Vì sao TT Trump có thể gặp khó khăn vì luật sư Cohen?

Mai Loan

Trong một bài phân tích mới đây trên diễn đàn The Hill chuyên về các đề tài thời sự tại Quốc Hội, một chuyên gia pháp lý là ông Jonathan Turley, giáo sư về luật công pháp tại Đại học George Washington, cho rằng hình ảnh các nhân viên cơ quan FBI lục soát vào nhà riêng của ông Michael Cohen, rồi sau đó mang theo rất nhiều những máy điện toán và hàng lô các tài liệu khác để mang về điều tra thêm là một dấu hiệu báo trước viễn ảnh khá đen tối cho ông luật sư riêng của TT Trump. Nhiều người sẽ không lấy gì làm ngạc nhiên nếu như ông Cohen sẽ bị truy tố về nhiều tội phạm hình sự trong những ngày tháng tới. Tuy vậy, cái nguy hiểm lớn nhất cho ông Trump qua sự kiện này không phải là khi ông Cohen trở thành một bị cáo mà là một con mồi nhử đáng ngại hơn.

Muốn hiểu rõ điều này, người ta chỉ cần nhìn lại những lý do để biện minh cho các trát toà cho phép các nhân viên an ninh bất ngờ mở các cuộc lục soát tại nhà riêng các nghi can để tịch thu nhiều bằng chứng quan trọng. Cách nay gần một năm, Thứ Trưởng Tư Pháp Rod Rosentein coi như đã đồng ý mở rộng tầm hoạt động của Điều Tra Viên Đặc Biệt Robert Mueller trong cuộc điều tra của ông để từ đó có thể đột nhập bất ngờ tư gia của ông Paul Manafort là cựu trưởng ban vận động tranh cử của ông Trump. Những tội danh ông Manafort sau đó bị cáo buộc xảy ra từ rất lâu và có vẻ như chẳng liên can gì đến mục tiêu của cuộc điều tra đặc biệt về sự xen lấn của Nga và liệu có sự toa rập hay không với bộ tham mưu của ông Trump, trong đó có những giao dịch làm ăn của ông Manafort tại Ukraine từ nhiều năm trước đó.

Lần này sự việc cũng gần như tương tự khi ông Mueller cũng đến gặp ông Rosentein để đưa ra những bằng chứng cho thấy là ông Cohen có thể đã có gian lận và phạm nhiều tội danh khác cũng đã xảy ra tại Nga và Ukraine. Tuy nhiên, ông Rosentein lại chuyển hồ sơ này sang văn phòng Công Tố Liên Bang tại New York, và lần này những tội danh ông Cohen bị cáo buộc xem chừng như rất gần gũi với ông Trump và cuộc vận động tranh cử hơn là những tội danh cáo buộc ông Manafort trước đây.
Vì thế nên việc chuyển hồ sơ này sang cho văn phòng Biện Lý Liên Bang ở New York mang tầm vóc đối nghịch và hiểm độc hơn nhiều. Thời điểm cũng như cung cách ra tay của các điều tra viên FBI cho thấy nó chẳng khác gì một cái bẫy bắt thú dữ mà con mồi chính là TT Trump chứ không phải là luật sư Cohen. Từ xưa, những nhà nông đã biết cách dựng những cái bẫy này, bằng cách đào các hố sâu và cắm đầy chông nhọn dưới đáy, và sau đó sắp đặt một số que nhỏ bên trên để che đậy mặt hố. Để dụ thú dữ dễ mắc bẫy, người ta thường bỏ trên mặt hố một miếng thịt tươi để làm mồi thu hút khiến con thú dễ nhảy vào và sập bẫy.

Khách quan mà nói, cho đến nay cuộc điều tra đặc biệt của ông Mueller chưa đưa ra được những bằng chứng nào để có thể cáo buộc ông Trump hoặc bộ tham mưu của ông đã có những hành động gọi là toa rập với phía chính quyền Nga của lãnh tụ độc tài Putin trong việc xen lấn vào vụ bầu cử TT Mỹ vào năm 2016. Theo các thuật ngữ chuyên môn về pháp lý, TT Trump chỉ là một “subject”, tức là một người được xem xét đến, chứ chưa hề là một “target”, tức là mục tiêu, đối tượng nhắm đến trong cuộc điều tra này sau cả năm trời điều tra và nhiều nhân chứng khác đã đồng ý hợp tác để cung khai nhiều bí mật riêng tư. Nếu như TT Trump cứ giữ vững tư thế này, có thể ông sẽ không bị hề hấn gì khi cuộc điều tra cuối cùng cũng phải kết thúc. Nhưng điều quan trọng là TT Trump có biết phải giữ bình tĩnh để duy trì cái vị thế đó.

