Tay chơi bóng gậy trở thành thủ tướng

Lý Anh

Trong bài báo Playboy cricketer to politician, Imran Khan say he’s Pakistan’s best hope (Tay chơi bóng gậy trở thành chính khách, Imran Khan nói ông ta là hy vọng tốt nhất của Pakistan) của hai ký giả Euan McKiedy và Angela Dewan, đăng trên CNN ngày 27/07/2018, giới thiệu cuộc đời củaImran Khan, từ tay chơi bóng gậy (cricketer) nổi tiếng bước vào chính trường.

Vì một Pakistan mới…
Ngày 25/07/2018, Hội đồng Bầu cử Pakistan mở cửa 85.000 địa điểm bỏ phiếu đón cử tri đến bầu 272 nghị viênQuốc hội Pakistan và 577 đại biểu Hội đồng Lập pháp 4 tỉnh: Khyber Pakhtunkhwa, Punjab, Balochistan và Sindh.
Ba ngày sau (28/07), Hội đồng Bầu cử công bố Pakistan Tehrik-i-Insaf (PTI- Pakistan Movement for Justice – Phong trào Chính nghĩa Pakistan), do Imran Khan lãnh đạo, giành chiến thắng trong cuộc tuyển cử ngày 25/07, với kết quả:
PTI dẫn đầu cuộc bầu cử với 115/272 ghế tại Quốc hội Pakistan. Thứ hai là Liên đoàn Hồi giáo Pakistan (PML-N) của cựu Thủ tướng Nawaz Sharif giành được 64 ghế, thứ ba thuộc về Đảng Nhân dân Pakistan (PPP) do cựu Tổng thống Asif Zardari đứng đầu với 43 ghế.

Do không giành được quá nửa số ghế, PTI phải liên minh với các đảng nhỏ để thành lập chính phủ.
Sau hơn một tuần đàm phán với các đảng nhỏ và nghị viên độc lập, PTI công bố, đãcùng Phong trào Muttahida Qaumi và Liên minh Dân chủ Vĩ đại thành lập được chính phủ liên minh.
Ngày 27/07, khi nhận được thông tin giành chiến thắng, Thủ tướng đắc cử Imran Khan cam kết sẽ xây dựng một “Pakistan mới”, chấm dứt nạn tham nhũng, trẻ em suy dinh dưỡng sẽ được cung cấp đầy đủ lương thực, nông dân nghèo tăng thêm thu nhập, người giàu phải nộp thuế, tiêu diệt khủng bố, người thiểu số an toàn. Đặc biệt, Pakistan sẽ hòa hảo với mọi quốc gia, bao gồm cả Ấn Độ.

Hãng thông tấn Bloomberg (Mỹ) nhận xét: Đây là cam kết đầy hứa hẹn, có khả năng ổn địnhkhu vực Nam Á.
Ngày 01/08, Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi trực tiếp gọi điện chúc mừng chiến thắng của ông Imran Khan. Bộ Ngoại giao Ấn Độ cho biết, trong cuộc điện đàm với ông Imran Khan, Thủ tướng Modiđề cập đến tầm nhìn của ông về hòa bình và phát triển toàn bộ khu vực.Về phần mình, ông Khan cam kết với Thủ tướng Ấn Độ, những vấn đề tồn đọng giữa hai quốc gia Nam Á nên giải quyết qua đối thoại.

Được biết, từ ngày độc lập tách khỏi Anh quốc năm 1947, Ấn Độ và Pakistan từng ba lần gây chiến, hai trong số đó liên quan đến tranh chấp vùng Kashmir. Vài năm trở lại đây, quan hệ giữa Ấn Độ và Pakistan vô cùng căng thẳng. Đối thoại trực tiếp bị trì hoãn do các vụ nổ súng ở vùng biên giới Kashmir.
Pakistan có khoảng 200 triệu dân, một phần ba trong số đó sống ở mức nghèo khổ. Nước này được coi là nơi cung ứng quan trọng cho quân đội Mỹ chiến đấu tại Afghanistan, đồng thời là tuyến đường vận chuyển chiến lược của Trung Quốc đến khu vực Ấn Độ Dương. Điều quan trọng khác là Pakistan sở hữu vũ khí hạt nhân.
Nhậm chức Thủ tướng

Trong phiên họp đặc biệt ngày 17/08, Quốc hội Pakistan bầu ông Imran Khan giữ chức Thủ tướng. Phát biểu tại buổi lễ nhậm chức ngày 18/08, tân Thủ tướng Imran Khan, 66 tuổi, cam kết trung thành với đất nước Pakistan, phục vụ hết mình cho chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, xây dựng tình đoàn kếtvà phồn vinh của đất nước. Ông cam kếtsống tiết kiệm để làm gương cho giới cầm quyền nước này trong hoàn cảnh Islamabad đang gặp nhiều khó khăn, bắt đầu bằng việc sẽ chuyển sang một nhà nhỏ, biến tư dinh Thủ tướng rộng lớn hiện tại thành trường đại học.Ông còn cam kết cắt giảm số nhân viên phục vụ từ 524 người xuống còn dưới 10 nhân viên.

