Nữ Đặc khu trưởng của Hương Cảng

Lý Anh

 

Cuộc bầu cử Đặc khu trưởng Hương Cảng khóa 5 diễn ra tại Trung tâm Hội nghị và Triễn lãm ngày 26/03/2017 vẫn chịu sự thao túng của nhà cầm quyền Trung Cộng, dư luận bàn tán xôn xao. Nhiều người dân lo cho tương lai của Hương Cảng, thành phố thời còn là thuộc địa của Anh Quốc, từng được hưởng nhiều quyền tự do và dân chủ. Tuy nhiên, từ ngày trở về với “nước mẹ” (Trung Quốc) năm 1997, nhiều quyền tự do dân chủ đã bị hạn chế và bóp nghẹt…

 

Diễn biến và bối cảnh

Kể từ ngày Anh Quốc trao trả Cảng Thơm cho Trung Cộng (01/07/1997), cuộc bầu cử Đặc khu trưởng khóa 5 ngày 26/03/2017 diễn ra trong bối cảnh xã hội Hương Cảng vô cùng phức tạp:

Sau khi ông Lương Chấn Anh (Leung Chun-ying) giữ chức Đặc khu trưởng khóa 4 từ 01/07/2012, Hương Cảng từng xảy ra nhiều cuộc biểu tình: Phản đối giảng dạy theo sách giáo khoa do Trung Quốc biên soạn, phản đối khách Trung Quốc tự do đến Hương Cảng mua bán bừa bãi, gây rối loạn trật tự… Sau khi Thường vụ Quốc hội Trung Quốc không đồng ý phương án cải cách chính trị thực hiện bầu cử Hội đồng lập pháp năm 2016 và Đặc khu trưởng năm 2017 theo phương thức phổ thông đầu phiếu, lập tức bùng nổ cuộc biểu tình với tên gọi “cách mạng ô dù”, gần triệu sinh viên, học sinh và những người ủng hộ dân chủ chiếm lĩnh Trung Hoàn (trung tâm Hương Cảng) gần 100 ngày khiến kinh tế và xã hội Hương Cảng tê liệt… Đó là cuộc biểu tình dữ dội nhất kể từ ngày Anh Quốc trao trả Hương Cảng trở về với Trung Quốc năm 1997. Trong cuộc bầu cử Hội đồng lập pháp năm 2016, một số người có tư tưởng dân chủ cùng một số ít thanh niên trẻ có khuynh hướng biến Hương Cảng thành một quốc gia độc lập đắc cử, khi ra tuyên thệ sửa lại một vài ý trong nội dung đã được soạn sẵn, kết quả bị phế truất… khiến xã hội Hương Cảng càng căng thẳng, dẫn đến việc giảm bớt lòng tin của người dân Hương Cảng đối với chính phủ Trung ương (nhà cầm quyền Trung Cộng), chính sách “Một nước hai chế độ” và nhiều vấn đề khác…

Mặc dù tình hình Hương Cảng phức tạp như vậy, đến ngày bầu cử Đặc khu trưởng vẫn diễn ra theo kế hoạch đã quy định.

Ngày 26/03/2017, trước giờ bỏ phiếu, ba ứng viên là bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga (Carrie Lam), nguyên trưởng ty chính vụ, ông Tăng Tuấn Hoa (John Tsang), nguyên trưởng ty tài chánh và Thẩm phán về hưu Hồ Quốc Hưng (Woo Kwok-hing) đã tới gặp và bắt tay cử tri.

Như các cuộc bầu cử Đặc khu trưởng trước đây, cuộc bầu cử ngày 26/03/2017 vẫn do một Hội đồng bầu cử gồm 1200 người lựa chọn (thực ra chỉ có 1194 người bỏ phiếu). Khoảng 1/4 thành viên trong hội đồng ủng hộ ông Tăng Tuấn Hoa. Số ít các nhà lập pháp khác đã tẩy chay cuộc bỏ phiếu để bày tỏ sự ủng hộ quyền tự quyết của người dân Hương Cảng. Khoảng 300 người biểu tình đòi bầu cử theo nguyên tắc phổ thông đầu phiếu. Phía ngoài Trung tâm hội nghị và triển lãm đã xảy ra đụng độ khi một số người cố gắng tìm cách vào trong khu vực bỏ phiếu.

Sau khu kiểm phiếu, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đắc cử với 777 phiếu bầu, đánh bại 2 ứng viên khác là ông Tăng Tuấn Hoa, 365 phiếu, ông Hồ Quốc Hưng, 21 phiếu. Kết quả, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga là nữ Đặc khu trưởng đầu tiên của Đặc khu hành chánh Hương Cảng. Nếu tính cả thời Hương Cảng còn là thuộc địa của Anh Quốc, bà Lâm vẫn là người phụ nữ đầu tiên nắm quyền lãnh đạo Hương Cảng.

