Cái cớ DST

Thủ tướng Mark Carney và Canada lại một lần nữa nhức đầu với Donald Trump, người được ở miễn phí trong tòa nhà màu trắng được kêu bằng mỹ danh “Bạch ốc” trong 4 năm. 

Chiều thứ Sáu tuần rồi 27 tháng 6, Tổng thống Hoa Kỳ thình lình công bố ảnh sẽ chấm dứt mọi cuộc đàm phán thương mại với Canada và trong vòng một tuần sẽ công bố mức tà-ríp mà Canada “sẽ phải trả để mần ăn với Huê Kỳ”.

Công bố nầy, được Trump đăng trên mạng xã hội Truth Social, vào thời điểm chưa tới hai tuần lễ sau khi ảnh đồng ý với Thủ tướng Canada tại hội nghị thượng đỉnh G7 rằng ảnh sẽ hợp tác để có được một cái “deal” nhằm kết thúc cuộc thương chiến giữa hai quốc gia trong vòng 30 ngày.

Mặc dầu đã biết rằng các deadline – hạn kỳ, mà Trump đưa ra từ trước tới nay hầu hết là …lèo, tới mức mà ảnh được đặt cho cái biệt danh TACO (xin bà con tự tra cứu ý nghĩa nghen), phía Canada vẫn không khỏi bất ngờ (và bực bội) vì cái hành động tráo trở nầy. 

Cái cớ mà ảnh đưa ra để đổi ý là vì “vừa được thông báo rằng Canada, một quốc gia rất khó để GIAO THƯƠNG,… vừa tuyên bố rằng họ sẽ áp Thuế dịch vụ kỹ thuật số đối với các Công ty công nghệ Hoa Kỳ của chúng tôi”. Trump viết trên mạng Truth Social như vậy, rồi tuyên bố: “Dựa trên cái món Thuế nghiêm trọng này, chúng tôi xin chấm dứt TẤT CẢ các cuộc thảo luận về Giao thương với Canada, có hiệu lực ngay lập tức.”

Nồi đất ơi! Thiệt là khó tin, nhưng cũng rất là dễ tin đối với những người pro Trump, bởi họ có đọc, nghe gì ngoài những thứ Trump viết, những lời Trump nói hoặc chỉ coi đài Fox!

Làm gì có chuyện ảnh “vừa được thông báo rằng” và Canada “vừa tuyên bố rằng họ sẽ…” 

Cái thuế mà Trump kêu là “nghiêm trọng” đó đã được Canada công bố từ cách đây 2 năm!

Tên của nó là Digital Services Tax (viết tắt là DST, giống như chữ tắt của giờ tiết kiệm ánh sáng trời). 

Chính ảnh hồi tháng 2, đã ký một bản ghi nhớ kêu gọi một kế hoạch giao dịch “công bằng và có đi có lại” và đã chỉ trích thuế DST của Canada.

Hồi đó, Bạch ốc đã công bố một tờ thông tin về bản ghi nhớ của Trump, giải thích như vầy: “Mặc dù Hoa Kỳ không có thứ gì như vậy và chỉ có Hoa Kỳ mới được phép đánh thuế các công ty Hoa Kỳ, các đối tác thương mại đã đưa cho các công ty Hoa Kỳ một hóa đơn cho thứ gọi là thuế dịch vụ kỹ thuật số”. Tờ thông tin nầy có thêm rằng Pháp và Canada thu 500 triệu đô la (Hoa Kỳ) mỗi năm tiền thuế dịch vụ kỹ thuật số từ các công ty Hoa Kỳ.

(Nhưng mà có thể cũng đúng là đây lầ lần đầu tiên Trump biết tới cái thuế này, bởi ảnh có lần đã tự thú rằng mình ký nhiều quá tới mức hổng biết ký cái gì nữa.)

