Bạn cùng… những câu chuyện dai dẳng

San Hà
Một trong những câu chuyện dai dẳng không dứt của VN hiện nay ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân chính là sự ô nhiễm môi trường. Giờ VN nhìn chỗ nào cũng ô nhiễm nặng nề và dường như không thể… giải quyết.
Thử nhìn câu chuyện gần đây nhất.

Hàng chục tấn cá chết trắng sông
Chưa hết choáng váng sau ô nhiễm mùi hôi từ công ty AB Mauri Việt Nam, trong vòng bán kính 3 km, người dân các xã La Ngà, Phú Ngọc (huyện Định Quán) lại đối mặt với thảm cảnh sau cơn mưa lớn, hàng trăm tấn cá nuôi lồng bè trên sông La Ngà (Đồng Nai) ‘phơi bụng”, nổi trên mặt nước chết trắng sông vì nguồn nước ô nhiễm.
Từ buổi sáng, một gia đình nuôi cá bè trên sông La khi cho cá ăn phát giác nhiều con nổi đầu, lờ đờ lên mặt nước. Họ cho chạy máy oxy để cứu nhưng chỉ vài giờ sau, cá chết hàng loạt. Nhiều lồng bè xung quanh cũng trong tình trạng tương tự…

Đến chiều, đã có hàng trăm tấn cá bị chết, trong đó đa số là cá lăng, cá leo, cá chép và điêu hồng. Các loại cá này đang chuẩn bị xuất bán.
Nhiều thuyền chở cá chết từ các bè vào bờ để bán cho thương lái với giá rẻ hòng gỡ lại vốn, giá khoảng 20.000 đồng một kg.
“Thường nước chảy mạnh cá mới chết nhưng chỉ vài tấn. Lần này sau mưa lớn buổi tối, nước đục ngầu nên cá mới chết nhiều như vậy”, chị Vân, một gia đình có cá chết cho biết.
Trước đó, vào tháng 5/2018, gần 2.000 tấn cá bè tại khu vực này cũng bị chết trắng, nổi trên sông. Sau đó xác định nguyên nhân là mưa lớn khiến lượng oxy trong nước giảm mạnh.
Được biết, làng bè nuôi cá trên sông La Ngà dài khoảng 1km, khu vực này có khoảng 150 gia đình với hơn 500 lồng nuôi cá. Quanh khu vực này cũng có một số nhà máy sản xuất được phép xả thải ra sông La Ngà.
Trong đó có công ty TNHH AB Mauri Việt Nam đóng tại xã La Ngà, huyện Định Quán, Đồng Nai nhiều năm liền gây mùi hôi, phát tán ra khu vực dân cư khiến người dân vô cùng khổ sở, nhiều người phải bán nhà chuyển đi nơi khác sống.
Công ty này chuyên sản xuất men vi sinh, nằm sát lòng hồ Trị An, có hai nhà máy cách nhau khoảng 1km, một nơi dùng để sản xuất, một nơi để giải quyết men hóa chất trước khi thải ra lòng hồ.

Công ty này bắt đầu hoạt động từ năm 2000, cũng từ đây hàng nghìn người dân ăn không ngon, ngủ không yên.
Suốt nhiều năm, từ bên trong công ty phát ra mùi hôi thối rất khó chịu, ban đầu chỉ có mùi thoang thoảng, sau đó bắt đầu đậm đặc hơn, khi hít phải này thì thấy khó thở, đau đầu, choáng váng.
Công ty này chở chất thải đến khu giải quyết bằng đường ống chôn dưới lòng đất, khu vực này rộng khoảng 2.000m2, bên ngoài luôn kín cổng cao tường và xung quanh nồng nặc mùi chua của men khiến người dân trong khu vực bán kính 1km sống như bị… tra tấn.

