Bên lề bão lụt

Những quán cơm ven đường treo bảng phục vụ cơm miễn phí các đoàn đi cứu trợ

Mùa bão năm nay bão lụt khủng khiếp. Các cơn bão tiếp nhau. Vừa tan cơn này chưa kịp dọn dẹp, cơn bão khác đã ập tới càn quét cả một dải miền Trung tang thương.

Nào mưa, lốc xoáy, gió mạnh, lũ lụt, lở đê, sạt đồi núi, nhà cửa tốc mái, đổ sập, người chết và thương vong… Bão lướt qua tới đâu phá tan hoang tới đó.

Năm nào cũng cảnh nhà trôi, người chết, thiếu đói, nước vây, cứu hộ… thiệt hại khủng khiếp. Của cải một năm, thậm chí một đời tích cóp bỗng chốc trắng tay.

Thế nhưng tình hình thiên tai năm nay thật ngoài sức tưởng tượng và trong những ngày khó khăn chồng chất này, tình người bật lên và cả những chuyện nghe mà căm phẫn…

Lá lành đùm lá rách

Trường tiểu học tại Đông Hà (Quảng Trị), đã cho người dân và các nhà hảo tâm mượn bếp ăn và phòng học làm nơi nấu cơm miễn phí và tập trung hàng cứu trợ.
Hơn 5.500 suất cơm đã được nấu để gửi tới người dân những vùng bị cô lập

Suốt hơn 1 tuần vừa qua, hàng loạt các tỉnh miền Trung như Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình, Quảng Trị, Thừa Thiên-Huế,… phải oằn mình chống chọi với đợt lũ lịch sử. Mưa lớn kéo dài buộc nhiều hồ thủy điện phải xả lũ, khiến mực nước các sông nhanh chóng dâng cao. Nhiều nơi bị ngập sâu, hàng ngàn gia đình phải thu dọn tài sản ngay trong đêm để chạy lũ.

Nhà hàng ở Huế ngưng bán, nhưng mở cửa từ sáng đến tối để những người khó khăn có thể đến bất cứ lúc nào, thậm chí được miễn phí mì gói và nước uống

Trước tình cảnh khó khăn ấy, nhiều khách sạn, nhà nghỉ… ở các khu vực cao ráo đã mời người dân đến ở miễn phí. Các trường học, trung tâm cũng cho các nhà hảo tâm mượn chỗ để nấu hàng nghìn suất cơm mang đến cho bà con ở các thôn xóm bị cô lập.

Cũng có nhóm chạy xe bán tải nhận vận chuyển miễn phí hàng cứu trợ từ Thừa Thiên Huế đi Quảng Bình, Quảng Trị đến với bà con vùng lũ”

Chủ một khách sạn ở Hà Tĩnh thông báo: “Mưa gió thế này, cảm thấy mình may mắn hơn 1 chút là ở vùng ít lũ lụt. Nhìn cảnh mọi nhà vùng tâm bão mà thương và sợ quá luôn. Chỉ biết cầu mong ông trời đừng gieo thêm mưa và bão lụt, đối với con em các vùng trên mọi miền. Sẵn đây bên mình còn 22 phòng chưa sử dụng tới. Các nhà vùng tâm bão, lũ lụt có thể di tán tới nhà mình tránh lũ thời gian này nhé. Đó là điều vợ chồng mình có thể giúp và làm được trong lúc này. Chúc tất cả các con em vùng mưa bão mọi điều tốt lành nhất”.

Các đoàn cứu trợ cũng được tiếp đón ăn ở miễn phí tại các khách sạn, quán xá.

Một đoàn khách 40 người đi trên 3 xe hơi ra làm từ thiện ở miền Trung. Họ ghé quán cơm, đến lúc trả tiền thì nhân viên thưa: “Cô chủ con miễn phí cho các đoàn từ thiện!”. Khi khách tìm hỏi chủ quán để cám ơn, nhân viên lại lễ phép: Dạ, cô chủ không có đây. Cô dặn bất kỳ đoàn nào đi xe treo băng rôn từ thiện đều không lấy tiền ăn uống, tắm rửa giặt giũ. Sợ nhà xe không kịp quan sát, sáng nay vợ chồng chủ quán treo thêm một tấm băng rôn ghi miễn phí nữa. Khi được hỏi sao lại ghi cả số di động lên làm gì, cô chủ nói để nếu khách quá đông, họ sẽ dặn trước và vợ chồng em chuẩn bị. Chủ quán dặn các bác tài nếu đi đường thấy đoàn từ thiện có lộ trình đi ngang, gặp bữa thì ghé ăn cơm, gọi điện trước để quán phục vụ cho tươm tất. Có đoàn đi gấp quá, hai vợ chồng chị Thuỷ chuẩn bị cơm hộp nóng sốt và cà phê cho họ mang theo.

