Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ Triều và dư luận

Lý Anh

Ngày 12/06/2018, tại Tân Gia Ba, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cùngKim Jong-un, cháu nội Kim Il Seng (Kim Nhật Thành), người thừa kế vương triều đỏ họ Kim, ký Tuyên bố chung cam kết thiết lập quan hệ Mỹ – Triều phù hợp với nguyện vọng vì hòa bình và thịnh vượngcủa nhân dân hai nước, mở ra cục diện mới cho hai quốc gia 70 năm quatừng coi nhau là kẻ thù không đội trời chung.

Chín giờ tối ngày 11/06 giờ miền đông Bắc Mỹ (9 giờ sáng ngày 12/06 ở Tân Gia Ba), đài truyền hình CNN chiếu hình ảnh Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump và Chủ tịch Bắc Hàn Kim Jong-un có mặt tạikhách sạn Capella trên đảo Sentosa, Tân Gia Ba, chuẩn bị bước vào cuộc Hội nghị Thượng đỉnh lịch sử.

Mặc dù cách đây dăm sáu tháng, Trump và Kim từngchâm biếm, mỉa maivà đe dọa nhau bằng vũ khí nguyên tử khiến thế giới kinh hoàng. Gặp Kim lần đầu, Trumptỏ ra thân thiện. Sau nụ cười tươi tắn, cử chỉ thân mật và cái bắt tay thật chặt ngoài hành lang khách sạn Capella, Trump và Kim đều tỏ ra lịch sự và tôn trọng lẫn nhau.Bắt tay xong, Trump đặt nhẹ tay lên lưng Kim cùng tiến vào phòng kín bắt đầu cuộc hội đàm tay đôi, với sự có mặt của 2 thông dịch viên.
Gặp riêng xong, chuyển sang cuộc hội đàm mở rộng với sự tham gia của các quan chức trong phái đoàn Hoa Kỳ gồm các ông: Ngoại trưởng Mike Pompeo, Cố vấn An ninh Quốc gia John Bolton, Chánh văn phòng Tòa Bạch Ốc John Kelly. Phía Bắc Hàn có Phó chủ tịch Đảng Lao động Kim Yong-chol, Ngoại trưởng Ri Yong-ho, Phó chủ tịch phụ trách các vấn đề quốc tế của Đảng Lao động Ri Su-yong.
Trong quá trình hội đàm, nguyên thủ hai nước Hoa Kỳ và Bắc Hàn hiểu rõ hội nghị Thượng đỉnh lịch sử lần này là cơ hội tuyệt vời cho cảhai bên. Hoa Thịnh Đốn cần đạt được thỏa thuận dù là nhỏ nhất để tạo tiền đề tái lập ổn định trên Bán đảo Triều Tiên, từ đó giúp Mỹ bớt bị phân tán các nguồn lực trong cuộc đối đầu chiến lược với Trung Quốc tại Châu Á. Với Kim thì được hội đàm với Tổng thống đương nhiệm của Hiệp chủng quốc Hoa Kỳ là điều trước kia Ông nội Kim Nhật Thànhvà Cha Kim Chính Nhậtmuốn lắm nhưng chưa thực hiện được.Ngoài ra, Kim cũng hy vọng với sự giúp đỡ của Hoa Kỳ, Bắc Hàn sẽ hòa bình và thịnh vượng…

Sau cuộc hội đàm chính thức, hai đoàn cùng đi ăn trưa. Khi mời Kim ngồi xuống bàn, Trump không ngần ngại pha trò yêu cầu ký giả chụp hình sao cho hai người“thật gầy và bảnh trai”.

Sau bữa ăn trưa, Trump và Kim đi ra hành lang khách sạn trò chuyện với nhau bằng tiếng Anh. Tuy chỉ vài ba phút ngắn ngủi, nhưng đã để lại cho nhau “ấn tượng” tốt đẹp.
Trên đường đi dạo, khi gặp ký giả, Trump chủ động chào hỏi trước. Khi ký giả hỏi tình hình cuộc hội đàm, Trump trả lời “Rất tốt, vượt qua sự tưởng tượng của mọi người. Chúng tôi sắp ký một văn bản quan trọng và toàn diện. Chúng tôi đã có thời gian tuyệt vời bên nhau. Nhiều nội dung khác sẽ nói trong buổi họp báo”.

