Những người tình Nigeria

“… hôm thứ Năm, các công tố viên Hoa Kỳ đã buộc tội 80 người – phần lớn là người Nigeria – trong vụ âm mưu rộng lớn đã lừa đảo các doanh nghiệp và phụ nữ cao tuổi dễ bị tổn thương ít nhất 6 triệu đô la.
Trong số đó, tính đến nay đã có 17 người bị bắt ở Mỹ và các nhà điều tra liên bang đang cố gắng truy tìm số còn lại ở Nigeria và các quốc gia khác.
Công tố viên Liên bang, ông Nick Hanna, nói: “Chúng tôi tin rằng đây là một trong những vụ án lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ.”
Tin CNN ngày 24 tháng 8, 2019

Việt Nam
“…Cách đây vài tháng, qua mạng xã hội, chị trò chuyện và kết thân với 1 người đàn ông tận bên nước Mỹ qua tài khoản có nickname “Taylor”. Người này cho biết đã 50 tuổi và đang công tác trong quân đội, đang làm nhiệm vụ tại chiến trường Trung Đông.
Những lần trò chuyện, Taylor tỏ ra là người khá tinh tế và có những chia sẻ về cuộc sống thú vị nên chị Hồng rất có cảm tình. Khi nghe chị Hồng thổ lộ là đang đang sống độc thân, Taylor rất quan tâm và thường xuyên hỏi han, hứa hẹn yêu đương. “Taylor nói, vài tháng nữa sẽ xuất ngũ và khả năng sẽ sang Việt Nam chơi và tìm đến thăm chị”, người phụ nữ này nói.
Đầu tháng 12.2016, Taylor hứa sẽ chuyển cho chị Hồng 1 thùng quà, gồm nhiều tài sản để ra mắt, chuẩn bị quà cưới…hàng được gửi theo một đoàn người từ Mỹ về Việt Nam.”
Đoạn tin vừa kể được nhiều tờ báo ở Việt Nam đưa hồi năm 2017. Nhân vật trong bản tin được gọi là “Chị Hồng”, 55 tuổi, sống ở Sóc trăng, “một cán bộ hưu trí, có vốn tiếng Anh khá lưu loát, có thể trò chuyện và ‘chat’ với người nước ngoài.”
Sau đó, “có 1 người phụ nữ gọi cho chị, nói cần đóng thuế hải quan 27,5 triệu đồng để nhận quà của bạn trai gởi về. Số tiền này, nữ nhân viên (hải quan) này yêu cầu chuyển vào tài khoản cho 1 người tên là Nguyễn Thị Kim H., Ngân hàng BIDV, chi nhánh tại Bến Thành…”
Chị Hồng vét tiền tiền bạc của mình và vay mượn thêm để chuyển 131 triệu đồng tiền VN cho Taylor qua nhiều tài khoản mang tên nhiều phụ nữ khác nhau ở nhiều ngân hàng khác nhau, đầu tiên là Ngân hàng BIVD rồi sau đó là Ngân Hàng Sàigòn Thương Tín.
Cuối cùng. Chị Hồng mất liên lạc với nữ “nhân viên hải quan” và cả người bạn trai Taylor khi không chuyển tiếp số tiền 22 triệu đồng như yêu cầu.
Bà Hồng là một trong nhiều nạn nhân của lừa đảo.

Thái lan
Bà X, một phụ nữ Thái lan 41 tuổi ở Lampang đã kết bạn với Mark Westwood, một triệu phú người Mỹ qua Facebook. Hai tháng sau, nhà triệu phú nói muốn gửi cho bà ta một khoản tiền lớn và một số quà. Tuy nhiên, ông Westwood yêu cầu bà X gửi cho ông ta một số tiền để nộp thuế. Một phụ nữ Thái Lan sau đó đã gọi cho bà X, tự xưng là một viên chức chính phủ và thuyết phục bà X làm theo yêu cầu của Westwood. Tổng cộng, bà X đã chuyển tổng cộng cho Westwood khoảng 97.000 Bạt.
Sau đó, khi được người “nhân viên chính phủ” gọi thêm một lần nữa, và lại yêu cầu chuyển nhiều tiền hơn. Khi nghe điện thoại, bà X lấy làm lạ vì trong máy có tiếng con nít khóc! Một văn phòng công sở tại sao lại có tiếng khóc của trẻ con? Bà X báo cảnh sát.
X chỉ là một trong số nhiều nạn nhân ở Thái lan của một vụ lừa đảo.

