Khủng hoảng tuổi trung niên – thử lửa hạnh phúc!

Sử gia Sokolov và người yêu, Anastasia một nữ sinh diễm lệ

Cuộc nhân sinh được nhà thơ xưa lạc quan nhận định là “ba vạn sáu ngàn ngày” nhưng có mấy ai nếm trải đủ dư vị ngọt bùi hay cay đắng của trăm năm, nhất là trong hoàn cảnh vô cùng sôi động gây ra biết bao áp lực của lịch sử cận đại và đương đại. Khi cuộc sống còn có phần phẳng lặng, người xưa miệt mài, hao tâm tốn lực leo lên nấc thang danh vọng và khi đạt được một phần tâm nguyện, kẻ sĩ có công phu hàm dưỡng cao, biết tri túc tri nhàn, cũng phải ngậm ngùi than thở “chuyện cũ mười phân chín chẳng như” và cơn khủng khoảng tinh thần dẫn tới việc tìm quên trong bầu rượu túi thơ:

Duyên kỳ ngộ là duyên tuồi tác.
Chén chú, chén anh, chén tôi chén bác
Cuộc tỉnh say, say tỉnh cùng nhau!

Tuổi trung niên của người xưa thường âm thầm diễn ra cuộc xáo trộn tâm tư, “một mình biết một mình mình hay” nhưng cũng có những nhân vật, ý thức được vai trò kẻ sĩ, phản ứng tích cực, từ bỏ con đường mòn khoa danh, để dấn thân vào đại nghĩa như Cao Bá Quát từ bỏ chức giáo thụ gia nhập phong trào phục Lê chống lại Nguyễn triều, và Phan Chu Trinh từ bỏ danh vị đại khoa (phó bảng) đi tìm sự cải cách một cách triệt để một đất nước đang chìm trong vòng nô lệ và phong kiến hủ bại…
Ngày nay, áp lực hoàn cảnh lên cá nhân càng nặng, giá trị đạo đức suy thoái, tâm lý biến dạng bất thường. Trong thế kỷ 21 không thiếu những kẻ, khi thành công thì tưởng mình trở thành “công thần” bất khả xâm phạm, đứng trên kỷ cương, vượt khỏi luật pháp, buông thả hành động, phóng túng hình hài để bản năng chi phối, với quan niệm “thà không lưu danh muôn thuở thì lưu xú vạn niên.” Đó là lúc giá trị tinh thần chìm xuống nhường chỗ cho giá trị vật chất ngự trị. Tuổi trung niên thiếu hàm dưỡng, tới lúc đáng lý nghỉ ngơi, lại khó tránh có những biến động bệnh hoạn về tâm lý và hậu quả đời thường diễn ra nhiều bi kịch và thảm kịch.
Khủng hoàng tuổi trung niên (midlife-crisis), một khái niêm mới do Elliott Jaques dùng lần đầu vào năm 1965. Jaques là một nhà tâm phân học hàng đầu trong thế kỷ 20, người Toronto, Canada, giáo sư nhiều đại học Âu Mỹ. Theo ông, trong giai đoạn này, tuổi trung niên có thể cảm thấy nhiều áp lực. Trước hết sự nghiệp thường không hoàn thành như ý vì bị hoàn cảnh trói buộc, tuổi già đã tới, bệnh hoạn gần kề, thân thích xa lìa (như con cái trưởng thành đã ra riêng), hôn nhân có thử thách (vì bao năm vợ chồng nhịn nhau vì gia đình nay quyết định chia tay…). nhiều bậc trung niên rơi vào tâm trạng chán nản, tiếc thương ngày xanh như ngựa, đầu xanh bạc, nhớ lại biết bao buồn thương, thất bại trong dĩ vãng, nên trở thành trầm cảm và đôi khi hoang tưởng. Lúc đó những nhu cầu thấp hèn nơi con người trỗi dậy (vì con người như triết gia thường nói “không phải thiên thần cũng chẳng phải thú vật-ni ange, ni bête”), nên đã dấn thân vào sở thích, dù bệnh hoạn nhất. Bi kịch xảy ra, thảm kịch trong tầm tay đã giải thích được vì sao nhiều nhân vật danh tiếng bỗng nhiên gây ra hành vi tội lỗi khiến hạnh phúc đang có trở thành ảo ảnh và thân bại danh liệt.
Câu chuyện mới đây, theo nguồn tin 09 tháng 11, phải chăng là một minh chứng cho cuộc khủng hoảng trung niên diễn ra hướng xấu.

