Mỳ ăn liền cho kẻ làm biếng: Nói chuyện NAFTA

Cái plan của Chuyện cuối tuần kỳ nầy là vụ đàm phán của Canada về Thỏa hiệp Mậu dịch Tự do Bắc Mỹ (NAFTA) với nhơn vật tự xưng là bậc thầy của the Art of the Deal, chủ cái trường đại học dỏm vừa phải giải tán và thường tiền cho bọn sanh viên dại dột bị gạt.
Vậy nhưng mấy bữa nay nóng quá. Nóng muốn khùng luôn, đầu óc chỉ nghĩ tới chuyện uống bia giải nhiệt, giờ nạp bài cho Thời Báo tới mà chưa có một chữ trong đầu.
Thời may, KG lượm được trên CBC News một bài bình luận của nhà báo kỳ cựu Neil Macdonald (trùng hợp ngẫu nhiên hay thánh nhơn đãi kẻ làm biếng? Mới tuần rồi, CCT nói chuyện Mcdonald và MacDonald’s).
Bài nhận định thiệt là hay (hay vì trúng ý KG, người mà từ khi hắn trở lại với Thời Báo, ai cũng biết là không ưa Đô Nan Châm), bèn dựa vô đó để có bài nầy.
Nhắc sơ bà con chút xíu nghen. NAFTA là cái thỏa hiệp giữa ba nước ở phía trên cái eo của Lục địa Mỹ Châu. Thỏa hiệp nầy có hiệu lực từ năm 1994, giữa Canada, Huê kỳ và Mễ tây cơ, sau khi được Thủ tướng Brian Mulroney ký với Tổng thống Bill Clinton. Lịch sử của NAFTA nói chung là dài dòng lắm và để có được cái thỏa hiệp hồi năm 1994 cũng trần ai khoai củ lắm. Bởi vậy, xin miễn kể. Suốt từ ngày có hiệu lực tới nay, tức là gần một phần tư thế kỷ, hai nước cũng có cự nự nhau nhiều lần, nhưng nhìn chung, cả ba đều có lợi. Đương nhiên, không thể nào có lợi hết mọi mặt, anh nào cũng thấy có mặt mình bị thiệt, nhưng tính ra, cái lợi vẫn lớn hơn, lớn hơn nhiều.
Cho tới khi Châm xuất hiện.
Với cái ông thần nước mặn nầy, mọi sự hợp tác, mọi thỏa thuận, mọi trật tự trên thế giới nầy đều… gây thiệt hại cho Huê kỳ (ảnh nói vậy thôi, chớ ảnh có biết con khỉ gì ngoài những kiến thức trên TV được hệ thống Fox News đưa ra). Khẩu hiệu của ảnh là America First, chủ trương của ảnh là MAGA mà!
“NAFTA is very bad for our country”, ảnh nói vậy đó.
Rồi ảnh bắt đầu… quậy, nói NAFTA, hăm xé vụt vô thùng rác lịch sử cái thỏa hiệp nầy nếu nó không được thương thuyết lại để không còn gây thiệt hại cho Huê kỳ.
“Xé bỏ” là lời đe dọa mà ảnh đưa ra từ rất sớm để buộc Canada và Mễ thương thuyết lại, theo những điều kiện của ảnh.
Vậy là cuộc thương thuyết NAFTA giữa ba bước đã kéo lê thê hơn một năm, từ tháng 8 năm rồi tới giờ. Mới đầu, Mễ về phe Canada, ngoéo tay với xứ Cờ Lá Phong, có anh thì có tui.
Nắm được thế yếu của Mễ, Châm quay qua uýnh Canada bằng những cú thuế quan (tà-ríp) mạnh tay. Canada không nhịn, cũng đập thuế quan trả đũa. Rồi với màn thắng của vị tổng thống tân cử Obrador hồi tháng 7, Mễ đã buông tay đầu hàng, chịu những điều kiện mới của Mỹ với tâm lý “có còn hơn không, có còn hơn không.”
Sau khi Obrador xếp giáo, Châm hăm nếu Canada không chịu, ảnh sẽ ký riêng với Mễ.
