Nguyễn Thục Quyên: Từ một sinh viên thiếu Anh ngữ đến tiến sĩ Lý Hóa trong 10 năm

Giáo sư-tiến sĩ Nguyễn Thục Quyên hiện đang giảng dạy tại Đại học California tại Santa Barbara (University of California, Santa Barbara- UCSB), là một trong bốn nhà khoa học gốc Việt có tên trong danh sách các khoa học gia ảnh hưởng nhất thế giới được Thomson Reuters và Clarivate Analytics, là hai tổ chức đa quốc gia chuyên cung cấp tin tức và thông tin cho những chuyên viên kỹ thuật, tài chính, luật, thuế và khoa học trên toàn cầu, công bố vào năm 2015.
Nguyễn Thục Quyên sinh 1970 tại Ban Mê Thuột. Sau năm 1975, thân phụ cô, cùng chung hoàn cảnh với các sĩ quan, công chức Việt Nam Cộng Hòa, bị nhà cầm quyền CSVN đày đọa trong các trại tù “cải tạo”, mẹ cô, bà Trần Thị Thái, cựu giáo sư Toán – Lý trường trung học tổng hợp Ban Mê Thuột, phải đưa các con đến các vùng kinh tế mới như Phước Lâm, Long Điền, Đất Đỏ, Phước Tỉnh để mưu sinh.
Thuở ấu thơ, Thục Quyên phải phụ giúp mẹ dọn dẹp nhà cửa, kiếm củi nấu cơm, đào khoai, câu cá, gánh nước, thêu thùa,… Cơm áo, gạo tiền đeo bám theo gia đình cô cho đến năm 1986, nhờ người bác ruột giúp vốn mở tiệm phở ở Bến Đá – Vũng Tàu, đời sống gia đình mới tạm ổn định. Cùng năm, Thục Quyên chuyển sang học ở trường trung học Trần Nguyên Hãn.
“Hồi học trường làng ở Phước Tỉnh và Long Điền tôi không học tiếng Anh, cho đến năm lớp 11, chuyển qua trường trung học phổ thông Trần Nguyên Hãn, Vũng Tàu, tôi không theo kịp chương trình tiếng Anh, trường phải miễn cho tôi môn học này”, cô Thục Quyên cho biết.
Tháng 7 năm 1991, cô cùng gia đình gồm cha mẹ, anh trai và ba em gái sang Mỹ định cư theo diện H.O (Humanitarian Operation) dành cho các cựu công chức, quân nhân bị Hà Nội giam cầm trên 3 năm.