DST của Canada sẽ ảnh hưởng đến các công ty công nghệ lớn trên toàn thế giới, tức là những đại công ty bất kể trụ sở đóng ở đâu. Trong số đó có các công ty Mỹ như Amazon, Google, Meta, Uber và Airbnb, những công ty hốt vô hàng năm tỷ tỷ đô la từ khắp thế giới. Mức DST mà Canada thâu chỉ là 3% trên doanh thu từ các user ở Canada. (Năm 2024, doanh thu toàn cầu của Alphabet (công ty mẹ của Google) là hơn 350 tỷ đô la Mỹ, trong khi Meta (Facebook và Instagram) gom được hơn 164 tỷ đô la Mỹ. Theo ước tính, Meta và Google mỗi công ty thu được hơn 5 tỷ đô la Mỹ doanh thu hàng năm tại Canada.)

Thuế chính thức trở thành luật vào năm ngoái và có hiệu lực hồi tố đến năm 2022, nhưng cho tới cuối tháng Sáu vừa qua, các giấy báo nạp thuế đầu tiên mới đến hạn. Theo thông tấn The Canadian Press, điều đó có nghĩa là các công ty công nghệ Hoa Kỳ có hóa đơn 2 tỷ đô la (Mỹ) đến hạn phải nạp vào cuối tháng Sáu.

Buổi chiều ngày 26 tháng 6, Trump nói tại phòng Bầu dục ở Bạch ốc rằng Canada rất dại dột khi áp dụng thuế DST, nó hổng đem lại ích lợi gì cho Canada đâu. 

(Nhưng cần biết rằng Canada chỉ là một trong nhiều nước trên thế giới áp dụng thuế DST. Ký Gà hỏi thằng AI, nó cho hay rằng tính đến tháng 6 năm 2025, đã có khoảng 25-40 quốc gia khắp năm châu có DST. Trong danh sách được xác nhận có Áo, Pháp, Hungary, Ý, Ba Lan, Bồ Đào Nha, Tây Ban Nha, Thổ Nhĩ Kỳ, Anh quốc, Đan Mạch, Thụy Sĩ, Ấn Độ, Indonesia, Argentina, Brazil, Kenya, Nigeria, Việt Nam, Peru, Malaysia, Singapore, Philippines, và Lào. Bỉ, Cộng hòa Séc, Latvia, Na Uy, Slovakia, Slovenia, Chile, Đại Hàn, và Tân tây lan đã đề xuất hoặc có ý định áp dụng DST.)

Khi Trump tuyên bố chấm dứt đàm phán thương mại với Canada để đáp trả thuế dịch vụ kỹ thuật số (DST) 3% của Canada áp lên các công ty công nghệ Mỹ, Thủ tướng Carney giữ vững lập trường, tuyên bố: “Chánh phủ Canada sẽ tiếp tục tham gia các cuộc đàm phán phức tạp này với Mỹ vì lợi ích của người lao động và doanh nghiệp Canada.” Ổng từ chối nhượng bộ ngay lập tức về DST, dù các hiệp hội doanh nghiệp Canada gây áp lực kêu gọi hủy thuế này để tránh trả đũa từ Mỹ. (Điều này cho thấy Carney sẵn sàng chấp nhận rủi ro để bảo vệ lợi ích dài hạn của Canada, đồng thời tiếp tục đàm phán bất chấp tuyên bố cứng rắn của Trump.)

Thí cho nó đi! Có nhiều người đã có suy nghĩ giống như các hiệp hội doanh nghiệp Canada và lý luận rằng vài trăm triệu một năm không bõ bèn gì để cho Trump  kiếm cớ dây dưa. Một thỏa thuận để chấm dứt cuộc thương chiến nầy cho dân chúng yên ổn mần ăn là quan trọng. Đã có lúc Ký tui cũng nghĩ vậy, nhưng rồi nghĩ lại, thấy rằng với ai thì được, chớ với Trump thì hổng xong. Khó tin được tay chuyên gia dời cột gôn nầy. Được đàng chân lân đàng đầu, nay vầy mai khác. 