Nhật bản
Bà FK, một phụ nữ Nhật, và Terry Garcia, một đại úy quân đội Mỹ trú đóng ở Syria quen nhau qua một mạng trao đổi thư tín.
Sau vào tuần lễ trao đổi thư từ, quan hệ của họ phát triển thành một cuộc tình qua mạng – internet romance. Bà FK nhận được thư của ông hàng ngày. Ông đại úy viết cho bà bằng tiếng Anh, bà hồi âm bằng tiếng Nhật, Google làm phiên dịch cho họ.
Họ yêu nhau nhưng chỉ bằng bút đàm qua địa chỉ Yahoo mail của Garcia. Ông đại úy cho FK hay rằng ông ta không được phép sử dụng điện thoại ở Syria.
Rồi Garcia báo với FK rằng ông ta tìm thấy một túi kim cương ở Syria và cần bà giúp đỡ để mang túi hàng quý báu đó ra khỏi quốc gia bị chiến tranh tàn phá này. Ông ta nói rằng mình bị thương và không thể tự làm điều đó – và giới thiệu FK với các cộng sự sẽ giúp tạo điều kiện cho việc chuyển nhượng. Ông ta nói có một người trong số đó là một nhà ngoại giao của Hồng thập tự, có đủ khả năng thể mang những viên kim cương đến cho FK.
Ngay sau đó, một người khác, tự xưng là nhân viên của một công ty vận chuyển, đã yêu cầu FK gửi tiền để hối lộ cho quan thuế, bảo đảm gói hàng không bị kiểm tra. Rồi các yêu cầu gửi thêm tiền khác liên tục tiếp theo, với nhiều giải thích khác nhau mỗi lần, về lý do tại sao gói hàng bị kẹt tại quan thuế.
Suốt 10 tháng trời, bà FK nhận được từ 10 đến 15 email mỗi ngày và bà đã gửi cho Đại úy Terry Garcia tất cả hơn 200 ngàn đô la vào nhiều tài khoản ở Thổ Nhĩ Kỳ, Anh và Mỹ,
Số tiền đó là tất cả tiền dành dụm của bà, cộng thêm các khoản vay của bạn bè, họ hàng và cả từ người chồng cũ.
Thông tấn CNN dẫn tin này từ hồ sơ tòa án. FK, người phụ nữ Nhật xấu số là nạn nhân của một vụ lừa đảo.

Yếu tố Nigeria
Các câu chuyện vừa kể ở trên có khá nhiều điềm giống nhau: nạn nhân là các phụ nữ không còn trẻ lắm, họ đều “quen” và “nảy sinh tình cảm” với các người Mỹ – “quân nhân” hoặc “triệu phú” qua mạng xã hội như Facebook.
Một điểm chung thứ ba: tất cả các nghi / thủ phạm đều là người có quốc tịch Nigeria.
Trong vụ “Chị Hồng”, có 4 nghi phạm bị bắt, một người Nigeria tên Micheal IkeChukwu Leonard (Nigeria) và 3 người Việt.
Báo Việt Nam viết rằng dạng lừa đảo qua mạng để chiếm đoạt tài sản này đang diễn ra khá phổ biến tại Việt Nam những năm gần đây.
Có hàng trăm phụ nữ trên khắp cả nước tin tưởng món quà của bạn trai đã bị lừa mất từ vài trăm đến vài ngàn USD, một cách khá dễ dàng. Thực ra gã Taylor nào đó và cô gái điện thoại cho chị Hồng là chung nhóm lừa đảo, đã vạch ra kịch bản trên!”
Công an VN cũng khoe “đến cuối tháng 12/2016, đã xác định có 256 nạn nhân, tại 49 tỉnh, thành trên cả nước bị chiếm đoạt hơn 20 tỉ đồng. Nạn nhân hầu hết là phụ nữ, nhiều nhất là TP.HCM, Hà Nội, Đồng Nai… Riêng Cần Thơ có 7 bị hại.”
Báo Thái lan nói cuộc điều tra của cảnh sát Thái sau đơn thưa của bà X dẫn đến việc bắt giữ Emery Henry Ogba, một người Nigeria. Trên mạng xã hội, ngoài cái tên “Mark Westwood”, Ogba còn có cả chục tên nữa như Thomas Anderson, Mike Dave, Bob Frank, Ivan Stogan, Luca Perozi, Chris Benson…
CNN nói người phụ nữ Nhật FK là nạn nhân của vụ lừa đảo do hai người Nigeria ở Los Angeles tiến hành với sự giúp đỡ của các đồng sự ở quê hương chúng và nhiều quốc gia khác.
Và không chỉ có những người phụ nữ ở các quốc gia Á châu như “chị Hồng”, bà FK…, người ở Mỹ và các quốc gia khác cũng vướng với các nghệ sĩ bịp – scam artist, người Nigeria.
Trong năm 2011, Cục Điều tra Liên bang FBI của Hoa kỳ đã nhận được gần 30.000 báo cáo về các trường hợp “ứng trước lệ phí”. Năm 2012, cơ quan này đã nhận được hơn 4.000 khiếu nại về các vụ lừa đảo qua những cuộc tình trên mạng – “romance scam” trong năm 2012, với tổng số thiệt hại của các nạn nhân lên tới hơn 55 triệu Mỹ kim.
Những người Nigeria không phải là những kẻ duy nhất sử dụng thủ đoạn lường gạt này, nhưng gần một phần năm của tất cả các vụ lừa đảo như vậy bắt nguồn từ quốc gia Tây Phi này.
Cái xứ sở ở Phi châu này đã nổi tiếng từ lâu là quê hương của những tay lừa đảo và những âm mưu lừa đảo quốc tế.

