Dịch giả Đỗ Khánh Hoan giới thiệu “Platon toàn tập”

Hôm thứ sáu 08/11, lúc 6 giờ chiều, tại trụ sở Hội Chuyên nghiệp Việt Nam (Vietnamese Canadian Professional Association-VCPA), 9100 Jane Street, Vaughan, Học viện Công dân đã ra mắt “Platon Toàn Tập”, một công trình dịch thuật vĩ đại, lần đầu tiên xuất hiện trong văn học sử Việt Nam.
Sau phần giới thiệu tác giả và tác phẩm của giáo sư Nông Duy Trường, giám đốc điều hành Học viện Công dân, nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn đã trình bày cảm tưởng về vị Thầy năm xưa của ông.
“Cách nay 56 năm, năm 1963, thầy Đỗ Khánh Hoan dạy triết học ở trường Chu Văn An, lúc đó thầy khoảng độ 26, 27 tuổi, trường chỉ có một lớp đệ nhất C (ban văn chương). Tôi cứ nghĩ việc dạy học đối với thầy là công việc hàng ngày, có thể là một nghề, có thể là một sinh kế. Thầy đào tạo biết bao thế hệ môn sinh như tôi. Nhưng giáo sư Đỗ Khánh Hoan không quan trọng đối với tôi bằng Đỗ Khánh Hoan nhà văn bởi vì công trình vĩ đại của ông, không ai dám làm, không ai muốn làm và cũng không ai có khả năng để làm. Ông để lại cho đời, ông mang đến cho độc giả Việt Nam tất cả những tinh hoa về triết học, về tư tưởng, về thi ca, về thẩm mỹ từ R.Tagore đến Platon. Cái đó mới còn lại mãi trong lòng mọi người, trong cái sinh mệnh của Việt Nam chúng ta. Mai kia nhớ đến Đỗ Khánh Hoan là nhớ đến công trình lớn lao như thế này”.
“Con không biết có gặp lại Thầy dễ dàng hay không, nên hôm nay, con đến đây, trước hết là để cám ơn Thầy. Khi qua Vancouver năm 1979, con viết cuốn sách đầu tiên bằng tiếng Anh, con nghĩ đến Thầy, những gì Thầy đã dạy con về văn học sử Anh và Mỹ ở trường Chu Văn An và đại học Văn khoa. Bây giờ, Thầy đã 85, mà Thầy vẫn lặng lẽ miệt mài làm những công việc không ai dám làm, con xin chúc mừng Thầy, vị Thầy khả kính của con”.
Giáo sư Đỗ Khánh Hoan, trong phần phát biểu, nhìn nhậncác dịch phẩm triết học có số lượng độc giả giới hạn, do tác phẩm của ông thuộc về văn học, “đòi hỏi người đọc phải có kiến thức, có nhận thức, có suy tư thì mới cảm nhận được”.
“Chọn tựa đề Platon, tiếng Pháp, thay vì Plato, tiếng Anh vì chỉ có tiếng Pháp mới diễn tả được hết các tinh hoa, thâm thúy của tư tưởng Platon. Platon là triết gia nhập thế, đi vào cuộc đời, ông viết rất đơn giản qua hình thức đối thoại. Tôi hy vọng công việc dịch thuật này sẽ hữu ích cho đời, cho người”, dịch giả Đỗ Khánh Hoan, nói.
“Platon toàn tập” ghi lại toàn bộ 30 đối thoại (dialogues) của Platon dầy 2224 trang, gồm hai tập, tập 1, 1156 trang, tập 2, 1068 trang đã được giáo sư Đỗ Khánh Hoan dành hơn 10 năm ròng rã để dịch sang Việt ngữ từ nguyên tác tiếng Hy-lạp và tham khảo thêm từ những văn bản Anh, Pháp, và Đức ngữ.
“Platon là một nhà tư tưởng vĩ đại của nhân loại, người đã khai sinh ra nền triết học Tây phương cách đây 2500 năm tại Hy-lạp. Plato dùng thể văn đối thoại để chuyển tải tư tưởng của mình về mọi lãnh vực của cõi nhân sinh, từ siêu hình học đến nhận thức luận, mỹ học, tình yêu, đạo đức, và luật pháp. Platon để lại cho đời 42 đối thoại, nhưng học giả Tây Âu xác định chỉ có 30 đối thoại là do chính ông chấp bút; số còn lại là nguỵ tạo” (Gs Đỗ Khánh Hoan trong bài viết giới thiệu về bộ sách).
Ba triết gia cổ Hy Lạp Socrate, Platon, Aristote (tiếng Anh: Socrates, Plato và Aristotle), sống tại Hy Lạp trong khoảng từ năm 470 đến 322 trước Công nguyên được xem như là những người đã đặt nền móng cho tư tưởng triết học, lý thuyết tôn giáo và học thuyết chính trị Tây phương. Từ trước đến nay, sinh viên và các nhà nghiên cứu triết học Việt Nam chỉ có thể đọc và tìm hiểu các danh tác của ba triết gia này qua ngoại ngữ.
Đặc biệt nhất là Platon, vì các di cảo của ông đã được bảo tồn suốt hơn 2,500 năm qua, và cho đến nay vẫn còn là đề tài cho các công trình nghiên cứu ở nhiều quốc gia.
Trước đây, giáo sư Đỗ Khánh Hoan đã chuyển ngữ và xuất bản tác phẩm nổi tiếng nhất của Plato, quyển “Cộng hòa” (The Republic). Triết phẩm này chứa bên trong câu hỏi muôn thuở của con người: Làm người nên sống thế nào cho phải ở đời? Thế nào là công bình? Thế nào là đạo đức?
“Cộng Hòa” có ảnh hưởng rất lớn tới sự phát triển tư duy triết học và lý thuyết chính trị suốt hơn 25 thế kỷ qua.
Dịch giả Đỗ Khánh Hoan (1934) tốt nghiệp Đại học Sài Gòn, Đại học Sydney, Úc, và tiến sĩ văn chương đại học Columbia, Mỹ, cựu giáo sư và trưởng ban Anh văn Đại học Văn khoa Sài Gòn (1964-1979).Ông biết 10 thứ tiếng và đã thực hiện nhiều công trình dịch thuật như trường ca của Homer (Iliad và Odyssey) với hơn 30,000 câu thơ trực tiếp từ tiếng Hy Lạp, Don Quisotte từ tiếng Tây Ban Nha, Yến hội của Platon, Chân Dung Chàng Nghệ Sĩ Trẻ (J. Joyce), Bi Kịch Shakespeare, Khung Trời Nhỏ Hẹp (S. Maugham), Tâm Tình Hiến Dâng, Lời Dâng, Tặng Vật (ba tập thơ của thi sĩ Ấn độ R. Tagore), Cây Đàn Miến Điện (T. Michio), Truyện Ngắn (A. Chekov), Nông Trại Súc Vật (G. Orwell)…, và có những dịch phẩm đã được tái bản nhiều lần.
Bạn đọc muốn có dịch phẩm “Platon toàn tập”, xin liên lạc với Học viện Công dân: (713) 271-2728. Email: icevn@icevn.org Địa chỉ: 9888 Bissonnet, Suite 660, Houston, TX 77036.
VPY

nhà văn Nguyễn Ngọc Ngạn
Tin tức khác...