Nhưng ông luật sư Cohen có thể trở thành con mồi ngon nhất để dụ cho thú dữ rơi vào cái bẫy sập. Trước khi cuộc lục soát nhà riêng và văn phòng của ông Cohen, TT Trump đã tuân theo những lời khuyên của các luật sư cố vấn ông tại Toà Bạch Ốc, và đang sửa soạn điều đình cho một cuộc phỏng vấn lấy cung cần thiết của ông Mueller để từ đó có thể buộc cuộc điều tra phải sớm kết thúc. Thế nhưng, ngay sau khi bản tin về cuộc lục soát này xảy ra, TT Trump gần như đã nổi cơn giận dữ để chỉ trích tứ tung về chuyện này.
Vì thế nên người ta mới thấy TT Trump xuất hiện trên truyền hình để đả kích các ông Robert Mueller, Rod Rosentein (Thứ trưởng Tư Pháp), Jeff Sessions (Tổng trưởng Tư Pháp), James Comey (cựu Tổng Giám đốc FBI) và nhiều người khác. Cùng lúc đó, ông Trump cũng bắn tiếng, qua lời của bà phát ngôn viên Sarah Sanders Huckabee của Bạch Cung rằng ông tổng thống có toàn quyền cách chức ông Mueller. Các chuyên gia kỳ cựu trong ngành pháp lý, cũng như nhiều vị dân biểu và nghị sĩ liên bang phe Cộng Hoà, đều nhìn nhận rằng việc ông Trump nếu dám quyết định cách chức ông Mueller thì điều này có thể nhanh chóng trở thành yếu tố quan trọng để sớm kết thúc nhiệm kỳ cầm quyền của TT Trump.

Trở về với thí dụ của cái bẫy sập dụ thú dữ, điều quan trọng của những nhà nông giăng bẫy là làm sao tìm cách bắt thú dữ mà không bị nó tấn công hoặc sát hại. Khi chuyển hồ sơ này sang cho các nhân viên công tố khác trong chính quyền là văn phòng Biện Lý Liên Bang ở New York thụ lý, coi như hai ông Robert Mueller và Rod Rosentein có thể tránh né được những lời chỉ trích của nhiều người cho rằng hai ông đang cố tình kéo dài cuộc điều tra. Cùng lúc đó, họ cũng đã kéo thêm được sự tiếp sức của Biện Lý Liên Bang Geoffrey Berman, vốn là người được TT Trump lựa chọn và bổ nhiệm, vào cuộc điều tra này như là một vị công tố độc lập, và thuyết phục được một thẩm phán độc lập ký lệnh trên trát toà cho phép mở cuộc lục soát nhà ông Cohen.

Do vậy, những bằng chứng thu lượm được từ văn phòng của Biện Lý Liên Bang Geoffrey Berman ở New York cũng sẽ được chia sẻ với văn phòng của ông Mueller, bởi vì nói cho cùng, cả hai người này đều là nhân viên công tố, đại diện của chính quyền để điều tra xem có các hành động phạm pháp hay không, và việc chia sẻ những thông tin là điều tất nhiên dễ hiểu. Những tội danh nếu bị phát giác sẽ được văn phòng Biện Lý ở New York truy tố ra toà.

Hơn nữa, ngay cả trong trường hợp TT Trump quyết định cách chức ông Mueller, cuộc điều tra đặc biệt cũng không thể kết thúc trừ khi TT Trump ra lệnh cho văn phòng Biện Lý New York phải chấm dứt cuộc điều tra này. Điều này đương nhiên sẽ khiến hầu hết các chuyên gia pháp lý và các nhà lập pháp đều phải công nhận là bằng chứng cản trở công lý của TT Trump và họ sẽ không ngần ngại tính đến thủ tục truy tố để bãi nhiệm tổng thống (impeachment), với những luận cứ mạnh mẽ và vững vàng hơn bất cứ lúc nào. Một lần nữa, người ta nhớ đến bài học của cái bẫy sập bắt thú dữ, vì khi con thú sập bẫy và càng vùng vẫy mạnh hơn để mong vượt thoát thì sẽ càng bị nguy khốn và tự hại mình hơn khi những chông gai nằm sẵn càng siết mạnh hoặc đâm sâu hơn.

