Kỹ thuật thông minh len lỏi vào cuộc sống

Huy Lâm

Căn nhà thông minh được ví giống như chiếc điện thoại thông minh chúng ta đang sử dụng hàng ngày, là một sự chuyển đổi tự nhiên theo xu hướng của kỹ thuật. Trước đây, khi chúng ta còn đang sử dụng loại điện thoại di động bình thường và chúng ta thấy đã là tân tiến lắm rồi; vậy mà một ngày đẹp trời, đùng một cái, trong tay chúng ta cầm chiếc điện thoại thông minh với một chút ngỡ ngàng và không thể ngờ rằng một thiết bị nhỏ bé mà lại làm được nhiều công việc đến như thế. Hơn nữa, chiếc điện thoại thông minh còn làm thay đổi biết bao nhiêu những thói quen cũ trong sinh hoạt thường ngày của chính chúng ta.
Căn nhà thông minh tương lai cũng vậy và ta có thể xem đó như một sự nâng cấp trong cuộc sống của chúng ta, ít nhất là ở khía cạnh kỹ thuật. Có thể kiểm soát nhiệt độ ngôi nhà của mìnhcho dù đang ở bất cứ nơi nào trên thế giới là cách mà kỹ thuật giúp tạo ra sự thuận tiện cho con người. Có người còn cho rằng kỹ thuật thông minh là một sự lựa chọn thân thiện đối với môi trường thiên nhiên vì nó bảo đảm rằng chúng ta không sử dụng năng lượng khi không cần thiết, bằng với khả năng biết tự động tắt mở các bóng đèn thắp trong nhà và biết rõ cái nhiệt kế cũng đang làm việc thật chính xác.
Việc sử dụng kỹ thuật của căn nhà thông minh ngày càng trở nên đơn giản và dễ dàng. Máy quay hình đặt trong nhà và loa thông minh là một vài ví dụ điển hình của sự tiện lợi ấy: với máy quay hình, ta có thể nhìn vào trong nhà mình bất cứ khi nào và bất kể ở đâu để biết được tình hình căn nhà của mình ra sao ngay lúc đó, và với chiếc loa thông minh cho ta khả năng giao diện và điều khiển máy mà không cần tới đôi tay. Ta có thể truy cập được hầu như mọi kỹ thuật thông minh từ chiếc điện thoại thông minh, hoặc như khi ta có mặt ở nhà thì chiếc loa thông minh dễ dàng nhận lệnh qua giọng nói của chính chủ nhân của nó.
Không ai có thể chối cãi được sự tiện lợi mà kỹ thuật thông minh, trong đó có căn nhà thông minh, mang lại cho đời sống chúng ta. Tuy nhiên, cũng giống như nhiều thứ khác trên trần gian này, kỹ thuật thông minh cũng có mặt trái của nó – đó là luôn có một cặp mắt vô hình ở đâu đó đang theo dõi tất cả mọi hoạt động của chúng ta. Từng mỗi cử động của chúng ta đều được ghi xuống và lưu lại để từ đó các thiết bị thông minh đặt trong nhà (hay nói cách khác là những công ty đã sản xuất và bán những thiết bị đó cho chúng ta) biết trước được những thói quen của chúng ta để có thể phản ứng lại một cách hợp tình hợp lý với những yêu cầu khi chúng ta đưa ra.
Mấy tháng trước đây, công ty Amazon đã tổ chức một cuộc họp báo và mời một số ký giả tới toà nhà Spheres toạ lạc tại trung tâm của thành phố Seattle để giới thiệu 70 sản phẩm mới của họ. Trong số những sản phẩm mới này có loa Echo, phích cắm thông minh (smart plug) tự động nối vào hệ thống Wi-Fi và sẽ điều khiển bất kỳ đồ gia dụng thông minh nào có trong nhà để nghe theo mệnh lệnh giọng nói của chủ nhà. Nhưng nổi bật nhất có lẽ là chiếc lò nướng vi ba thông minh, và khi cần hâm nóng một món ăn nào đó thì ta chỉ cần lên tiếng ra lệnh cho lò nướng chứ không còn phải bấm nút nữa cho mất công.
Có ý kiến còn cho rằng chiếc lò nướng vi ba thông minh có lẽ là sản phẩm quan trọng nhất trong số những sản phẩm mới của Amazon. Là vì rồi đây Amazon sẽ từ từ âm thầm đưa kỹ thuật trí thông minh nhân tạo tham dự vào trong mọi sinh hoạt trong căn nhà của chúng ta ở, và đồng thời cũng thu gom tất cả các dữ liệu liên quan tới tất cả mọi sinh hoạt thường ngày của chúng ta trong căn nhà đó.
Amazon không hẳn là công ty duy nhất đang tìm cách can dự vào trong cuộc sống thường ngày của chúng ta đâu. Hai công ty Apple và Google cũng sản xuất những chiếc loa thông minh và đang hợp tác với những công ty sản xuất đồ gia dụng để có thể chế tạo ra những sản phẩm có khả năng nhận diện được giọng nói qua kỹ thuật Siri hay Google Assistant của họ.
Ngoài ra Apple và Google còn chế tạo điện thoại, cất giữ ảnh chụp và quản lý các ứng dụng cài đặt trong điện thoại cho chúng ta. Apple vừa mới thông báo về một loại thẻ tín dụng mới kết nối với điện thoại iPhone. Google đang chế tạo hệ thống báo động cho tư gia. Amazon thì mon men bước vào lãnh vực chăm sóc sức khoẻ. Cả Amazon lẫn Google hiện đang cố mở rộng để lấn sang ngành kinh doanh điện lực, hợp tác với một số công ty năng lượng và bắt đầu cung cấp dịch vụ quản lý năng lượng cho tư gia.
