Xung đột Mỹ – Iran leo thang: Trung Đông trước nguy cơ chiến tranh khu vực

Tehran/Washington, ngày 2 tháng 3 năm 2026 – Căng thẳng giữa Hoa Kỳ và Iran đã leo thang thành một cuộc đối đầu quân sự quy mô lớn, làm rung chuyển toàn bộ Trung Đông và đẩy cộng đồng quốc tế vào tình trạng báo động cao. Các cuộc không kích, tấn công bằng tên lửa và drone liên tiếp trong nhiều ngày qua đã gây thương vong cho cả hai phía, đồng thời làm dấy lên lo ngại về một cuộc chiến tranh khu vực toàn diện.

Theo các nguồn tin quân sự, Mỹ phối hợp với Israel đã tiến hành nhiều đợt không kích nhằm vào các mục tiêu quân sự chiến lược của Iran, bao gồm cơ sở hạ tầng liên quan đến tên lửa và lực lượng Islamic Revolutionary Guard Corps (IRGC).

Lầu Năm Góc tuyên bố chiến dịch nhằm “làm suy giảm đáng kể năng lực tấn công và răn đe của Tehran”, đồng thời khẳng định Washington “không tìm kiếm một cuộc chiến tranh kéo dài”. Tuy nhiên, giới phân tích nhận định quy mô và cường độ các đòn tấn công cho thấy đây là chiến dịch quân sự lớn nhất nhằm vào Iran trong nhiều thập niên.

Đáp lại, Iran đã phóng hàng loạt tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái vào các mục tiêu có liên hệ với Mỹ và đồng minh trong khu vực. Nhiều căn cứ quân sự tại vùng Vịnh được đặt trong tình trạng báo động cao.

Các nhóm vũ trang được cho là thân Iran tại Lebanon và Iraq cũng gia tăng hoạt động, khiến xung đột có nguy cơ lan rộng ra ngoài biên giới hai nước. Những diễn biến này làm dấy lên lo ngại về sự can dự sâu hơn của các lực lượng ủy nhiệm, vốn từ lâu là một phần trong chiến lược đối đầu gián tiếp giữa Washington và Tehran.

Iran chính thức xác nhận lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei đã thiệt mạng trong đợt không kích của Mỹ–Israel, theo thông tin từ truyền thông nhà nước và tuyên bố của giới chức Iran. Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cũng đã xác nhận thông tin này.

Tại Tehran, nhiều khu vực bị ảnh hưởng bởi các cuộc không kích đã được sơ tán khẩn cấp. Các tổ chức nhân đạo quốc tế cảnh báo rằng nếu xung đột tiếp tục leo thang, khủng hoảng nhân đạo có thể xảy ra, đặc biệt nếu các tuyến cung ứng năng lượng và lương thực bị gián đoạn.

United Nations Security Council đã triệu tập phiên họp khẩn nhằm thảo luận về tình hình. Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc kêu gọi các bên kiềm chế tối đa và quay trở lại bàn đàm phán.

Trong khi đó, Trung Quốc và một số quốc gia châu Âu lên tiếng phản đối hành động quân sự và thúc giục giải pháp ngoại giao. Giá dầu thế giới tăng mạnh do lo ngại an ninh tại eo biển Hormuz – tuyến vận chuyển năng lượng chiến lược của toàn cầu. Các thị trường tài chính châu Á và châu Âu ghi nhận biến động đáng kể trong phiên giao dịch đầu tuần.

Quan hệ Mỹ – Iran đã ở trong trạng thái đối đầu kể từ khi thỏa thuận hạt nhân năm 2015 đổ vỡ. Các vòng đàm phán trong năm 2025 không đạt được bước tiến quan trọng, trong khi các vụ tấn công lẻ tẻ và cáo buộc lẫn nhau ngày càng gia tăng.

Giới chuyên gia nhận định rằng cuộc đối đầu hiện nay không chỉ xoay quanh chương trình hạt nhân, mà còn phản ánh cuộc cạnh tranh ảnh hưởng địa chính trị rộng lớn hơn tại Trung Đông.