Mạn đàm với Tổng trưởng Ahmed Hussen

Nhân dịp Tổng trưởng Di trú, Tỵ nạn và Công dân vụ Canada, ông Ahmed Hussen, đến tham dự Đại nhạc hội gây Quỹ Cộng đồng Thời Báo 2019, Thời Báo và VIETV đã có cuộc hội thoại ngắn về vấn đề tái ứng cử và chính sách di trú.

*Ông có thể cho biết những thử thách ông đã trải qua khi đặt chân lên Canada?
– Các tân thường trú nhân và những người tỵ nạn luôn phải đối diện với những khó khăn khi nhập cư ở một đất nước xa lạ. Tôi cũng không ngoại lệ, cũng phải thích nghi và hội nhập vào xã hội mới. Xin cám ơn những công dân Canada đã giúp tôi vượt qua mùa Đông rét buốt năm 1993.
Những năm sau đó, từng bước một, tôi trở lại đại học, có việc làm và có thêm nhiều bạn hữu. Tuy nhiên, phải nói rằng, những tháng đầu tiên định cư ở Canada thực sự gian nan.

*Trong vài tháng nữa, sẽ có cuộc tổng tuyển cử, nếu tái đắc cử, ông có thay đổi chính sách di trú?
– Dĩ nhiên tôi sẽ tiếp tục tranh cử trong đội ngũ ứng cử viên hùng mạnh của đảng Tự do, do Thủ tướng Justin Trudeau lãnh đạo, và chúng tôi mong đợi sự tín nhiệm của người dân Canada ở nhiệm kỳ thứ hai. Tôi hy vọng sẽ tái đắc cử, tiếp tục nhiệm vụ đại diên cử tri khu vực York West ở Quốc hội Canada.
*Chính sách di trú đối với người tỵ nạn sẽ được giữ nguyên trạng?
– Vấn đề nhập cư người tỵ nạn đã thay đổi nhiều trong những năm qua. Chúng tôi đã gia tăng gấp đôi số lượng người tỵ nạn được tái định cư ở Canada. Thêm vào đó, chúng tôi đã tăng gấp 4 lần số người được nhập cư theo chương trình tư nhân bảo trợ, từ 4.500 người lên đến 19.000 người trong năm nay.
Điều này cho thấy, có thêm nhiều người tỵ nạn đã được người dân Canada bảo lãnh định cư ở đất nước này.
Từ khi chương trình tư nhân bảo trợ được khởi động vào năm 1979, trong 40 năm qua, hơn 2 triệu công dân Canada đã bảo trợ người tỵ nạn. Chương trình này đã được áp dụng lần đầu tiên với các thuyền nhân Việt Nam và thật là tuyệt vời khi nhìn thấy sau 4 thập niên, cộng đồng người Việt đã bảo trợ lại những người tỵ nạn khác. Sự kiện này đã khích lệ các quốc gia khác thực thi chính sách di trú này. Chúng tôi đã và đang gia tăng tốc độ giải quyết các hồ sơ xin tỵ nạn.

*Nếu tái đắc cử nhiệm kỳ tới, chính sách di trú sẽ ưu tiên cứu xét nhập cư cho thành phần tỵ nạn, kinh tế hay đoàn tụ gia đình? Hạn ngạch dành cho diện bảo lãnh đoàn tụ gia đình có thay đổi?
– Điểm quan trọng đầu tiên là chúng tôi có được tái tín nhiệm hay không. Vấn đề này tùy thuộc vào người dân Canada. Chúng tôi tự tin với thành quả đã đạt được đồng thời có kế hoạch dự trù trong những năm tới. Bộ Di trú đã công bố chính sách nhập cư trong 3 năm tới. Hơn 60% sẽ được nhập cảnh theo diện kinh tế. Di dân theo diện này sẽ đến Canada làm việc, điền khuyết vào các ngành thiếu hụt công nhân viên và mang đến cho Canada các kỹ năng chuyên môn và năng lực của họ. Số lượng người tỵ nạn được chấp thuận định cư cũng gia tăng. Để có thể thực hiện các mục tiêu này, chúng tôi phải thắng cử trong kỳ bầu cử sắp tới. Tất nhiên, trách nhiệm điều hành Bộ Di trú cũng còn tùy thuộc vào quyết định của Thủ tướng trong việc sắp xếp thành phần nhân sự của tân chính phủ. Tôi rất vui nếu được tiếp tục hiện diện trong đội ngũ của Thủ tướng Justin Trudeau. Tôi mong đợi cử tri vùng York West sẽ cho tôi cơ hội phục vụ ở nhiệm kỳ tới.
Chúng ta đã đạt được một nền kinh tế vững mạnh. Chính phủ cùng với người dân Canada đã đưa tỷ lệ thất nghiệp xuống mức thấp kỷ lục trong lịch sử 40 năm qua. Chín phần mười gia đình người dân Canada đã tăng thêm thu nhập, thuế xuất tiểu doanh nghiệp từ 11% đã giảm xuống còn 9%. Kinh tế Canada tiến triển rất tốt, dẫn đầu các quốc gia thuộc Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (Organization for Economic Co-operation and Development- OECD). Chúng tôi sẽ tiếp tục đầu tư vào nhân sự, vào cộng đồng, và sẽ không để nền kinh tế đi ngược trở lại mức tăng trưởng đã có trước đây. Chúng tôi hy vọng người dân Canada sẽ cho chúng tôi cơ hội tiếp tục nhiệm vụ thực thi chính sách di trú, không chỉ riêng thành phần tỵ nạn nhưng cả diện đoàn tụ gia đình và kinh tế.