Ngày 31/03/2017, TTg Trung Quốc Lý Khắc Cường ký sắc lệnh ủy nhiệm bà Lâm Trịnh Nguyệt Ánh giữ chức Đặc khu trưởng Hương Cảng khóa 5. Ngày 01/07/2017, trong dịp kỷ niệm 20 năm Hương Cảng trở về với Trung Quốc, bà Lâm tuyên thệ trở thành Đặc khu trưởng thứ 4 (sau các ông Đổng Kiến Hoa, Tăng Âm Quyền và Lương Chấn Anh) của Đặc khu hành chánh Hương Cảng.

Cuộc bầu cử ngoài ý muốn

Sau Đài Loan có nữ tổng thống đầu tiên, Hương Cảng lại xuất hiện nữ Đặc khu trưởng. Tuy nhiên, Đài Loan và Hương Cảng khác nhau ở chỗ: Nữ tổng thống Thái Anh Văn của Đài Loan do toàn thể cử tri bầu ra, nữ Đặc khu trưởng Hương Cảng Lâm Trịnh Nguyệt Nga do một Hội đồng bầu cử gồm 1200 thành viên bỏ phiếu theo ý muốn của nhà cầm quyền Trung Cộng.

Như quý độc giả đã biết, hiện nay Hương Cảng đang chịu sự khống chế của chính phủ Bắc Kinh, muốn Hương Cảng phồn vinh, cần phải dựa theo ý muốn của Bắc Kinh. Trong cuộc bầu cử Đặc khu trưởng lần này, Bắc Kinh muốn bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga trở thành Đặc khu trưởng, đa số thành viên trong Hội đồng bầu cử phải theo ý muốn đó bỏ phiếu cho bà. Theo luật bầu cử, khi một ứng viên chưa đạt được 601 phiếu bầu phải bầu vòng 2, trong khi đó bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đạt 777 phiếu bầu, tất nhiên trở thành Đặc khu trưởng, không phải bầu vòng hai. Trong khi đó, qua các cuộc thăm dò dư luận, ông Tăng Tuấn Hoa là ứng viên được nhiều cử tri ủng hộ cũng chỉ được 365 phiếu bầu vì không được Bắc Kinh ủng hộ.

Do Bắc Kinh chỉ điểm, người dân Hương Cảng đã tỏ ra thất vọng về cuộc bầu cử lần này, khiến cho xã hội Hương Cảng ngày càng phân liệt… Sau khi bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga đắc cử, trên mạng xã hội xuất hiện nhiều mẫu chuyện tiếu lâm về bầu cử. Dưới đây là một trong những mẫu chuyện tiếu lâm đó:

Người Đài Loan nói: Tại đảo quốc Đài Loan, buổi sáng chúng tôi đi bỏ phiếu, buổi tối có thể biết kết quả người nào đắc cử. Người Hoa Lục nói, Như vậy có gì mà khoe khoang! Hôm nay chúng tôi đi bỏ phiếu, hôm qua đã biết ai trúng cử rồi … Người Hương Cảng thốt ra những lời chua xót: Chúng tôi không cần đi bỏ phiếu, vẫn xuất hiện một đặc khu trưởng…”.

Những người quan tâm đến tương lai của Hương Cảng cho rằng, trước tình trạng xã hội ngày càng phân hóa, sau khi nhậm chức, bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga tiếp nhận một Hương Cảng phân liệt với khá nhiều mâu thuẫn do Đặc khu trưởng nhiệm kỳ trước là ông Lương Chấn Anh để lại: Kinh tế đình đốn, nhà cửa khó khăn, mâu thuẫn giàu nghèo ngày càng gia tăng… đặc biệt là niềm tin của dân chúng Hương Cảng đối với chính phủ trung ương (nhà cầm quyền Trung Cộng) và chính sách “một nước 2 chế độ” ngày càng giảm xuống. Bởi vậy, nếu không muốn bước trên “con đường mòn” của ông Lương Chấn Anh, bà Lâm cần phải quan tâm đến việc đoàn kết mọi tầng lớp trong xã hội Hương Cảng, đúng như bà đã hứa trong lời phát biểu sau khi đắc cử Đặc khu trưởng: Cố gắng hàn gắn lại xã hội Hương Cảng đang ngày càng phân liệt, mọi người cùng đoàn kết tiến lên xây dựng một Hương Cảng ngày càng tốt đẹp!

