Thiên đường hàng giả và hàng nhái

Vaccine giả giết hại hàng triệu trẻ em vô tội

Lý Anh

Trong bài báo đầu đề “Outrage in China over thousands of faulty vaccine for children” (Phẫn nộ trước hàng ngàn liều vaccinechotrẻ emlàm giảở Trung Quốc)đăng tải trên CNN online ngày 24/07/2018,hai ký giảBen Westcott và Serenitie Wang cho thấyvụ bê bối làm giả vaccinechotrẻ em, một lần nữa chứng minh Trung Quốc là “địa ngục trần gian” chuyên sản xuất hàng giả, không những gây thương vong cho người lớn, ngay cả con nít mới đẻ cũng không tha. Đến nỗi chủ tịch Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa Tập Cận Bình đang công du Châu Phi, nghe báo cáo tin này, cũng phải thốt lên:Bê bối này thật “đê hèn và kinh hoàng” (the incident as “vile and shocking”).

Bê bối vaccine giả

Ngày 21/07/2018, Cục Quản lý Thực và Dược phẩm Trung Quốc (China Food and Drug Administration – CFDA) cho biết,Công ty Công nghệ Sinh học Trường Sinh Trường Xuân (Changchun Changsheng) đã bán khoảng 252.600 liều vaccine DPT tạo miễn dịch chủ động ngăn ngừa bệnh bạch hầu, uốn ván và ho gà ở trẻ em từ 6 tuần đến 6 tuổi, nhưngkhông đạt tiêu chuẩn. Trung tâm Kiểm dịch và Phòng dịch tỉnh Sơn Đông, nơi chăm sóc sức khỏe cho 100 triệu người, đã mua sốvaccine giả này.

Bê bối này diễn ra 5 ngày sau khi công ty Trường Sinh bị phát giác làm giả giấy tờ sản xuất 113.000 liều vaccine phòng bệnh dại. DFDA cho biết,cơ quan này đã thu hồi giấy phép sản xuất và điều tra hình sự đối với các sai phạm.
Đây là vụ mới nhất trong hàng loạt bê bối vaccine không đạt tiêu chuẩn tại Trung Quốc. Năm 2017, Viện Sản phẩm Sinh học Vũ Hán bán ra thị trường 400.520 liều vaccine DPT quá hạn và phẩm chất kém.
Truyền thông Trung Quốc dẫn nguồn tin từ các điều tra viên cho biết, chẳng những mua vaccine quá hạn về gắn nhãn mới vào bán ra ngoài thị trường, công ty Trường Sinh còn dùng nguyên liệu quá hạn sản xuất loại vaccine mới, khôngtuân theo quy trình sản xuất.

Công ty này sản xuất gần chục loại vaccine khác nhau, lại là nơi có lợi nhuận ròng cao nhất nhì trong ngành thuốc, công ty Trường Sinh thường bị chỉ trích đầu tư vào “nghiên cứu và phát triển” (research and development – R & D) không tương ứng. Thông thường, các công ty dược phẩm thường tiêu tốn nhất cho khâu R&D, mua lại các bằng sáng chế hay quyền sử dụng bằng sáng chế, song công ty Trường Sinh lại nằm ngoài phạm vi này, chứng tỏ Trường Sinh có điều gì ám muội, nhưng CFDAkhông vạch rõ trước khi phanh phui các bê bối của công ty này.
Bê bối vaccine giả còn cho thấy công ty Trường Sinh không hề tiến hành thử nghiệm trên động vật hay có bất cứ thử nghiệm nào đáng tin cậy chứng thực chất lượng vaccine của mình. Công ty này trúng thầu là nhờ cấu kết với các quan tham trong CFDA.

Với đất nước có trên một tỷ ba dânsố, Trung Quốc là thị trường dược phẩm sôi động nhất thế giới. Hơn 2 thập kỷ qua, thị trường này là điểm đến của nhiều công ty dược phẩm phương Tây và là nơi sinh ra nhiều doanh nghiệp dược phẩm nổi tiếng trong nước. Theo quy trình thủ tục pháp lý, việc cấp giấy phép sản xuất một loại dược phẩm ở Trung Quốc không hề dễ dàng. Đúng trình tự thủ tục, các doanh nghiệp mất cả năm đến nhiều năm trời mới có giấy phép sản xuất hay lưu hành một loại dược phẩm mới, với vaccine cũng vậy. Tuy nhiên, quy trình này dường nhưngoại lệ với Trường Sinh.

