LĂNG XÊ THỜI COVID-19

Lọ là người tinh ý mới thấy Tổng thống Trump hiện nay rõ ràng có nhiều kẻ thù hơn bạn hữu. Nếu chúng ta tạm đồng ý với nhau việc gì ông làm bây giờ cũng gặp phải những rắc rối, những kỳ đà cản mũi. Bởi những gì ông đang thực hiện, đặc biệt trong thời gian dầu sôi lửa bỏng Covid-19 hiện nay, mọi chuyện ông làm đều bị vạch vọi, bươi bới, liên tiếp bị chỉ trích.

Hồi đầu tháng tư, Tờ Huffpost chạy một bài báo với cái tít khá giật dây: Donald Trump Has Stake In Hydroxychloroquine Drugmaker. Dịch thoát nghĩa: Tổng thống Trump có phần hùn với hãng bào chế viên thuốc Hydrochloroquine; theo không ít các fans ủng hộ ông đây là chiêu rẻ tiền nhằm bôi nhọ hạ thấp uy tín của ông.

Đến khổ. Tuổi tác đã cao như thế, lẽ ra ông phải được nghỉ ngơi, đâu phải cứ lăn như mõ, đưa mặt cho truyền thông lề trái xỉ vả với bao điều thị phi; mục đích nói tới nói lui vẫn là động cơ hãm hại, khiến ông phải mệt mỏi, phải vất vả, như cách nói dân dã của người Việt mình: Phải lên bờ xuống ruộng mới thôi!

Đây không phải lần đầu Tổng thống Trump bị rêu rao như thế. Nhiều lần thiên hạ chứng kiến ông bị tố cáo, bị chỉ trích, bị mắng là kẻ cơ hội, là người hám lợi, chỉ biết nghĩ đến quyền lợi bản thân. Thậm chí họ khẳng định mục tiêu con đường quan lộ của ông chính là nhắm vào chiếc ghế đầy quyền lực nhất của nước Mỹ với tham vọng tha hồ xơ múi, tha hồ chia chác, tha hồ lại quả, tha hồ đục khoét. 

Theo tờ Huffpost, ông là người có cổ phiếu (owns a stake) với công ty bào chế viên thuốc Hydroxychloroquine hiện được FDA cho phép sử dụng điều trị bệnh sốt rét và bệnh lupus (một chứng bệnh ảnh hưởng đến hệ miễn dịch của cơ thể). Còn nhớ hôm 17 tháng 04 Tổng thống Trump tuyên bố Hydroxychloroquine là tia hy vọng mới cho nước Mỹ, là thần dược có khả năng làm một cuộc cách mạng chống chọi với đại dịch Covid-19 đang gây sóng gió khiến toàn cầu sởn gai ốc. Chuyện này (thực ra) hư thực ra sao đối với dư luận bạn đọc đã có chút minh định bởi thái độ của người mến ông và người ghét ông luôn khác nhau. Cụ thể, các fans ủng hộ sẽ nói: Truyền thông và Đảng Dân chủ đang tìm cách hãm hại ông. Còn kẻ không ưa ông sẽ nói: Đấy, các vị xem, ông ta đâu phải người quang minh tử tế gì!

Tổng thống Trump vừa tuyên bố Hydroxychloroquine có khả năng điều trị Covid-19 xong, phản ứng trái chiều lập tức xảy ra, trong đó có tiếng nói của bác sĩ Anthony Fauci, người được đưa vào ủy ban đặc biệt phòng chống Covid-19. Theo bác sĩ Fauci, đây là một phát biểu chưa được kiểm chứng dựa trên các thủ tục nghiên cứu khoa học chính thống.  Để tìm hiểu kỹ hơn động cơ của Tổng thống Trump trong vấn đề này, thiết nghĩ nên tìm hiểu kỹ hơn chân tướng ai là kẻ sản xuất ra viên thuốc Hydroxychloroquine.

Với giới am tường, Sanofi là tên một công ty bào chế dược phẩm của Pháp không ai lạ lẫm gì. Sanofi sản xuất ra thuốc Hydroxychloroquine. Thực ra Hydroxychloroquine là tên gọi thành phần hóa học.  Công ty Sanofi sản xuất viên thuốc Hydoxychloroquine với tên thương hiệu brand-name là Plaqueni. Theo tờ New York Times bật mí, Tổng thống Trump chỉ có chút đỉnh hứng thú tài chánh với công ty Sanofi thôi (nguyên văn: has a small personal financial interest).

