Bắc Hàn thời cấm vận

Bảo Quốc

Là đất nước khép kín với truyền thông, nơi cuộc sống thường ngày là một ẩn số với mọi người trên thế giới, Bắc Hàn là quốc gia khó hiểu, vì vậy, biết bao người muốn biếtngười dân nước này hiện đang sống ra sao?
Sau ba lần gặp mặt giữa Donald Trump và Kim Jong-un,nguyên thủ Bắc Hàn và Hoa Kỳ,tại Tân Gia Ba (06/2018), Việt Nam (02/2019) và Khu phu quân sự Bàn Môn Điếm (06/2019), quan hệ giữa Mỹ và Bắc Hàn không còn căng thẳng như xưa. Tuy nhiên, cấm vận khắc nghiệt đối với Bắc Hàn vẫn chưa xóa bỏ. Nhiều người đặt câu hỏi:Cuộc sống của người dân Bắc Hàn thời cấm vận ra sao?

Một vài bài báođăng trênSouth China Morning Post trong những số ra gần đây, trả lờinhững câu hỏi trên.
Phác họa cuộc sống của người dân

Năm 2009,Bắc Hàn chính thức phủ sóng Internet tới người dân, ai cũng mong chờ chính phủ cởi mở hơn. Tuy nhiên mọi thứ không diễn ra như vậy. Mạng Internet ở Bắc Hàn với tên gọi “Kwangmyong” không phải là mạng Internet thực sự. Nó bị giới hạn, chỉ có thể truy cập các trang web do nhà nước quy định. Người dân không thể truy cập tới các trang mạng quốc tế.
Hầu hết xe hơi thuộc về các tổ chức nhà nước, người dân thường đi xe đạp, đi bộ hoặc dùng phương tiện công cộng để đi làm. Do vậy, cảnh sát giao thông không phải quá chật vật vì lượng xe ùn tắcvào giờ cao điểm như nhiều quốc gia khác.

Người dân Bắc Hàn bắt đầu ngày mới khá sớm. Xấp xỉ 59% dân số nước này làm việc bên ngoài gia đình. Tại trường học, học sinh được dạy những bài hát yêu nước, cúi chào trước chân dungKim Jong-Un, lãnh đạo tối cao của Bắc Hàn.
Du khách đến Bắc Hàn có thể nhìn thấy những bộ trang phục truyền thống mỗi ngày trên đường phố. Thủ đô Bình Nhưỡng có khoảng 2,85 triệu dân, chủ yếu là những người có lai lịch “rõ ràng”. Dù chính quyền không hạn chế số dân nhưng phải có giấy tờ đặt biệt hoặc làm thủ tục đăng ký mới được sống tại thành phố này. Do vậy, Bình Nhưỡng vẫn là giấc mơ xa vời của nhiều người. Đặc biệt, phụ nữ được phép uốn tóc nhưng không được nhuộm các màu lạ.
Do thiếu phương tiện đi lại, ít địa điểm vui chơi giải trí, Bình Nhưỡng chỉ có 8 rạp chiếu phim, lại thường xuyên mất điện, hầu hết người dân đi ngủ sớm, khoảng 7, 8 giờ tối.

Ngành du lịch mở cửa

Trong khi tình hình Bán đảo Triều Tiên vẫn căng thẳng, ngành du lịch bằng tàu hỏa đến Bắc Hàn vẫn mở cửa, tạo nguồn ngoại tệ quý báu cho đất nước đang bị cô lập. Các toa tàu giường nằm xuất phát từ thành phố Dandong sát biên giới Trung Quốc đầy khách du lịch háo hức muốn có một chuyến đi khám phá đất nước bí ẩn này. Đa số là kháchChâu Á, cũng có không ít du kháchngười Âu đến từ Nga hoặc một số nước Đông Âu. Những du khách này phải trả một khoản tiền khá lớn để thực hiện chuyến đi.

Năm 2012, 6 tháng sau khi Kim Jong – un được chuyển giao quyền lực, người nước ngoài đến Bắc Hàn bị kiểm tra nghiêm ngặt. Từ số tiền họ mang theo trong ví đến các bức ảnhtrong máy chụp hình. Có thể nói, đồ đạc của khách du lịch bị kiểm tra rất kỹ, thậm chí chiếc điện thoại di động cũng bị tịch thu.
Trước đây, Bắc Hàn thường chia du kháchthành các nhóm để dễ theo dõi, di chuyển theo những tuyến đường đã được sắp đặt trước trên những chiếc xe bus dành riêngvà những khách sạn nằm tách biệt để không ai có những hành động tự phát, hoặc tiếp xúc với dân chúng địa phương.