Ông Hoàng Nigeria
Trò lừa đảo “quân nhân Mỹ ở Trung đông” thực ra chỉ là một trong những kịch bản biến thể của trò “Ông Hoàng Nigeria”, được coi là kiểu lừa tồn tại lâu dài nhất trên mạng internet.
Ở kịch bản nguyên thủy, một người tự nhận là một ông hoàng của vương quốc Phi châu Nigeria gửi cho con mồi một email, nói rằng ông ta cần được giúp để chuyển số tài sản khổng lồ của mình ra ngoại quốc. Ông hoàng hứa sẽ trả công cho con mồi bội hậu và tất cả những gì cần làm là cung cấp cho ông ta số tài khoản ngân hàng hoặc gửi một khoản chi phí chuyển tiền đến cho ông ta.
Hơn thế nữa, thủ đoạn lừa đảo này đã được phổ biến hàng trăm năm trước khi có internet.
Hồi thế kỷ 17, nó được biết đến dưới cái tên “Tù nhân Tây ban nha” và được sử dụng ở châu Âu. Tên gian nhân gửi cho con mồi một bức thư, tự nhận là một tù nhân biết một nơi có cất giấu một kho báu. “Tù nhân” này xin con mồi gửi cho hắn một món tiền để hắn ta hối lộ cai ngục để vượt ngục. Khi đã thoát ngục, hắn ta sẽ đến chỗ có kho báu để vét hết của và chia phần cho con mồi.
Ngày nay, tên tù biến thành một đứa trẻ mồ côi giàu có cần có một người trưởng thành bảo hộ, thành một người trúng một giải thưởng có điều kiện phải chia sẻ tiền thắng giải của mình với những người khác, những người có khoản tiền thừa kế bị kẹt trong các ngân hàng do nội chiến…
Xuất xứ của những cú lừa đầu tiên qua email đúng là từ Nigeria – khiến cho nó được đặt cho cái tên này, nhưng nay có thể xuất phát từ bất cứ nơi nào trên thế giới – như tên gian nhân giả làm một viên chức Syria, hay một người công tác ở Syria, như trường hợp ông Đại úy Garcia của nạn nhân người Nhật kể trên.
Kiểu lường gạt này còn được gọi “419 scam”, theo tên điều số 419 của bộ Hình luật quốc gia Nigeria, điều luật về tội thủ đắc tài sản bằng những lời cam kết giả dối.
Cho đến nay, hàng trăm triệu người đã nhận được các email lường gạt kiểu đó.
Những tên gian không từ một cơ hội nào, bất kể món tiền hay hàng mà chúng gạt được lớn hay nhỏ.
Nếu bạn từng rao bán một món đồ cũ trên mạng Kijiji hay Craiglist, thế nào bạn cũng đã có lần gặp người đề nghị mua món đồ của bạn đúng giá bạn đòi, đôi khi cao hơn giá bạn đòi. Tên bịp sẽ viết rằng hắn muốn mua món hàng đó làm quà cho người thân ở…Nigeria hay Congo, nhưng hắn hiện đang đi lảm việc ở xa. Hắn nhờ bạn gửi món đồ đó đến cho người nhận quà, và sẽ trả cho bạn thêm cả trăm đô để bao phần chi phí gửi hàng và cám ơn công khó của bạn.
Bạn sẽ được trả tiền, nhưng là tiền âm phủ qua một chuyển khoản rởm, hoặc ngân phiếu không tiền bảo chứng…

