Chuyện một người cha

Lời phi lộ: Ký Gà khởi nghiệp với Chuyện Lòng vòng trên tuần báo Thời sự từ cuối thế kỷ trước, dọn qua Thời Báo rồi mất tích một thời gian. Chắc bạn còn nhớ 99,9% những bài viết hồi đó của Ký Gà đều là những bàn luận về một vài sự kiện địa phương hoặc quốc nội, xa lắm là Huê kỳ và Việt Nam. Ít lâu nay, nhờ ông bạn Đỗ Quân có lúc làm biếng, Ký tui lâu lâu được viết ké mục Chuyện Mỗi Tuần của ổng. Cái nết đánh chết không chừa, những bài ké của Ký tui không thể tránh khỏi thể hiện tính cách đùa giỡn, trêu chọc. Giải trí mà. Tuy nhiên, Ký tui kỳ này thử phá lệ, “phấn đấu làm người tử tế” một lần. Chuyện được bàn kỳ này, như tựa đề, là về một người cha và sự hy sinh của ổng để cứu lấy đứa con trai hư hỏng của mình. Ký tui muốn nói đến vụ ông Joe Biden ân xá cho anh Hunter Biden, về một người cha và về sự hy sinh thì khó mà đùa giỡn được.  

Ký tôi cũng xác nhận trước rằng bài viết này là để biện hộ cho ông Biden. Ý thức được rằng mình chỉ giỏi lý luận lòng vòng, Ký tui sẽ mượn lời những vị thức giả đầy trình độ để khỏi mang tiếng chủ quan, dốt mà bày đặt. Tất nhiên là chỉ trích dẫn những vị binh ông già Joe Biden.

“Tôi hy vọng người Mỹ sẽ hiểu tại sao một người cha và một Tổng thống lại đưa ra quyết định này.”

Tổng thống Joe Biden viết như vậy ở dòng cuối cùng của văn bản mà ông công bố về việc ân xá cho người con trai thứ của mình, ông Hunter Biden.

Ông hy vọng người Mỹ sẽ “hiểu”, ở đây có thể còn mang ý nghĩa “hiểu được” và, có thể thông cảm.

Biden cũng đã đưa ra lời trần tình mà chưa một tổng thống Mỹ nào từng phải đưa ra để giải thích một quyết định ân xá: 

“Khi họ tìm mọi cách để hạ gục Hunter, chính là họ muốn đánh bại tôi – và không có lý do gì để tin rằng họ sẽ dừng tay. Đã quá đủ rồi.

Trong cả sự nghiệp phục vụ của mình, tôi đã tuân theo một nguyên tắc giản dị: chỉ cần nói sự thật với người dân Mỹ. Họ sẽ công bằng. Sự thật là thế này: Tôi tin vào hệ thống tư pháp, nhưng khi tôi đấu tranh với vấn đề này, tôi cũng tin rằng chính trị thô bạo đã tiêm nhiễm vào quá trình này và dẫn đến sai lỗi của công lý – và một khi tôi đã đưa ra quyết định này vài dịp cuối tuần này, thì không có lý do gì để trì hoãn thêm nữa.”

Công bố ân xá cho con trai của ông Biden ngay khi được đưa ra đã làm bùng lên một loạt những bình luận. Phần lớn là chỉ trích, kể cả từ những cơ quan thông tấn và các nhân vật trước nay vẫn ủng hộ ông.

Họ dựa trên những tuyên bố, cam kết như đinh đóng cột trước đây của Biden rằng ông tin tưởng tuyệt đối vào hệ thống tư pháp của Hoa kỳ và sẽ không bao giờ ân xá cho Hunter Biden. Họ cho rằng ông đã phản bội nguyên tắc và sự chính trực của mình khi quyết định ân xá cho con trai.

Hồi tháng 6, trong một cuộc phỏng vấn, khi được hỏi có phải ông đã “loại trừ một lệnh ân xá” cho con trai, Biden đã trả lời”Phải đúng.” Cùng tháng 6, ông nói tại thượng đỉnh G7: “Tôi đã nói rằng tôi sẽ tuân thủ quyết định của bồi thẩm đoàn và tôi sẽ làm như vậy. Và tôi sẽ không ân xá cho anh ta”. Biden cũng nhấn mạnh rằng ông “hài lòng” vì Hunter đã được xét xử công bằng.  

