Trai Tàu ế vợ

Lý Anh

 

Trong bài báo đăng trên BBCCapital số ra ngày 14/02/2017, nhà báo Rob Budden, người từng viết nhiều bài cho Finalcial TimesBBC, đặt câu hỏi “Why a milions of Chinese men are staying in single?” (Tại sao hàng triệu đàn ông Trung Quốc sống độc thân?) với đoạn mở đầu: Ở Trung Quốc, những người đàn ông trên 30 tuổi chưa kết hôn thường được gọi là “Shengnan”, có nghĩa là “đàn ông thừa” vẫn chưa tìm được vợ. Ông Rob Budden ước tính: Tại quốc gia khoảng cách về giới tính ngày càng sâu xa, đến năm 2020, sẽ có thêm 30 triệu đàn ông ế vợ. Đó là một vấn đề nan giải. Nhà chính trị kinh tế học Nicholas Eberstadt, cố vấn lâu năm của Cơ quan nghiên cứu về Châu Á (National Bureau of Asian Research – NBR), một tổ chức không vụ lợi của Hoa Kỳ, cũng từng dự đoán, đến năm 2030, hơn một phần tư đàn ông Trung Quốc ở tuổi 30 sẽ ế vợ! Tại sao?

 

Hệ lụy của chính sách một con

Năm 1979, Trung Quốc bắt đầu thực hiện chính sách kế hoạch hóa gia đình, mỗi cặp vợ chồng chỉ được phép sinh 1 con. Kết quả nước này đã giảm được tới 400 triệu lượt sinh trong khoảng thời gian từ năm 1979 cho đến 2011. Nếu không có chính sách 1 con, dân số Trung Quốc đến nay đã đạt 1,7 tỷ người thay vì 1,3 tỷ người (theo Nhân dân Nhật báo). Trung tâm Thông tin Công nghệ Sinh học Quốc gia (National Center for Biotechnology Information – NCBI) Hoa Kỳ, cũng thừa nhận, ngay cả khi chính sách 1 con được áp dụng, dân số nước này sau 5 tuần vẫn tăng thêm khá nhiều. Nếu không thực hiện chính sách 1 con, dân số Trung Quốc sẽ tăng mạnh đến nhường nào. Tuy nhiên, nhiều nhà nghiên cứu cho rằng, bên cạnh những mặt lợi, Trung Quốc hiện nay và sau này sẽ phải đối mặt với nhiều hệ lụy từ chính sách 1 con.

Nữ văn sĩ Mara Hvistendahl, người từng đoạt Giải Pulitzer cho tác phẩm phi hư cấu nói chung ( Pulitzer Prize for General Non-Fiction) năm 2012, từng viết trong tác phẩm Unnatural Selection: Choosing Boys Over Girls, and the Consequences of a World Full of Men (Lựa chọn không tự nhiên: Trai nhiều hơn gái và hậu quả của một thế giới thừa đàn ông) xuất bản năm 2011:

Xét về lịch sử, các xã hội đàn ông nhiều hơn đàn bà đều không phải là nơi tốt lành để sinh sống. Các xã hội này thường bất ổn, đôi lúc còn xảy ra bạo lực”.

Bà lấy ví dụ thành Athens thế kỷ thứ 4 trước Công nguyên và cuộc khởi nghĩa Thái Bình Thiên Quốc ở Trung Quốc giữa thế kỷ 19, từng xảy ra bạo lực trong phạm vi rộng lớn do có nhiều bé gái vừa sinh ra đã bị giết chết”.

Bà Mara Hvistendahl nhận định, số đàn ông “dư thừa” ở Trung Quốc ít có hy vọng lập được gia đình. Họ là những người thuộc tầng lớp dưới của xã hội. Khi không lấy được vợ, thu nhập lại thấp, thường có xu hướng nổi loạn. Cuối cùng bà cho rằng, những khu vực mất cân bằng giới tính thường có tỷ lệ tội phạm cao hơn…

Ế vợ vì nghèo

 Ở nông thôn Trung Quốc, nhiều đàn ông dù đã có ý trung nhân vẫn không thể kết hôn. Lý do, vài ba chục năm trước, gia đình chú rể chỉ cần nộp sính lễ bằng 1 chiếc TV màu, 1 máy giặt và 1 tủ lạnh, nhà gái đã vui vẻ chấp nhận đồng ý cho con gái kết hôn với người đó. Tuy nhiên, thời thế đã đổi thay, hiện nay gia đình nhà gái đòi hỏi nhiều sính lễ đắt tiền hơn.