Đương nhiên, đây lại là một trò hù.
Canada hụt giò khi anh bạn ăn đậu Mễ tây cơ xé lẻ, tuy vậy vẫn ráng đeo, và bữa thứ Tư cuộc thương thuyết được nối lại.
Nhưng trước đó, báo Toronto Star đã đưa tin rằng hồi cuối tháng 8, Châm đã tuyên bố một cách hết sức… mất dạy trong một cuộc phỏng vấn với tạp chí kinh tế Bloomberg về cuộc thương thuyết NAFTA giữa Huê kỳ và Canada.
Ảnh nói rằng ảnh sẽ không chấp nhận một nhượng bộ nào với Canada, nhưng ảnh không thể nói ra điều nầy bởi vì “nó sẽ là quá sức sỉ nhục (cho Canada) khi họ không thể đạt được một thỏa thuận.”
Ảnh nói thêm rằng “Canada làm việc mệt nghỉ. Và mỗi lần chúng ta có một vấn đề với một điểm (trong thương thuyết), tôi chỉ đưa lên một tấm hình của một chiếc xe hơi Chevrolet Impala.”
Châm sau đó nói rằng tuyên bố của mình trong cuộc phỏng vấn của Bloomberg là một lời “off the record” nghĩa là không cho ghi lại và phổ biến. Ảnh nói mấy anh nhà báo này lại đưa tin bất lương, đã nói off the record, hổng hiểu sao mà xì tùm lum ra vậy.
Trong giới báo chí, lâu nay mọi người đều biết rằng chuyện “leaking” – xì ra, những chuyện, hoặc tuyên bố liên quan tới Châm thường là từ… chính Châm, với ý đồ nhắn khéo, hù dọa hoặc đặt bẫy. (Trong một cuốn sách được phát hành mới đây, nhà báo Ronald Kessler cho biết ảnh thường xuyên xì tin cho báo chí rồi biểu họ khi đưa tin, hãy viết như vầy: “theo một giới chức Nhà Trắng không muốn nói tên.”)
Mà quên, trở lại với bài báo của ông Neil Macdonald chớ! Ông nầy là nhà báo lão thành, từng có 12 năm làm phóng viên của CBC ở Washington và trước đó, ở Trung Đông. Ổng cũng là nhà báo viết trước khi bước vô lãnh vực TV và truyền thanh.
Bữa thứ Tư, ổng nói rằng con đường tốt nhứt cho Canada là làm lơ những trò con nít của Châm và đi kiếm các bạn hàng khác.
Nghĩa là nếu Châm tố “xé NAFTA” thì bắt. (Ngon thì xé coi, đa phần ảnh tháu cáy).
Ổng nói ổng nhìn thấy các nhà báo tường trình về cái màn đàm phán “nước cống trào ngược” ở Hoa thạnh đốn mà thấy tội nghiệp cho họ.
Ông Neil Macdonald giải thích ý kiến của ổng như vầy: Chúng ta (các nhà báo, những người bình thường, không phải Châm) đều được đào tạo để suy nghĩ theo đường lối quen thuộc, tôn trọng thẩm quyền và trình tự, bởi vậy người ta cứ cho rằng trong các cuộc đàm phán NAFTA mọi phe đều nghiêm chỉnh theo các lề lối của thế giới: nhường khoản này, đòi khoản kia để đạt được một thỏa thuận thỏa mãn quyền lợi của mỗi bên.
Các nhà báo đi kiếm nguồn tin, phân tách thông tin, tham khảo ý kiến của các chuyên viên luật thương mại quốc tế, và thảo luận một cách văn minh lịch sự tiến bộ của cuộc đàm phán mà kết quả sẽ rất quan trọng cho kinh tế của chúng ta.
Bởi vậy, các nhà báo ngây thơ đã thấy rằng họ gần như không thể kêu một nguyên thủ quốc gia là anh nói láo mặc dầu những lời dối trá của ảnh đã lặp tới lặp lui, hiển hiện và được chứng minh là láo.