Mới đây nhất là vào ngày 7 tháng 11 – chỉ hai ngày sau khi Donald Trump chính thức được chọn để trở lại Bạch ốc, khi được hỏi trong một cuộc họp báo liệu Tổng thống Biden có muốn giúp Hunter hay không, Thư ký báo chí Bạch ốc Karine Jean-Pierre đã nói: “Chúng tôi đã được hỏi câu hỏi đó nhiều lần, câu trả lời của chúng tôi vẫn là không”.

Những chỉ trích có sách có chứng kể trên đều chánh xác và chánh đáng, thể hiện sự thất vọng của những người từng ủng hộ Biden và sự hể hả của những người chống ông.

Nhưng cần tìm hiểu tại sao ông lại đưa ra quyết định, được công bố đêm Chủ nhật 1 tháng 12. 

Lý do được ông đưa ra ngay ở đầu bản công bố đó: “Ngay từ ngày nhậm chức, tôi đã nói rằng tôi sẽ không can thiệp vào quá trình ra quyết định của Bộ Tư pháp, và tôi đã giữ lời hứa ngay cả khi chứng kiến ​​con trai tôi bị truy tố một cách có chọn lọc và bất công.”

Lý và tình

Hãy xem xét về mặt lý trước. Đây cũng là để trả lời những người chỉ trích ông Biden đã không giữ lời đã áp dụng tiêu chuẩn kép? Họ nói rằng ông đã làm đúng cái điều mà đảng Dân chủ lâu nay vẫn dùng để chỉ trích Donald Trump, rằng không ai được đứng trên luật pháp, kể cả tổng thống. 

Cách đây bốn năm vài tuần sau khi tuyên thệ nhậm chức, Joe Biden đã đưa ra một tuyên bố gây sốc. Với sự kiện bi thảm ngày 6 tháng 1 vẫn còn mới, vị Tổng thống mới tuyên bố rằng nhiệm kỳ của ông sẽ bao gồm nỗ lực “khôi phục nền dân chủ, phẩm cách, danh dự, sự tôn trọng, pháp quyền”. 

Đúng là ông đã nhiều lần xác quyết sẽ không can thiệp vào trình tự xét xử người con thứ hai của mình, một người đàn ông rõ ràng là hư hỏng và đã nhận tội khi ra tòa.

Nhưng có thể thấy rằng ông đã không sai khi cho rằng Hunter Biden bị “truy tố một cách có chọn lọc và bất công.”

Hunter Biden bị kết tội vào ngày 11 tháng 6 vì nói dối về việc mua súng khi đang sử dụng ma túy vào năm 2018 với ba tội danh: man khai khi mua súng, man khai liên quan đến thông tin bắt buộc phải lưu giữ bởi một đại lý súng có giấy phép của liên bang và sở hữu súng khi là người sử dụng hoặc nghiện chất gây nghiện bất hợp pháp. 

Hunter cũng bị truy tố tại một tòa án California với ba tội danh thuế trọng tội và sáu tội danh thuế nhẹ liên quan đến việc không nộp ít nhất 1,4 triệu đô la tiền thuế từ năm 2016 đến 2019. Khi quá trình lựa chọn bồi thẩm đoàn sắp bắt đầu tại tòa án liên bang Los Angeles, Hunter đã bất ngờ nhận tội và  đã nộp trả toàn bộ thuế và tiền phạt năm 2020. Với những cáo buộc này, hầu hết các chuyên viên luật pháp đều kết luận rằng nếu là bất kỳ một người nào khác, các tội trạng đó có thể đã được giải quyết bằng một thỏa thuận nhận tội. Một thỏa thuận như thế đã được đưa ra cho Hunter. Nhưng thỏa thuận đã bị thẩm phán Scarsi, người được Trump bổ nhiệm, bác bỏ. Rồi khi David Weiss (từng là Công tố viên Liên bang (US Attorney) ở Delaware do Trump bổ nhiệm), giành được tư cách Công tố viên đặc biệt cho vụ án này, Weiss đã lèo lái nội vụ dẫn đến kết quả Hunter Biden bị kết tội. Ba trọng tội liên bang (federal felony) về việc mua súng bất hợp pháp, và chín tội về các cáo buộc thuế liên bang. 

