Nỗi sợ ngày nhà giáo

Ông Dũ là giáo sư dạy môn Toán nổi tiếng, chuyên luyện thi tú tài I, tú tài II. Sang Mỹ định cư nhưng ông thỉnh thoảng về Việt nam thăm gia đình. Về quê nhân tiện tránh rét, ông hơi lạ lẫm khi được mấy người học trò cũ mời họp mặt cuối năm nhân ngày 20 tháng 11.
Xưa kia, Việt nam không có Ngày Nhà giáo. Học trò thường thăm viếng thầy vào ngày mồng 3 Tết sau khi chúc Tết hai bên nội ngoại vào mồng 1 và mồng 2.
Đến năm 1982, Việt nam bắt đầu có Ngày Nhà giáo vào ngày 20 tháng 11.
Cũng như Ngày Phụ nữ 8 tháng 3 hay ngày Valentine… Vì đây được coi là lễ lớn ở Việt nam nên không khí tấp nập lắm, không phải chỉ trong khuôn viên nhà trường mà còn ngoài xã hội.
Những năm đầu khó khăn, vào ngày này học sinh thường tụ tập đến thăm giáo viên đang dạy và các thày cô cũ. Quà cáp biếu xén chỉ là những tấm thiệp, mảnh gỗ cưa lộng khắc mấy chữ, quyển sổ tay với cây bút bấm ghi vài dòng lưu niệm ở trang đầu, vài cành hoa giả. Nhà nào có người thân ngoại quốc thì tặng cô xà phòng thơm, kem đánh răng…
Rồi dần dần tục biếu thày cô phát triển mạnh mẽ. Cha mẹ nào cũng muốn giáo viên chú ý đặc biệt đến con mình. Từ mẫu giáo đến tiểu học, trung học, phụ huynh thường tặng quà giáo viên vào tết Trung thu, tết Nguyên Đán, Ngày Nhà giáo. Có khi thêm cả Ngày Phụ nữ…
Biếu quà nhân ngày nhà giáo là một chuyện không thể thiếu. Quà biếu trở nên thiết thực hơn. Xấp vải sơ mi, quần tây, cà vạt… cho thầy. Vải áo dài, dầu gội đầu, mỹ phẩm… cho cô.
Hoa tươi từ Đà lạt và Gò vấp đưa về. Cũng giống như Ngày phụ nữ 8 tháng 3 và Valentine, lũ sinh viên đổ ra ngoài đường bán hoa hồng. Bởi vậy trong năm cứ có vài ngày lễ dính dáng tới phụ nữ trong đó, hoa hồng bán đắt hàng vô cùng. Thực ra chủ yếu bán cho vui, là một hoạt động vui trong đời sinh viên chứ người bán nhiều quá, mỗi hàng hoa trên vỉa hè ôm vài chục cành hồng mà có đến ba bốn sinh viên châu đầu vào thì bán đâu còn lời bao nhiêu. Giá hoa tăng lên rất nhiều. Ngày thường 5, 7 ngàn đồng cành hoa thì ngày lễ tăng gấp rưỡi hay gấp đôi một cành.
Thiệp cũng nhiều nhưng không đắt hàng nữa.
Từ cả tháng trước siêu thị, cửa hàng… đều có đợt quảng cáo ra đợt hàng mới từ máy tính, quần áo cho đến các tour du lịch. Sách, vở, bút, mực… Văn phòng phẩm là những thứ có dính líu đến trường học nên giá giảm đương nhiên. Do ảnh hưởng dây chuyền nên ngay cả mì gói mua hai bịch tặng một, vải vóc quần áo bớt ba chục phần trăm… Giáo viên dùng cây bút bi lâu lắm mới hết mực, cuốn sổ dùng cả năm nên dần dần văn phòng phẩm không còn là món quà đặc biệt cho Ngày nhà giáo nữa mà lan tràn qua thực phẩm và mọi mặt hàng tiêu dùng khác. Sợ món quà mang đến không đúng ý giáo viên hoặc trùng nhau nên phụ huynh gởi thầy cô phiếu mua hàng siêu thị. Mua sắm cũng đâu có nhiều lắm nhưng hàng hóa cũng nên bắt cơ hội quảng cáo om xòm, tung hàng, hạ giá, khuyến mãi… để lôi cuốn khách hàng.