Mà trúng vậy, ngay sau khi công bố vụ DST, Trump lại gài thêm vô lời than vãn của ảnh cái mục thuế quan đánh trên hột gà và sữa. (Chuyện nầy đã được giải thích nhiều lần rằng Canada đã đề ra một hạn ngạch cho sữa và hột gà từ Mỹ, trên hạn ngạch đó mới áp dụng tà ríp, và mức tà-ríp này đúng là vài trăm phần trăm. Hàng chục năm qua, chưa bao giờ sữa và hột gà từ Mỹ vô Canada đạt tới hạn ngạch đó, tức là hồi nào giờ Canada hổng có thâu một cắc thuế quan nào hết!)  

Một cựu tổng trưởng tài chính, ông John Manley cũng nghĩ vậy. Ổng nói Canada nên “giữ bình tĩnh và cứ tiếp tục” trước sự tráo trở của Trump. Ông Manley nói với thông tấn CTV News rằng: “Rốt cuộc, chúng ta đang đối phó với Donald Trump” và “nếu không có ai đó nổi cơn thì đó không phải là một cuộc đàm phán thương mại.”

Manley nói rằng DST là “có thể bỏ qua” và khuyên chánh phủ Carney sẵn sàng nhượng bộ và nếu việc nầy dẫn tới một thỏa thuận. Nhưng ổng nói thêm rằng các nhà đàm phán nên kiên trì cho đến khi có sự nhượng bộ từ phía Hoa Kỳ trước khi đưa khoản thuế này lên bàn đàm phán.

Nửa khuya đêm Chúa nhựt 29 tháng 6, Tổng trưởng Tài chánh  François-Philippe Champagne đưa ra tuyên bố Canada hủy bỏ thuế DST và sẽ nối lại các cuộc đàm phán thương mại với Huê Kỳ.

Phần Thủ tướng Carney thì nói trong một tuyên bố cùng ngày rằng thông báo của chánh phủ bữa nay (mà Tổng trưởng Champagne đưa ra) sẽ giúp nối lại các cuộc đàm phán hướng tới mốc thời gian phải giải quyết cho xong chuyện tà-ríp qua lại, mà Canada và Huê kỳ đã đồng ý. Hạn kỳ nầy –ngày 21 tháng 7 tới, được đưa ra tại Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo G7 cách đây hồi giữa tháng 6 tại Kananaskis.

Tuyên bố hủy bỏ thuế DST được đưa ra sau khi ông Carney nói chuyện với Trump qua phôn.

Vậy là ông Carney, một chánh khách tự nhận là thuộc trường phái thực dụng, đã đưa ra một quyết định thực dụng. Cái gì hổng “work” thì bỏ đi. Có thâu được, DST chỉ mang lại cho ngân sách gần 1 tỷ đô mỗi năm, chuyện nhỏ hổng đáng!

Nhưng bảo đảm chuyện tới đây chưa hết! Cái cột gôn sẽ lại bị Trump dời đi cho mà coi!

Trận đánh đẹp và màn tự sướng của vua và triều đình Mỹ!

Hồi năm 2012, ở quê nhà có một cuộc hành quân với đầy đủ yếu tố bí mật, sáng tạo, tài tình, dũng cảm của một lực lượng cả trăm người trang bị tới tận răng nhằm triệt hạ một người nông dân tự võ trang bằng súng tự tạo. Viên sĩ quan công an chỉ huy trận đánh đó đã tự ca mình (ổng cũng tên là Ca) rằng đây là một trận đánh đẹp, đáng viết thành sách để làm tài liệu học tập sau nầy.

Ký tui chợt nhớ lại chuyện đó bởi vừa có một chiến công oanh liệt được thực hiện, và viên chỉ huy cao cấp nhứt của chiến dịch đó – một người chưa từng đi lính ngày nào, đã tự ca chiến công của mình một cách say sưa tới mức sống sượng. So với màn tự sướng của ảnh, lời ca của đại tá Đỗ Hữu Ca (sau đó trở thành tội phạm) chỉ là lời một bản nhạc sến hạng B.

Bà con biết Ký tui nói chuyện gì rồi phải hông?
Vụ Huê kỳ thả bom Iran mà Thời báo đã tổng hợp để báo cáo cùng bạn đọc trong số báo tuần trước đó.