Hội nhập gian nan
“Trước khi đi Mỹ, anh em tôi về Sài Gòn học khóa tiếng Anh cấp tốc vài tháng. Cả gia đình biết rất ít tiếng Anh, nên thời gian đầu ở Mỹ rất cực”, giáo sư Thục Quyên nói.
Khó khăn trong giao tiếp, mặc cảm không có khả năng đàm thoại bằng Anh ngữ, là hai yếu tố thúc đẩy cô Thục Quyên cố gắng vượt qua trở ngại về ngôn ngữ. Với nghị lực phi thường, Nguyễn Thục Quyên, ghi danh học tiếng Anh tại ba trường ở ba thành phố cùng một lúc, mỗi buổi học ở một trường đồng thời xem tin tức các đài truyền hình Hoa Kỳ để tập nghe.
Đến Hoa Kỳ định cư năm 21 tuổi. Thục Quyên bước vào đại học trong muộn màng. Tháng 9 năm 1993, 23 tuổi, cô xin vào học trường Santa Monica College nhưng bị từ chối do kém Anh ngữ. Thục Quyên đã xin nhà trường cho cô học thử một học kỳ. Cô ghi danh học bốn lớp tiếng Anh dành cho người ngoại quốc và đến những trung tâm dạy kèm sinh viên miễn phí trong trường để học thêm. Sau một năm, cô chính thức được thu nhận vào học trường này. Trong thời gian học, Thục Quyên làm bán thời gian ở tiệm Panda Expree, tiệm làm móng tay, và trong thư viện của trường từ 5 giờ chiều đến 9 giờ tối, năm ngày một tuần và phải vay thêm tiền của chính phủ (Education loan) để trang trải học phí.
Sau 2 năm học Cao đẳng Cộng đồng Santa Monica, mùa thu năm 1995, Thục Quyên chuyển qua Viện Đại học của tiểu bang California, ở thành phố Los Angeles (University of California, Los Angeles- UCLA).
Trong thời gian học đại học UCLA, cô Thục Quyên được thu dụng vào làm phòng thí nghiệm của ngành sinh vật, nhưng chỉ được rửa dụng cụ thí nghiệm.
“Sau một năm, tôi xin làm thí nghiệm nhưng họ không nhận, họ nói “nghiên cứu không dành cho tất cả mọi người, cô nên tập trung vào việc học tiếng Anh”. Rất buồn vì bị coi thường nhưng tôi không nản chí, tôi cố gắng nhiều hơn”.
Tháng 12 năm 1997, Thục Quyên tốt nghiệp đại học khoa Lý-hóa. Cô tiếp tục ghi danh học cao học và chỉ trong một năm, hoàn tất học trình cao học vào tháng 12 năm 1998.
Sau đó, Thục Quyên nhận được học bổng chương trình tiến sĩ cũng chuyên ngành này.
“Trong thời gian này, tôi làm nghiên cứu trong phòng thí nghiệm 6 ngày một tuần. Thường tôi làm 15-16 tiếng một ngày cho tới 2 giờ sáng mới về nhà. Rất nhiều người hỏi tại sao tôi siêng năng như vậy. Tôi trả lời rằng khi ở Việt Nam, gia đình tôi rất nghèo, lớn lên không có nhà ở và không có cơm ăn, áo mặc, thường hay bị bạn bè chê cười. Đến Hoa Kỳ cũng bị nhiều người Mỹ lẫn người Việt Nam coi thường, thành thử tôi phải cố gắng để có một cuộc sống tốt đẹp hơn. Tôi đã khóc rất nhiều lần trong những tháng ngày sống cơ cực ở quê nhà và cả thời gian đầu ở Mỹ”, cô Thục Quyên cho biết. Năm 2000, Nguyễn Thục Quyên được trao hai giải thưởng quốc tế «Graduate Student Award» dành cho những nhà khoa học trẻ: Giải Graduate Student Award của Mỹ và Outstanding Innovative Research Award của Áo.
Năm cuối của học trình tiến sĩ, Thục Quyên là một trong bảy sinh viên được học bổng của đại học UCLA, khoảng 30.000 Mỹ kim.
Từ một học sinh mới hoàn tất bậc trung học, khi đến Mỹ chỉ biết vài câu tiếng Anh xã giao, chỉ trong 10 năm, Thục Quyên đạt được học vị tiến sĩ, vượt qua cả những sinh viên trong phòng thí nghiệm sinh vật trước đây cô từng phải rửa dụng cụ thí nghiệm cho họ.