Điều này có nghĩa là chỉ trong độ một thập niên nữa, tất cả những công ty nhỏ thành lập sau này và những công ty sản xuất thiết bị và kỹ thuật trí thông minh nhân tạo sẽ được thu gom lại xung quanh một vài công ty chính. Tất cả chúng ta sẽ phải chấp nhận và chịu lệ thuộc vào một trong số ít công ty đó mà hiện nay đang phục vụ (và phần nào kiểm soát) các sinh hoạt thường ngày của chúng ta.
Một khi các dữ liệu, thiết bị, đồ gia dụng, xe cộ và dịch vụ được tụ vào một mối thì tới lúc đó mọi sinh hoạt trong cuộc sống của chúng ta sẽ bị cột vào với Amazon, Google hay Apple. Khi ta muốn mua thêm những đồ dùng cần thiết – từ chiếc điện thoại di động, tủ lạnh nối vào mạng cho tới nhiệt kế gắn trong nhà – thì mới phát hiện ra là những món hàng mới mua đó không tương hợp với hệ thống thông minh được cài đặt trong nhà. Nghĩa là sản phẩm của Amazon không làm việc được với hệ thống thông minh của Google hay Apple, và ngược lại.
Đây là những hệ thống hoạt động riêng biệt không thể chung đụng, qua lại với nhau. Theo kết quả một cuộc thăm dò, cứ 10 người Mỹ thì có một người đã mua một chiếc loa thông minh của Apple, Google hoặc Amazon trong năm 2018. Tuy nhiên, những loa thông minh này và tất cả những thiết bị liên quan tới chúng không thể dễ dàng sử dụng với những hệ điều hành khác. Nói ngắn gọn, thiết bị thông minh của Amazon chỉ làm việc với hệ điều hành của Amazon. Các thiết bị của Google và Apple cũng tương tự như vậy.
Một hệ thống thông minh cài đặt trong nhà giúp mang lại cho chúng ta phương tiện để giải trí hay mua sắm rất tiện lợi, hơn nữa, lại còn làm đúng với ý của chúng ta là vì chúng nắm được các dữ liệu về hành vi và hoạt động cá nhân của chính chúng ta. Các dữ liệu này được thu thập và quản lý bởi một trong những công ty trên – cũng là những công ty đã bán cho chúng ta những thiết bị thông minh đặt ở trong nhà – và một cách vô tình, chúng ta đã chọn cho mình một “gia đình kỹ thuật”. Ngay vào lúc này đây, ít nhiều gì thì ta cũng đã là một gia đình Google hay một gia đình Apple hoặc một gia đình Amazon rồi mà có thể chúng ta chưa biết đấy thôi.
Những thiết bị thông minh này thường được thiết kế để hầu như mọi người đều có thể sử dụng. Có thể chỉ cần mất độ nửa tiếng hay một tiếng để lắp đặt và để máy nhận diện được giọng nói và thế là ta có thể ra lệnh cho máy làm những việc chúng ta yêu cầu. Đương nhiên là không hẳn công việc nào máy cũng làm được, chẳng hạn, khi ta ra lệnh cho chiếc loa thông minh giặt quần áo thì chắc chắn nó giặt không được, nhưng nó có thể tìm cho ta địa chỉ một tiệm giặt ủi gần nhất và kêu nhân viên ở đó tới tận nhà của chúng ta để lấy quần áo cũ mang đi giặt.
Rồi đây, nhiều thiết bị thông minh khác sẽ lần lượt xuất hiện trong nhiều gia đình. Từ máy lọc cà phê, bồn cầu, tủ lạnh, cho tới hệ thống điều khiển nhiệt độ trong nhà và hệ thống tưới cỏ bên ngoài. Những thiết bị hay hệ thống thông minh này có thể được sắp đặt trước, cứ tới ngày giờ là máy hoạt động, hay cũng có thể là khi nghe thấy mệnh lệnh của chủ nhân thì làm việc liền tức khắc.
Kể từ năm 2017, công ty Amazon đã hợp tác với Lennar, công ty xây cất nhà ở lớn nhất tại Hoa Kỳ, để gắn hệ thống trí thông minh nhân tạo Alexa vào trong những căn nhà mới này, và hiện nay, những căn nhà với hệ thống thông minh của Amazon được xây khắp nơi: ở Sarasota thuộc tiểu bang Florida, ở Bucks County thuộc Pennsylvania, ở Howard County thuộc Maryland, và ở Fresno thuộc California. Thậm chí nhiều khu xóm dành cho giới bình dân nay cũng có những căn nhà của Amazon được xây lên, có trang bị loa, khoá cửa và chìa khoá điện tử, chuông ngoài cửa có màn hình và nhiệt kế – tất cả đều là những thiết bị thông minh.
Những căn nhà của Amazon còn có trang bị hệ thống an ninh khu xóm: Các gia đình chỉ cần đánh vào máy vi tính tên của khu xóm của họ là có thể thấy hình ảnh khu xóm của họ từ máy thu hình. Do đó ta có thể tin rằng một ngày nào đó Amazon có thể xây được những căn nhà thông minh trang bị đầy đủ các đồ gia dụng – chứ không chỉ có lò nướng vi ba, và được kết nối vào trong hệ thống máy điện toán của Amazon.
Nói cách khác, khi ta chọn Google, Apple hay Amazon cũng có nghĩa là chúng ta đã tự nguyện đặt gia đình của mình vào trong đại gia đình của một trong những công ty kỹ thuật khổng lồ này. Thế giới ngày một thu nhỏ dần vào trong sự kiểm soát của những công ty kỹ thuật.

Huy Lâm

Tin tức khác...