Ưu tiên của Tập Cận Bình không còn là tăng trưởng kinh tế

Đại hội XX của đảng Cộng Sản Trung Quốc khai mạc hôm 16/10. Phát biểu của lãnh đạo tối cao Tập Cận Bình – người được coi là sẽ tiếp tục đứng đầu Trung Quốc thêm tiếp một nhiệm kỳ 5 năm – đang được soi xét kỹ. Theo tiến sĩ Alice Ekman, Viện Nghiên cứu An ninh của Liên Âu (EUISS), Tập Cận Bình chủ trương đưa Trung Quốc trở thành một siêu cường, áp đặt các quy tắc đối với phần còn lại của thế giới, bất chấp ‘’các trả giá về kinh tế’’.  

Trái ngược với quan điểm khá phổ biến trong giới quan sát, cho rằng Trung Quốc đang mất đi thế mạnh của mình là tốc độ tăng trưởng cao, điều được coi là tạo nên tính chính đáng của đảng Cộng Sản Trung Quốc trong con mắt của đông đảo dân chúng, chuyên gia Alice Ekman nhấn mạnh: “Tại Trung Quốc, ưu tiên của Tập Cận Bình không còn là tăng trưởng kinh tế”. Ông ta sẵn sàng cho nhiều hy sinh về kinh tế cũng như “quyền lực mềm” nếu cần, để đạt được mục tiêu tăng cường quyền lực của đảng Cộng Sản, và ý thức hệ của Đảng. Chế độ Tập Cận Bình cũng sẵn sàng từng bước giảm bớt các hợp tác với phương Tây.

Vì sao chế độ Tập Cận Bình lại quyết định chuyển sang lập trường hoàn toàn khác trước?  

Kể từ thời Đặng Tiểu Bình đến thời gian cách đây mươi năm, nhà cầm quyền Trung Quốc coi việc phát triển kinh tế để đưa dân chúng thoát nghèo, xây dựng xã hội thịnh vượng, khá giả là mục tiêu chính. Các tham vọng lãnh thổ trên biển và trên đất liền vẫn tồn tại nhưng chỉ đóng vai trò thứ yếu trong chính sách của Bắc Kinh trong giai đoạn này. Thời Giang Trạch Dân, mục tiêu tăng trưởng kinh tế vẫn còn là chủ đạo. Nhưng tình hình giờ đây là ngược lại.

Theo tiến sĩ Alice Ekman, Trung Quốc “sau khi đã củng cố được vị thế của nền kinh tế thứ hai thế giới, và ưu tiên giờ đây của Bắc Kinh là củng cố hệ thống chính trị và mở rộng sức ảnh hưởng của hệ thống chính trị Trung Quốc ở nước ngoài”.

Chống lại phương Tây giờ đây là chính sách xuyên suốt của chính quyền Tập Cận Bình. Nếu như cách đây khoảng 10 hay 15 năm, thái độ thù địch với phương Tây có thể được bày tỏ trong một số cuộc họp kín của giới ngoại giao, hay nghiên cứu Trung Quốc, thì giờ đây, thái độ này được bày tỏ công khai và liên tục. 

Bên cạnh sức mạnh gia tăng của Quân đội Trung Quốc, cũng là quân đội thứ hai có ngân sách đứng thứ hai trên thế giới, tiếp tục tăng 7% trong năm nay, nhà Trung Quốc học Alice Ekman cũng báo động về quy mô lớn của mạng lưới ngoại giao trên thế giới của Trung Quốc, được đánh giá là đứng đầu về số lượng các đại sứ và lãnh sự, vượt Hoa Kỳ và Pháp.