Yahoo boys, những nghệ sĩ lừa đảo
Erika Eichelberger, một nữ phóng viên điều tra của mạng Motherjones, đã ngạc nhiên khi bà tiếp xúc với các “nghệ sĩ bịp” – scam artist, người Nigeria.
Trong một phóng sự điều tra năm 2014, bà tường trình rằng hầu hết những tay bịp này đều là những người bình thường, như các sinh viên đại học hoặc những người làm công việc có lương thấp. Họ khám phá ra rằng họ có thể kiếm được nhiều tiền hơn – 60.000 đô la mỗi năm – bằng cách đi lừa. Vì rất nhiều người trong số đó là thanh niên và, thường thì họ dùng tài khoản ở Yahoo đề khởi nghiệp, những tay nghệ sĩ này còn được gọi là “Yahoo Boys.”
Erika Eichelberger viết rằng sau khi đã bắt nhịp cầu và nuôi dưỡng mối quan hệ với con mồi, hầu như các Yahoo Boys đều có thể thuyết phục con mồi cung cấp cho chúng chi tiết tài khoản ngân hàng hoặc thẻ tín dụng của họ. Bọn này thích theo đuổi các ông góa vợ, bà góa chồng trong độ tuổi từ 45 đến 75, vì xác định rằng thành phần này rất cô đơn, và rất có thể có tiền.
Trong cuộc phỏng vấn mà bà đã phải trả 130 đô la – một ngoại lệ vì nguyên tắc hành nghề của Motherjpones là không bao giờ trả tiền cho người họ phỏng vấn để giữ sự trung thực, nhưng bà phải làm vì bọn này không có tiền không chịu gặp, bà đã gặp hai nghệ sĩ lừa đảo Shaye và Danjuma tại Nigeria.
Tường trình của Eichelberger viết rằng bà ngạc nhiên về mức độ thành thật của cặp nghệ sĩ này:
“Chúng tôi lên mạng internet…Chúng tôi bắt đầu làm quen với con mồi.” Danjuma nói, giải thích rằng chúng dò quét Facebook và các mạng điểm hẹn hò không ngừng nghỉ để tìm những phụ nữ cô đơn và có tiền. Anh ta nói khi gặp được một người Saudi Arabia, thì đúng là gặp hên. “Họ không biết làm gì với tiền.”
“Mỗi khi chúng tôi muốn lừa một người, chúng tôi phải biết người đó có giá trị như thế nào,” Dan Danjuma nói. “Người đó đang làm việc ở đâu? Thậm chí cả chi tiết người đó có bao nhiêu tiền trong tài khoản của họ.” Chúng lấy được các thông tin nầy chỉ bằng cách phát triển một quan hệ thân thiết với con mồi. Nếu con mồi đáng giá, tên bịp sẽ cố tạo cho họ “mức độ tin cậy cao”, Dan Danjuma tiếp tục.”
Khi đạt được mức độ đó, tên bịp sẽ bắt đầu vạch cho nạn nhân một trình tự , hứa đến thăm “nàng”, nhưng hỏi tiền vì cần lo một số việc, thí dụ như xe hư, hay “Cha tôi ở bên Ý, ông không gửi tiền cho tôi.”
Vì đang yêu, con mồi sẽ chấp nhận, Sheye đắc chí: “Thế là tôi đi rút tiền rồi tôi tiếp tục vui thú với các cô gái của tôi ở đây.”
Bà Eichelberger cho hay cách đây 10 năm, khi Sheye và Danjuma mới khoảng 20 tuổi, chúng có thể kiếm tới 2 triệu naira, khoảng 12.000 đô la, cho mỗi “job” qua Yahoo. Nhưng bây giờ, Sheye than thở, người Mỹ đã khôn ra, nên chúng thường chỉ còn kiếm được khoảng 200 đô la cho mỗi khách hàng trên mạng, nhưng chúng biết những tay lừa đảo khác vẫn móc được hàng triệu naira từ những người ngây thơ qua các màn lừa đảo bằng email.
Danjuma nói rằng anh ta biết có một cậu bé ở Kaduna [một thành phố ở miền bắc Nigeria] đã kiếm được hơn 2 triệu naira bằng trò 419. “Thằng bé chưa đủ 18 tuổi”.
Một khám phá khác của nhà báo Eichelberger qua cuộc phỏng vấn này là các nhà nghệ sĩ Nigeria không tha đồng hương. Thậm chí, đồng hương Nigeria là những con mồi chính của chúng.