Nhà trường bận bịu lắm. Các cô mẫu giáo mặc áo dài đồng màu đứng xếp hàng trước cửa để quay phim, chụp hình. Có rất nhiều hoạt động được đưa ra. Những hoạt động này đều cộng điểm thi đua nên bắt buộc mọi người đều tham dự đầy đủ.
Học sinh bỏ giờ nghỉ trưa, nằm bò ra nắn nót chép các bài viết vào giấy để dán lên tờ bích báo. Các cô bảo mẫu cong lưng lau chùi kỳ cọ từ sàn nhà cho đến từng khe cửa, tổng vệ sinh toàn trường đề phòng thanh tra đến thình lình.
Học sinh cấp II (trung học đệ nhất cấp) được ngày nghỉ, sau khi làm lễ ở trường, kéo nhau cả đoàn xe đạp đi chơi. Đây là một ngày được nghỉ xả hơi, xin tiền mẹ để đi thăm giáo viên nhưng có đi không thì không biết, cầm tiền đó đi chơi lòng vòng ngoài đường hay muốn tránh nắng thì vào siêu thị hóng mát, chơi games
Học sinh cấp III (trung học đệ nhị cấp) hết thích chạy rong rong ngoài đường như lũ trò em mà chỉ nhau đi xi nê, vào quán trà ngồi cả buổi hay là trình diễn văn nghệ. Và sau khi văn nghệ xong thì vẫn rủ nhau ngồi quán tiếp.
Sinh viên tổ chức biểu diễn văn nghệ. Cũng như các trường trung học, đây là hoạt động phong trào, ai cũng phải tham dự để được cộng điểm thi đua. Sinh viên lớp nào đi cổ vũ cho lớp đó. Thầy cô rất chán nếu buộc phải ngồi coi những chương trình văn nghệ này, ở nhà ngủ còn hơn vì thế hầu hết trốn mất. Mặc dù chương trình văn nghệ bây giờ phong phú. Không còn những bài hát ca tụng, nhớ ơn công đức thầy cô nữa mà chỉ toàn I love you hay là nhảy hiện đại, nhảy hiphop…
Đa số giáo viên không thích Ngày Nhà giáo vì ngày thường vốn đã rất mệt mỏi do bận bịu với vô số sổ sách, giáo án, kiểm tra… thì trong ngày này, công việc của họ chẳng những không bớt đi mà còn chất thêm lên. Khối công việc hằng ngày giữ nguyên cộng thêm các hoạt động chào mừng Ngày Nhà giáo khiến giáo viên bở hơi tai, căng thẳng vì quá sức cho công việc gấp đôi, gấp ba ngày thường.
Hằng ngày dạy đủ hai buổi, tối chấm bài, soạn giáo án. Giờ giáo viên buổi sáng đến trường sớm hơn đích thân trang trí phòng học với hoa giả, bong bóng và khẩu hiệu, dạy học buổi sáng, trưa không nghỉ mà tụ lại tập văn nghệ thông tầm, hết giờ dạy buổi chiều ở lại làm bích báo đến bảy, tám giờ tối vẫn còn lụi hụi trong trường. Về đến nhà lại bổ vào tối mắt tối mũi tới khuya lo soạn bài cho tiết dạy mẫu.
Đầu tiên giáo viên làm bích báo. Chẳng ai còn tâm trí để làm thơ, sáng tác truyện, truyện vui cười… nên xoay xở mọi kiểu bằng cách copy từ trên Net, mặc dù cũng phải mất công chép bài vào tờ giấy, cắt dán vẽ vời trang trí lên tờ croquis. Nếu là trường tiểu học thì ngoài bích báo của giáo viên, họ cũng phải nhúng tay vào cùng làm bích báo của học sinh.
Rồi đến các cuộc thi thể dục thể thao. Tuy nhiên giáo viên thường đưa lý do quá bận đến mức không có thời giờ chơi thể thao nên đa số chọn thi hát karaoke…. Chỉ cần cầm micro hát là coi như xong một phần thi đua. Dù sao môn này cũng nhẹ vì chỉ choán nhiều thời giờ chứ không mệt óc.
Giáo viên than thở dạy tốt suốt năm. Muốn dạy tốt ngày đầu năm phải phân loại học sinh giỏi, trung bình, yếu. Nào là đưa bài tập lên classroom để học sinh làm bài và nộp bài khi ở nhà. Tạo ra dự án để học sinh có kỹ năng làm việc theo nhóm. Tạo nhóm zalo để giúp các học sinh kém lấy lại kiến thức cơ bản… Thày cô có tuổi, vi tính không rành, không bắt kịp thời đại 4.0, đành về nhà cầu cứu con, cháu kèm cặp thêm…
Ngày Nhà giáo của mình phải chi được nghỉ ngơi, chẳng muốn vui chơi, chỉ cần nghỉ ngơi thôi là sung sướng rồi, mà còn phải dạy mẫu bị phê bình tả tơi, chấm điểm căng thẳng quá sức.
