Trở lại cung trăng

Huy Lâm

Năm 1968, cơ quan không gian NASA phóng phi thuyền Apollo 8 cùng với một nhóm phi hành gia lên không gian. Jim Lovell, một trong số những phi hành gia trong chuyến bay, đã mô tả: “Mặt trăng chỉ là một màu xám, ngoài ra không mang màu gì khác. Nó giống như một tảng thạch cao hay một bãi cát biển xám gì đó.” Lowell và các phi hành gia khác trên chuyến bay đó đã không đáp mà chỉ bay là đà cách mặt trăng khoảng 60 dặm, nhưng khi họ bay trở về lại trái đất đã mang theo đầy ký ức với những hình ảnh cận kề nhất mà con người đã được chiêm ngưỡng dung nhan của chị Hằng ở vào thời điểm đó.

Đúng gần 50 năm sau chuyến thám hiểm của Apollo 8, công ty SpaceX lại tính đưa con người trở lại cung trăng để ngắm lại quang cảnh đó một lần nữa, và lần này không phải là những phi hành gia mà chính là những du khách bình thường trong một chuyến du lịch không gian.

Tháng Hai năm ngoái, SpaceX tuyên bố sẽ đưa hai hành khách trên một chuyến bay vòng quanh mặt trăng vào năm 2018, nhưng kế hoạch này đã không thành hình và danh tánh của hai vị hành khách đó cũng không được tiết lộ. Tuy nhiên, hôm 14 Tháng 9 vừa qua, trong một cuộc họp báo, Elon Musk, tổng giám đốc của công ty SpaceX, đã nhắc lại kế hoạch này và đồng thời nêu danh tánh của vị hành khách đặc biệt này là ông Yusaku Maezawa, một tỷ phú Nhật Bản. Chuyến bay sẽ được thực hiện vào năm 2023 và được phóng đi bằng một loại hoả tiễn mới của công ty có tên là Big Falcon Rocket (BFR).

Nếu chuyến bay này được thực hiện thành công đúng như dự tính của Musk, nó sẽ là chuyến bay lịch sử. Không hẳn chỉ vì chuyến thám hiểm được chuẩn bị, tài trợ và điều hành bởi một công ty tư, thay vì là cơ quan NASA, mà còn bởi vì người hành khách đặc biệt này không giống bất kỳ một ai đã từng đi trên những chuyến bay lên cung trăng trước đó.

Từ trước tới nay chỉ có 28 người được diễm phúc bay lên thám hiểm cung trăng, trong số đó có 12 người được đặt chân lên trên bề mặt khô cứng toàn là đất với đá ấy. Tất cả đều là người Mỹ, nam giới, da trắng, và là phi hành gia. Sắp tới đây sẽ có một ông Nhật Bản và là người hành khách dân sự đầu tiên. Tuy nhiên, ngoài Maezawa, cả chuyến bay còn có một số hành khách dân sự khác – họ là những nghệ sĩ được tuyển chọn, với hồ sơ quá khứ rất khác nhau, từ những quốc gia khác nhau. Đây sẽ là một chuyến bay vào không gian hết sức đặc biệt.

Trong cuộc họp báo, Elon Musk cũng đã hé lộ cho các nhà báo và khách mời thấy hình ảnh của chiếc hoả tiễn và sự mô phỏng của chuyến bay. Khi hoàn tất, hoả tiễn BFR sẽ đo được 118 mét chiều cao. Musk dự đoán toàn thể mô hình – gồm hoả tiễn, phi thuyền và những thứ phụ tùng khác – sẽ tốn khoảng $5 tỷ để chế tạo.

Đương nhiên là trước khi có chuyến bay thật, công ty SpaceX phải cho thử nghiệm nhiều lần. Và một khi thật sự cất cánh, chuyến bay lên cung trăng sẽ kéo dài khoảng từ bốn đến năm ngày. Sau khi được phóng đi, hoả tiễn BFR sẽ điều chỉnh lại một số đường bay, sau đó hoàn tất một vòng bay quanh mặt trăng trước khi quay trở lại trái đất, và cuối cùng sẽ đáp xuống mặt đất trong vị trí thẳng đứng, là kỹ thuật mà SpaceX đã đi tiên phong trong lần thử nghiệm loại hoả tiễn Falcon 9 trước đó.

Maezawa là nhà kinh doanh, sáng lập ra công ty Zozotown, cửa tiệm thời trang trên mạng lớn nhất ở Nhật. Theo tạp chí Forbes chuyên về tài chánh, tổng số tài sản của Maezawa hiện nay là khoảng $2.9 tỷ. Ngoài ra ông còn là một nhạc sĩ, nhà thiết kế thời trang, và là nhà sưu tập tranh có hạng. Năm 2016 đã từng bỏ ra 80 triệu để mua tranh của Jean-Michel Basquiat và Pablo Picasso, hai trong số những nghệ sĩ gây cảm hứng để ông quyết định sắp đặt một chuyến bay lên không gian để ngắm chị Hằng.
Có lẽ vì là một người mang nhiều chất nghệ sĩ trong người nên ngoài ông, Maezawa còn cho biết sẽ mời thêm từ sáu đến tám nghệ sĩ nữa để cùng bay với ông lên không gian xanh kia. Những nghệ sĩ này sẽ được chọn trong số những hoạ sĩ, nhiếp ảnh gia, nhạc sĩ, đạo diễn phim, nhà thiết kế thời trang, và kiến trúc sư trên thế giới.