Còn người cả tin, còn người tham lam là còn nạn nhân
Chính phủ Nigeria đã đặt ra cả một điều trong Hình luật, điều 419 để quy định các hình phạt cho tội lừa đảo và cả một ủy ban đặc trách công tác này – The Nigerian Economic and Financial Crimes Commission. Cảnh sát Quốc tế (Interpol) cũng có hẳn một bộ phận chuyên trách.
Nhưng những tay lừa đảo như Shaye và Danjuma không ngán nhà cầm quyền xứ của chúng. Hai tên đại bịp trẻ tuổi giải thích rằng 30% thu nhập của chúng được dành cho hối lộ các quan chức. “Chúng tôi không sợ bộ trưởng hay tổng thống. Chúng nó là một lũ tội phạm.”
Về vụ càn quét ở Hoa Kỳ mới đây, giới chức Mỹ khoe họ đã bắt được hai nghi phạm chính, những tay cầm đầu mạng lưới lừa đảo – hai người mang quốc tịch Nigeria sống ở Nam Cali.
Các công tố viên liên bang Hoa Kỳ đã công bố bản cáo trạng gồm 252 cáo buộc, truy tố 80 người, hầu hết là công dân Nigeria, là thành viên của âm mưu trộm cắp hàng triệu đô la thông qua nhiều hình thức lừa đảo và sau đó rửa tiền.
Theo Văn phòng Công tố Liên bang ở Centtral District of California, đã có 14 bị cáo trên toàn quốc, trong đó có 11 người ở khu vực Los Angeles. Ba bị cáo khác đã bị liên bang bắt trước đó. Sáu bị cáo khác được cho là đang trốn tránh ở trong nước và hàng chục bị cáo còn lại đang sống ở các quốc gia khác, đa số là Nigeria.
Viên chức FBI ở Los Angeles, ông Paul Delacourt, cảnh báo mọi người nên cẩn thận vì những vụ lừa đảo “romance scam” đang leo thang trên toàn quốc. Ủy ban Thương mại Liên bang đã cho biết những trò gian lận kiểu này đã làm người Mỹ mất nhiều tiền hơn bất cứ trò gian lận nào khác được báo cáo cho cơ quan này vào năm ngoái. Trong lúc cơ quan này nói có hơn 21.000 người đã trình báo và tổng cộng đã có 143 triệu đô la bị mất vì các “romance scam” trong năm 2018, FBI lại cho hay con số tiền bị gạt lên đến hơn 362 triệu.
Có ngưởi bảo các vụ lường gạt kiểu Nigeria còn tồn tại và thêm phát triển là nhờ internet.
Nhưng thực tế, nó tồn tại và thêm phát triển là nhờ khai thác các nhược điểm tâm lý của con người.
Lý do khiến những trò bịp này hiệu quả đến thế, theo Tiến sĩ Frank McAndrew, một nhà tâm lý học xã hội, giáo sư tại Đại học Knox (Illinois) là vì chúng tạo cho các nạn nhân “một cơn bão cám dỗ hoàn hảo”.
Đầu tiên, những trò gian lận này đánh vào lòng tham của con người. Nạn nhân được hứa rằng họ sẽ kiếm được một khoản lãi khổng lồ mà không cần mất nhiều công sức.
Bên cạnh đó, trong hầu hết các vụ lừa đảo thành công, những tay bịp cũng khai thác tâm lý muốn trở thành người hùng của nạn nhân.
Tiến sĩ Frank McAndrew nói, “Chúng ta có được cơ hội cảm thấy mình là người tốt khi giúp đỡ những người cần đến mình.”
Đỗ Quân (sưu tầm và tổng hợp)

Tin tức khác...