Công chúa Huawei

Lý Anh

Công chúa Hawei là nick name truyền thông Trung Quốc đặt cho bà Mạnh Vãn Châu (Wanzhou Meng), con gái ông Nhậm Chính Phi, chủ tịch kiêm người sáng lập Công ty Công nghệ Hữu hạn Huawei (Huawei Technologies Co., Ltd). Hiện nay bà Mạnh giữ chức Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị kiêm giám đốc tài chính của công ty công nghệ Huawei.
Ngày 01/12/2018, giữa lúc bà đang chuyển tiếp chuyến bay từ Hương Cảng đi Mễ Tây Cơ, bị cảnh sát Canada bắt ở Vancouver theo lệnh của tòa án Mỹ. Bà bị cáo buộc bao che mối quan giữa Huawei với một doanh nghiệp cung cấp thiết bị cho Iran, vi phạm lệnh cấm vận của Hoa Kỳ đối với nước này.

Sự nghiệp
Công chúa Huawei Mạnh Vãn Châu chào đời ngày 13/02/1972, trưởng nữ của ông Nhậm Chính Phi (Ren Zhengfei), người sáng lập Công ty Công nghệ Huawei, chuyên cung cấp thiết bị viễn thông lớn nhất, đồng thời là hãng smartphone lớn thứ nhì thế giới.

Tốt nghiệp đại học năm 1992, Mạnh Vãn Châu làm việc một năm tại Ngân hàng Xây dựng Trung Quốc (China Construction Bank) trước khi chuyển sang làm tại Công ty Công nghệ Huawei.
Những năm đầu tiên ở Huawei, công chúa họ Mạnh lặng lẽ làm các công việc hành chính như nhận điện thoại, đánh máy… Lúc bấy giờ, ít người biết Vãn Châu là con gái ông chủ Nhậm Chính Phi.
Năm 1997, Mạnh Vãn Châu vào học tại trường Đại học Khoa học và Công nghệ Hoa Trung  (Huazhong University of Science and Technology) ở Vũ Hán, Hồ Bắc. Một năm rưỡi sau, lấy bằng thạc sĩ kế toán, trở về Huawei lần lượt giữ các chức vụ: Chủ nhiệm kế toán quốc tế; Trưởng ban tài vụ công ty Huawei ở Hương Cảng, Chủ tịch Bộ phận quản lý kế toán.
Năm 2003, Mạnh Vãn Châu thành lập tổ chức tài chính thống nhất toàn cầu của Huawei, phát triển cơ cấu tổ chức tiêu chuẩn hóa và thống nhất quy trình tài chính, hệ thống tài chính và nền tảng công nghệ thông tin.

Từ năm 2005, bà Mạnh lãnh đạo thành lập 5 trung tâm dịch vụ khắp thế giới, thúc đẩy hoàn thành Trung tâm thanh toán toàn cầu tại Thâm Quyến, Trung Quốc. Các trung tâm này đã nâng cao hiệu quả kế toán và chất lượng giám sát của Huawei, cung cấp các dịch vụ kế toán, đẩy mạnh các hoạt động của Huawei ở nước ngoài.

Năm 2007, Mạnh Vãn Châu phụ trách Chương trình Chuyển đổi (Transformation Program) Dịch vụ Tài chính Tích hợp (the Integrated Financial Services – IFS), với sự hợp tác 8 năm giữa Huawei và IBM. Chương trình này giúp Huawei phát triển hệ thống dữ liệu, quy tắc phân bổ nguồn lực, cải thiện hiệu quả hoạt động, tối ưu hóa quy trình và kiểm soát nội bộ. IFS cũng giúp quản lý tài chính của Huawei nâng lên một cấp mới.

Trong những năm gần đây, bà Mạnh tập trung vào việc thúc đẩy quản lý tài chính toàn diện tại Huawei, gắn kết nỗ lực này với kế hoạch phát triển dài hạn của công ty, cải thiện rủi ro ngân quỹ và hệ thống quản lý tuân thủ thuế, giúp cho hoạt động tài chính trong công ty hiệu quả và nhanh nhẹn hơn…

Đời tư giấu kín
Sau khi bị cảnh sát Canada bắt giữ, Mạnh Vãn Châu phải cung cấp nhiều tài liệu cho Viện Công tố và luật sư, phải khai ra cuộc đời riêng tư vốn giấu kín bấy lâu nay.
Mạnh Vãn Châu là trưởng nữ của bà Mạnh Quân, con gái nguyên phó chủ tịch tỉnh Tứ Xuyên, vợ đời thứ nhất của Nhậm Chính Phi. Sau Mạnh Vãn Châu, bà Mạnh Quân còn sinh thêm một người con trai, thuở còn thơ lấy tên là Mạnh Bình, không lâu sau, con trai bà lấy họ cha, đổi tên thành Nhậm Bình. Sau khi chia tay với bà vợ thứ nhất (Mạnh Quân), năm 54 tuổi, Nhậm Chính Phi kết hôn với người vợ thứ hai lả Diêu Linh, sinh hạ một con gái lấy họ mẹ là Diêu An Na, năm nay 20 tuổi, hiện nay là sinh viên trường Đại học Harvard, Hoa Kỳ. Người vợ thứ ba của Nhậm Chính Phi sinh vào thập niên 80 thế kỷ trước, vẫn chưa sinh con. Tính ra, Nhậm Chính Phi có 3 người con mang 3 họ khác nhau.
Ngoài tên Mạnh Vãn Châu, công chúa Huawei còn được biết đến với 2 cái tên khác bằng tiếng Anh là Sabrina Meng và Cathy Meng.