Trước ngày bỏ phiếu, những người đấu tranh cho một Hương Cảng dân chủ và tự do đều lên tiếng phê bình ứng viên Lâm Trịnh Nguyệt nga. Tuy nhiên, nhờ sự ủng hộ của chính phủ Bắc Kinh, bà đắc cử với số phiếu khá cao. Sau đó bà lại có những hứa hẹn xây dựng một Hương Cảng ngày càng tốt đẹp, những người trước ngày bầu cử phản đối bà nay nghe nói vậy, tạm thời im lặng, chờ xem hành động của bà có phù hợp với những lời đã phát biểu sau khi đắc cử hay không? Nếu bà chỉ làm theo sự chỉ đạo của Bắc Kinh, coi thường mọi quyền lợi của người dân Hương Cảng, tất nhiên sẽ diễn ra những cuộc biểu tình phản đối có tới triệu người tham dự như trước đây…

Lâm Trịnh Nguyệt Nga là ai?

Bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga, tên khai sinh là Trịnh Nguyệt Nga (Cheng Yuet-ngor), sau khi kết hôn với người chồng họ Lâm, đổi thành Lâm Trịnh Nguyệt Nga. Bà chào đời ngày 13/05/1957, trong một gia đình bình thường, nhưng học rất giỏi. Mỗi kỳ sát hạch đều đứng thứ nhất. Năm 1980, sau khi tốt nghiệp cử nhân khoa học xã hội tại Đại học Hương Cảng, bà được tuyển vào làm chủ nhiệm chính vụ của chính phủ Hương Cảng thời còn là thuộc địa của Anh Quốc. Năm 1982, bà nhận được học bổng Fulbright Program vào học tại Đại học Cambridge, Anh Quốc. Học xong lại trở về làm việc cho chính phủ Hương Cảng.

Sau khi Anh Quốc trao trả Hương Cảng cho Trung Quốc năm 1997, bà được cử làm nhiều chức vụ khác nhau trong chính phủ Đặc khu. Từ 01/07/2012 trở đi, bà được cử làm trưởng ty chính vụ, đến cuối năm 2016 thì từ chức để ra tranh cử Đặc khu trưởng. Tính ra bà là một quan chức làm việc cho chính phủ Hương Cảng 36 năm (1980 – 2016). Trước khi làm trưởng ty chính vụ bà được nhiều người dân Hương Cảng ủng hộ, sau đó tỷ lệ ủng hộ ngày càng giảm bớt do đã đứng về phía Đặc khu trưởng Lương Chấn Anh. Đặc biệt, trong dịp ra tranh cử Đặc khu trưởng, tỷ lệ ủng hộ đối với bà kém hơn ứng viên Tăng Tuấn Hoa, nhưng lại được chính phủ Bắc kinh yểm trợ, khoảng ¾ số người trong hội đồng bầu cử bỏ phiếu bầu, bà mới đắc cử Đặc khu trưởng nhiệm kỳ 5.

Thời gian du học ở Anh Quốc, sau một lần ngã xe đạp vào bệnh viện điều trị, một số du học sinh Hương Cảng đến thăm, trong đó có chàng sinh viên môn toán Lâm Triệu Ba. Không bao lâu sau, chàng và nàng chìm đắm trong biển tình. Đến năm 1984 thì kết hôn ở Hương Cảng. Sau khi lấy bằng tiến sĩ toán học tại Đại học Cambridge, Lâm Diêu Ba trở về Hương Cảng dạy môn toán tại Đại học Hương Cảng.

Bà Lâm Trịnh Nguyệt Nga sanh hạ cho Lâm Triệu Ba hai con trai. Trước kia 4 người trong gia đình đều có quốc tịch Anh. Từ năm 2007, sau khi được cử làm cục trưởng cục phát triển, bà Lâm từ bỏ quốc tịch Anh Quốc, ba cha con vẫn giữ như cũ.

Ông Lâm Triệu Ba ít xuất hiện trước giới truyền thông, cũng không đảm nhận bất kỳ vị trí nào trong các tổ chức cộng đồng. Khi nhắc đến ông Lâm Triệu Ba, bà Lê Quế Xuân (Lee Kwai Chun), Phó chủ tịch Hội Phụ nữ Phát triển Hương Cảng, từng thuật lại lời bà Lâm nói về chồng mình: “Ông ấy là một nhà toán học, không muốn thay đổi cách sống của mình. ngay cả khi tôi trở thành Đặc khu trưởng hành chính cũng vậy”.

Sau khi nghỉ hưu, giáo sư Lâm Triệu Ba và hai con trai sinh sống ở Anh Quốc. Thời gian gần đây, ông thường được mời về Bắc Kinh giảng dạy toán học ở trường Đại học sư phạm thủ đô (Capital Normal University) theo chương trình ngắn hạn. Con trai trưởng là Lâm Tiết Tư từng là chủ tịch một hội từ thiện, hiện nay trong ban điều hành công ty Xiaomi Inc, một công ty tư nhân về các mặt hàng điện tử có trụ sở tại Bắc Kinh, sản xuất điện thoại thông minh lớn thứ 4 thế giới. Con trai thứ 2 là Lâm Ước Hy đang học tại Anh Quốc.

Lý Anh

Tin tức khác...