Cuộc đời bi hài của sử gia Sokolov
Cảnh sát tại thành phố Saint Petersburg ngày 9/11 đã bắt giữ một sử gia Nga nổi tiếng bị tình nghi sát hại một cựu sinh viên sau khi ông này được kéo lên khỏi một con sông với chiếc balô chứa 2 cánh tay của một phụ nữ.
Oleg Sokolov, sinh năm 1956, là một sử gia hiện đại không những nổi tiếng ở Nga mà còn vang danh ở Âu châu, lại là giáo sư của một đại học hàng đầu ở Nga, phân khoa sử hiện đại, đại học St. Petersburg State University.
Sokolov từng tốt nghiệp tại đây với văn bằng tiến sĩ và từ đó thăng tiến trong lãnh vực nghiên cứu lịch sử cận đại.
Giáo sư Sokolov lại được châu Âu biết tiếng, nhất là tại Pháp vì là chuyên gia của Nga chuyên nghiên cứu về thời đại Napoleon. Ông là thành viên của Viện khoa học xã hội, kinh tế và chính trị Pháp. Ông cũng từng được Tổng thống Pháp Jacques Chirac tặng Huân chương Bắc Đẩu Bội Tinh vào năm 2003.
Con người danh vọng và được kính trọng như Sokolov bỗng nhiên trở thành tội phạm giết người một cách man rợ.
Truyền thông địa phương cho biết giáo sư Đại học Saint Petersburg Oleg Sokolov bị say rượu và ngã xuống sông trong khi đang cố gắng phi tang các bộ phận nghi thể người.
Cảnh sát sau đó đã khám xét nhà riêng của Sokolov và phát giác thi thể không nguyên vẹn của cô Anastasia Yeshchenko, 24 tuổi, người mà ông cùng hợp tác trong một số công việc. Mỹ nhân bị hạ sát bằng súng trước khi bị cắt nhỏ thành từng phần bởi nghi can rồi phân tán nhiều nơi.
“Giáo sư 63 tuổi được cứu từ sông Moika”, các nhân viên điều tra cho biết trong một tuyên bố.
Các phần thi thể của một phụ nữ được phát giác trong ba lô của ông và ông đã bị bắt vì tình nghi giết người.
Các nhân viên điều tra không nêu tên nghi phạm, nhưng cảnh sát xác nhận với hãng tin AFP rằng ông này là Oleg Sokolov.
Theo hãng tin Sputnik, Sokolov được cho là có quan hệ tình cảm với cô Anastasia và ông được cho là đã sát hại cô này vì ghen tuông. Cô Anastasia là cựu sinh viên của ông Sokolov và hai người từng hợp tác trong một số công việc nghiên cứu và từng sống với nhau tràn đầy ân ái. Nhưng mới đây Anastasia dọn ra ở riêng. Phải chăng cuộc chia ly khiến Sokolov nổi giận?
Truyền thông Nga đã dẫn lời các cựu sinh viên và đồng nghiệp cho biết ông Sokolov có tính khí thất thường và tiền sử về bạo lực với phụ nữ từ 2008. Tuy nhiên, những cáo buộc nhằm vào bị cáo đã không dẫn tới những lời buộc tội do ông này có danh tiếng giáo sư và được một số đồng nghiệp và học viện bao che.
Tại sao Sokolov lại nghiễm nhiên hành hung phụ nữ mà được bao che? Trước hết sử gia này từng đóng vai Napoleon trong các buổi mô tả lại vị đại đế từng mang quân xâm chiếm Nga. Pháp lại trọng Sokolov nên Nga giữ thể diện cho “vĩ nhân” của mình! Phải chăng được trọng nể, nên có lúc ông ta hoang tưởng, tưởng mình là Napoleon thực, có quyền từ bỏ sủng thần mà không có ai dám chê trách nên khi người tình chanh cốm dở chứng là ông ta bắn liền không hương tiếc.
Giới thân cận cũng tiết lộ Sokolov khi khiêu vũ với người tình Anastasia Yeshchenko thường ăn mặc theo kiểu hoàng đế, dặn nàng rằng nên xưng hô với ông là “Ngài ngự” (Sire) còn ông sẽ gọi nàng thân mật là Isabelle.
Nhưng sau khi giết người, kẻ hoang tưởng mới sực tỉnh hành vi phạm pháp và thân phận thực sự của mình chỉ là môt công dân nên vội vàng tìm cách tẩu tán thi hài sau cả ngày suy nghĩ biện pháp trốn tội. Thiên bất dung gian, chỉ vì khi tẩu tán xác chết lại bị ngã xuống sông Moika (Moyka river). Thế là cơn điên vụt tỉnh và hạnh phúc tan vỡ trong nhà lao Kresty chờ ngày ra tòa về tội cố sát.