Một số nguồn tin cho rằng, các tỉnh Hà Bắc, Sơn Tây, Nội Mông, Tân Cương, Cam Túc… giá trung bình cho một cô dâu hiện nay lên tới 200.000 nhân dân tệ (khoảng 28.000 đô Mỹ), tăng gấp 3 lần so với vài năm trước đây. Đó là chưa kể đến những thứ nhiều chàng trai nằm mơ cũng không dám nghĩ đến như xe hơi, căn hộ và đồ trang sức và nhiều nghi lễ phải chi tiêu khá nhiều tiền.

Tờ Nhân Dân Nhật báo từng nhận định: “Những nơi càng nghèo, giá cô dâu càng cao”. Bởi vậy, nông thôn Trung Quốc đã xuất hiện nhiều “làng ế vợ”. Tại những “làng ế vợ” này, đàn ông phải cạnh tranh nhau để có thể cưới được các cô gái chưa chồng hiếm hoi còn sót lại tại những khu kinh tế khó khăn. Tiêu biểu là làng Laoya (Vịt Già), tỉnh An Huy ở phía đông Trung Quốc. Một cuộc khảo sát năm 2014 từng cho thấy, dân số của làng này là 1.600 người nhưng có đến 112 đàn ông ở độ tuổi từ 30 đến 55 ế vợ. Đó là một con số khá cao.

Một trong những lý do khiến làng này có nhiều đàn ông ế vợ vì bị cô lập và giao thông rất khó khăn. Để đến được làng Laoya, phải mất một giờ chạy xe máy chậm chạp qua con đường đất dốc không khác gì đi bộ.

Xiong Jigen (Hùng Cơ Căn), một chàng trai 43 xuân xanh trong làng này được ví là “cành cây khô”, biệt danh chỉ những người đàn ông ế vợ tại quốc gia con trai đến tuổi 20 ​​thường kết hôn, lập gia đình và có con cái nối dõi tông đường. Xiong Jigen nói với ký giả đến phỏng vấn: “Tôi không thể kiếm được vợ, vì số đông phụ nữ làng này đã đến nơi khác làm việc, phụ nữ nơi khác thì chê không về làng này, vậy tôi tìm ai để cưới làm vợ?”. Anh còn cho biết, giao thông ở đây rất khó khăn, không thể qua sông khi trời mưa. Phụ nữ không ai muốn sống ở làng này.

Ở Trung Quốc, cha mẹ thường đóng vai trò quan trọng trong việc sắp xếp hôn nhân cho con cái. Các bậc cha mẹ ở nông thôn Trung Quốc, thường nhờ đến bà mối tìm kiếm con dâu và con rể.

Xiong cho biết, anh từng tìm đến dịch vụ mai mối. Anh nói: “Thông qua mai mối, một số phụ nữ đã kết hôn với đàn ông làng Laoya, nhưng rồi bỏ đi vì đường sá đi vào làng này vô cùng khủng khiếp. Tôi từng có một mối quan hệ nhưng chẳng đi đến đâu cả. Cô ấy từng phàn nàn về cảnh sinh sống tại ngôi làng này, đặc biệt là những con đường…”.

Như những làng xóm khác khắp đất nước Trung Quốc, phụ nữ làng Laoya đều từ bỏ quê nhà lên thành phố tìm việc. Ở đó, họ có thu nhập tốt hơn và dễ dàng kiếm được người chồng vừa ý. Cũng có một số phụ nữ quay trở về làng, nhưng khi đó họ đã kết hôn…

Mạng xã hội Weibo từng đăng một bài viết trên trang thông tin Kankanews kể về một thanh niên 24 tuổi sống ở vùng nông thôn tỉnh Cam Túc. Anh này cho hay, sau 7 năm lăn lộn, anh mới tìm được một cô gái thích hợp để kết hôn. Tuy nhiên, khi bàn đến kết hôn, gia đình cô gái đòi 180.000 nhân dân tệ (trên 12.000 Mỹ kim) trong khi anh chỉ lo được có 120.000 nhân dân tệ. Vì vậy, đám cưới đã không thành.

Trước tình hình đó, một số người đưa ra những giải pháp khác nhau để giải quyết cuộc khủng hoảng liên quan đến nhân khẩu học. Năm 2015, một giáo sư trường Đại học Chiết Giang từng đề xuất đến việc những người có thu nhập thấp nên chọn cách chung vợ, gánh nặng tài chính sẽ được san sẻ. Chỉ có như vậy mới có thể có cơ hội lập gia đình. Tuy nhiên, ý kiến này đã bị nhiều người phản đối. Nhất là trong xã hội còn nặng đầu óc lễ giáo phong kiến, chưa tiếp xúc nhiều với cái gọi là “văn minh thời đại”.

Theo những số liệu mới nhất, hiện nay số đàn ông Trung Quốc nhiều hơn đàn bà trên 35 triệu người. Chính sách một con khiến nhiều người phá thai khi biết mình mang thai con gái, hay sau khi sinh ra con gái thì giết chết với hy vọng sau này sinh được một con trai, là nguyên nhân chính gây ra chênh lệch này.