Theo lịch kết án, Hunter sẽ bị  nhận bản án về tội sử dụng súng vào ngày 12 tháng 12, sau đó, ngày 16 tháng 12, về các tội liên quan đến thuế. Nếu bị áp đặt mức án tối đa, anh con trai của ông Biden sẽ phải lãnh tới 42 năm tù.

Luật sư Abbe Lowell của Hunter Biden cho biết trong một tuyên bố rằng nếu  last name của bị cáo “là bất kỳ họ nào khác ngoài Biden, thì các cáo buộc ở Delaware và bây giờ là California sẽ không được đưa ra”.

Khi nhìn lại những gì ông Biden đã làm cho Hunter trong thời gian ông quý tử hư hỏng này bị truy tố và xét xử, và cả tình hình nước Mỹ trong khoảng thời gian đó, khó có thể cho rằng Biden đã không nghĩ đến việc dùng đặc quyền để ân xá cho con. Nhưng tại sao mãi cho đến ngày 1 tháng 12, ông mới quyết định sử dụng đến quyền này?

Thấu tình đạt lý  

Nhà văn Thận Nhiên đã giải thích trên trang Facebook của ông: “Để thật sự khách quan ta phải thấy rằng tuyên bố không ân xá của Biden cho con trai đưa ra trong hoàn cảnh nào? Đó là lúc ông tin rằng công lý, pháp trị sẽ chiến thắng, lá phiếu của người dân sẽ bầu cho một nền tư pháp độc lập để nguyên tắc “không ai cao hơn luật “ sẽ được giữ vững. Lúc đó Trump phải bị đưa ra tòa với 4 vụ truy tố, các đồng phạm của Trump trong vụ 6/1 phải bị đưa ra trước vành móng ngựa. Nhưng tất cả những tội phạm đó hoặc là đã được Trump ân xá cuối năm 2020 hoặc sẽ được Trump ân xá ngay khi lên làm tổng thống. (Ngay sau khi Biden công bố việc ân xá cho con, Trump đã nói: Với tuyên bố sẽ trả thù các đối thủ chính trị ngay ngày đầu tiên nắm quyền Trump đã ủy nhiệm cho Bộ trưởng tư pháp làm điều này bất kể sự độc lập của tư pháp. Như vậy việc Biden xoay chuyển tuyên bố để bảo vệ gia đình ông ấy là điều hợp lý. – Thứ nhất quyền ân xá của tổng thống được hiến pháp cho phép, ông không lạm quyền. – Thứ hai ngành tư pháp hiện tại không còn độc lập khi bị Trump thâu tóm, ngay cả Tối cao pháp viện cũng nghiêng về phía nắm quyền. – Thứ ba tuyên bố trước đây của ông chỉ là trong trường hợp nền dân chủ pháp trị chiến thắng, sự lạm quyền bị đào thải chứ không phải khi dân trí bị lừa bởi tin giả, bởi nỗi sợ hãi khiến nền dân chủ mong manh đang bị độc tài, độc đảng chiếm lĩnh. Nếu Harris chiến thắng mà ông vẫn tuyên bố ân xá cho con trai mới là không giữ đúng lời hứa.

Trong một nền dân chủ khi dân mù quáng tôn vinh những kẻ độc tài nhưng vẫn giữ tinh thần quân tử trao số phận người thân của mình cho những kẻ tiểu nhân thì quả là dại dột. Bởi nền tư pháp đó không còn độc lập khách quan, nó là công cụ để trả thù của bọn tiểu nhân. Biden đã mất một con trai tham gia quân đội, người con trai con lại dẫu có phạm sai lầm nhưng đã sửa đổi. Ông chỉ hứa không ân xá khi nền tư pháp vẫn còn độc lập, không hứa khi nền tư pháp ấy đã rơi vào tay những kẻ sẵn sàng lợi dụng nó để trả thù cá nhân. Biden không mâu thuẫn với những điều ông nói, chỉ là lá phiếu của người dân Mỹ mâu thuẫn giữa năm 2020 và 2024 khi trao quyền lực cho một kẻ tấn công tòa nhà quốc hội trong ngày 6/1.”

