Tổng thống Trump ra tối hậu thư cho Nga

Hôm 14/07, tiếp tổng thư ký Liên minh Bắc Đại Tây Dương NATO, Mark Rutte, tại Bạch ốc, Tổng thống Trump thông báo tiếp tục viện trợ vũ khí cho Ukraine qua NATO, đồng thời tuyên bố Nga có 50 ngày để chấm dứt chiến tranh nếu không muốn đối mặt với các biện pháp thuế quan nặng nề.
Trong cuộc họp báo, ông Trump tỏ ra rất khó chịu khi nói về Vladimir Putin: “Chúng tôi, và tôi là người đầu tiên, rất không vui về nước Nga. Thật sự là rất, rất không hài lòng! Nếu không đạt được thỏa thuận trong vòng 50 ngày, chúng tôi sẽ áp các mức thuế quan khoảng 100%, bao gồm cả các mức thuế thứ cấp”.
Một giới chức Bạch ốc sau đó giải thích rằng ông Trump đề cập tới “thuế thứ cấp” nhằm vào các quốc gia mua hàng xuất cảng của Nga. Đây được coi là lời đe dọa nhắm tới ngành dầu mỏ Nga, nhằm làm suy yếu khả năng của Moscow trong ứng phó các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt từ phương Tây.
Ông Trump còn bày tỏ sự hậu thuẫn với Kyiv và các đồng minh. Nhưng để nhận được sự hỗ trợ đó, các nước thành viên NATO phải trả tiền.
Đối với ông Trump, thương vụ mua vũ khí đầu tiên này, nhất là hệ thống hỏa tiễn Patriot, là bằng chứng cụ thể cho mức tăng ngân sách mới của khối NATO dành 5% GDP cho quốc phòng. Với Ukraine, những hệ thống phòng không này là sự bảo đảm sống còn cho hàng triệu thường dân, trong khi chờ đạt được thỏa thuận ngừng bắn.
Theo AFP, trong cuộc hội đàm với tổng thống Mỹ, tổng thư ký NATO Mark Rutte đã nêu rõ là các nước Đức, Anh Quốc, Phần Lan, Canada, Na Uy, Thụy Điển và Đan Mạch sẽ là những bên mua và việc nhanh chóng chuyển giao vũ khí là “thiết yếu” để thúc đẩy Vladimir Putin đàm phán hòa bình.
Về phía Nga, phát ngôn viên điện Kremlin Dmitri Peskov, được AFP trích dẫn, cho biết hôm 15/07 rằng sẵn sàng đàm phán với Ukraine và vẫn đợi “đề xuất của phía Ukraine” về vòng đàm phán thứ ba, sau hai cuộc gặp không mấy hiệu quả ở Istanbul. Ông Peskov cũng nêu rõ cần thời gian để đáp ứng các tuyên bố “rất nghiêm túc” của tổng thống Trump và nhấn mạnh thông báo của Washington sẽ được Kyiv coi là dấu hiệu để tiếp tục chiến tranh, chứ không phải vãn hồi hòa bình.
Ngay sau thông báo của tổng thống Mỹ cấp lại vũ khí cho Ukraine, Thủ tướng Friedrich Merz khẳng định Đức sẽ giữ một vai trò chủ chốt trong nỗ lực chung vì Ukraine. Còn lãnh đạo ngoại giao Liên Hiệp Châu Âu Kaja Kallas đánh giá thời hạn 50 ngày là “quá dài” trong khi thường dân vô tội chết mỗi ngày.
Nga xuất cảng rất ít hàng hóa đến Mỹ, chưa đến 5 tỷ USD vào năm 2023, và con số đã giảm đi trong các năm sau. Do đó, thuế quan sẽ không ảnh hưởng nhiều đến Nga. Trong khi đó, biện pháp trừng phạt nhắm vào ngành năng lượng và khách hàng của Moscow có thể gây nhiều tổn hại hơn.