Mạnh Vãn Châu kết hôn 2 lần, sinh được 4 người con. Bà với người chồng trước có 3 con trai 14, 16 và 20 tuổi. Đứa con thứ hai hiện đang học nội trú tại Boston, Hoa Kỳ.
Bà Mạnh và người chồng thứ hai tên gọi Lưu Hiểu Tông, kỹ sư, kết hôn tại Hương Cảng vào tháng 02/2007. Hai vợ chồng sinh được một con gái năm nay 10 tuổi. Theo tự báo của Lưu Hiểu Tông, năm 1996 sau khi tốt nghiệp Đại học vào làm cho Huawei. Năm 2006 ra khỏi Huawei tự mở công ty riêng.
Năm 2016, Lưu Hiểu Tông mở công ty Thanh Phúc ở Hương Cảng, giữ chức Chủ tịch Hội đồng quản trị. Cũng trong năm 2016, Lưu Hiểu Tông và Mạnh Vãn Châu đầu tư tham gia mở trường ngoại ngữ ở Trùng Khánh. Lưu Hiểu Tông là một trong những cổ đông.

Vợ chồng Lưu Hiểu Tông và Mạnh Vãn Châu có 2 tòa biệt thự ở Vancouver. Trị giá khoảng 16 triệu Mỹ kim. Theo lời khai của luật sư và bà Mạnh Vãn Châu, hàng năm cha mẹ Lưu HIểu Tông đến ở tại một trong 2 biệt thự này khoảng từ 4 đến 6 tháng. Các con của bà Mạnh Vãn Châu cũng thường về 2 tòa biệt thự đó nghỉ ngơi trong những ngày hè nóng bức. Luật sư còn khai thêm, thân chủ của ông có quan hệ với Vancouver mười mấy năm. Hai người con của bà Mạnh từng theo học ở Vancouver từ 2009 đến 2012. Chồng bà cũng lấy bằng thạc sĩ ở một trong những trường Đại học tại Vancouver. Bà cũng là cư dân Canada, từ năm 2009 không còn nữa.
Theo tư liệu của Sở nhà đất Hương Cảng, vợ chồng Mạnh Vãn Châu có 2 biệt thự ở Hương Cảng, trị giá khoảng 80 triệu Đô la Hongkong (khoảng 10 triệu Mỹ kim). Ông Nhậm Chính Phi cùng con gái là Mạnh Vãn Châu cũng có nhiều nhà đất ở Hương Cảng, trị giá khoảng 250 triệu đô la Hongkong (khoảng 32 triệu Mỹ kim).

Theo hồ sơ tòa án và các nguồn tin của giới truyền thông, thời gian qua, Mạnh Vãn Châu đã sử dụng 8 sổ thông hành, trong đó 5 sổ do Trung Quốc cấp, 3 sổ do Đặc khu Hành chánh Hương Cảng cấp, hiện đang gây nhiều rắc rối cho chủ nhân của nó.

Tại ngoại hầu tòa
Trong mắt người Trung Quốc, vai trò Mạnh Vãn Châu được coi trọng chẳng khác gì Steve Jobs hay Mark Zuckerberg của Hoa Kỳ. Điều này được thể hiện trong phản ứng chóng vánh của Bắc Kinh sau vụ bà bị bắt, trong đó họ tuyên bố một cách thẳng thừng rằng bà cần phải được trả tự do ngay lập tức vì “không làm gì sai trái”. Bởi vậy, sau 10 ngày bị giam giữ, ngày 11/12/2018, bà Mạnh Vãn Châu đã được tại ngoại hậu tra với những điều kiện đặc biệt.
Theo tin của hãng thông tấn Reuters, ngày 12/12, một tòa án ở Canada đã cho Mạnh Vãn Chu tại ngoại. Thẩm phán William Ehrcke thuộc tòa án tỉnh bang British Columbia ra quyết định cho Mạnh Vãn Châu được tại ngoại, đổi lại bà phải nộp khoản tiền bão lãnh 10 triệu Gia kim (khoảng 7,5 triệu đôla Mỹ). Khi thẩm phán tuyên bố quyết định này, những người dự khán phiên tòa vỗ tay, bà Mạnh òa khóc và ôm chầm lấy các luật sư của bà.

Trong các điều kiện tại ngoại, bà Mạnh Vãn Chu bị quản thúc tại gia từ 11 giờ tối đến 6 giờ sáng, gắn thiết bị theo dõi an ninh. Ngoài ra, 5 người bạn của bà còn phải thế chấp nhà cửa và tài sản để bảo đảm với tòa rằng bà Mạnh sẽ không chạy trốn.

Nếu trong trường hợp một thẩm phán Canada ra phán quyết bà Mạnh phạm tội, Bộ trưởng Tư pháp Canada tiếp đến sẽ phải quyết định dẫn độ bà sang Hoa Kỳ. Nếu vậy, bà Mạnh sẽ đối mặt với những cáo buộc của Mỹ nói rằng bà đã đánh lừa các ngân hàng đa quốc gia về sự kiểm soát của công ty Huawei đối với một công ty hoạt động tại Iran, với khung hình phạt có thể lên tới 30 năm tù giam…

Sau khi Mạnh Vãn Châu bị bắt ở Vancouver, Trung Quốc đã trả thù bằng cách bắt hai công dân Canada: Doanh nhân Michael Spavor, người bạn thân thiết với lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong-un, ông Michael Kovrig, nhà ngoại giao Canada từng làm việc ở Bắc Kinh và Hương Cảng từ 2003 đến 2016. Tháng 02/2017 ông làm cố vấn cấp cao về Đông Bắc Á cho “Nhóm Khủng hoảng Quốc tế (ICG). Bởi vậy, gần đây Hoa Kỳ đưa ra cảnh báo mới cho công dân Mỹ khi đặt chân tới Trung Quốc phải hết sức thận trọng …

Lý Anh

Tin tức khác...