Lại có đoàn của các nhà sư và tín đồ Phật giáo dặn cơm, anh chị hối thúc nhân viên nấu đồ chay đủ món và chén đũa riêng phục vụ. Có những đoàn lớn anh chị chuẩn bị tới 120 phần cơm hộp.

Một nhóm bạn trẻ ở Huế đã ứng dụng công nghệ thông tin để ngoài việc giúp ăn ở, lưu trú, xe tải vận chuyển miễn phí đến điểm cứu trợ, còn tư vấn các điểm cứu trợ sao cho hợp lý, tránh chồng lấn, xã nhiều, xã ít; tư vấn thông tin tình hình ngập lụt, phương tiện di chuyển, số lượng đoàn cứu trợ đã đến địa phương, giới thiệu thiện nguyện viên bốc vác hàng, phân chia quà tặng hợp lý, đồng đều… để việc cứu trợ diễn ra suôn sẻ. Rất xứng đáng được gọi là “hiệp sĩ bàn phím”.

Quà cứu trợ từ tấm lòng

Tại Hà Tĩnh, do tất cả mọi ngả đường đều ngập sâu trong nước, nên chỉ có thể di chuyển bằng thuyền và ca-nô. Khi nước lũ dâng cao, chảy xiết, xuồng cao su bị các vật chìm dưới nước đâm thủng, lại phải dùng thuyền cứu hộ chạy theo để ứng cứu.

Trong lúc nước ngập đế mái nhà, không củi lửa, không điện nước thì cứu đói cấp thời bao giờ cũng là mì gói, nước, lương khô,

Trong hai ngày đầu bị nước bủa vây, người dân rất cần bánh, mì gói, nước sạch. Khi nước rút nhu cầu về gạo, nước mắm, nhất là giống cây con, sách vở, quần áo, thuốc men lại nhiều hơn nhưng các đoàn cứu trợ vẫn mang tới nhiều bánh, nước và mỳ gói.

Hiện, người dân Quảng Trị ngoài tiền mặt để sắm sửa trang bị cho cuộc sống; thì còn cần gạo, nhu yếu phẩm, chăn, màn, áo quần, đồ dùng gia đình để sử dụng kịp thời; sách vở, bàn ghế học sinh; phương tiện cứu hộ như ghe, thuyền là rất cần thiết…

Người dân cũng cần giống cây trồng, gia súc để trồng trọt chăn nuôi sau khi nước rút.

Sợ ăn mì gói hoài ngán nên nhiều nơi đã tập trung gói bánh chưng, bánh tét gửi đến vùng bão lụt. Tại xã Đồng Văn, huyện Thanh Chương (Nghệ An), bà con trong xóm đã quyên góp được gần 500kg gạo nếp, 5 yến đậu, nhiều lá chuối.

Liên tục trong 3 ngày, hàng chục người dân thay nhau thức đêm để gói, nấu và vớt bánh,… gửi bà con vùng lũ, tiếp sức cho “khúc ruột” miền Trung. Nhà bà Loan (phường Phú Hữu, quận 9) nằm trong một khu dân cư và gần như kín chỗ để dụng cụ gói bánh, phía trước phải dựng thêm một chiếc rạp dài 30m mới đủ cho hơn 50 người ngồi làm việc.. Lúc đầu, dự định sẽ nấu khoảng 500 bánh, nhưng sau khi đăng tải lên mạng xã hội, nhiều người đã đem gạo và tiền đến quyên góp nên lượng bánh dự định sẽ lên đến 5.000 bánh.

Quần áo từ thiện cũng có nơi thừa, nơi thiếu.

Vì lo lắng những ngày mưa lũ vừa qua có thể quần áo đã bị mục, rách nên nhiều nhà hảo tâm đã vận động thu gom đồ cũ gửi cho người dân các tỉnh ngập nặng. Thế nhưng theo như những gì tài khoản có tên N.C chia sẻ thì người dân tại Lệ Thủy – Quảng Bình đã từ chối nhận quần áo, chăn màn mà người này gửi đến. Thứ họ cần bây giờ là lương thực nên bao công sức vận động quyên góp, chọn lựa, giặt giũ rồi mang đến tận nơi của anh N.C coi như công cốc.

