đưa về nhà để làm gì?
Ra khỏi quán tôi cũng không hỏi, nhưng ra tới bãi đậu xe thì ông bạn tôi tự trả lời… ông ấy bỏ nguyên túi togo vô thùng rác!
“Tôi nói, “Rảnh quá ha!?”
Bạn tôi nhẩn nha đốt điếu thuốc vì anh chưa bỏ được. Anh nói với tôi, “… vào cái nhà hàng dở tới cỡ đó nên ế đến độ đó không có gì lạ! Nhưng đồng hương với nhau, chả phải anh cũng khích lệ họ, cái lẩu sáu chục, sò nướng hai chục. Anh ký thẻ một trăm chẵn. Tôi togo ra thùng rác cho họ trọn niềm vui… ế là do mưa vẫn có hai người khách ăn ngon tới đem thức ăn không hết về nhà chứ không bỏ. Phải ngon miệng, vừa ý, khách mới tip hai chục đồng cho hoá đơn tám chục…”
Tôi nhớ tới anh bạn đi ăn ngoài tiệm bị giộng trẹo quai hàm trong truyện kể trên vì phục vụ quá mức cần thiết, không biết anh buồn kiểu gì? Còn tôi đi ăn ngoài tiệm chỉ thấy buồn trong lòng cho một đồng hương sắp đóng cửa nhà hàng, lại lỗ lã cả trăm ngàn, đâu phải nhỏ. Nghĩ đến những hệ lụy của anh ta với vợ con, gia đình anh ta… vui không nổi nên buồn.
Nghĩ đến trăm bạc bỏ vô thùng rác của mình có xá gì với trăm ngàn của người đồng hương dành dụm đã bao năm chỉ bốc hơi theo cái nhà hàng lạc quẻ trong vài tháng. Nghĩ đến trăm bạc mà học được bài học từ ông bạn câu thì quá hời về đối nhân xử thế… Hiểu được lòng người hai mặt là sao vì cũng chính ông nghe tôi kể chuyện anh bạn đi ăn ngoài tiệm bị giộng trẹo quai hàm, chính ông đã chúc tôi cầu được ước thấy, nhưng khi tôi toại nguyện thì ông lại dạy tôi bài học đối nhân xử thế không hề xỏ lá như lời chúc đểu của chính ông…

Phan