Chi phí cho chuyến bay của Maezawa hiện chưa được công bố, nhưng ông Elon Musk cho biết sẽ miễn phí cho các nghệ sĩ đi cùng với Maezawa.

Ông Elon Musk còn là chủ nhân của công ty chế tạo xe hơi điện Tesla rất nổi tiếng. Mặc dù năm nay Tesla bị sao quả tạ chiếu làm cho ông Musk nhức đầu không ít, nhưng công ty không gian SpaceX của ông vẫn hoạt động đều đặn, vẫn tiếp tục phóng lên không gian nhiều lần hoả tiễn Falcon 9, chở theo hàng loạt kiện hàng khác nhau, từ những vệ tinh nhân tạo của các công ty tư và các kiện hàng cho trạm không gian quốc tế đến những chuyến bay mang theo sứ mệnh an ninh quốc gia tối mật cho chính phủ Hoa Kỳ. Năm ngoái, SpaceX hoàn tất 18 lần phóng, là con số cao nhất trong một năm. Cho đến thời điểm này của năm nay (2018), công ty đã cho phóng đi cả thảy 16 lần. Trong Tháng 2 vừa qua, SpaceX lần đầu tiên đã cho phóng đi loại hoả tiễn lớn nhất của công ty, hoả tiễn Falcon Heavy, trong một chuyến bay thành công và ngoạn mục từ cùng dàn phóng tại Cape Canaveral, nơi đã từng phóng những chuyến bay của chương trình phi thuyền Apollo và con thoi Space Shuttle.

Hiện có khoảng chục công ty tư đang nghiên cứu và thử nghiệm các chương trình không gian, nhưng nổi bật nhất có lẽ là ba công ty do ba nhà tỷ phú làm chủ: ngoài Elon Musk muốn được bay tới hoả tinh; còn có Jeff Bezos, của công ty Amazon, mơ được xây một khu dân cư sinh sống trên mặt trăng; và Richard Branson muốn lập ra một chương trình du lịch không gian dưới bảng hiệu Virgin Galactic.

Cả ba nhân vật này hoàn toàn khác nhau – từ tính tình cho đến những tham vọng riêng tư. Elon Musk là một thiên tài trong lãnh vực quảng cáo, tiếpthị, gây được rất nhiều sự chú ý từ giới truyền thông. Ngượclại, Jef Bezos là một người âm thầm và bí mật hơn. Dự án của ông, Blue Origin, đã được bí mật thành lập từ nhiều năm qua. Phần đông người ta hầu như không biết rằng Blue Origin đã có từ năm 2000 và âm thầm làm việc như cách mà chính Bezos muốn vậy.

Vậy, động lực nào đã thúc đẩy những nhà tỷ phú này tốn rất nhiều thì giờ, tiền bạc và công sức đểthử nghiệm những chương trình không gian của họ? Phải chăng vì nghĩ rằng trái đất này đang tiến tới một cuộc tuyệt chủng quy mô trong một ngày rất gần, và vì vậy họ muốn tự xây dựng cho mình một chiếc cầu để đi tới một nơi an toàn hơn ngoà không gian.

Đặc biệt như ông Elon Musk đã từng nói rằng nếu như có chuyện gì đó xảy ra cho trái đất, chẳng hạn một cuộc tuyệt chủng quy mô, do bởi một tảng thiên thạch va vào trái đất làm cho toàn thể nhân loại biến mất đi như loài khủng long trước đây, thì loài người cần có một kế hoạch dự phòng, ví dụ như đưa người lên hoả tinh.

Jeff Bezos thì nghĩ khác đi một chút. Ông nói rằng Kế hoạch B cần phải làm sao để bảo đảm Kế hoạch A thành công: rằng trái đất cần phải được giữ gìn và bảo vệ. Một cách làm là đi lên không gian, là vì nguồn thiên nhiên ở trái đất chỉ có hạn – than, xăng dầu khí đốt thì chỉ có nhiêu đó, xài cho đến hết là hết luôn chứ không thể có thêm được – nhưng tài nguyên ngoài không gian thì vô hạn.
Nói chung, động lực đẩy họ dấn bước vào lãnh vực không gian không chỉ là những điều nói ở trên mà còn nhiều lý do khác nữa. Có thể là vì họ muốn làm cái gì đó tốt hơn cho nhân loại, hoặc cũng có thể là do động lực kinh tế, hay chỉ thuần tuý là sự cạnh tranh giữa họ với nhau. Tuy nhiên, cuối cùng vẫn là một mục tiêu chung là đi vào không gian như một cuộc viễn du.

Và tham vọng của họ chắc chắn phải lớn hơn bình thường, mà không có tham vọng nào lớn hơn là được thám hiểm không gian. Đây là một thử thách lớn – đòi hỏi không chỉ có tiền bạc mà còn phải có can đảm và liều lĩnh, là vì cơ hội thất bại trong lãnh vực thám hiểm không gian rất cao, cao hơn bất kỳ thứ gì khác.

Huy Lâm