Cũng xin thanh minh thanh nga trước rằng Ký tui không có binh Iran. Tham vọng có bom nguyên tử – nay được kêu bằng vũ khí hạt nhân vì không chỉ là bom, của chế độ Tehran, là có thiệt. Bởi thế để cho Iran có vũ khí hạt nhân là chuyện không có chút nào tốt đẹp cho thế giới hết trọi.

Ký tui đồng ý với nhà báo Eliot A. Cohen, người đã viết trên tờ The Atlantic (một tạp chí không tử tế gì với Trump) rằng Trump đã đưa ra nhiều quyết định tồi tệ trong thời gian làm tổng thống, nhưng ông đã đưa ra quyết định đúng đắn khi ném bom Iran: “Chỉ giản dị là chế độ này không thể được phép phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran là nhà tài trợ khủng bố hàng đầu thế giới, và rất có thể họ sẽ sử dụng vũ khí như vậy đối với Israel, nơi mà một cựu tổng thống Iran liên tục rêu rao là “một quốc gia chỉ cần một quả bom”.

Ở đây, Ký tui chỉ gom lại những bài ca của Trump và đám thủ túc – giàn đồng ca, của ảnh sau trận đánh.

Sau chiến công đánh sập ba cơ sở nguyên tử của Iran, Tổng thống Huê kỳ Donald Trump, người chưa từng bao giờ thèm nhận vị trí thứ hai trong bất cứ lãnh vực nào, đã tự thán phục tài trí của mình hết sức.

Ảnh tự khen mình ở khắp mọi mọi chỗ. Từ bài diễn văn ở Bạch ốc, trên diễn đàn Truth Social, trong các cuộc phỏng vấn qua phôn, trong các phát biểu ở hội nghị NATO, hổng thiếu nơi nào ảnh có thể khoe. Trong những phát ngôn đầy hợm hĩnh, ảnh nhấn mạnh đến khả năng lãnh đạo, tốc độ và tầm nhìn chiến lược của cá nhân ảnh.

Trong bài phát biểu trên truyền hình từ Bạch ốc ngày 21 tháng 6 năm 2025, ảnh hồ hởi tuyên bố: “Tối nay, tui có thể báo cáo với thế giới rằng các cuộc tấn công là một thành công quân sự ngoạn mục. Các cơ sở làm giàu hạt nhân quan trọng của Iran đã bị xóa sổ hoàn toàn. Tui đã quyết định hành động nhanh chóng và dứt khoát, và nhờ sự lãnh đạo của tui, chúng ta đã ngăn chặn nhà tài trợ khủng bố số một thế giới có được vũ khí hạt nhân”. Ảnh nhấn mạnh vai trò cá nhân của ảnh trong việc chỉ đạo cuộc tấn công, coi đó là chiến thắng của nhiệm kỳ tổng thống của mình.

Trên Truth Social, Trump đã hỉ hả viết: “Các địa điểm hạt nhân ở Iran đã bị phá hủy hoàn toàn! Tui đã làm được điều đó, các bạn ơi. Không ai khác có thể thực hiện được điều này. Một trong những cuộc tấn công quân sự thành công nhất trong lịch sử, tất cả là vì tui đã hành động nhanh chóng và mạnh mẽ. Tin tui đi, giấc mơ hạt nhân của Iran đã tan thành mây khói!”

Trong một post khác trên Truth Social bữa 26 tháng 6 năm 2025, Trump khoe trí khôn và sự nhanh lẹ của mình: “Không có thứ gì đã được mang đi khỏi các cơ sở của Iran trước các cuộc tấn công của tui. Tui biết họ sẽ cố che giấu uranium của họ, nhưng tui đã quá nhanh đối với họ. Quá thông minh! Sẽ mất quá nhiều thời gian, quá nguy hiểm và rất nặng để di chuyển.” Ảnh khoe tầm nhìn xa và sự nhạy bén về chiến lược cùng với kiến thức trong lãnh vực xây dựng của ảnh: “Tui là một nhà xây dựng, tui biết những điều này. Chiến lược của tui là hoàn hảo—không ai có thể làm tốt hơn được”. 