Bây giờ, khi tàu hỏa và xe chở khách du lịch gặp những chiếc xe bus chở học sinh hoặc xe chở binh sĩ mới nhập ngũ hay công nhân xây dựng đi ngang qua, họ có thể nhìn qua cửa kính đóng chặt và vẫy tay chào với những nụ cười tươi, xem chừng có vẻ rất hạnh phúc.Điều này quả là ấn tượng. Năm 2012, không có người nào trên đất nước này làm những điều như vậy trước mặt người nước ngoài. Khi ấy trông họ ai nấy đăm đăm, vẻ mặt khổ hạnh và xa lạ…
Giờ đây, hành khách đi trên tuyến tàu điện ngầm sâu nhất thế giới (dùng để tránh bom nguyên tử) mặt vẫn đăm đăm như xưa, nhưng một số người trong bọn họ đã dán mắt vào những chiếc smart phone màn hình khổ lớn, chẳng khác gì các hành khách đi tàu điện ngầm ở các thành phố lớn trên thế giới.
Những điều đó có vẻ thoáng qua và mong manh, bởi lẽ, đây là thời điểm lệnh trừng phạt đang siết chặt, nhưng đó cũng là dấu hiệu cho thấy những thay đổi của Bình Nhưỡng dưới thời Kim Jong un.
Thiên đường hàng xa xỉ của giới thượng lưu

Dù đối mặt với lệnh trừng phạt ngày càng khắt khe từ Liên Hợp Quốc, hoạt động kinh doanh các mặt hàng xa xỉ ở Bắc Hàn vẫn rất phát triển.

Rượu whisky, trang sức, nước hoa và những mặt hàng xa xỉkhác có thể mua ngay tại hai trung tâm mua sắm đắt đỏ ở thủ đô Bình Nhưỡng.

Trong khi các nhóm nhân quyền đều khẳng định, người dân Bắc Hàn đang phải “sống trong cảnh nghèo đói” thì tại thủ đô Bình Nhưỡng, nguồn tiền mua sắm lại rất dồi dào.
Nhóm nghiên cứu độc lập về Bắc Hàn mang tên NK Pro đã tiến hành điều tra và ghi lại những bức hình về hoạt động cũng như những thứ có thể dùng tiền để mua tại hai trung tâm mua sắm cao cấp trong suốt một năm qua.
Hãng thông tấn CNN dẫn lời một cựu giới chức ngoại giao phương Tây từng làm việc tại Bình Nhưỡng cách đây vài năm như sau: “Tôi từng nhìn thấy nhiều người dân Bình Nhưỡng mua những món đồ giá hơn 2.000 Mỹ kim”.
Cũng theo người này, bất cứ ai có đô la đều được phép mua sắm tại các trung tâm thương mại cao cấp của Bắc Hàn.
Điều đáng nói là trong khi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốcliên tiếp áp đặt lệnh trừng phạt kinh tế như liệt kê các mặt hàng xa xỉ bao gồm xe đua, ngọc trai, dụng cụ thể thao, đồng hồ đắt tiền vào trong danh sách cấm xuất khẩu sang Bắc Hàn nhằm ngăn chặn Bình Nhưỡng tiếp tục phát triển vũ khí nguyên tử, hoạt động mua sắm vẫn đang diễn ra nhộn nhịp tại quốc gia này.

Những bức hìnhNK Pro công bố cho thấy phần nào lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc không thể ngăn các mặt hàng vốn nằm trong danh sách cấm vẫn có mặt tại Bình Nhưỡng. Cụ thể như chiếc đồng hồ Montblanc, một nhãn hiệu xa xỉ của Đức, đang được bày bán ở Bình Nhưỡng với giá hơn 4.000 Mỹ kim.
Chia sẻ với CNN, công ty sở hữu nhãn hiệu Montblanc là Richemont đã phủ nhận có quan hệ làm ăn cũng như xuất khẩu các mặt hàng vốn nằm trong danh sách cấm vận sang Bắc Hàn. Richemont nói: “Những món đồ đắt đỏ có thể đã được nhập vào Bắc Hàn qua các con đường bất hợp pháp hoặc thậm chí, chỉ là hàng nhái và hàng đã qua sử dụng…”.
Lâu nay, các quan chức làm việc tại tòa đại sứBắc Hàn ở nước ngoài và nhiều quan chức cấp caoBắc Hànđi công tác bị nghi là những người thường xuyên tuồn các mặt hàng xa xỉ về nước. Trong khi đó, ông Kim Kwang Jin, người từng đưa hàng cấm vận vào Bắc Hàn,trốn khỏi Bình Nhưỡng cách đây không lâu, hiện ở Nam Hàn, cho biết, Kim Jong-un đang dùng các mặt hàng xa xỉ làm công cụ duy trì lòng trung thành của quanchức cấp dưới.
Cũng theo ông Kim Kwang Jin, ngoài sự xuất hiện của các mặt hàng xa xỉ ở Bình Nhưỡng còn có một lý do khác. Ông nói: “Họ kiếm được rất nhiều đô Mỹ từ những nơi bán hàng cao cấp, sau đó dùngsố tiền này phát triển nguyên tử và hỏa tiễn. Có thể nói, hoạt động buôn bán các mặt hàng cao cấp giúp Bắc Hàn sản xuất thêm hỏa tiễn và nguyên liệu nguyên tử”.