Rồi Ngày Nhà giáo diễn ra, MC giới thiệu nội dung, ý nghĩa buổi lễ… Sau đó chẳng lẽ lại… về nhà thì phí phạm thời gian quá nên theo như thường lệ là lại… họp. Sau khi họp lại tiếp tục họp nữa để góp ý cho buổi họp vừa qua và rút kinh nghiệm cho buổi họp sắp tới.
Còn trò và gia đình trò thì lo quà cáp tri ân.
Hay thực dụng nhất là cứ đưa thầy cô… phong bì!
Học sinh bỏ giờ nghỉ trưa, nằm bò ra nắn nót chép các bài văn vào giấy để dán lên tờ bích báo.
Học sinh cấp II sau khi làm lễ ở trường, kéo nhau cả đoàn dong xe đạp đi chơi. Đây là một ngày được nghỉ xả hơi, xin tiền mẹ để đi thăm thầy cô nhưng có đi không thì không rõ, cầm tiền đó đi chơi lòng vòng ngoài đường hay muốn tránh nắng thì vào siêu thị hóng mát, chơi games…
Học sinh cấp III hết thích chạy rông ngoài đường như lũ đàn em mà rủ nhau đi xi nê, vào quán trà sữa ngồi cả buổi hay là trình diễn văn nghệ. Và sau khi văn nghệ xong thì vẫn rủ nhau ngồi quán tiếp.
Đúng Ngày Nhà giáo, MC có giới thiệu nội dung, ý nghĩa buổi lễ… suốt buổi sáng. Sau đó chẳng lẽ lại… về nhà thì phí phạm thời gian quá nên theo như thường lệ là lại… họp. Sau khi họp lại tiếp tục họp nữa để góp ý cho buổi họp vừa qua và rút kinh nghiệm cho buổi họp sắp tới.
Nếu màn trình diễn văn nghệ tự biên tự diễn thì đơn giản. Phông màn tự vẽ, chỉ đi thuê trang phục thôi. Nhưng nếu làm “hoành tráng” để thi đua thì lắm chuyện. Nào là thuê biên đạo múa chuyên nghiệp, phông màn, trang phục biểu diễn… Chọn ra dàn học trò và yêu cầu phụ huynh đóng góp. Với lớp mầm non đóng 100 đến 200 ngàn thì phụ huynh cũng đành bóp bụng. Nhưng món tiền gần bạc triệu không nhỏ sau những khoản gây quỹ mới cách đây 2 tháng đầu niên học nên một số phụ huynh kêu ca và xin rút tên con mình ra khỏi đội văn nghệ!
Xem những tin giáo viên bị gia đình học sinh hành hung gần đây thấy ngày Nhà giáo đã bớt dần ý nghĩa. Một học sinh bị nhà trường mời lên văn phòng “nói chuyện”. Gia đình cho rằng chuyện này không được nên đã đến tận nhà đánh thầy giáo (trong ban giám hiệu) đến bất tỉnh, gãy sống mũi, dập mắt…
Hay một thầy giáo nhắc học trò không được dùng điện thoại di động quay clip vì như vậy là thiếu nghiêm túc liền bị nam sinh này dùng cán dù đánh thày bị thương phải vào bệnh viện.
Một cô giáo tâm sự. Đọc những tin tức như vậy, tôi rất buồn và sợ. Sợ cả trò lẫn phụ huynh. Trước kia thày ra thày, trò ra trò; nay thì trò là thượng đế. Chỉ muốn yên ổn dạy học kiếm tiền nuôi con thôi. Chẳng cần ngày tri ân gì cả.
Cuối cùng giáo viên mong ước phải chi mình đừng có “Ngày”. Nghề nào có “Ngày” cũng cực và nghèo hết như Ngày Nhà Giáo, Ngày Thầy Thuốc… Nam giới không có Ngày Đàn ông nên đâu có vất vả như phụ nữ có Ngày Phụ Nữ. Cứ như mấy ngành tài chính, ngân hàng… không có “Ngày” nên mới tha hồ nhàn hạ và rủng rỉnh!
SGCN