Cái chuyện đang diễn ra ở Hoa thạnh đốn là một trò gạt gẫm của Châm.
Ảnh nói với Bloomberg rằng bất kỳ thỏa thuận NAFTA nào cũng phải “hoàn toàn dựa trên các điều khoản của chúng tôi”. Huê kỳ sẽ không nhân nhượng cả điểm nhỏ nhất, và ảnh đáp lại các bất đồng của Canada bằng cách đe dọa đặt thêm thuế tariff lên xe hơi và các bộ phận xe sản xuất tại Canada. Sau khi chia rẽ Mễ và Canada để trị, ảnh dự định sẽ lấy cái chày baseball của Huê kỳ đập lên đầu cả hai anh yếu thế nầy cả cho tới khi họ quy phục sức mạnh tuyệt đối của quyền lực Mỹ.
Khi Bloomberg đăng tải bài phỏng vấn nầy, mọi ngưởi đều nghĩ ngay đó là lập trường, đường lối thiệt sự của Châm. Và phía Canada nghiêm túc loay hoay soạn đường lối đáp ứng.
Ngay lúc đó, Châm lên án các phóng viên Bloomberg “phản bội” khi xì ra những nhận xét “off the record”.
Nhà báo Dale của tờ Toronto Star, người đưa lên báo câu nói của Châm với Bloomberg mà ảnh cho là “off the record” nói rằng Châm nổi tiếng là nói xạo, nổ, nồ và hù. Ảnh luôn khoe mình ăn gỏi những tay chơi dưới cơ của ảnh trong các cuộc đàm phán. Bởi vậy, cái câu đó có thể là để giựt le với các nhà báo Bloomberg.
Bởi vậy, ông Neil Macdonald khẳng định trước nay mọi thứ Châm nêu ra để lấy cớ “đàm phán” NAFTA đều là nổ, nồ, hù, tức là những điều dối trá.
Coi nào, hăm dọa xé hiệp ước thương mại? Còn lâu, dễ dầu gì ảnh thuyết phục được Quốc hội Huê kỳ làm chuyện đó.
Tố thuế quan (tariff) của Canada đánh lên hàng Mỹ quá nặng, không công bằng? Cũng là xạo, thỏa thuận NAFTA đã loại bỏ tất cả các thứ thuế quan giữa hai nước, ngoại trừ sữa, trứng và gà vịt, chỉ có giá trị bằng 1% các thứ nhập từ Hoa Kỳ (và Châm lờ đi, hay không biết rằng Huê kỳ trợ cấp rất lớn cho nông nghiệp Mỹ, một cách bảo hộ mậu dịch).
Hăm đánh thêm thuế quan lên các sản phẩm xe hơi của Canada? Làm như vậy Châm cũng sẽ giết luôn hàng chục ngàn job của người Mỹ vì kỹ nghệ xe hơi của hai nước liên kết với nhau. Công ty General Motors sẽ là hãng Mỹ phá sản trước nhất.
Vậy là sao? Nhà báo của CBC nhận định rằng chẳng có gì bảo đảm rằng cái NAFTA sẽ bị xóa bỏ.
Ổng Meil Macdonald lý luận như vầy: “Thường thì các cuộc đàm phán thương mại là một canh xì phé trong đó không có gì là có thật cho đến khi nó được ký kết. Dưới sự lãnh đạo của Trump, bất kỳ thỏa thuận sau cùng nào cũng có thể không thực hơn (có nghĩa là dỏm, chú thích của KG) cái cua mà tất cả những người khờ dại tội nghiệp đã trả tiền để theo học ở Đại học Trump.”
Vậy nên, ông Macdonald kết luận: con đường tốt nhất cho Canada là thây kệ cho Châm khoe mẽ, ghi nhớ tất cả những lời nói dóc của ảnh, và ra sức tìm kiếm các bạn hàng khác.
Coi bộ có lý! Bữa thứ Tư, thấy bà Ngoại trưởng Chrystia Freeland bước vô hội nghị tươi tắn lắm.
Chờ coi cuối tuần bả báo cáo lại thế nào.
Ký Gà

Tin tức khác...