Ông Y Quynh Bđắp bị dẫn độ về Việt Nam

Ông Y Quynh Bđắp – nhà hoạt động người Ê Đê được Liên Hợp Quốc cấp quy chế tị nạn – đã bị dẫn độ về Việt Nam sau phán quyết của tòa án tại Thái Lan, bất chấp cảnh báo từ các nhóm nhân quyền.

Cục Cải huấn Thái Lan cho biết trong một thông cáo muộn tối thứ Sáu 28/11 rằng họ đã giao ông Bđắp – người bị giam giữ kể từ khi bị bắt tại Bangkok vào tháng 6/2024 – cho cảnh sát Thái Lan.

Ông Bđắp đã bị đưa trở lại Việt Nam chỉ hai ngày sau phán quyết của tòa phúc thẩm, luật sư của ông, bà Nadthasiri Bergman, cho biết vào sáng 30/11.

Ông Sunai Phasuk, nhà nghiên cứu cấp cao của Tổ chức Theo dõi Nhân quyền (HRW) tại Thái Lan, cho biết rằng Liên Hợp Quốc, Ủy ban Nhân quyền Quốc gia Thái Lan và các chính phủ phương Tây đều đã cảnh báo rằng ông Bđắp sẽ phải đối mặt với một bản án hình sự bất công và nguy cơ bị tra tấn hoặc đối xử tệ hại tại Việt Nam.

Năm 2023, tòa án ở tỉnh Đắk Lắk đã tuyên án vắng mặt ông Bđắp 10 năm tù với tội danh “khủng bố”. Ông bị cáo buộc đã “tuyển mộ, kích động, chỉ đạo thực hiện” vụ tấn công vào ngày 11/6/2023 ở tỉnh Đắk Lắk, trong đó các tay súng đi xe máy đã nổ súng vào hai đồn công an, chín người thiệt mạng, trong đó có hai công an. Ông Bđắp đã phủ nhận các cáo buộc này.

Ông Bđắp chạy sang Thái Lan lánh nạn năm 2018.

Sau phiên tòa phúc thẩm, nhóm luật sư của bà Nadthasiri Bergman đã gửi đơn kiến nghị tới Thủ tướng Thái Lan, ông Anutin Charnvirakuarnvirakul, đề nghị tuân thủ Điều 13 Luật Phòng chống Tra tấn và Cưỡng bức Mất tích của Thái Lan, tuân thủ các công ước quốc tế liên quan, đình chỉ việc dẫn độ ông Y Quynh Bđắp về Việt Nam, đồng thời đề nghị xem xét dẫn độ ông sang một nước thứ ba.

Nhiều tổ chức quốc tế đã lên tiếng chỉ trích chính quyền Thái Lan nhượng bộ trước áp lực từ Đảng Cộng sản Việt Nam trong vụ này.

Tổ chức International Christian Concern (ICC)  cho rằng “Điều này sẽ tạo ra một tiền lệ nguy hiểm cho hàng ngàn người tị nạn Cơ đốc giáo khác ở Thái Lan, những người cũng có thể bị dẫn độ về nước, nơi họ chạy trốn khỏi sự đàn áp,” thông cáo của ICC hôm 26/11 nêu.

Ông Chanatip Tatiyakaroonwong chỉ trích gay gắt chính phủ Thái Lan, rằng bằng việc “đồng ý giao nộp ông Bđắp cho Việt Nam dựa trên một bán án của một phiên tòa bất công”, Thái Lan đã vi phạm một trong những quyền bảo vệ cơ bản nhất của luật pháp quốc tế.

“Chính quyền Thái Lan phải bảo đảm an toàn và bảo vệ cho tất cả những người chạy trốn khỏi sự đàn áp – bao gồm cả các nhóm thiểu số bản địa và tôn giáo từ Việt Nam – thay vì đặt họ vào nguy cơ bị tổn hại,” ông Chanatip Tatiyakaroonwong nói.

Quỹ Giao lưu Văn hóa (Cross Cultural Foundation) – một tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại Thái Lan phát đi thông cáo hôm 27/11 rằng việc tôn trọng nguyên tắc không trục xuất – một nguyên tắc phổ quát được tất cả các quốc gia văn minh tuân thủ nghiêm ngặt – là bắt buộc.

Ủy ban Nhân quyền Quốc gia, Đại sứ Robert Rehak phụ trách về Holocaust, Đối thoại Liên tôn giáo và Tự do Tôn giáo của Cộng hòa Séc, Đặc sứ của Vương quốc Anh về tự do tôn giáo quốc tế, ông David Smith, cùng nhiều tổ chức nhân quyền khác đã đồng loạt kêu gọi Thái Lan hoãn việc trục xuất ông Y Quynh Bđắp, nhưng không có kết quả.