Ca tử vong tại Nga nghi mắc dịch hạch đang khiến cả thế giới quan tâm

Vào thế kỷ 14, bệnh dịch hạch đã gây ra nhiều đại dịch toàn cầu qua nhiều thế kỷ trước khi kháng sinh được phát hiện.

Cái chết của người phụ nữ 28 tuổi làm việc tại một phòng thí nghiệm chống dịch hạch ở Nga đang làm dấy lên những lo ngại về nguyên nhân gây ra căn bệnh của cô.

Nữ nghiên cứu sinh, Darya Shipilova được chẩn đoán mắc bệnh viêm phổi không rõ nguyên nhân và đã qua đời vào tuần trước. Shipilova là một kỹ thuật viên phòng thí nghiệm 28 tuổi tại Viện Nghiên cứu Chống dịch hạch Irkutsk thuộc Siberia. 

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người phụ nữ này đã qua đời vào hôm 2/10, và hiện vẫn chưa có nguyên nhân tử vong chính thức nào được xác nhận. Một quan chức Nga cho biết cô qua đời vì bệnh viêm phổi “chưa rõ nguyên nhân” và không liên kết cái chết của cô với công việc tại Viện Nghiên cứu Chống Dịch hạch Irkutsk thuộc vùng Siberia và Viễn Đông. 

Tuy nhiên, Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết họ đang theo dõi các báo cáo về một trường hợp tử vong nghi do dịch hạch thể phổi ở vùng Irkutsk, phía đông nam Siberia, dưới sự phối hợp với Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) Mỹ.

“Mặc dù các tình tiết của trường hợp được báo cáo này vẫn chưa được xác nhận, nhưng dịch hạch là một bệnh nhiễm khuẩn nghiêm trọng có thể điều trị bằng kháng sinh, đặc biệt là khi được phát hiện và điều trị sớm,” phát ngôn viên của Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ phát biểu trong một tuyên bố. “Tại thời điểm này, không có dấu hiệu nào từ các báo cáo hiện có cho thấy có mối đe dọa rộng lớn hơn đối với Hoa Kỳ.”

Các chi tiết then chốt vẫn chưa được làm rõ, bao gồm việc liệu người phụ nữ có thực sự bị nhiễm vi khuẩn dịch hạch hay không, và nếu có, thì đó là loại dịch hạch tồn tại tự nhiên hay là vi khuẩn đang được nghiên cứu trong phòng thí nghiệm. Các nhà khoa học cũng chưa biết bệnh diễn tiến nhanh như thế nào và cô đã nhận được phương pháp điều trị gì. 

Theo truyền thông Nga, gần 200 người từng tiếp xúc với người phụ nữ này đang được cách ly, theo dõi y tế phòng ngừa.

Lisa Morici, một nhà vi sinh vật học và miễn dịch học tại Trường Y thuộc Đại học Tulane, cho biết: “Có thể sau này mọi chuyện sẽ làm rõ rằng cô ấy qua đời vì một nguyên nhân không liên quan và đó chỉ là sự trùng hợp ngẫu nhiên” khi cô ấy làm việc trong một phòng thí nghiệm chống dịch hạch.

Dr. Ashish Jha, cựu điều phối viên ứng phó Covid của Nhà Trắng, đã phát biểu trong một cuộc phỏng vấn với NBC News: “Nếu có các chương trình vũ khí, chương trình vũ khí sinh học trong các phòng thí nghiệm này, điều đó sẽ khiến tôi lo lắng hơn nhiều.”

“Chúng ta cần phải hiểu rõ điều đó ngay bây giờ,” ông nói thêm.

Phía Nga nói gì?

Theo CNN, Rospotrebnadzor, cơ quan Nga chuyên trách về bệnh truyền nhiễm, cho biết: “Không phát hiện vi sinh vật nào liên quan đến nhiệm vụ chuyên môn của nhân viên trong các mẫu lấy từ bệnh nhân.” Nhân viên không báo cáo thêm trường hợp mắc bệnh truyền nhiễm nào trong 10 ngày qua.

Tiến sĩ Rachael Piltch-Loeb , trợ lý giáo sư tại Trường Cao học Y tế Công cộng và Chính sách Y tế CUNY ở New York, nói với HuffPost : “Hiện tại, có rất nhiều điều chúng ta chưa biết… Đã có những báo cáo trên truyền thông về việc cô ấy có thể đã bị phơi nhiễm tại nơi làm việc, nhưng những chi tiết đó chưa được các cơ quan y tế Nga xác nhận.”

Tờ Moscow Times đưa tin nhà nghiên cứu này đã chết vì bệnh dịch hạch, nhưng Rospotrebnadzor đã bác bỏ thông tin đó.

“Người ta nên dựa vào các tuyên bố chính thức từ Rospotrebnadzor hơn là tin vào các tin đồn và suy đoán khác nhau,” phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov nói với công chúng hôm thứ Hai (4/10).

Giới chức Nga đang thực hiện các biện pháp phòng ngừa cần thiết, và các nước lân cận đã tăng cường kiểm soát và giám sát, ngay cả khi rủi ro thấp. Cơ sở y tế nơi cô Shipilova được điều trị hiện đang bị cách ly.

Gennady Onishchenko, cựu lãnh đạo của Rospotrebnadzor, cho biết rằng “rất có thể đó không phải là bệnh dịch hạch, nhưng ngay cả khi được xác nhận, bệnh này cũng sẽ không lây lan.”

Phản ứng của Hoa Kỳ, CDC và WHO

Chính phủ Hoa Kỳ đang theo dõi tình hình. Ngoại trưởng Marco Rubio cho biết hôm thứ Hai: “Tôi không nghĩ đó là lý do để lo ngại, nhưng đó là lý do để tập trung và để theo dõi sát sao.”

Bộ Ngoại giao Mỹ nói với ABC rằng họ “đã nắm được các báo cáo” và đang “theo dõi sát sao tình hình cùng với CDC”.

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cho biết nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng hiện nay là “thấp”. WHO cho biết cụ thể: “Dựa trên thông tin không chính thức hiện có, nguy cơ đối với sức khỏe cộng đồng nói chung dường như là thấp.”

Tình hình vẫn đang tiếp diễn nhanh chóng. Nhưng dưới đây là những gì chúng ta biết về dịch hạch thể phổi, cách thức lây lan và mức độ nguy hiểm của nó.