Ông Bùi Văn Tý, sống cách công ty khoảng 500 mét, kể cứ mỗi lần có cơn gió là mùi hôi xộc thẳng vào nhà, có những thời điểm cả nhà ăn cơm hay đi ngủ cũng phải bịt khẩu trang.
Đến năm 2011, do quá tức tối trước việc công ty xả mùi hôi nên hàng trăm người dân đã tập trung trước cổng nhà máy để phản đối. Sự việc căng thẳng đến mức tỉnh Đồng Nai phải buộc công ty tạm ngưng sản xuất trong ba tháng để khắc phục. Đến đầu năm 2012, công ty AB Mauri được phép hoạt động trở lại.
Mùi hôi kéo dài nhiều năm, trong đó nặng mùi nhất là từ giữa năm 2018 tới nay. Đỉnh điểm của sự việc này diễn ra vào ngày 17/4 khi mùi hôi nồng nặc bốc ra từ bên trong nhà máy sản xuất men vi sinh công ty khiến người dân khó thở, đau đầu, choáng váng.

Khu vực ấp 4, xã La Ngà, trước đây hàng trăm gia đình sinh sống trong không khí trong lành. Tuy nhiên từ năm 2000, công ty TNHH AB Mauri về mở nhà máy sản xuất trong khu dân cư khiến mọi sinh hoạt của họ bị đảo lộn.


Bà Lê Thị Tình (ngụ ấp 4, xã La Ngà) than, từ khi nhà máy hoạt động, người dân luôn phải chịu đựng cảnh hôi thối, hàng ngày mùi hôi nồng nặc bốc ra từ nhà máy sản xuất nằm ven hồ Trị An. Mùi hôi này gây khó thở, tức ngực, choáng váng, trong khi khu vực này có nhiều trẻ em và người già.
Gần 20 năm nay dân chúng phải sống chung với hôi thối, có rất nhiều người bị bệnh liên quan đến hô hấp như xoang, viêm phổi, thậm chí ấp này có rất nhiều người đã chết vì ung thư.
Bà Nguyễn Thị Thuận (ngụ TP.Biên Hòa) cho biết, trước đây gia đình bà sống cạnh nhà máy nhưng càng ngày cảm thấy khó chịu do mùi hôi, sợ con cái bị bệnh tật nên bà phải treo biển bán nhà, dự tính chuyển đi nơi khác nhưng không ai dám mua.

Nhà máy gây ô nhiễm chẳng những gây khổ sở, bệnh tật cho người dân mà còn phá hoại ngành thủy sản. Ngư dân vay mượn nuôi cá bè. Nay chết hàng loạt nợ ngân hàng vẫn phải trả. Còn bắt công ty đề bù thiệt hại thì chỉ nghĩ đến giấy tờ thưa kiện lằng nhằng tính từ năm này sang năm khác mà muốn buông xuôi…
Một vụ ô nhiễm khác rất kinh khủng. Lần này không phải từ các công ty xả nước thải như trường hợp công ty trên mà do chính người dân gây ra. Hết đổ tại ai!
Gần đây VN xảy ra vụ lợn nhiễm dịch tả châu Phi hoành hành. Đã có trên 36 tỉnh thành xuất hiện dịch với hơn 1,5 triệucon heo bị tiêu hủy. Đáng lẽ phải dùng hóa chất để tiêu hủy, vệ sinh tiêu độc, khử trùng chuồng trại của lợn mắc bệnh dịch thì người dân có cách giải quyết nhanh gọn lẹ khiến ai nấy phải hoảng hốt nhưng chẳng ngạc nhiên chút nào vì đây không phải lần đầu.

Người dân xã Thạch Lạc, Thạch Hà, Hà Tĩnh phát giác khoảng 50 con heo chết nổi trên kênh N9, trọng lượng 20-40 kg/con, đang trương sình.