Bình luận gia Marla Baurista viết trên tờ USA Today: Các tổng thống thường ân xá cho những cá nhân có tiền án. Một số lệnh ân xá được ban hành để giải quyết bất công và một số khác để bảo vệ cá nhân khỏi hình phạt không cân xứng. Việc Tổng thống Biden sử dụng thẩm quyền này phù hợp với truyền thống đó.

Bằng cách ân xá cho con trai ngay trước khi tuyên án, tổng thống đã bảo vệ con của  ông khỏi bị lợi dụng làm quân cờ trong chiến tranh đảng phái. Tổng thống đắc cử Donald Trump đã đe dọa sẽ biến các thể chế chính phủ thành vũ khí chống lại các đối thủ chính trị của mình.

Những người chỉ trích cho rằng lệnh ân xá này tạo ra tiền lệ xấu, nhưng thực tế thì ngược lại. Việc Tổng thống Biden ân xá cho Hunter không phải là hành động thiên vị; đó là sự thể hiện của khả năng lãnh đạo trước những hoàn cảnh khó khăn.”

Kim Wehle, một cộng tác viên pháp lý của thông tấn ABC News, viết trên mạng The Bulwark: “Bối cảnh đã thay đổi đáng kể kể từ tháng 6 khi ông (Biden) loại trừ lệnh ân xá cho Hunter. Không chỉ có việc Trump – chứ không phải Biden hay phó tổng thống của ông, Kamala Harris – giành được Bạch ốc, mà vị tổng thống đắc cử rõ ràng đang quyết chí thực hiện lời hứa trả thù và báo thù của ông ta, thể hiện qua các đề cử của ông ta ý định biến FBI và Bộ Tư pháp thành võ khí, thậm chí còn đi xa hơn khi nói rằng ông sẽ sa thải giám đốc FBI đương nhiệm trước khi nhiệm kỳ của ông này kết thúc và thay thế bằng Kash Patel, người đã cam kết “đi tìm ra những kẻ âm mưu, không chỉ trong chính phủ mà còn trong giới truyền thông”. Lựa chọn của Trump cho vị trí tổng chưởng lý (bộ trưởng Tư pháp) – sau khi lựa chọn tồi tệ đầu tiên – Matt Gaetz, bỏ cuộc – là Pam Bondi, người đã hứa sẽ điều tra các công tố viên “xấu” đã cố gắng áp dụng pháp quyền đối với Trump vì vai trò của ông ta trong thảm họa hậu bầu cử năm 2020.”

Nhà báo Elie Mystal  viết trên tạp chí The Nation: “Nhưng, Biden luôn là một người cha đầy tình yêu thương. Ngay cả khi bạn nghĩ Biden hạ thấp chức vụ của mình bằng cách ân xá cho con trai, tôi không biết có bậc cha mẹ nào không làm điều tương tự. Điều đó thậm chí còn đúng hơn trong tình huống này, khi Hunter Biden chỉ bị truy tố và quấy rối vì anh là con trai của một tổng thống. Nếu con tôi bị truy tố vì công việc của tôi, và tôi có thể ngăn chặn điều đó, tôi sẽ làm nhanh hơn Eddard Stark công khai tuyên bố Joffrey Lanni-err-Baratheon là Chúa tể thực sự của Bảy Vương quốc (các nhân vật trong loạt phim truyền hình Game of Thrones Trò chơi Vương quyền  Lord of the Seven Kingdoms.).

‘Người ta cần ngừng đòi đảng Dân chủ phải chơi theo các quy tắc khác với đảng Cộng hòa và cần ngừng đòi Biden phải trở thành một người cha tệ hơn bất kỳ ai trong chúng ta nếu ở vị trí của ông ta.”

Một người của gia đình

Joe Biden là một người của gia đình. 

Với người vợ quá cố, Bà Neilia Hunter, ông có ba người con, hai trai – Beau và Hunter, một gái, cô Naomi.

Một tai nạn xe hơi bi thảm năm 1972 đã cướp mất của ông bà Neilia và cô con gái. Ông tuyên thệ vào Thượng viện bên giường bệnh của hai đứa con trai, đều bị thương nặng trong tai nạn đó. 

Suốt 36 năm sau, sau những ngày làm việc tại Washington D.C., ông đã lấy xe lửa để về nhà ở Delaware, một hành trình 90 phút. Biden nói việc này giúp ông cảm thấy gần gũi hơn với các con. Tập quán này khiến ông được gọi bằng tên “Amtrak Joe”. 