Khi công bố sẽ có một cuộc họp báo của Ngũ giác đài ngày 26 tháng 6, ảnh lại tự khoe mình là nhơn vật trung tâm trong cuộc tấn công, đã trực tiếp chỉ huy các phi công và đã ga-răng-ti sự thành công của sứ mệnh: “Tui sẽ cử Bộ trưởng Quốc phòng (Chiến tranh!) Pete Hegseth của tui để chiến đấu vì Phẩm giá của các Phi công Mỹ vĩ đại của chúng ta, những người mà tui đích thân chỉ đạo trong nhiệm vụ HUYỀN THOẠI này. Họ đã bay 36 giờ qua lãnh thổ của kẻ thù vì tui đã ra lệnh. Các phương tiện truyền thông sẽ không ghi nhận công lao của tui, nhưng tui đã làm cho việc này xảy ra!”

Ngay bữa 19 tháng 6, “nữ danh ca” của sân khấu Bạch ốc, chị thơ ký báo chí Karoline Leavitt (người luôn mở đầu các câu trả lời báo chí ở bất cứ nơi nào, bất kể họ hỏi cái gì,  bằng lời ca tụng ông chủ và kết thúc bằng việc đổ tội hay lên án Joe Biden/Obama) đã cất giọng ca ngợi tầm nhìn chiến lược của Trump: “Quyết định hành động nhanh chóng của Tổng thống Trump cho thấy khả năng lãnh đạo không sợ hãi của ông. Không một vị tổng thống nào khác có thể thực hiện một động thái táo bạo như vậy để bảo vệ nước Mỹ và các đồng minh của chúng ta.”

Trong cuộc trình diễn ngày 26 tháng 6, chỉ nói: “Với Tổng thống Trump là tổng tư lệnh, thế giới sẽ trở nên an toàn hơn nhiều. Khả năng lãnh đạo không sợ hãi của ổng bảo đảm rằng nước Mỹ một lần nữa được tôn trọng trên toàn thế giới. Ổng không ngại dùng tới sức mạnh nếu chúng ta cần làm vậy.

Trong cuộc phỏng vấn của thông tấn Fox (đài nhà, không phải nhà đài), chị Leavitt ca ngợi khả năng lãnh đạo của Trump như vầy: “Không một vị tổng thống nào khác trong lịch sử có thể mơ về một thành công như dzậy. Tổng thống Trump đã hoàn toàn và toàn bộ xóa bỏ khả năng sản xuất vũ khí hạt nhân của Iran, và thế giới ngày nay an toàn hơn nhờ những nỗ lực mang tính lịch sử của ổng.” 

Ca tụng công đức của chủ nhơn trong lãnh vực quân sự chưa đủ, chỉ còn ca luôn thành quả của chủ về mặt ngoại giao: “Những cuộc tấn công hết sức thành công của Tổng thống Trump đã dẫn đến lệnh ngừng bắn, đưa Trung Đông thoát khỏi tình trạng hỗn loạn và hủy diệt hướng tới hòa bình và thịnh vượng. Iran là một chế độ toàn trị cần phải giữ thể diện, nhưng sức mạnh của Trump đã bảo đảm rằng họ không thể đe dọa người dân của chúng ta”. 

Trong giàn đồng ca, bên cạnh nữ danh ca sĩ Leavitt là ca sĩ giọng nam, Pete Hegseth, người nay được Trump kêu bằng “Bộ trưởng Chiến tranh.” Tại một cuộc họp báo của Ngũ giác đài ngày 22 tháng 6 năm 2025, Hegseth bơm chủ nhơn bằng ống bơm deluxe: “Chiến dịch mà Tổng thống Trump lên kế hoạch là táo bạo và tuyệt vời. Nhiều tổng thống đã mơ ước giáng đòn cuối cùng vào chương trình hạt nhân của Iran, và không ai có thể làm được—cho đến khi Tổng thống Trump làm được điều đó”.

Khả năng “thiên bẩm” của thiên tài quân sự trốn lính trong sứ mạng Nhát Búa Nửa khuya được cựu Đại úy Pete Hegseth mô tả như vầy: “Mệnh lệnh mà chúng tôi nhận được từ tổng tư lệnh của mình rất tập trung, mạnh mẽ và rõ ràng”.