Thành tựu đạt được trong lãnh vực khoa học
Tiến sĩ Thục Quyên ra trường tháng 6 năm 2001 với thứ hạng ưu chuyên ngành Lý- hóa và được mời cộng tác nghiên cứu với hai giáo sư Louis Brus và Colin Nuckolls trong 3 năm ở Viện đại học Columbia thuộc thành phố New York. Cô cũng hợp tác với các nhà khoa học thuộc công ty điện toán IBM về kỹ thuật nano.
Năm 2004, Thục Quyên là giáo sư trẻ, thành viên ban giảng huấn Viện Đại học Santa Barbara, California và năm 2011, Nguyễn Thục Quyên chính thức là giáo sư thực thụ khoa Sinh hóa của Viện đại học này.
Năm 2005, Nguyễn Thục Quyên nhận được “Giải thưởng nghiên cứu dành cho những nhà khoa học xuất sắc” của Hải quân Hoa Kỳ. Năm 2006, Quỹ Khoa học quốc gia Mỹ trao tặng cô “Giải thưởng nghiên cứu khoa học quốc gia”. Năm 2007, với công trình nghiên cứu vật liệu quang điện hữu cơ, cô đoạt giải “Harold Plous Award” của Đại học Santa Barbara, California. Năm 2008, “Camille Dreyfus Foundation” trao tặng cô giải thưởng “Nghiên cứu khoa học”. Năm 2009, Nguyễn Thục Quyên được học bổng “Nghiên cứu sinh của Quỹ Alfred Sloan” (Alfred P. Sloan Foundation Research Fellow) dành cho những giáo sư cho những giáo sư tiến sĩ trẻ ưu tú của Canada và Mỹ.
Năm 2010, Thục Quyên nhận được giải thưởng của liên bang Hoa Kỳ trao tặng cho các nhà khoa học có những đóng góp làm thay đổi nền khoa học nước Mỹ.
Năm 2015, cô nhận được giải thưởng “Alexander von Humboldt Foundation” của Đức dành cho các khoa học gia có những thành tựu nổi bật trên thế giới.
Năm 2016 cô được mời làm thành viên của Hiệp hội Hóa học Hoàng gia Anh. Năm 2019, Thục Quyên có tên trong danh sách những khoa học gia xuất sắc nhất trên toàn cầu của ngành Vật liệu cao cấp (Advanced Materials Hall of Fame)
Tháng 11 năm 2019, cô được mời làm thành viên Hiệp hội các khoa học gia giúp phát triển nên khoa học Mỹ.
Trong 5 năm liên tục, từ năm 2015 đến năm 2019, giáo sư Nguyễn Thục Quyên được tổ chức Clarivate Analytics đưa cô vào danh sách 1% các nhà khoa học toàn cầu có nhiều trích dẫn nhất thế giới (highly cited researchers – HCR).
Giáo sư Nguyễn Thục Quyên hiện có 7 phòng thí nghiệm riêng cho nhóm chuyên viên chuyên nghiên cứu về các dụng cụ điện tử hữu cơ như quang điện, LED (Light Emitting Diode- Diode phát quang), pin năng lượng mặt trời bằng chất liệu nhựa dẫn điện (plastic solar cells), và điện tử sinh học ứng dụng trong lãnh vực chăm sóc sức khỏe.
Hoa Kỳ là đất nước mang đến cơ hội cho những người muốn vươn lên để đạt được ước mơ. Em gái út của Nguyễn Thục Quyên tốt nghiệp tiến sĩ toán Viện đại học M.I.T nổi tiếng ở Mỹ. (Massachusetts Institute of Technology) hiện là giáo sư toán Đại học Mt. San Antonio College Walnut, California.  Hai chị em là thế hệ thứ tư trong một gia đình có truyền thống theo ngành sư phạm.
Là giáo sư, khoa học gia và cũng là người nội trợ đồng thời phải tham dự các hội nghị quốc tế, tiến sĩ Nguyễn Thục Quyên luôn thiếu ngủ, thường xuyên vội vã và không có nhiều thời gian cho bằng hữu, cha mẹ và anh chị em.
“Hãy làm những gì bạn yêu thích và yêu những gì bạn làm. Làm việc chăm chỉ và tận hưởng cuộc sống vì bạn chỉ có một cuộc đời. Sống giúp đỡ những người xung quanh và làm việc hữu ích cho xã hội. Hãy cố gắng và đừng từ bỏ dễ dàng. Thiết lập mục tiêu cho bản thân và theo đuổi nó. Đừng để mọi người ngăn cản bạn đạt được mục tiêu của mình. Khi người ta chê cười và đạp tôi xuống, tôi càng cố gắng vươn lên. Tôi sử dụng những điều tiêu cực như động lực để cố gắng nhiều hơn. Tôi cho mọi người thấy những gì tôi có thể làm…”, tiến sĩ Nguyễn Thục Quyên nói về quan niệm sống của cá nhân cô.
“Hãy có niềm tin vào bản thân. Khi bạn có ước mơ, hãy biến nó thành sự thật. Đừng để mọi người làm bạn thay đổi ý kiến và từ bỏ ước mơ của mình. Khi bạn vấp ngã trong cuộc đời, có thể khóc một vài ngày nhưng sau đó suy nghĩ, tìm hiểu nguyên do vì sao mình vấp ngã để biến sự vấp ngã thành một kinh nghiệm sống. Đừng đổ lỗi cho những người khác. Bạn cần phải có trách nhiệm với chính bản thân, hành động và cuộc đời mình. Khi gặp khó khăn, hãy tự nhủ lòng sẽ có ngày mai và có thể ngày mai sẽ là một ngày tốt hơn!…”, Nguyễn Thục Quyên nhắn gửi thế hệ trẻ.

VPY
Ảnh: Nhân vật cung cấp

Tin tức khác...