Trong khi đó, Kim khẳng định và nhấn mạnh: “Thế giới sẽ chứng kiến sự thay đổi to lớn. Ngày hôm nay, chúng tôi có cuộc gặp mặt lịch sử, bước qua quá khứ, hướng đến sự khởi đầu mới. Thỏa thuận được ký kết mang ý nghĩa lịch sử. Tôi xin cảm ơn ngài Tổng thống Donald Trump đã giúpthựchiện điều này”.
Kim Jong-un tin tưởng cuộc đàm phán Mỹ – Triều khởi đầu tuyệt vời cho hòa bình. Kim nói: “Tất nhiên sẽ có những khó khăn phía trước, nhưng với những gì diễn ra trong ngày hôm nay, ngày khởi đầu tuyệt vời, tôi quyết tâm nhắm tớimột mục tiêu lớn”…Trump cũng đồng ý nhận xét của Kim.

Sau vài ba phút đi dạo, Trump đưa kim đếncoichiếc xe Tổng thống Hoa Kỳ làm phương tiện đi lại. Sau đó họvào phòng ký kết Tuyên bố chung gồm 4 điểm chính: Hoa Kỳ và Bắc Hàn cam kết thiết lập mối quan hệ mới, nỗ lực xây dựng hòa bình lâu dài và tìm kiếm thi hài các tù nhân chiến tranh. Hai bên tái khẳng định Tuyên bố Bàn Môn Điếm trong cuộc gặp thượng đỉnh giữa Kim Jong-un và Tổng thống Nam Hàn Moon Jae-in ngày 27/04, trong đó Bắc Hàn cam kết hướng tới phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên.
Trong cuộc họp báo sau đó, TT Trump khẳng định, Tuyên bố chung Trump và Kim vừa đặt bút ký “quan trọng và toàn diện”.Khi phóng viên hỏi liệu Kim Jong-un có đồng ý phi hạt nhân hóa hay không, Trump trả lời: “Chúng tôi sẽ khởi động tiến trình đó rất nhanh, rất, rất nhanh. Chắc chắn là thế”. Ngoài ra, Trump còn nói với truyền thông rằng, ông mời Kim Jong-un đến Tòa Bạch Ốc và gọi Kim Jong-un là “người tài năng và rất yêu nước”… Kim cũng mời Trump đến Bình Nhưỡng trong một ngày gần đây…

Dư luận
Sau cuộc Hội nghị Thượng đỉnh lịch sử giữa ông Trump và Kim Jong-un,nhiều chính khách trên thế giới đã khen ngợi và hy vọng những gì nguyên thủ hai nước cam kết trở thành hiện thực.

Một ngày trước hội nghị Thượng đỉnh, Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres nói với truyền thông:“Nếu được đề nghị, Liên Hợp Quốc sẵn sàng đóng vai trò ‘kiểm chứng’ trong tiến trình phi hạt nhân hóa trên Bán đảo Triều Tiên… Tôi từng viết thư cho hai vị, con đường phía trướccần sự hợp tác, thỏa hiệp và cùng chung một mục tiêu…”.
Khi nói đến kết quả hội nghị, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe nói: “Chúng tôi đánh giá cao Hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Triều đã nhắc đến vấn đề công dân Nhật Bản bị bắt cóc. Tôi muốn nói lời cảm ơn tới Tổng thống Donald Trump”.
Ông cũng bày tỏ suy nghĩ của mình đối với vấn đềHoa Kỳ và Bắc Hànký kết thỏa thuận phi hạt nhân trên Bán đảo Triều Tiên. Theo ông, đây là bước tiến quan trọng. Muốn giải quyết các nội dung đề cập trong văn bản thỏa thuận cần phải hợp tác chặt chẽ với cộng đồng quốc tế.
Ngoại trưởng Nhật Bản Kono cũng điện đàm với Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeoca ngợi kết quả của nó.

Ngoại trưởng Anh Boris Johnson hoan nghênh nguyên thủ hai nước tổ chức Hội nghị Thượng đỉnh mang tính xây dựng. Theo ông, đó là bước đi quan trọng nhằm hướng đến sự ổn định của khu vực, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế toàn cầu.Ông Johnson nhấn mạnh, hy vọng lãnh đạo Bắc Hàntiếp tục đàm phán trên tinh thần thiện chí nhằm phi hạt nhân hóa Bán đảo Triều Tiên một cách minh bạch và không đảo ngược.
Cùng ngày, Bộ Ngoại giao Nga cũng đánh giá cao quyết định dừng các cuộc tập trận quân sự chung với Đại Hàn của Tổng thống Mỹ. Theo ông, đây là việc làm cần thiết để dừng các hành động gây hấn, giảm căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên.