“Ăn theo” lũ lụt

Người SG tất bật gói bánh

Một nhóm thiện nguyện từ Đồng Hới (Quảng Bình) tới xã Xuân Ninh, huyện Quảng Ninh (Quảng Bình) tiếp tế lương thực chdân chúng bị cô lập bởi mưa lũ. Nhóm này bị nhà thuyền lấy giá cao. Việc này đã phần nào ảnh hưởng đến tâm lý của các tình nguyện viên trong đoàn. Sau khi bị đưa tin lên facebook, nhà thuyền đã trực tiếp liên lạc để xin lỗi và trả lại tiền. Ban đầu bên nhà thuyền đề nghị trả lại toàn bộ số tiền là 6 triệu đồng, tuy nhiên nhóm từ thiện muốn tính theo đúng giá trên thị trường nên được trả lại 2 triệu đồng.

Trong khi nhiều hàng quán giảm hoặc miễn phí cho các đoàn cứu trợ thì một quán ăn lại tay chém khách.

Đoàn anh Mai Xuân Hùng đi cứu trợ dân vùng lũ ở Hà Tĩnh và ăn sáng tại quán Thu Huế. (Hà Tĩnh). Trong khi giá bán cho mọi người là 25.000-30.000 đồng/bát, đoàn của anh Hùng bị yêu cầu trả 50.000 đồng/bát. Sau khi tranh cãi, hai bên đồng ý mức giá 40.000 đồng/bát.

Một dân mạng chia sẻ: “Chồng mình cũng bị dính kiểu chặt chém này. Anh ấy ăn bát phở như phở gói giá 5.000 đồng, thêm 4 miếng thịt. Họ lấy 40.000 đồng. Trong khi những quán bên cạnh đang hỗ trợ người dân xung quanh, họ lại đi làm giàu kiểu này”.

Chính quyền làm khó

Một công văn “hỏa tốc” được ông Lê Đức Thịnh (Chủ tịch huyện Hải Lăng) ký, huyện ngập lụt nặng nhất của tỉnh Quảng Trị trong mấy ngày qua về việc phối hợp thực hiện việc tiếp nhận, phân phối hàng hóa cứu trợ… đã làm cộng đồng mạng dậy sóng, tranh cãi gay gắt.

Theo đó, điều đáng chú ý nhất trong công văn là: “Từ nay, các tổ chức, cá nhân và các nhà hảo tâm có nhu cầu hỗ trợ hàng hóa, nhu yếu phẩm liên hệ và trực tiếp hỗ trợ tại Tổ tiếp nhận hàng hóa cứu trợ do UB MTTQ huyện là cơ quan thường trực, sau đó, huyện cân đối và điều phối hàng hóa cho các xã, thị trấn đảm bảo an toàn, công bằng khi đến tay người dân”. Ở điều 2, công văn nêu: “Yêu cầu UBND các xã, thị trấn chỉ đạo Ban vận động tiếp nhận và phân phối hàng hóa xã giám sát chặt chẽ và phân phối hàng hóa kịp thời đến tay người dân, đảm bảo minh bạch, tránh khiếu kiện về sau

Cuối cùng: “Trường hợp các tổ chức, cá nhân thật sự mong muốn trực tiếp trao hàng cứu trợ đến tận người dân, yêu cầu xã, thị trấn phải thông tin về huyện, Thường trực BCH phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn huyện trước khi tiếp nhận để có phương án sắp xếp, bố trí lực lượng, phương tiện vận chuyển đảm bảo tuyệt đối an toàn trong cứu trợ”.

Nội dung trên làm người dân bất bình, đặc biệt là những người trực tiếp cứu trợ tại vùng lũ Hải Lăng nói riêng cũng như ở Quảng Trị nói chung vì nó không đúng với thực tế. “Khi dân ngập lút nóc, dân kêu cứu vì không có cái ăn, cái uống… việc cứu trợ là phải khẩn cấp, chứ chờ qua ban này ban nọ, báo cáo này báo cáo nọ thì biết bao giờ mới xuống được với dân”, chị V., một trưởng nhóm thiện nguyện quăng quật ở vùng lũ Quảng Trị suốt 6 ngày nói.

Để câu chuyện không bị đẩy đi quá xa, ông Thịnh đã phải ký một công văn khác để “nói lại cho rõ”.

Mùa bão vẫn chưa qua. Mong bình an đến với dân Việt.

San Hà (tổng hợp)

Tin tức khác...