Câu chuyện sử gia Sokolov lại nhắc người ta tới một nhân vật nổi tiếng ở Canada, cựu đại tá Rusell Williams. Ông này, sinh 1963, đang ở vị trí tuổi trẻ có chức trọng quyền cao bỗng nhiên trở thành một tội phạm không những sát nhân mà còn là kẻ trộm đồ lót của phụ nữ như một thú nhân sinh, rồi lãnh bản án cấm cố dài hạn.

Russell Williams đang ở bậc thang cao của quyền hành và năng lực
Nguồn tin ngày 7 tháng 10, 2010 cho biết bị cáo Russell Williams, đại tá nguyên chỉ huy trưởng căn cứ không quân Trenton, qua luật sư biện hộ, đã nhận tội tấn công tình dục hai phụ nữ và sát hại hai nạn nhân khác cùng nhiều tội đột nhập gia cư trộm cắp nội y của nữ gia chủ.
Các chuyên viên hình sự cũng như các nhà tâm lý tội phạm đều cho rằng Đại tá Russell Williams là một sát thủ hàng chuỗi mà họ chưa từng gặp và báo chí có tờ đã gọi ông ta là “sát thủ không giống ai” (a killer like no other. )
Làm sao giải thích, một nhân vật xem ra thành công rực rỡ và hạnh phúc tràn đầy, thế mà vào tuổi 44 đã dấn thân vào tội lỗi từ ăn trộm đồ lót của phụ nữ tới sát nhân!
Những vụ án xảy ra làm điên đầu các điều tra viên vì họ khó liên hệ chúng với thủ phạm.
Tại Ottawa, một kẻ xâm nhập gia cư trong một khu trung lưu đã ăn trộm đồ lót của phái nữ. Tên trộm đã thận trọng lẻn vào nhà khi không có ai ở nhà.
Tại Tweed, 200 km về phía tây, hai phụ nữ bị tấn công tình dục, bị lột khỏa thân để thủ phạm chụp hình.
Tại Brighton, phía nam của Tweed, một tiếp viên hàng không quân sự bị hãm hiếp rồi bị đánh đập cho tới chết.
Cách ra tay của thủ phạm các vụ trên không theo một lề lối nhất định.
Cảnh sát chỉ liên hệ tới hai vụ tấn công tình dục ở Tweed khi xảy ra vụ Jessica Elizabeth Lloyd, bị mất tích vào tháng 01 năm nay khi ngủ tại nhà.
Tuy có mối liên hệ này, nhưng họ không bao giờ ngờ thủ phạm lại là Russell Williams.
Thực là kỳ lạ. Ai mà ngờ được một nhân vật đường mây rộng thênh thang cử bộ, tương lai lên tướng không xa lại là thủ phạm những vụ án hắc ám như thế!
Cũng vì thế các chuyên viên tội-phạm-học, cố tìm hiểu chân dung hung thủ và hy vọng tìm ra cách giải thích xem phải chăng ở Russell Williams đã ẩn tàng mầm mống sát nhân ngay từ thuở còn thơ?
Russell Williams (gọi tắt là Williams) ra đời ở Anh vào năm 1963. Song thân đã dọn nhà sang Canada vì thân phụ của Williams đã kiếm được một việc ở phòng thí nghiệm nguyên tử ở Chalk River. Tại đây cha mẹ của Williams có thêm một người con trai nữa có tên là Harvey (hiện là một bác sĩ) trước khi họ chia tay.
Khi Russell Williams 7 tuổi, bà mẹ bước đi bước nữa với nhà khoa học nguyên tử Jerry Sovka.
Vào cuối thập niên 70, ông Sovka này mang gia đình sang Nam Hàn và để Williams ở lại học trung học tại Birchmout Collegiate và sau đó tốt nghiệp trung học tại Upper Canada Collegiate, một trường danh tiếng ở Ontario.
Ngay từ nhỏ Williams đã tỏ ra thích trò mạo hiểm và tinh nghịch. Một người bạn nội trú kể lại có lần Williams bị bạn bè nghịch ngợm nhốt trong phòng, cậu bé tuổi teen khi ấy đã cột vải trải giường vào với nhau và leo cửa sổ ra ngoài.