Nào chỉ có Tổng thống Trump dính dáng đến vụ lùm xùm cò con này, một mạnh thường quân ủng hộ khá rộng tay cho các ứng viên Đảng Cộng hòa là Mr. Ken Fisher, vị này quản lý công ty cổ phần Fisher Investments đồng thời là chủ sở hữu số cổ phiếu lớn nhất của công ty này. Theo điều tra vào năm ngoái, cả thảy ba quỹ đầu tư gia đình (family trusts) của Tổng thống Trump đều mua cổ phiếu của hãng Sanofi. Ngoài ra, theo báo cáo của tờ Times, Bộ trưởng bộ Thương mại Mỹ Wilbur Ross cũng có quan hệ khá nhằng nhợ với công ty bào chế dược phẩm này.   

Theo giới quan sát, thái độ tiếp cận của Tổng thống Trump được coi là khá bạo dạn (assertiveness) khi ông đích thân đánh bóng cho viên thuốc Hydroxychloroquine. Nhiều người ban đầu rất quý ông trước tinh thần vì dân của ông. Họ cảm động. Họ nghĩ ông thương dân. Lo cho dân. Thậm chí lao tâm lao lực trong việc tìm tòi những phương cách cứu dân. Thậm chí không ngại chuyện bị hiểu lầm bởi thái độ xởi lởi vồn vã đánh bóng cho viên thuốc Hydroxychloroquine từng bị truyền thông cánh tả cho là có động cơ cần xét lại (nguyên văn theo tờ Times: has raised questions about his motives).

Theo trang website MarketWatch và điều tra của tờ The Washington Post, Tổng thống Trump có một số cổ phần tại Sanofi trong khoảng $100 – $1,500. Quá bèo, đúng không? Tuy nhiên theo ước tính, con số thực tế sẽ khác hẳn nếu kiểm toán chi li với những phiên giao dịch đầu tư gần đây nhất. Tóm lại, không nhiều thì ít, hành vi đánh bóng viên thuốc Hydroxychloroquine của Tổng thống Trump không thể không nói không dính dáng đến những động cơ “áo gấm đi đêm”!

Tất nhiên các chiến hữu của Tổng thống Trump, trong đó có luật sư riêng Mr. Rudy Giuliani và xướng ngôn viên đài truyền hình Fox News Mr. Sean Hannity; họ đồng thanh cổ võ ủng hộ Tổng thống Trump với quyết định táo bạo đưa viên thuốc Hydroxychloroquine vào kế hoạch điều trị phòng chống Covid-19 với lời phi lộ khá thịnh tình, khi ông gọi nó là một mũi tấn công quan trọng (a game changer)! Theo họ, ông đã nghĩ đến dân nhiều hơn nghĩ cho riêng bản thân ông.

Trái với ý kiến của Tổng thống Trump và các chiến hữu của ông (vốn không phải các nhà khoa học chuyên môn), bác sĩ Anthony Fauci, một người hùng tại mặt trận phòng chống Covid-19 của Mỹ, vốn được nhiều đời tổng thống Mỹ tin tưởng quý trọng cho biết: Tính năng điều trị và yếu tố an toàn của viên thuốc Hydroxychloroquine đối với các bệnh nhân Covid-19 hiện nay vẫn chưa được xác định rõ (uncertain). Tuy vậy, Tổng thống Trump một mực cho rằng viên thuốc Hydroxychloroquine hoàn toàn xứng đáng với sự tin tưởng của dân Mỹ.

Khi phóng viên tại các cuộc họp báo lên tiếng về tình trạng viên thuốc Hydroxychloroquine chưa được nghiên cứu kiểm chứng rõ ràng, Tổng thống Trump đã tuyên bố khá rõ: Mất mát gì ở đây chứ! (Nguyên văn: What do you have to lose?). Rõ ràng số phận viên Hydroxychloroquine lúc đó có thể bị lèo lái theo bất cứ chiều hướng nào. Nếu nói Tổng thống Trump thương dân đến độ không ngại lời thị phi đưa viên thuốc Hydroxychloroquin vào điều trị Covid-19 quả cũng có lý. (Mà) bảo là ông có động cơ trục lợi quả nhiên cũng có phần có lý.

Theo truyền thống nghiên cứu điều chế xưa nay, một dược phẩm tung ra thị trường điều trị một căn bệnh nào đó phải được Cơ quan Thực Dược Mỹ FDA phê duyệt bật đèn xanh. Viên thuốc Hydroxychloroquin chưa hề được FDA phê duyệt điều trị Covid-19. Theo Bác sĩ Patrice Harris, Giám đốc Hiệp hội Y khoa Mỹ AMA (American Medical Association) vi trùng Covid-19 còn quá mới nên chúng ta cần thận trọng tránh quảng bá bất cứ loại dược phẩm nào chưa được FDA phê chuẩn.