*Hôm thứ ba 28/05, thủ lãnh đảng Bảo Thủ, ông Andrew Scheer, nói, nếu được bầu là Thủ tướng, ông sẽ chấm dứt tình trạng vượt biên giới bất hợp pháp vào Canada. Ông có nghĩ rằng chính phủ Canada bất lực, không thể ngăn chặn làn sóng nhập cảnh “không theo luật lệ” của những người tỵ nạn từ Mỹ tràn vào Canada?
– Câu hỏi này được dựa trên tiền đề sai lầm rằng Canada nên đóng cửa với những người tỵ nạn. Quan điểm này không công bằng, không thể hiện nét đặc thù của Canada. Nếu thực hiện điều này, rất nhiều người đã đến đây để được che chở và đã đóng góp vào đất nước này sẽ không có mặt ở nơi đây. Nếu xã hội chúng ta quay lưng với những người cần được bảo vệ, họ sẽ phải trở lại với hoàn cảnh bị bức hại, đối diện với bạo lực. Chúng ta đã từng phải nhìn nhận lỗi lầm trong quá khứ, trong thế chiến lần thứ hai, đã từ chối không cho chiếc tàu St. Louis (*) cập bến, buộc chiếc tàu này phải quay về Âu châu và hậu quả là những người Do Thái này đã tử vong vì chính sách diệt chủng Holocaust của Đức Quốc xã trong thời gian chế độ Nazi chiếm đóng Âu châu. Một trường hợp khác đã xảy ra vào đầu thế kỷ 19, chúng ta đã từ khước không chấp thuận cho một chiếc tàu chở người tỵ nạn Ấn độ được nhập cảnh Canada, buộc họ phải trở về Ấn độ khiến rất nhiều người bị hạ sát. Thủ tướng Canada đã phải thay mặt người dân Canada, xin lỗi về hai biến cố này. Nhìn lại lịch sử đã qua, nếu chúng ta vẫn không quảng đại, để sự kiện tương tự xảy ra, chúng ta sẽ không thể quay lại quá khứ để điều chỉnh sai lầm. Chúng ta phải có một tấm lòng và hệ thống di trú của chúng ta luôn dành một vị trí cho những người cần được bảo vệ.
Thử nghĩ nếu 40 năm trước đây, chúng ta nói “không” với những thuyền nhân Việt Nam, chúng ta sẽ ra sao hôm nay. Chúng ta sẽ mất đi cơ hội để chứng tỏ lòng nhân đạo đối với những người bị áp bức cần sự bảo vệ. Hãy nhìn lại những gì các thuyền nhân năm xưa đã làm được. Cộng đồng người Việt đã phát triển vững mạnh và tự hào là công dân Canada, đã đóng góp lại cho xứ sở này. Hãy tưởng tượng, nếu 4 thập niên trước, chúng ta nói “không” với thuyền nhân, họ sẽ phải lâm vào tình trạng tệ hại, và chúng ta sẽ không có các bạn trong lịch sử Canada. Vậy thì làm thế nào chúng ta có thể đóng cửa với những người hiện đang xin tỵ nạn. Canada tuân thủ công ước quốc tế đã ký kết, thực thi nghĩa vụ bảo vệ người đang trong hoàn cảnh có thể bị tổn thương. Việc cứu xét hoàn cảnh xin tỵ nạn của những người vượt biên từ Hoa Kỳ vào Canada sẽ do Hội đồng Tỵ nạn, một cơ chế hoàn toàn độc lập với chính phủ quyết định. (Nếu không đủ tư cách tỵ nạn, tất nhiên sẽ bị trục xuất về nguyên quán)
*Cám ơn ông Tổng trưởng đã dành thì giờ cho cuộc phỏng vấn.

VPY

(*)Năm 1939, chiếc tàu Đức St. Louis chuyên chở hơn 900 người tỵ nạn Do Thái khởi hành từ Đức định cập bến Cuba nhưng bị từ chối. Thuyền trưởng, Gustav Schröder, sau đó đã đến Hoa Kỳ và Canada, nhưng cả hai quốc gia này đều từ khước. Cuối cùng, ông đã mang chiếc tàu quay lại Âu châu. Anh, Bỉ, Hà Lan và Pháp, đã nhận một số người tỵ nạn. Một phần tư số người Do Thái này sau đó đã bị bắt và chết tại các trại tử thần của Đức thiết lập trong Thế chiến II.