Bình luận của báo Pháp
Sau Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ Triều, trên trang mạngĐài phát thanh Quốc tế Pháp (Radio France Internationale – RFI) đăng một loạt bài của một số tờ báo lớn ở Pháp bình luận và nhận định về kết quả của nó.Tờ Le Figaro bình luậnHội nghị Thượng đỉnh Mỹ Triều như một “Trận đấu thế kỷ”, có thể so với một trận“vô địch quyền Anh hạng nặng”đầy rủi ro:

Tân Gia Ba, nơi được chọn là điểm đăng cai của trận đấu thế kỷ này đã tỏ ra xứng đáng. An ninh kiểm soát nghiêm ngặt. Khoảng 5.000 ký giả trên thế giới đổ về đảo quốc có hơn 5 triệu dân. Hai đấu thủcó mặt tại đấu trường một hai ngày trước khi lên võ đài.
Trận đấu Trump – Kim không phải là cuộc tranh tài thông thường, mà liên quan đến chiến tranh hay hòa bình. Kết quả không chỉ liên quan đếnkẻ thắng, người thua, còn liên quan đến rất nhiều người.

Về phía Mỹ, Trump từ chỗ đòi hỏi Bắc Hàn phải “phi hạt nhân hóa hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược”, đến chấp nhận một thỏa thuận “mơ hồ” trong cuộc gặp mặt ngày 12/06. Tuy nhiên, nếu không có một Tuyên bố chung với các điều khoản và nội dung cụ thể, sẽ khó nói Hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều làthành công ngoại giaocủa Tổng thống Hoa Kỳ.
Tờ Le Figarophân tích, ông chủ trẻ của Bình Nhưỡng tỏ ra là một nhà ngoại giao tài ba, với nhiều khả năng quyến rũ người khác, được thừa hưởng từ người mẹ, vốn là một vũ nữ. Trong lĩnh vực này, Tổng thống Hoa Kỳ có thể đã đánh giá quá cao “tài năng thương lượng” và “tố chất ngoại giao” củabản thân, coi nhẹ việc chuẩn bị kỹ càng những vấn đề căn bản. Ông chỉ thể hiệnmột điều: “thái độ, quyết tâm thay đổi mới là điều chính yếu”.

Tuy nhiên, theo Le Figaro, Tổng thống Hoa Kỳ đã mang lại cho lãnh đạo Bắc Hàn “địa vị chính đáng” nhờ cuộc đối thoại ngang hàng với Hoa Kỳ, điều mà ông và cha Kim Jong Un muốn cũng không đạt được. Với Donald Trump, Kim Jong Un tìm được một người “sẵn sàng thảo luận mọi thứ”.. Điều này vừa mang lại lợi thế, nhưng cũng có thể gây nhiều bất lợi cho họ Kim …
Trong khi đó, tờ báo ra hàng ngàyLa Croixcủa Giáo hội Công giáo La Mã đăng bài “Thượng đỉnh lịch sử vì hòa bình cho Châu Á”đặt nhiều hy vọng vào cuộc Hội nghị Thượng đỉnh Trump – Kim. Tờ báo nhận định: “số phận của toàn bộ khu vực Đông Bắc Á phụ thuộc vào thành công hay thất bại của cuộc hội nghị. Mọi người hy vọng chấm dứt lò lửa cuối cùng của thời Chiến tranh Lạnh”.
Thỏa thuận hòa bình cho phép Mỹ và Bắc Hàn mở văn phòng liên lạc hoặc tòa đại sứ tại Bình Nhưỡng và Hoa Thịnh Đốn. Đó là dấu hiệu khởi đầu cho sự kết thúc Chiến tranh Lạnh giữa Hoa Kỳ và Bắc Hàn. Về “phi hạt nhân hóa”,La Croixhy vọng Bình Nhưỡng chấp nhận giải trừ vũ khí hạt nhân theo từng giai đoạn, đổi lại việc bảo đảm an ninh, và các biện pháp trừng pháp của Hoa Kỳ và Liên Hiệp Quốc được dỡ bỏ dần …

Kết bài
Theo tin của hãng thông tấn Reuters, trong cuộc họp báo bất chợt trên sân cỏ Tòa Bạch Ốc ngày 15/06, Tổng thống Donald Trump cho biết, ông đã cho Kim Jong-un số điện thoại để ông ta có thể gọi điện trực tiếp cho ông. Ông cũng nói sẽ gọi điện cho Kim Jong-un vào Chủ nhật 17/06.

Mọi người hy vọng, quan hệ Mỹ Triều ngày càng tốt đẹp để Đông Bắc Á và thế giới hòa bình và ổn định, người dân Bắc Hàn có cuộc sống tốt đẹp hơn.
Lý Anh

Tin tức khác...