Trước lời phi lộ đầy thịnh tình của Tổng thống Trump, các hãng dược phẩm bào chế viên thuốc Hydroxychloroquin (cả dạng generic lẫn brand-name) ồ ạt ăn theo. Thị trường của viên thuốc Hydroxychloroquin nóng hực lên qua hôm sau. Nhiều cửa hàng dược bán sạch loại thuốc này. Không ít người mắc bệnh lupus đã dở khóc dở cười chứng kiến cảnh chỉ qua một đêm viên thuốc Hydroxychloroquin vốn rất quan trọng với họ đã trở thành mặt hàng cực kỳ quý hiếm không đào đâu ra được!   

Một ca trùng hợp khá ngẫu nhiên, chủ một cơ sở bào chế viên thuốc Hydroxychloroquin dạng generic từng đánh gôn với Tổng thống Trump là Mr. Chirag Patel. Thông tin này do tờ Times cung cấp. Rõ ràng chuyện Tổng thống Trump lăng xê cho viên thuốc Hydroxychloroquine này hư thực ra sao, minh bạch hay mờ ám xem ra chưa thể vội minh định một cách dễ dàng đơn giản.

Với bệnh nghề nghiệp, phóng viên tờ HuffPost vội vã truy tìm chân tướng sự việc. Họ gọi phone cho Nhà Trắng nhưng không nhận được phản hồi nào. Thực ra chi tiết này (Nhà Trắng không trả lời phone phóng viên tờ Huffpost nọ) chẳng giúp ích gì trong việc làm rõ chân tướng câu chuyện. Thay vào đó, nó chỉ khiến tình hình càng rối ren hơn. Dư luận nhanh chóng nhận ra tờ HuffPost có những thành kiến khá rõ đối với Tổng thống Trump trong câu chuyện này.

Phát ngôn viên của Tập đoàn đầu tư Fisher Investments, Mr. John Dillard lớn tiếng cáo buộc bài báo của tờ Times là một báo cáo sai sự thật (false report). Theo ông công ty Sanofi không phải là cổ phần đầu tư của Tập đoàn Fisher Investments, đồng thời cũng chẳng phải tài sản riêng của Mr. Ken Fisher, người từng vung tiền một cách hào phóng giúp đỡ các ứng cử viên Đảng Cộng hòa. Thậm chí để bênh vực cho sếp của mình, Mr. John Dillard cho biết Mr. Ken Fisher từng ủng hộ các ứng cử viên Đảng Dân chủ trong quá khứ. Điều này chúng ta không nên lấy làm lạ, với kẻ thông thạo làm ăn thương mại hễ thấy đảng nào có lợi là họ tìm đến, Dân chủ hay Cộng hòa (với họ) cuối cùng cũng rứa cả như nhau.

Chợt nhớ lại bao lần người nổi tiếng quảng bá cho một thương hiệu nào đó, như MC các chương trình show biz quảng cáo lăng xê cho viên thuốc Đông Trùng Hạ Thảo. Chuyện Tổng thống Trump lăng xê cho viên Hydroxychloroquine, và bản thân ông là “người ngay” hay “kẻ xấu” thực ra chẳng có gì là ầm ĩ. Hậu trường chính trị thực ra cũng chỉ là một sân khấu. Dữ kiện cáo buộc ông tạm thời không thể kết luận được. Thực ra, trước tình hình lửa bỏng dầu sôi, cứu người như cứu hỏa, chuyện đưa viên thuốc Hydroxychloroquin vào điều trị Covid-19 hy vọng biết đâu sẽ gặp may, không quá nguy hiểm, xem ra chẳng nên quá đáng ngại như nhiều người lo xa.

Và rồi nếu như Tổng thống Trump có ý muốn giúp bản thân, hẳn ông rất mong quyết định của mình cũng sẽ giúp ích cho người khác. Thành ra chuyện ông giúp những “chiến hữu” của mình, nếu có, gẫm lại chẳng có gì là quá quắt lắm. Bởi lẽ, ai trong hoàn cảnh ông mà chẳng làm thế, nếu chúng ta lấy bụng mình suy bụng người, như cổ nhân từng cười nhạt: Cờ đến tay ai người nấy phất. Tóm lại, chuyện ở đời, đâu phải lúc nào cá muốn ăn kiến cũng sẽ được ăn, cũng như đâu phải kiến lúc nào muốn ăn cá cũng ăn được, đúng không thưa quý vị!

Nguyễn Thơ Sinh

Tin tức khác...