Rất nhiều những luật sư trong đội ngũ bênh vực cho TT Trump hiện nay đang phải chật vật đối phó với những hiểm nguy và thiệt hại gây ra từ nhân vật Michael Cohen này. Giờ đây, ông luật sư riêng lâu năm của ông Trump có thể trở thành nhân vật gây nguy hại nhất cho thân chủ lâu đời của mình. Và điều đáng ngại hơn hết là lần này, ông Cohen sẽ không còn giữ được cái đặc quyền riêng biệt là giữ kín những bí mật mà thân chủ của ông (tức TT Trump) đã kể cho ông biết.
Để diễn giải một cách bình dân và tóm gọn khái niệm này, chúng ta có thể biết là một luật sư biện hộ cho một thân chủ có thể được toàn quyền giữ kín những lời khai thú tội của thân chủ mình mà không sợ bị chính quyền kết tội. Lý do là vì với cái đặc quyền đó, thân chủ mới sẵn sàng và an tâm để kể hết sự thật cho luật sư vì tin rằng vị luật sư này sẽ tìm đủ cách để bào chữa cho mình. Nếu không có sự bảo đảm đó thì có lẽ nhiều nghi can sẽ không sẵn sàng kể hết sự thật cho các luật sư nghe, và do đó sẽ khiến cho công việc bào chữa không được hữu hiệu.

Tuy nhiên, nếu muốn giữ được cái đặc quyền này, vị luật sư phải chứng minh rằng tất cả những việc làm và lời nói của mình đều nằm trong tư cách của một luật sư đại diện, chứ không phải là một người bạn, một phụ tá hay là một người chuyên đi lo lót cho trót lọt, mà báo giới Hoa Kỳ gọi là “a fixer”. Và ông Cohen dường như rất hãnh diện với nhiều vai trò này, chứ không chỉ đơn thuần chỉ là luật sư riêng cho thân chủ Donald Trump. Sự kiện ông kể rằng việc ông ta tự ý bỏ ra số tiền $130,000 để bịt miệng cô đào Stormy Daniels và ông Trump không hề biết chuyện này, tự nó đã cho thấy là ông ta dường như muốn chứng tỏ rằng ông ta tự nguyện giúp đỡ cho người bạn giầu có của mình chứ không phải là một luật sư đại diện cho một thân chủ.

Sự kiện ông Cohen lập ra một công ty có tên là công ty có trách nhiệm hữu hạn “EC LLC”, chẳng khác gì một công ty ma chỉ có một mình ông ta đứng tên mà thôi, rồi sau đó không hề thông báo cho ông Trump biết cũng như đã có nhận được sự ưng thuận chính thức từ phía ông Trump hay chưa, đều là những dấu hiệu rất thuyết phục để chứng minh rằng ông ta đã vượt ra ngoài ranh giới của một luật sư thông thường khi đại diện cho thân chủ. Hơn nữa, giao kèo với cô Stormy Daniels với quy định buộc cô phải bồi thường số tiền 20 triệu Mỹ kim nếu như sau này không giữ lời hứa và tiết lộ chuyện này cũng là một bằng chứng xấu khác, vì số tiền 20 triệu này sẽ trả lại cho ông ta chứ không phải cho thân chủ Donald Trump.

Ngay cả trong trường hợp một luật sư viện dẫn đặc quyền giữ những bí mật riêng tư của thân chủ mình, cá nhân của người luật sư đó cũng không thể tránh né bị buộc tội nếu như người này phạm pháp hoặc gian lận. Đó cũng là trường hợp của ông Cohen đang bị điều tra về những mối làm ăn trước đây tại nhiều nơi, từ California sang đến những nước khác như Ukraine và Nga Sô. Chính vì những lý do này mà Công Tố Viên Đặc Biệt Robert Mueller đã có thể biến bà Melissa Laurenza, luật sư biện hộ cho ông Paul Manafort, trở thành một nhân chứng để đưa ra những lời khai tố cáo một số các việc làm của ông Manafort.

Giờ đây, luật sư Michael Cohen có thể đang phải đối diện với một loạt những cáo buộc hình sự, và nếu bị kết án, chỉ có hai người duy nhất có thể giúp làm giảm án nhẹ cho ông ta: đó là các ông Robert Mueller và Donald Trump.

Hoặc là Công Tố Viên Đặc Biệt Mueller có thể điều đình để buộc ông Cohen các tội danh nhẹ hơn nếu như ông đồng ý cung khai những “bí mật động trời” hơn nữa liên quan đến thân chủ số một của ông. Hoặc là TT Trump có thể dùng quyền tối thượng của mình theo Hiến pháp Mỹ dành cho vị tổng thống để tha bổng bất cứ ai mà không cần phải viện dẫn lý do nào. Trong trường hợp đó, các chuyên gia pháp lý tại Bộ Tư Pháp đang nghĩ rằng TT Trump có thể sẽ “nóng máu” để tuyên bố tha bổng ông Cohen, nhưng đến lúc đó thì chính cá nhân ông ta sẽ trở thành cái giá phải trả cho cuộc điều tra đặc biệt này.

Mai Loan
Houston, TX ngày 23 tháng 04/2018

Tin tức khác...