Năm 1977, Joe Biden tái hôn với bà Jill Jaconbs. Hai người có một con gái, cô Ashley.

Beau Biden lớn lên trở thành một luật sư, một thiếu tá trong Vệ binh quốc gia Delaware và Chưởng lý tiểu bang Delaware. Anh qua đời vì bệnh ung thư não năm 2015. 

Hunter cũng là một luật sư. Sau cái chết của Beau, Hunter trở thành một người nghiện ngập – rượu và ma túy. 

Kể từ những ngày còn ở Thượng viện Hoa Kỳ, Joe Biden đã có một quy tắc bất thành văn là phải thực hiện trách nhiệm gia đình. Trong một lá thư gửi cho nhân viên của mình vào năm 2014, Biden viết: “Nếu tôi phát giác ra các bạn làm việc với tôi mà bỏ lỡ những trách nhiệm gia đình quan trọng, tôi sẽ rất thất vọng.” 

Về quyết định ân xá cho Hunter, ông Biden nhận được sự ủng hộ hoàn toàn của gia đình.

Hunter Biden đã viết một bài tri ân cảm động dành cho cha mình trên diễn đàn X (Twitter cũ).

“Trong suốt cuộc đời của tôi, tôi đã nhìn lên cha tôi với sự tôn kính. Ông là người duy nhất trong đời sống công chúng ngày nay ở chỗ không có khoảng cách nào giữa Joe Biden, một người đàn ông và Joe Biden, một công chức, trong 54 năm qua. Tôi rất may mắn khi mỗi đêm được nói với ông rằng tôi yêu ông ấy và cảm ơn ông”.

Nếu là một người cha 

Là một người cha, bạn sẽ làm gì khi bạn có trong tay quyền hạn để cứu lấy đứa con trai duy nhất còn lại của mình, đứa con trai từng nghiện ngập và đã quyết tâm cai nghiện, đang van vỉ bạn cứu nó? 

Nhất là khi bạn đang ở bậc thang cuối cùng dưới đáy sự nghiệp chánh trị, ở những ngày cuối cùng của cuộc đời, và đứa con trai duy nhất của bạn sẽ có thể phải nằm trong tù cho đến chết vì những tội mà nếu một bị can không là con của bạn có thể chỉ lãnh án vài năm, thậm chí không một ngày tù.

Hunter năm nay 54 tuổi và bản án mà anh sẽ phải lãnh nhận có thể lên đến 47 năm tù. 

Ông Biden đã làm đúng việc mà bạn sẽ làm.

Nhà văn Thận Nhiên viết: “Tôi thấy bất nhẫn và thông cảm cho tình cảnh của ông, vốn là người trọng danh dự, nhưng tới lúc này đành muối mặt cứu đứa con trước miệng hổ dữ.”

Trên tờ Việt Báo, nhà báo Kalynh Ngô dẫn lời Alexander Burns, một nhà báo Mỹ nổi tiếng, một trong số những người chỉ trích việc ân xá cho con của Tổng thống Joe Biden, nhận xét về quyết định của Biden:

Hơn tất cả mọi người, ông Biden nhìn xuyên thấu những cay đắng lẫn dèm pha mà ông sẽ phải gánh chịu sau đêm 1/12/2024. Thậm chí nó có thể rũ sạch, trả về hư không tất cả những cống hiến, hy sinh, thắng lợi mà ông đã tích tụ cả cuộc đời phụng sự nước Mỹ. Người ta thậm chí sẽ quên ngay lập tức những công lao của ông trong chính trường từ khi còn là một thượng nghị sĩ của tiểu bang Delaware. 

Cô Kalynh Ngô kết luận: “Ở sân ga cuối của sự nghiệp, Joe Biden không chọn vinh quang. Ông đã cởi bỏ chiếc áo luôn phải chuẩn mực của người đàn ông “quyền lực nhất nước Mỹ” để chọn trách nhiệm của một người chồng của vợ, người cha của con, người ông của cháu. Đúng hay sai thời điểm? Mỗi chúng ta, hãy thử một lần làm Joe Biden, để có câu trả lời cho chính mình.”

Ký Gà