“Cửa hàng Tân Gia Ba” ở Bắc Hàn

Bất chấp lệnh trừng phạt của Liên Hiệp Quốc, “Cửa hàng Tân Gia Ba” là phần không thể thiếu trong thiên đường cao cấp ở Bình Nhưỡng để phục vụ giới thượng lưu mua sắm các mặt hàng xa xỉ.
Bất chấp phiên tòa hình sự công khai một số người phải đối mặt, hoạt động kinh doanh đang bùng nổ tại các “Cửa hàng Tân Gia Ba” ở Bình Nhưỡng, nơi bán mọi thứ từ rượu vodka cho đến những thương hiệu nổi tiếng từ Trung Quốc và một số nước Châu Âu.

Các mặt hàng xa xỉ tràn ngập bên trong các cửa hàng này cho thấy không phải tất cả doanh nhân đều tuân thủ tuyên bố của Liên Hợp Quốc hay chính sách của Tổng thống Trump về áp lực tối đa đối với Bắc Hàn nhất là khi họ có thể kiếm được hàng triệu Mỹ kim.

Hai cửa hàng người Tân Gia Ba làm chủ với tên gọi là “Cửa hàng Ryugyong” và “Cửa hàng Bugsae” là một phần không thể thiếu trong thiên đường mua sắm cao cấp ở Bình Nhưỡng nhằm phục vụ giới thượng lưu thủ đô và các nhà ngoại giao…
Người mua hàng có thể sử dụng Mỹ kim, Bảng Anh, Euro hay Nhân dân tệ. Giá mỗi mặt hàng được hiển thị trên máy tính tiền. Cả hai cửa hàng đều được nâng cấp đáng kể từ mấy năm nay.
“Cửa hàng Ryugyong” hiện có một quầy cà phê phía sau kệ giày nhập khẩu trên tầng hai. “Cửa hàng Bugsae” đã lắp đặt các tấm gỗ tối màu và tấm kính cho quầy rượu mạnh, gian hàng hiện tràn ngập vodka từ Ukraine.
Cửa hàng cũng có khu vực riêng cho thức ăn nhẹ và nước ngọt từ Nhật Bản, Mã Lai Á và Trung Quốc. Một kệ dành riêng cho dầu gội và một góc phía sau dành cho các thiết bị điện tử nhập khẩu và đồ gia dụng.
Những kệ hàng đầy ắp ở Bắc Hàn đã dẫn tới vụ bắt giữ doanh nhân người Tân Gia Ba.
Chính phủ Tân Gia Ba từng cáo buộc một người Tân Gia Ba khác và một người đàn ông Bắc Hàn đã giúp cung cấp hàng hóa xa xỉ cho Bình Nhưỡng. Họ cũng đang điều tra một doanh nhân người Tân Gia Ba đang đối mặt với cáo buộc hình sự ở Mỹ vì vi phạm lệnh trừng phạt đối với Bắc Hàn.

Trung Quốc từ lâu đã là cửa ngõ nhập cảng hàng hóa vào Bắc Hàn. Hầu như tất cả hàng hóa tại các “Cửa hàng Tân Gia Ba”đều đến từ cửa ngõ này, ngay cả khi chúng có nguồn gốc từ nơi khác. Hai nước có đường biên giới khá dài, đường sắt được kết nối và các chuyến bay hàng ngày giữa Bắc Kinh và Bình Nhưỡng cho phép vận chuyển lượng hàng hóa đáng kể.

Cộng hòa Nga cũng có những con đường vận chuyển hàng hóa vào Bắc Hàn. Ai Cập là nước đã giúp tài trợ và thiết lập hệ thống điện thoại di động của Bắc Hàn. HB Oil của Mông Cổ cũng từng thỏa thuận xây dựng các trạm xăng ở Bình Nhưỡng.

Tóm lại, hình ảnh những người xách túi hàng hiệu xa xỉ, tay cầm điện thoại hoặc tham gia lớp học cưỡi ngựa, lái xe Audi, thậm chí lái máy bay cá nhân trên bầu trời thủ đô Bình Nhưỡng, giờ đây không còn là điều hiếm thấy tại Bắc Hàn.

Tất nhiên, bọn họ là một thiểu số có cuộc sống sung sướng, đại đa số dân chúng Bắc Hàn đang phải sống những ngày khổ sở cho bọn quan to mặt lớn,những kẻ giàu sang phú quý phè phỡn.

Bảo Quốc

Phu nhânKim Jong Un là biểu tượng thời trang hàng đầu ở Bắc Hàn

Tin tức khác...