NHỮNG PHÁT MINH ĐỘC LẠ

Bạn đọc thân mến, năm mới đã đến. Nhìn lại một số phát minh của năm 2023 được liệt kê dưới đây (có khiến bạn) bất ngờ nếu bạn chúng biết chúng là cái gì. Và rồi khi nghĩ về những phát minh này (liệu) bạn có thấy chúng hữu dụng và cần thiết? Hoặc biết đâu bạn phát hiện ra điều gì đó dễ thương. Có khi bạn còn hỏi ai sẽ là người sử dụng chúng trước tiên. Rất có thể bạn sẽ là những khách hàng của những phát minh này? Hoặc bạn sẽ lắc đầu: Còn khuya!

Lan man nghĩ về Kinh Phật một xíu. Đâu đó trong đời chúng ta đã nghe qua khái niệm biệt nghiệp và cộng nghiệp. Trong bối cảnh cộng nghiệp, những phát minh này xuất hiện tại những thị trường của người có thu nhập cao và đời sống phát triển tương đối tốt. Còn trong bối cảnh biệt nghiệp, cùng là sống chung trong thị trường nhiều người có thu nhập cao song đâu phải ai cũng may mắn được xài những phát minh này. Nghiệp ở đây là những tác động cấu thành (theo triết lý nhà Phật) từ những tương tác của quả (do nhân tạo ra) vốn thuộc về nhiều kiếp trước (nên hôm nay) đã ảnh hưởng đến vị trí xã hội, hoàn cảnh thân thế, điều kiện sinh sống hiện tại, sức khỏe cơ địa, cơ hội thăng tiến, khả năng tiếp cận những nguồn hỗ trợ khác nhau; cuối cùng là được hưởng những phước báu khác nhau… Thành ra tùy theo nghiệp mà một người có duyên được hưởng những điều tốt lành, những cái may, những cái sướng vốn không phải ai cũng có được.

Chà… Hy vọng đọc tới đây câu chuyện vẫn còn giữ được những liên hệ nhất định về nghiệp và duyên. 

Thực ra những phát minh mới mẻ nhất (luôn được coi) dành cho người có quyền, có tiền sử dụng trước tiên. Chẳng có gì là ghê gớm kỳ bí ở đây cả. Đời sống dân dã bình thường khắp nơi đều thế cả. Hoa quả đầu mùa thường chỉ người giàu có tiền mới được hưởng. Còn dân nghèo hoặc giới bình dân, năng nhặt chặt bị, đời sống bắt buộc phải tiết kiệm thường đợi đến mùa rộ, giá rẻ, những lúc hoa quả đổ thành đống mua về ăn mới không tiếc tiền. Cũng vậy, các phát minh nơi xứ người dân giàu được hưởng trước. Còn dân nghèo, nếu không phải là đồ xài lại, đồ cũ nhất định phải chịu khó đợi thêm một thời gian nữa. Vậy mới có chuyện những ai muốn mình chơi trội, nổi bật hơn người, sản phẩm mới ra là họ sử dụng trước, nhờ những thành phần này mà các công ty nghiên cứu phát triển sản xuất các mặt hàng mới gỡ vốn lẹ hơn.

Gần đây Hãng tin Fox News cho chạy một bài viết khá lý thú về một số phát minh mới nhất qua cái tít tương đối ồn ào: 5 strange new inventions arriving in 2023: A bizarre spin is coming to reimagine familiar things in life that all do something in a new way của tác giả Kurt Knutsson, một chuyên viên phục trách mục CyberGuy Report của hãng tin Fox News. Vâng. Đọc xong mới thấy những phát minh này không khiến bạn rơi vào cảnh sốc hàng, thay vào đó nó khiến bạn suy nghĩ về hành trình tiến hóa của những phát minh trong bức tranh cuộc sống hiện đại hôm nay. Nói khác đi nhiều phát minh thực ra chỉ là cách sử dụng mới, ứng dụng mới của các phát minh được tìm ra trước đó.