Tại Đại học Toronto, Williams cũng thường chơi trò hú tim với bạn bè, chẳng hạn nấp trong tủ áo rồi bất ngờ xồ ra khiến họ giật mình.
Sau khi tốt nghiệp chính trị và kinh tế, Williams đột nhiên bỏ đường học vấn mà tuyên bố sẽ làm phi công phản lực. Quyết định này xảy ra sau một cuộc chia tay với bạn gái. Khi ấy, Williams cảm thấy nhiều đau khổ và không ít tự ái, lại bị ám ảnh bởi nhân vật thời đại trong phim Top Gun nên nuôi mộng trở thành người hùng không quân, lái phản lực chiến đấu, và đoạt lại người phụ nữ đã bội bạc với mình.
Sự nghiệp ban đầu của Williams là một huấn luyện viên phi hành tập sự tại trường không quân ở Potage La Prairie và tại đây Williams đã gặp Mary Elizabeth Harriman. Cặp này lấy nhau vào 1991.
Từ đó Williams thăng tiến trên đường sự nghiệp, từng trở thành phi công lái máy bay cho yếu nhân như thủ tướng và nữ hoàng và chỉ huy phi đội vận tải 437 ở Trenton. Ông ta được thăng đại tá và được giao chức vụ chỉ huy trưởng căn cứ Trenton, một căn cứ không quân lớn nhất Canada.
Được giáo dục tại những trường danh tiếng, xuất thân từ một gia đình trí thức và lập gia đình với một phụ nữ có học, có địa vị trong xã hội (Mary Elizabeth Harriman là một trong những nhân vật lãnh đạo cơ sở tim mạch Canada có tên Heart and Stroke Foundation of Canada) và có cuộc sống hôn nhân xem ra êm ấm kéo dài tới nay trên dưới hai chục năm, Đại tá Williams còn thiếu gì nữa? Có gì bất bình khiến tâm lý ông ta biến thái và xui khiến có hành động điên cuồng?
Các nhà nghiên cứu vụ án Williams điểm lại các tội trạng của bị cáo mà cảnh sát đã thu thập được:
Williams bắt đầu phạm tội khi đột nhập gia cư gần nhà nghỉ của ông ta ở Tweed vào năm 2007 và gần nhà chính của vợ chồng ông ta ở Ottawa vào năm 2008. Khi biết chắc không ai có nhà, ông ta lẻn vào nhà khổ chủ và ăn trộm đồ lót của phụ nữ. Phải chăng tâm lý Williams bắt đầu biến thái, coi nội y của phụ nữ như vật thiêng liêng cần sùng bái (fetish)?
Sau 62 lần trộm cắp kiểu trên, cái ác trong hành vi của Williams tăng thêm vào 2009: Bị cáo đã lẻn vao nhà hai phụ nữ ở Tweed và buộc nạn nhân phải hành dâm, rồi chụp hình họ.
Ác tính ở Williams tiến lên cao điểm dẫn tới hành vi hãm hiếp và đánh đập rồi bóp nghẹt Marie-France Comeau, 38 tuổi, tới chết vào tháng 11, 2009. Hành vi dâm sát tái diễn vào tháng 02, 2010 dẫn tới cái chết của Jessica Lloyd, 27.
Toan tính giải thích tội ác của Russell Williams có khá nhiều giả thuyết nhưng xem ra cách giải thích của Vernon Quinsey thuyết phục hơn cả.
Vernon Quinsey, một tâm lý gia có kinh nghiệm dày dặn về tội phạm trong 16 năm làm việc tại bệnh viện thần kinh ở Penetanguishene, đã nhận xét về Williams: “Hắn quả là bất thường. Khi chúng tôi biết về vụ này, thú thực trong quá khứ chúng tôi chưa từng gặp ai như thế và trong tương lai chắc cũng chẳng gặp nhiều vụ tương tự.”
Được biết Williams có một cuộc hôn nhân hạnh phúc vững bền và chưa từng phạm tội trước tuổi 44. Do đó ai mà chẳng ngạc nhiên như Quinsey, giáo sư danh dự về tâm lý học tại Đại học Queens, nhận xét: “Hắn ta đã có tất cả chìa khóa hạnh phúc trong tay và bất ngờ vào tuổi trung niên lại giở chứng, lao đầu vào tội ác. Những kẻ có khuynh hướng phạm tội thường ra tay sớm hơn. Chẳng ai lại dấn thân vào tội ác ở tuổi 40.”