Cục Quản lý Thực và Dược phẩm (CFDA) trực thuộc Bộ Y tế là cơ quan phụ trách cấp giấy phép sản xuất và quản lý chất lượng các loại thuốc ở Trung Quốc. Với hàng trăm doanh nghiệp sản xuất thuốc trong và ngoài nước, đây là cơ quan siêu quyền lực, có quyền sinh sát. Móc ngoặc với CFDA,Trường Sinhmớidám bất chấp luật pháp, sản xuất loại vaccinegiả này.

CFDAbảo kê Trường Sinh?

Nhờ có quan hệ tốt với Cục Quản lý Thực và Dược phẩm(CFDA)từ địa phương đến trung ương,công ty Trường Sinh trúng thầu cung cấp vaccine cho 24 tỉnh và các khu tự trị ở Trung Quốc. Nhờ có quan hệ tốt với các quan chức CFDA, Trường Sinh đã cung cấp trên triệu liều vaccine bệnh dại và đậu mùa cho các tỉnh miền Đông Trung Quốc.
Nếu Trường Sinh không được CFDA bảo kê thì qua mấy vụ sai phạm công ty này đã không được giơ cao đánh khẽ. Điển hình là, năm 2017, hơn 250.000 liều vaccine kém chất lượng của Trường Sinh bị phát giác nhưng công ty này chỉ bị phạt 3,4 triệu Nhân dân tệ (khoảng 500.000 Mỹ kim). Nhiều người phê phán mức phạt quá nhẹ và không đúng luật, bởi vì sai phạm này rất nghiêm trọng, đe dọa đến sức khỏe và tính mạng của hàng trăm ngàn con nít; nếu trót lọt, gian thương có thể thu về bạc triệu.

Hơn nữa, điều bất thường ở khâu kiểm tra của CFDA cũng khiến dư luận thêm nghi ngờ quan hệ khuất tất giữa cơ quan này và công ty Trường Sinh. Tháng 10/2017, CFDA tiến hành kiểm tra phẩm chất vaccine DPT chống lại các bệnh bạch hầu, ho gà và uốn ván ở trẻ em do Trường Sinh sản xuất. Theo quy định thì quá trình kiểm trachỉ kéo dài từ 2 đến 3 tháng nhưng mãi đến tháng 07/2018, khi dư luận về vaccine giảồn ào, CFDA mới công bố kết quả kiểm tra. Theo các nhà chuyên môn, thời gian kiểm tra lâu như trên là bất thường.
Đây chỉ là vụ bê bối vaccine giả mới nhất trong hàng loạt bê bối vaccine không đạt tiêu chuẩn tại Trung Quốc. Năm 2017, Viện Sản phẩm Sinh học Vũ Hán cũng đã bán ra thị trường 400.520 liều vaccine DPT kém phẩm chất.

Hàng nhái thượng vàng hạ cám

Cơ quan Cảnh sát Châu Âu (Europol) mới đây công bố một báo cáo cho biết, Trung Quốc ngày càng trở thành kẻ cướp đoạt tài sản trí tuệ nguy hiểm, sản xuất nhiềuhàng nhái nổi tiếng thế giới,bán khắp thị trường toàn cầu.
Báo cáo dày 74 trang được Europol công bố ngày 22/06/2018 đưa ra một con số giật mình: Trung Quốc và Hương Cảng tạo ra tới 86% lượng hàng nhái trên thế giới, kiếm về gần 400 tỷ Mỹ kim.

Thêm một con số cho thấy Trung Quốc gần như đang độc chiếm thị trường hàng nhái toàn cầu. Sau Trung Quốc là Ukraine chỉ chiếm 0,43%, với tổng giá trị khoảng 2 tỷ Mỹ kim.

Công nghệ nhái của Trung Quốc tinh vi đến mức rất khó nhận ra. Ngày càng có nhiều sản phẩm của các tập đoàn nổi tiếng thế giới, Trung Quốc nhái lại, không thể nhận ra thương hiệu gốc của nó.