Khá khôi hài, tác giả Kurt Knutsson mở đầu bài viết của mình bằng một câu khá lôi cuốn (nguyên văn): This year’s Consumer Electronics Show debuted tons of state-of-the-art technology, and people are already going nuts over it. – Vâng. Chỉ với câu văn ấy bạn hiểu ngay tác giả đang nói đến những phát minh có liên quan đến đồ điện tử. Chà. Thế giới chúng ta đang sống hôm nay, hình như có thể nói rất nhiều sản phẩm có liên quan đến điện và đồ điện. Vâng. Những phát minh sử dụng pin, điện càng lúc càng lấn sân, chen chân, thâm nhập và tiến sâu hơn vào nhiều mảng đời sống con người một cách chi tiết, thậm chí cá nhân và rất đỗi riêng tư, đầy thú vị.

Tất nhiên trong số hàng trăm những phát minh điện tử kỳ diệu đầy háo hức ấy, chuyên gia săn tìm và phân tích đồ điện tử Kurt Knutsson đã chọn ra 5 phát minh tiêu biểu gởi đến quý vị. Gần như đây là những thông tin mang đậm tính thỏa mãn mong đợi hiếu kỳ của công chúng. Vâng. Những phát minh này đã giúp xã hội suy nghĩ nhiều hơn về khả năng tìm kiếm những ứng dụng mới của các sản phẩm trước đó. Đồng thời đây còn là bằng chứng hùng hồn cho thấy óc sáng tạo con người luôn có những giá trị thực tế nhất định đối với cuộc sống nhân loại. Nói khác đi các nhà phát minh của chúng ta là những kẻ có óc quan sát rất kỹ và nắm bắt những khoảnh khắc tư duy nghĩ ra những ứng dụng sản phẩm, những phát minh mới.

Lọ phải bàn cãi, theo định nghĩa (vừa Hai Lúa thô vụng, vừa xuề xòa kiểu AQ Chính Truyện của Tàu), phát minh là những ứng dụng cải biên mang tính đột phá giúp cuộc sống con người trở nên tiện lợi, thoải mái, đầy tiện ích hơn. Nói khác đi phát minh là những tư tưởng, sản phẩm, hay dịch vụ đáp ứng được những mong đợi của thị trường, nhanh chóng thỏa mãn các nhu cầu sử dụng. Thông thường là vậy, tuy nhiên lắm nhiều phát minh rất “hỡi ôi” bởi không ít lần chúng ta đã mục kích nhiều phát minh lắm lúc vừa lãng xẹt, vừa khôi hài; mới chào đời xong đã khiến nhiều người chau mày lắc đầu. Vậy mà những phát minh này nhiều lúc vẫn có người sử dụng. Đúng là thiên hạ thượng vàng hạ cám. Trăm người bán, vạn người mua…   

Năm phát minh được Mr. Kurt Knutsson ưu ái quan tâm chọn ra gồm có: (a) Những cái lồng có chứa hạt để chim đến ăn (birdfeeder) gắn máy camera để quay cảnh những con chim đến nhặt hạt, (b) những chiếc gối ôm biết thở giúp người sử dụng tập cơ thể làm quen với nhịp thở đó nhằm giảm căng thẳng, (c) những chiếc xe đẩy trẻ sơ sinh tự lái dành cho các ông bố bà mẹ muốn thong thả hơn khi đi dạo cùng con nhỏ, (d) dụng cụ thử nước tiểu tại nhà giúp kiểm soát và theo dõi các thông số tình hình sức khỏe, và (e) công nghệ thực tế ảo khứu giác ORV (Olfactory Virtual Reality) có chức năng tương tự như TV mùi (vốn cao cấp hơn so với TV màu từng dấy lên những xôn xao một dạo).

Chà. Nghe khá hấp dẫn đấy chứ, đúng không thưa quý vị.

Vâng. Nhìn lại những phát minh của năm 2023 (hy vọng) sẽ giúp nhân loại thấy mình đang đứng ở đâu trong đồ thị hành trình phát triển văn minh nhân loại thế giới. Tất nhiên từ những quan sát và đối chiếu, hẳn bạn đọc sẽ rút ra chút nhận định tương đối khách quan trước những phát minh vừa được giới thiệu trong bối cảnh cuộc sống nâng cao và tất bật chúng ta đang chứng kiến. Dĩ nhiên năm phát minh vừa nêu chỉ là một góc nhỏ của những sáng kiến khác; song từ những phát minh này ta có thể “triển khai” và “tịnh tiến”, lấn sân sang những phạm trù khác trong bức tranh sinh hoạt cuộc sống sôi động thời kỳ hoàng kim công nghệ hôm nay.

