Nhật rút lui khỏi dự án điện hạt nhân Ninh Thuận

Theo hãng tin Reuter ngày 08/12, Nhật Bản rút khỏi dự án xây dựng điện hạt nhân dự trù đặt tại Ninh Thuận vì thời gian quá cập rập, không an toàn.

Điều này nếu xảy ra sẽ làm đảo lộn kế hoạch xây dựng từng bước điện hạt nhân tại Việt Nam nói riêng và chương trình phát triển điện năng phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế kỹ nghệ nói chung ở nước này.

Mối quan hệ giữa Hà Nội và Tokyo những tháng gần đây không mấy thuận thảo vì nhà cầm quyền Hà Nội cấm xe máy chạy xăng chạy khu vực nội đô thành phố Hà Nội trong khu vực gọi là Vòng Đai 1, với lý do giảm bớt ô nhiễm không khí ở thành phố bị coi là một trong những khu vực xấu nhất trên thế giới này.

Quyết định cấm xe máy chạy xăng đưa ra đột ngột cũng như buộc thi hành từ Tháng Bảy, 2026, quá gấp rút nên nhà sản xuất xe gắn máy Honda của đầu tư Nhật Bản, vốn ăn trùm thị trường xe máy tại Việt Nam, không kịp trở tay chuyển đổi sang sản xuất xe máy điện. Họ yêu cầu CSVN đưa ra một lộ trình chuyển đổi uyển chuyển và hợp lý hơn, chẳng hạn hai hay ba năm. Dư luận nhìn thấy ngay là ông trùm Vingroup Phạm Nhật Vượng sản xuất cả xe hơi điện cũng như xe máy điện là hưởng lợi.

Việt Nam càng ngày càng được nhiều công ty đa quốc gia đến đây mở hãng xưởng để đa dạng hóa sản xuất, tránh bị kẹt khi có cuộc thương chiến ảnh hưởng toàn cầu xảy ra. Chính vì vậy, vấn đề phải cung cấp đủ điện năng cho hoạt động kỹ nghệ đang rất cấp thiết ở Việt Nam. Nạn cúp điện ảnh hưởng đến dây chuyền sản xuất tại các nhà máy từng bị giới đầu tư kêu ca cũng như dọa bỏ chạy khỏi Việt Nam.

“Phía Nhật Bản không ở vị thế (có thể) thực hiện dự án Ninh Thuận 2,” đại sứ Nhật tại Việt Nam cho biết. Dự án này là một phần của chiến lược nâng cao khả năng cung ứng điện năng của Việt Nam.

Dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 1, có cùng công suất, được CSVN trao cho Nga tiến hành. Giới chức chóp bu Nga và Hà Nội từng gặp nhau rất nhiều lần hơn chục năm qua nhưng đến nay vẫn chưa có hợp đồng nào chính thức được ký kết.

Nhà cầm quyền CSVN muốn đa dạng hóa các nguồn cung cấp điện năng từ nhiệt điện, thủy điện, điện mặt trời, điện gió và cả điện hạt nhân thay vì tùy thuộc chính yếu vào một nguồn nào. Việc xây dựng điện hạt nhân đã bắt đầu từ những năm đầu thập niên 2010 nhưng quyết định dừng lại năm 2016 sau khi xảy ra đại họa ở nhà máy điện hạt nhân Nhật Bản năm 2011. Phần khác, Việt Nam chưa sẵn sàng cả tài chính thực hiện đến chuyên viên nguyên tử năng.

Cuối năm 2024, Hà Nội quyết định tái khởi động lại kế hoạch làm điện hạt nhân và vẫn giữ hai đối tác Nga và Nhật làm hai nhà máy đầu tiên tại Ninh Thuận.