Môt điều đáng ngạc nhiên nữa, là Williams đi từ những tội lỗi bình thường là trộm đồ lót phụ nữ mang về cất giấu rồi chuyển ngay sang sát nhân. Williams xem ra có hai con người ở một thân thể, chẳng khác nhân vật Jerkyll và Hyde trong tiểu thuyết của Stevenson. Ban ngày ông ta là một chỉ huy trưởng, một sĩ quan cao cấp khả kính, còn ban đêm ông ta lại biến thành một tên trộm và kẻ giết người.
Nhưng Quinsey không cho là Williams bị chứng phân liệt tinh thần mà người ta thường quen dùng để giải thích những tội nhân có hành vi mâu thuẫn giữa thiện và ác.
Theo vị giáo sư này thì Williams không phải bệnh nhân phân liệt (schizophrenic) vì “ Loại bệnh phân liệt đa số khi phạm tội sát nhân trong tình trạng bất định hướng. Họ giết người và chẳng cần che giấu tội trạng nên rơi ngay vào tay cảnh sát.”
Trong khi ấy Williams giết người trong lúc tỉnh táo. Williams đã tính toán khi hành động. Nơi ông ta ở chính là Ottawa, còn nhà nghỉ ở Tweed, được coi như nơi an toàn để ông ta ra tay. Ông ta thường đi dạo quanh vùng để thám thính đường lui, bước tiến lúc đêm về.
Glenn Woods, nguyên trưởng một đơn vị nghiên cứu về kẻ phạm pháp của cảnh sát liên bang (RCMP) cho biết: “Khi những kẻ tội phạm tình dục dạo quanh là có mục đích săn mồi. Chúng mất nhiều thì giờ để tìm ra một vị trí thích hợp.”
Williams được các chuyên viên tâm lý gọi là trường hợp paraphilic (do chữ paraphilia chỉ chứng cuồng dâm). Nhưng tại sao chứng cuồng dâm lại xuất hiện vào tuổi 44 khi Williams công thành danh toại?
Theo Quinsey những tên điên cuồng dâm như Williams thì căn bệnh phát tác vì một cớ gì đó sau bao năm đè nén: “Điều duy nhất tôi có thể thấy ở hắn là hắn đã chế ngự được cuồng dục trong thời gian dài. Rồi một biến cố nào đó, cuồng dục trỗi dậy trong người, hắn không thể khống chế chúng được nữa và biến thành tội ác”
Thông thường những kẻ dâm sát thường có khuynh hướng chống xã hội và ngay từ tuổi còn trẻ đã phạm nhiều tội lỗi. Clifford Olson, ở British Columbia, vào năm 1982 đã nhận tội sát hại 11 nạn nhân, thì từ tuổi 10 đã bị cảnh sát biết mặt và vào tù từ tuổi 17.
Ted Bundy ở Mỹ kẻ sát hại hơn 30 phụ nữ trong thập niên 70, khi còn đi học đã có thói trộm cắp và trong tuổi teen đã giết người. Còn Williams phải chăng nhờ giáo dục và sự thành công trên đời đã kìm hãm được chứng cuồng dâm. Nhưng tới khi vinh quang đã đạt, nhu cầu khác đã mãn nguyện, riêng bản năng tình dục bệnh hoạn chưa thỏa, và vì một lý do nào đó, dục vọng phá vỡ khuôn khổ lý trí, chân tướng lộ ra và ông ta phạm tội ác.
Các nhà điều tra cũng như chuyên gia tâm lý về tội phạm đều cho rằng nếu không tình cờ bị phát giác thì Russell Williams còn phạm thêm nhiều tội ác vì bị cáo cho rằng hành vi của mình không bao giờ bị phát giác vì cảnh sát không bao giờ nghi ngờ mình là hung thủ. Phải chăng chính niềm tự tin có thể tự tung tự tác này đã khiến hung thủ trong mấy năm liền gây ra biết bao tội lỗi?
Lại thêm một trường hợp “thiên bất dung gian”: Russell Williams bị bắt nhờ một sự tình cờ. Nếu không có vết giày ông ta để lại hiện trường vụ án Jessica và vết bánh xe SUV của ông ta lăn bên ngoài nhà nạn nhân và cảnh sát không tình cờ trong một lần kiểm tra xe di chuyển gần hiện trường vụ án đã vớ đúng thủ phạm (hôm đó bị cáo lại tình cờ đổi xe, đi chiếc SUV, vốn ít sử dụng, di chuyển tới chỗ làm), thì chẳng biết đến bao giờ người ta mới lột được mặt nạ quỷ sứ Williams!

Chu Nguyễn

Tin tức khác...