Trước tiên là sản phẩm có tên Birdy Buddy – dành cho những người yêu chim (nghĩa đen!) Thực ra đây là cái lồng dành cho loài chim hút mật bay đến hút mật và vô tư hút không biết mình đang được máy ghi hình quay phim. Sản phầm này có thể giúp bạn quan sát thế giới loài chim hummingbird một cách rất cận cảnh – cả thảy hơn 350 loại chứ không ít – nhờ vào một máy camera được gắn vào lồng. Ôi. Tư tưởng này dễ thương quá, đúng không? Từ phát minh này bạn có thể áp dụng chúng không chỉ với chim mà còn với chuột, hoặc bất cứ loại động vật khác “không mời mà đến” nữa. Thiết bị này có cảm ứng di động. Rồi smart-phone nếu có tải một app ứng dụng sẽ cho phép bạn nhìn thấy mọi sinh hoạt của mấy chú chim nhỏ này qua màn hình. Whoa. Trong nay mai biết đâu công ty này sẽ lấn sân, tràn qua những mảng khác, thậm chí là quay phim vượn, khỉ, gấu, chim cánh cụt, người, ôi thôi đủ thứ cả…    

Kế đến là xe đẩy trẻ em Glüxkind’s self-driving stroller. Đây là thiết bị tự lái – Cái tên nghe có vẻ xuất xứ từ Đức nhưng thực ra nó là công ty của Canada! Thực ra đây là một sản phẩm vận hành trên nguyên tắc cảm ứng máy camera vốn đã được các phương tiện giao thông không người lái như xe hơi thương hiệu Tesla , Waymo của Alphabet, Cruise của General Motors, hay Motional của Aurora Innovations từng sử dụng. Chiếc xe đẩy này có gắn các thiết bị sensor như các loại xe hơi không cần lái (self-driving) gồm một hệ thống những “con mắt thần” hoặc hệ thống phanh, còi giúp xe có thể tự di chuyển, tự tránh những biến cố, tức nó có thể tự tiến, tự lùi, tự ngừng; mục tiêu là bảo đảm an toàn cho em bé. Giá tầm $3.300. Một phát minh khá thú vị đấy chứ! (Nguyên văn) lời tác giả về chiếc xe đẩy khá thông minh này như sau: They invented the Ella self-driving stroller, a hands-free motorized buggy with built-in sensors that can detect incoming obstacles to ensure the baby’s safety. It can even drive itself without a baby strapped in, so it can follow parents along if the parents decide they’d rather carry their child. 

Lọt vào danh sách kế đến là sản phẩm có tên U-Scan của Công ty Withings – Đây là một thiết bị có gắn hệ thống cảm ứng được khởi động khi dòng nước tiểu của người sử dụng tác động lên nó. Thiết bị này có bộ phận cảm ứng nhiệt, khi nước tiểu rót xuống sẽ giúp khởi động một máy bơm nhỏ, mục tiêu lưu lại vừa đủ một lượng nước tiểu (trộm đoán vài ml) rồi gởi đến một thiết bị phân tích các chỉ số thành phần hóa học (giống như máy thử nước tiểu trong các phòng lab). – Theo đó những chỉ số liên quan đến tình hình sức khỏe của người sử dụng sẽ được phân tích và cập nhật. Một app được cài trong điện thoại thông minh cho phép đọc được những thông tin về sức khỏe cá nhân này. Theo bạn, đây có phải một phát minh khá tiện ích không?