Tân Thủ tướng Imran Khan nói: “Tôi muốn nói về cuộc sống của những người giàu có và quyền lực ở quốc gia này. Thủ tướng có 524 người phục vụ và 80 chiếc xe. Một Thủ tướng như tôi đang có 33 chiếc xe bọc thép. Thủ tướng có toàn bộ các trực thăng và máy bay. Các thống đốc có những căn nhà rộng lớn với những đồ đạc sang trọng. Trong khi đó, không đủ tiền chi tiêu cho đời sống của người dân …”.
Cũng trong bài diễn văn đọc tại buổi lễ nhậm chức, tân Thủ tướng Imran Khan hứa hẹn đưa đất nước đi vào “một kỷ nguyên mới”.

Trong bài báo tựa đề “Imran Khan đối mặt với thách thức của một nước Pakistan mới” đăng trên Le Figaro, Pháp, số ra ngày 21/08/2018, từng nhận xét: “Tân thủ tướng Pakistan Imra Khan sẽ gặp nhiều khó khăn trong việc cải cách thuế khóa. Ông nêu ra 3 điểm: Chống gian lận thuế; chống tham nhũng và giảm lãng phí chi tiêu. Quả thật, ông không còn giải pháp nào khác. Bởi vì, Pakistan đang đối mặt với một khối nợ khổng lồ: 28.000 tỷ rupi (khoảng 250 tỷ Mỹ kim), chiếm 80% tổng sản phẩm nội địa. Dự trữ ngoại tệ chỉ đủ dùng trong hai tháng”.

Bên cạnh việc hứa hẹn làm minh bạch tài chính, ông Imran Khan còn cam kết, nâng cao trình độ học vấn các trường công, tạo điều kiện cho trên 22 triệu trẻ em đến trường học và thiết lập một hệ thống bảo hiểm y tế cho người nghèo, xây thêm 5 triệu nhà xã hội …

Giới quan sát cho rằng, nói thì dễ, thực hiện đâu có dễ. Khó khăn đầu tiên tân thủ tướng phải đối mặt là cải cách thuế. Pakistan là nước chỉ có 800.000 người trong tổng số 200 triệu dân nộp thuế. Chính khách Pakistan là những người gian lận thuế nhiều nhất. Theo số liệu của Trung Tâm Điều tra Ký giả Pakistan (Center for Investigative Reporting in Pakistan – CIRP), 60% ứng cử viên, 3 trong số 16 bộ trưởng không hề nộp thuế.
Công cuộc cải cách thuế của tân chính phủ Pakistan còn khó khăn hơn khi ông Imran Khan thành lập một chính phủ liên minh với nhiều chính trị gia lão luyện. Trong số 16 tân bộ trưởng, 12 người từng làm việc dưới chế độ độc tài của tướng Musharraf trong những năm 2000, khiến ông gặp nhiều khó khăn trong đổi mới. Trong bài xã luận của tờ Dawn,xuất bản bằng tiếng Anh ra hàng ngày ở Pakistan, số ra ngày thứ Hai 20/08, đã không ngần ngại cho rằng: “Imran Khan công bố các dự án cải cách đầy tham vọng. Tiếc rằng, ông đã chọn các nhân vật bảo thủ thành lập chính phủ”.

Quan hệ Islamabad và Hoa Thịnh Đốn

Quan hệ Mỹ – Pakistan trở nên trục trặc từ đầu năm nay với những lời lẽ giận dữ hiếm thấy nhắm vào Pakistan qua dòng tweet đầu năm của Tổng thống Donald Trump: “15 năm qua, Hoa Kỳ phung phí 33 tỷ đô la cho nước này nhưng chỉ nhận được những lời giả dối và lừa phỉnh”.