Bi nhiêu đó chắc đã quá đủ. Ký tui tha cho bạn đọc khỏi phải đọc/nghe những lời ca của các dân biểu, nghị sĩ Cọng hòa tụng công đức và tài năng của Trump Đại đế.

Bàn dân thiên hạ trong nước Mỹ, những người hiểu Trump và đã quen tai, chỉ biết lắc đầu và cười nửa miệng với những với những lời ca tụng và tự tụng quá đáng của Trump. Bên ngoài nước Mỹ mọi người, cả tới các lãnh đạo thế giới thường sẽ kín đáo quay qua một bên, che miệng. 

Nhưng lời hươu vượn quá đáng của vị tổng tư lịnh quân đội Huê kỳ về tài trí và công đức của mình vừa gặp phản ứng.

Giữa tuần rồi, chưa chịu nghỉ, Trump huyênh hoang rằng vụ thả bom của ổng đã có tác dụng kết thúc cuộc chiến tranh giữa Iran và Israel. “Vụ đánh bom đó đã kết thúc cuộc chiến”, Trump nói với các nhà báo. “Tui không muốn so với vụ (thả bom) Hiroshima, tôi không muốn so với vụ (thả bom) Nagasaki, nhưng căn bản là các vụ đó là y như nhau” (nguyên văn: “…but that was essentially the same thing”).

Đương nhiên là so sánh…cà nhắc. Khỏi phải nói, hai vụ thả bom Hiroshima và Nagasaki tháng 8 năm 1945 khác xa với là vụ đánh vào các cơ sở nghiên cứu và sản xuất nguyên tử năng của Iran. 

Hai trái bom thả bom xuống hai thành phố phía nam Nhựt bổn kết thúc Thế chiến II, trong khi vụ thả bom Iran chưa chắc đã kết thúc được những pha trao đổi phi đạn giữa Tehran và Tel Aviv (mà rõ là đã tiếp diễn rồi).

Quan trọng nhứt, và khác biệt nhứt là hai trái bom nguyên tử của Mỹ năm 1945 đã giết chết khoảng 140,000 người Nhựt, tất cả đều là dân thường. Cho tới ngày nay, những người sống sót vẫn sống với chấn thương tâm lý và nguy cơ ung thư cao.

Vị đương kim Thị trưởng của thành phố Nagasaki, ông Shiro Suzuki nói rằng nếu so sánh của Trump “bào chữa được được việc thả bom nguyên tử, thì đối với chúng tôi, với tư cách là một thành phố đã bị ném bom, là điều vô cùng đáng tiếc”. Ông  Suzuki xài từ tiếng Anh “extremely regrettable”, một cách diễn đạt ngoại giao nhưng sắc sảo của người Nhựt, thường thấy trong các tuyên bố chính thức để thể hiện sự phản đối mạnh mẽ mà không tới mức độp thẳng vào mặt.

Ông Mimaki Toshiyuki, một người sống sót bom nguyên tử, đồng chủ tịch của Nihon Hidanky, nhóm vận động đã được giành giải Nobel Hòa bình, nói rằng phát biểu của Trump là “không thể chấp nhận được”. Một thành viên khác của Nihon Hidanky, ông Teruko Yokoyama, nói: “Tôi thiệt sự thất vọng. Tất cả những gì tôi có là sự tức giận”.

Những người sống sót sau vụ đánh bom nguyên tử đã tổ chức một cuộc biểu tình ở Hiroshima trong tuần. Họ đòi Trump rút lại lời tuyên bố thiếu cân nhắc của ảnh.

Đài BBC cho hay khi họ hỏi liệu chánh phủ Nhựt có đưa ra khiếu nại về phát biểu của Trump hay không, Chánh văn phòng Nội các Hayashi Yoshimasa lạnh lùng trả lời rằng Nhựt đã nhiều lần bày tỏ với Washington quan điểm của xứ nầy về bom nguyên tử. Tức là không phí lời, không rảnh. 

Ký Gà