Kế đến là sản phẩm chiếc gối ôm biết thở của Công ty Yukai Engineering – Vâng, đây là một sản phẩm khá độc đáo. Chẳng biết tác dụng của nó có hữu hiệu hay không (tuy nhiên) mục tiêu của chiếc gối biết thở nhắm vào việc giúp người sử dụng làm quen với nhịp thở ổn định của gối để giảm thiểu những áp lực căng thẳng. Gối này là sản phẩm của một công ty Nhật Bản. Theo lời tác giả Kurt Knutsson khả năng sản phẩm này trở thành mặt hàng nóng trong thời gian sắp tới là có thực. Tuy nhiên với người tinh ý và kỹ lưỡng, họ sẽ cảnh giác hơn vì đây rất có thể chỉ là một hình thức đánh lừa rất tâm lý; kiểu họ không muốn mình mắc hỡm, mua máy lắc bụng lắc mông cho tan mỡ mà không cần tập thể dục – vốn một dạo gây ra bao xôn xao tốn kém khá nhiều giấy mực… Nhắc lại, muốn tan mỡ thì phải kiêng ăn, tập thể dục và chịu khó vận động. Chứ đeo vòng để máy lắc mà mình cứ đứng nguyên một chỗ thì làm sao tan mỡ được! 

Sản phẩm cuối trong danh sách những phát minh gây sự chú ý của tác giả Kurt Knutsson của năm 2023 là ION, một phát minh sử dụng chức năng từ công nghệ OVR (Olfactory Virtual Reality) – Một cái tên nghe rất oai phong. Thực ra theo như tên gọi – Olfactory là thuật ngữ chuyên dụng liên quan đến khứu giác. Còn Virtual là ảo và Reality là thực tế. Ráp lại ta có một cái tên nôm na là Công-nghệ-Thực-tế-Khứu-giác-Ảo. Nghe thì có vẻ rất động thủ, rất khoa chân múa tay nhưng thực ra đây là một sản phẩm dựa theo mô hình TV mùi của nhiều thập niên trước vốn đã từng rơi vào cảnh bất khả khi đưa vào sản xuất đại trà. Thiết bị OVR lần này được người sử dụng gắn lên tai qua một vành quai có gắn một cần nhỏ ngoặc ra phía trước sát mũi. Một ống hóa chất (cartridge) nhỏ gắn vào, xài hết phải thay cái mới, tương tự như ống mực gắn trong máy in của nhà bạn. Tóm lại đây là một thiết bị liên kết với các máy móc điện tử khác qua hình thức Bluetooth như phone, TV, và các thiết bị nghe-nhìn khác, trong đó mùi hương (scent) sẽ được giới thiệu để tăng thêm phần cảm hứng trong cái gọi là thế giới đa chiều (metaverse) của đời sống hiện đại hôm nay. Tuy nhiên theo lời tác giả Kurt Kuntsson phát minh OVR (Olfactory Virtual Reality) không đủ sức hấp dẫn đối với ông, chả là theo ông chúng ta có thể bước ra ngoài và tận hưởng cảnh quan cũng như hương thơm kỳ diệu khác trong cuộc sống.

Vâng. Bạn đọc thân mến, đây là năm trong số những đại diện phát minh sản phẩm liên quan đến đồ điện tử được tác giả Kurt Kuntsson tuyển chọn để chia sẻ hầu chuyện quý vị tung ra thị trường năm 2023. Vâng. Rất hiển nhiên, những phát minh này đã nói lên điều gì hẳn bạn đã rõ. Câu hỏi được đặt ra: Bạn có từng nghe nói về chúng chưa? Thực ra chúng là những phát minh được xây dựng trên những phát minh nền tảng có sẵn từ trước. Sự ra đời của chúng chính là những hình thái đón gió, những mặt hàng được làm ra đáp ứng cho giới tiêu thụ có tiền và sính của lạ bằng cách nhìn ra những ứng dụng liên quan.

Vâng. Như muôn thuở, sẽ có những phát minh thu hút sự hấp dẫn của người tiêu dùng nhưng nhanh chóng bị đào thải bởi tính năng thực tiễn không có. Và bạn, và tôi, chúng ta sẽ mong đợi điều gì cho năm 2024 sắp tới khi chúng ta nghĩ đến những phát minh mới mẻ. Tỷ như một thứ gì đó rất đáng có, rất cần thiết, hữu dụng, bổ ích và rẻ nữa? 

Còn năm phát minh vừa kể, bạn có thấy những phát minh này độc lạ hay không?

Nguyễn Thơ Sinh