DânTàu nhái đủ các mặt hàng nổi tiếng thế giới, từ dầu gội đầu đến pin, từ đồng hồ đến thiết bị điện tử, từ quần áo hàng hiệu đến đồ chơi, từ xe hơi đến các loại máy móc tinh vi… Có thể nóinhái từ thượng vàng đến hạ cám.
Giám đốc Europol Rob Wainwright cảnh báo: “Tội phạm sở hữu trí tuệ mang lại rất nhiều tác động tiêu cực. Nó làm hại nền kinh tế của chúng ta, tạo ra những khoản lợi nhuận khổng lồbất hợp pháp, có lợicho các nhóm tội phạm thường gây ra thiệt hại trực tiếp an toàn và sức khỏe của người tiêu thụ”.

Báo cáo của Europol cho biết, vô số quần áo và giày dép nhái tiêu thụ ở Châu Âu khiến các nhà sản xuất tại khu vực này thiệt hại tới 26,3 tỷ Euro (trên 30 tỷ Mỹ kim) trong năm 2017, tương đương gần 10% tổng doanh thu, khiến 363.000 lao độngmất việc làm.
Là một thị trường khó tính và đề cao sở hữu trí tuệ, Châu Âu đang đứng trước thách thức về nạn hàng nhái từ Trung Quốc, nhất là giờ đây nhiều mặt hàng bán trực tiếp qua mạng, kẻ làm hàng nháichỉ cần gửi sản phẩm trong các gói đồ nhỏ, dễ dàng vượt qua cơ quan kiểm soát.
Có thể nói, Châu Âu hay các quốc gia khác đã và đang trở thành thị trường béo bở của Trung Quốc sau sự bùng nổ của hàng nhái ở quốc gia đông dân nhất thế giới này.

Trong các cửa hàng tại Trung Quốc, hàng nháibày la liệt: Từ quần áo của các hãng thời trang nổi tiếng, đồng hồ hay những chiếc túi xách xinh đẹp …
Trên đường phố Trung Quốc có rất nhiều chiếc xe hơi mẫu mã y hệt xe Toyota của Nhật Bản, BMW của Đức hay Land Rover của Anh Quốc … nhưng chỉlà hình dáng, thương hiệu thuộc về một cái tên Trung Quốc. Một chiếc xe Trung Quốc sản xuất y hệt như Land Rover của Anh Quốc, thoáng nhìn ai cũng nghĩ là Land Rover, nhưng không phải tên đó. Dân Tàu gọi là Land Wind.

Trên thế giới, mỗi doanh nghiệp muốn tạo ra sản phẩm mới, thường lập ra nhóm“nghiên cứu và phát triển” (research and development – R & D), đầu tư khá nhiều tiền để nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới. Trong khi đó, các doanh nghiệp Trung Quốc lại không chịu bỏ tiền vào quá trình R&D. Họ mua những sản phẩm đang thịnh hành, những mẫu hàng mới, lấy về mổ xẻ nghiên cứu rồi nhái lại. Do tiết kiệm được khoản chi phí khá lớn, hàng nhái Trung Quốc bán rất rẻ, vì giá thành không có chi phí nghiên cứu.

Trung Quốc là một thị trường rộng lớn, những nhà sản xuất này dễ dàng chiếm lĩnh được thị trường, vì không phải ai cũng cần mua sản phẩm xịn, có thương hiệu.

Khi các doanh nghiệp mạnh lên, chính phủ Trung Quốc thu được nhiều thuế, họ lại tính chuyện phát triển một mạng lưới gián điệp kinh tế xâm nhập vào Mỹ và các nước khác dưới hình thức là các nhà nghiên cứu, thực tập sinh, xâm nhập vào môi trường của các doanh nghiệp phương Tây đánh cắp thông tin về công nghệ, thương mại, phục vụ cho sản xuất trong nước.

Điều đó trái với với đạo đức con người, nhưng nhiều người dân và doanh nghiệp Trung Quốc dường như đã quen với chuyện đó.

Đây cũng là một trong những nguyên nhân Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump phát động chiến tranh thương mại để trừng phạt Trung Quốc, quốc gia đang có tham vọng làm bá chủ thế giới.

Lý Anh

Tin tức khác...