Quốc Hội Mỹ bực bội trước thái độ lửng lờ của Islamabad đối với phe Taliban nên giảm viện trợ xuống còn 150 triệu đô la cho năm 2019. Mới đây nhất là ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo còn ngăn chặn Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế (IMF) hỗ trợ nước này lấp khoảng tụt giảm nguồn dự trữ ngoại tệ. Theo ông Pompeo, Pakistan dùng tiền tài trợ của IMF, có nguồn gốc từ Ngân Khố Mỹ, trả nợ cho Trung Quốc.
Quan hệ Mỹ – Pakistan vốn không suôn sẻ, Imran Khan trở thành Thủ tướng còn khiến mối quan hệ này thêm bất ổn. Trong bài phát biểu mừng chiến thắng bầu cử, ông Khan đã có những lời lẽ nặng nề cho rằng “Quan hệ giữa Mỹ và Pakistan không phải quan hệ hợp tác, mà là quan hệ chủ – tớ. Quân đội Pakistan chỉ là một lực lượng đánh thuê của Mỹ trong cuộc chiến chống khủng bố”. Bởi vậy, cũng như Mỹ, chính sách của nước này phải là “Pakistan trước” như tuyên bố của tân Ngoại trưởng Shah Mahmood Qureshi”.

Thái độ hờ hững với Mỹ cũng bắt đầu hiện rõ trong giới quân đội, nhất là sau vụHoa Kỳ ám sát Bin Laden năm 2011. Từ đó Pakistan chuyển hướng hợp tác quân sự với Trung Quốc. Bắc Kinh trở thành nhà cung cấp vũ khí hàng đầu cho Islamabad.
Thân thế & cuộc đời

Imran Khan chào đời ngày 05/10/1952 trong một gia đình giàu có tại Lahose, tỉnh Panjab, thành phố lớn thứ nhì Pakistan (sau Karachi). Thân phụ là ông Ikramullah Khan Niazi, một kỹ sư nổi tiếng.
Thuở con thơ, cậu bé Imran là một học sinh giỏi toàn diện. Năm 13 tuổi, bắt đầu chơi cricketer, môn thể thao dùng gậy để đánh bóng.
Thuở còn thơ, Imran được khen ngợi là một tay chơi bóng gậy công thủ toàn diện. Ngoài học hành vàchơi bóng gậy giỏi, cậu còn đẹp trai, trở thành “thần tượng” của nhiều nam nữ học sinh thời bấy giờ.
Lên Trung học, cha mẹ cho Imran sang Anh Quốc du học đểtiếp thu một nền giáo dục tốt đẹp. Năm 20 tuổi (1972), được Đại học Oxford, nhận vào học.
Là một sinh viên đánh bóng gậy giỏi, Imran gia nhập đội bóng gậy của trường và được cử làm đội trưởng. Trong một dịp may hiếm có, sinh viên Khan là một trong những người thay mặt đội bóng gậy Đại học Oxford đi gặp Nữ Hoàng Elizabeth.
Sau ba năm vừa học vừa đánh bóng gậy, năm 1975, Imran Khan lấy được ba bằng cử nhân triết học, chính trị và kinh tế.

Sau khi tốt nghiệp Đại học ở Anh Quốc, Imran Khan về nước gia nhập vào đội bóng gậy Pakistan. Năm 1982 được cử làm đội trưởng. Năm 1992, Pakistan giành chức vô địch bóng gậy thế giới.
Imran Khan cũng là người giàu lòng bác ái, thích làm công tác từ thiện. Năm 1991, Imran tổ chức gây quỹ thành lập bệnh viện ung thư để tưởng nhớ thân mẫu. Năm 1994 quyên góp được 25 triệu Mỹ kim thành lập bệnh viện ung thư đầu tiên ở Lahore. Năm 2015 thành lập bệnh viện thứ 2 ở Peshawar. Từ đó, Imran Khan trở thành nhà từ thiện và nhà bình luận nổi tiếng. Từ 2005 đến 2014 là hiệu trưởng Đại học Bradford.

Tháng 04/1996, Imran Khan thành lập Tehrik-i-Insaf (PTI – Pakistan Movement for Justice). Tháng 10/2002, Imran Khan giành được 1 ghế trong Quốc hội Pakistan. Năm 2013, Tehrik-i-Insaf trở thành chính đảng lớn thứ 2. Tháng 07/2018, giành được thắng lợi trong cuộc bầu cử Quốc hội, ngày 18/08, trở thành Thủ tướng Pakistan.
Ngày 16/05/1995, ở tuổi 43, Khan kết hôn với Jemima Goldsmith, 21 tuổi. Họ có hai con trai là Sulaiman Isa và Kasim.Ngày 22/06/2004, Imran và Jemima chấm dứt cuộc hôn nhân 9 năm do Jemima không thích ứng với cuộc sống ở Pakistan. Tháng 01/2015, Khan kết hôn với nhà báo Reham. Cuộc hôn nhân này chỉ kéo dài được 10 tháng thì “Anh đi đường anh, tôi đường tôi”.

Ngày 18/02/2018, Khan kết hôn với Manika, cố vấn tinh thần của Imran Khan.

Lý Anh

Tin tức khác...