Thế hệ độc thân mới

Trung Quốc là một trong những quốc gia coi trọng truyền thống gia đình. Trong khi đó, nhiều phụ nữ trẻ có học vấn ở nước này lại coi thường truyền thống đó.

Song Zongpei (Tống Chung Bội), năm nay 28 tuổi, từng tuyên bố sẽ không sống như mẹ cô: Lấy chồng ở tuổi 25, sau đó chỉ biết làm tròn trách nhiệm của người vợ và người mẹ. Hiện nay cô sống trong một căn nhà thuê ở Bắc Kinh cùng hai người bạn, cả ba cô chỉ quan tâm đến sự nghiệp và tài chính cá nhân. Cô từng tâm sự với bạn bè: “Cái tôi quan tâm nhất hiện nay là sự nghiệp và tài chánh của bản thân”.

Gần đây, New York Times từng đăng một bài báo về ngày càng có nhiều thanh niên chần chừ trong việc lập gia đình, thế là trên trang mạng xã hội Sina Weibo của Trung Quốc bùng nổ cuộc thảo luận quan điểm của thanh niên hiện nay về hôn nhân. Nhiều phụ nữ vẫn nói họ chỉ muốn sự nghiệp ngày càng thăng tiến hơn thành lập gia đình. Đối với họ, sự nghiệp quan trọng hơn hôn nhân. 

Tương tự như cô Song, rất nhiều cô gái Trung Quốc có học thức cao, đang tìm kiếm sự nghiệp và độc lập tài chính thay vì một người chồng. Những cô gái này đang thách thức truyền thống hàng ngàn năm ở Trung Quốc khi việc hôn nhân của con cái thường do bố mẹ sắp đặt, can thiệp và thúc đẩy.

Năm 2015, Trung Quốc chỉ có 12 triệu cặp vợ chồng đăng ký kết hôn. Đây là năm thứ hai liên tiếp số lượng đăng ký kết hôn giảm. Trong khi đó, số lượng ly hôn là 3,8 triệu vụ, gấp đôi so với mức cách đây một thập kỷ.

Hàng chục ngàn người đã thảo luận trên mạng xã hội đề tài “Người Trung Quốc không sẵn sàng kết hôn” (Chinese people unwilling to get married) nói rõ suy nghĩ của mình đối với hôn nhân ngày nay. BBC từng nêu rõ kết quả cuộc thảo luận đó: “Một số người nói họ sẽ kết hôn trong tương lai. Trong khi đó, không ít người cho rằng, hôn nhân ngày nay không còn quan trọng như trước đây nữa”.

Một người thảo luận trên Weibo với tên gọi Gan Zhaoji quả quyết: “Nếu được nhận vào cao học, tôi sẽ theo đuổi ước mơ của mình. Hôn nhân không phải điều tất yếu. Tuy nhiên, có một điều không thể nói ra là ‘Không thích kết hôn, nhưng lại muốn có con?’”,

Thị trường dành cho người độc thân

Một số doanh nghiệp Trung Quốc đang bận rộn chạy theo thị trường những người độc thân mới hình thành này. Theo nhận định của một số người làm trong các doanh nghiệp này, người thích sống độc thân ít nghĩ đến việc mua nhà, sắm sửa nội thất. Không con cái tất nhiên không cần mua sắm đồ dùng cho em bé…

Tuy nhiên, độc thân không có nghĩa là không tiêu dùng. Bởi vậy, các doanh nghiệp đã chuẩn bị đáp ứng sự thay đổi này của xã hội. Các cửa hàng trang sức đối phó với việc người mua nhẫn cưới giảm sút bằng cách cho ra mắt các loại trang sức giá rẻ hơn, dành riêng cho các cặp trai gái đang yêu nhau.

Annie Yau Tse (Annie Hữu Tạ), người điều hành chuỗi cửa hàng trang sức Tse Sui Lian (Tạ Thủy Liên) ở Hương Cảng từng nói: “Không kết hôn, nhiều người vẫn muốn có bạn tình, vẫn muốn có tình yêu”.

Chính vì vậy, một hãng môi giới bất động sản qua mạng cho biết, họ đang chú ý xây dựng những căn nhà nhỏ, rẻ tiền, dành cho người độc thân. Hãng sản xuất đồ gia dụng Trung Quốc Midea cũng đang mở rộng phát triển loại nồi cơm nhỏ, phù hợp với người sống một mình…

Trai tàu ế vợ là thực tế không thể phủ nhận. Trai Tàu ế vợ không những khiến cha mẹ đau đầu, còn là một vấn đề lớn của xã hội Trung Quốc ngày nay. Muốn giải quyết không phải là chuyện dễ dàng!

 Lý Anh

 

Tin tức khác...