Toàn bộ số heo chết được ai đó thản nhiên thả trôi xuống kênh Kẻ Gỗ N9 đoạn qua xã Thạch Lạc và xã Thạch Trị vào đúng dịp tưới vụ hè thu khiến nguồn nước hoàn toàn bị nhiễm khuẩn.
Đáng nói là sốxác heo nói trên đã từ đầu kênh trôi về cuối kênh. Kết quả xét nghiệm sau đó cho thấy tất cả số heo chết thả trôi này đều mắc bệnh dịch tả châu Phi. Việc này khiến nguồn nước trên địa phương đã nhiễm khuẩn và có khoảng gần 50.000 con heo ở huyện được đặt vào mức báo động khẩn cấp.
Đang yên lành, thế là cả huyện bị rơi vào tình trạng nơm nớp bệnh dịch phát tác lúc nào không biết. Tỉnh cho điều máy xúc tới đào hố, chôn lấp xác heo ngay trong đêm, tích cực phun thuốc, rải vôi bột… may ra giảm được lây nhiễm và mong bà con sẽ bớt được khó khăn. Tức là mong người dân vẫn ăn thịt lợn bình thường chứ vì sợ bệnh mà ngoảnh mặt với thịt lợn thì ngành chăn nuôi của địa phương tiêu tùng mất!

Thêm một câu chuyện nho nhỏ nữa về vấn đề ô nhiễm. Đó là chuyện về con thiên nga ở các xứ ôn đới được cả thế giới yêu thích vì vẻ đẹp đẽ cao quý của nó. Thế nhưng khi nhập vào VN thì số phận của thiên nga trở nên bi đát.
Thoạt tiên chúng được thả ở Hồ Gươm giữa Hà nội cho mọi người thưởng thức. Tuy nhiên vì hồ Gươm là di tích lịch sử, nơi trả gươm thiêng chứ không phải “ao làng” để ai muốn thả gì vào đó tùy ý, còn tính nuôi cá Koi nữa chăng? Vì thế chỉ một ngày, đàn thiên nga bị đuổi sang hồ Thiền Quang.
Thiên nga sẽ sống như thế nào ở VN. Đã có câu trả lời ngay.

“Cái chết của con thiên nga”

Trước đó, mạng xã hội đã chia sẻ hình ảnh ảnh con thiên nga trắng muốt nằm gục giữa bãi rác trên sông Tam Bạc, Hải Phòng. Chỉ sau ít giờ đăng tải, bức ảnh nhận được hơn 7.000 lượt bày tỏ cảm xúc và gần 1.500 bình luận. Nhiều người xem hình ảnh không khỏi xót xa và bày tỏ gay gắt về tình trạng xả rác thải ra sông.
Con thiên nga ốm yếu tội nghiệp đó hai ngày sau được đưa về Hà Nội chăm sóc, điều trị. Nguyên nhân là do nó ăn uống bậy bạ dẫn đến đầy bụng, ốm mệt…

Nói cho đúng không phải con thiên nga tham ăn vô độ mà tại thời tiết nóng nực, thứ nữa con sông ngập rác. Dân chúng vẫn có thói quen coi sông hồ là chỗ đổ rác vô tội vạ vì rác sẽ trôi đi, sẽ chìm xuống và dần dần mủn đi mất dấu tích. Rác nổi thành từng giề, từng đám trôi lềnh bềnh cho dù hai bên bờ đều có đặt sẵn thùng rác. Ngoài ra, coi là thú vui giải trí, nhiều người ném đủ thứ thức ăn cho thiên nga. Nào bắp rang, bánh mì… ai đang ăn thứ gì tiện tay ném xuống bất kể thi6en nga đã có cám thủy sinh là thức ăn thích hợp riêng của chúng. Có góp ý thì lại xảy ra cãi nhau. Thiên nga bơi lội ngoài hồ là thứ… công cộng rồi. Ai muốn chơi với nó sao tùy ý chứ sao bắt buộc được. Thành thử không lạ khi mấy chục con thiên nga chẳng những ăn tạp, ăn luôn miệng mà còn lộ ra bộ lông lấm lem dơ bẩn. Tới nỗi mọi người bảo nhau chỉ nên đi ngắm thiên nga vào buổi tối để khỏi thấy bộ lông vấy bẩn của chúng.
Đó là vài câu chuyện về ô nhiễm ở VN vậy.

San Hà

Tin tức khác...