Suốt 7 thế hệ, căn nhà của gia đình Renald Guignard ở Lamèque, New Brunswick vẫn đứng vững bên bờ Vịnh St. Lawrence. Nhưng giờ đây, biến đổi khí hậu đang từng ngày lấy đi mảnh đất phía sau nhà ông.
Ở tuổi 83, Guignard ngồi trong khu vườn nhỏ phía sau nhà và nhìn bờ biển ngày càng tiến gần hơn. Ông nhớ rằng khi còn nhỏ, căn nhà cách biển khoảng 150 mét. Năm 1968, khoảng cách này vẫn còn 91 mét. Nhưng hiện nay, chỉ còn chưa đầy 7 mét đất ngăn cách ngôi nhà với mép vực — phần lớn đã bị cuốn trôi trong những cơn bão lớn.
Ông cho rằng tình trạng này trở nên nghiêm trọng hơn vì nước biển dâng cao. Trước đây, Vịnh St. Lawrence thường đóng băng từ tháng 11 đến tháng 5, giúp giảm sức tàn phá của những cơn sóng mùa đông. Nhưng ngày nay, lớp băng bảo vệ ấy gần như biến mất.
Các nhà nghiên cứu cho biết khi không còn băng chắn, những cơn sóng lớn kết hợp với thủy triều cao có thể cuốn trôi nhiều cát ven biển hơn. Dù xói mòn là một quá trình tự nhiên, biến đổi khí hậu do con người gây ra đang khiến tình trạng này diễn ra nhanh hơn.
Căn nhà của gia đình Guignard được xây dựng khoảng năm 1850 và hiện là một trong những ngôi nhà dễ bị tổn thương nhất trên đảo Lamèque. Viện nghiên cứu Valores dự báo vách đá nơi căn nhà tọa lạc có thể biến mất trước năm 2050, và ngôi nhà có nguy cơ gặp nguy hiểm ngay từ năm 2030.
“Không ai có thể sống an toàn trên một vách đá như thế này lâu dài,” Guignard nói.
Điều khiến ông càng thất vọng là dù mảnh đất ngày càng nhỏ lại, ông vẫn phải trả thuế tài sản. Không công ty bảo hiểm nào chấp nhận bảo hiểm căn nhà, nhưng giá trị đánh giá của nó vẫn được tăng thêm 10.000 đô la. Ông từng gọi chính quyền để phản ánh và chỉ được giảm thuế 30 đô la, nhưng năm sau khoản giảm đó lại bị tăng trở lại.
Công an dọa xử phạt người chia sẻ nội dung livestreamcủa bà Nguyễn Phương Hằng
Cảnh báo về thiết bị định vị sử dụng trái phép
Vụ kiện cáo buộc sự sơ suất và yêu cầu bồi thường 18 triệu đô la
P.E.I. từ chối đề nghị cho phép các chủ nông trại mướn thêm nhân công nước ngoài tạm thời
Trong năm 2018 và 2024, chính quyền tỉnh từng xem xét hỗ trợ chi phí di dời căn nhà ra gần đường hơn để tránh nguy cơ sạt lở. Tuy nhiên, sau các cuộc bầu cử và thay đổi chính phủ, kế hoạch đều bị đình lại.
Chính quyền cho biết các chương trình hỗ trợ thiên tai hiện không áp dụng cho những trường hợp xói mòn diễn ra từ từ, trừ khi có một sự kiện lớn như bão hoặc lũ lụt gây thiệt hại nghiêm trọng.
Trong khi chờ đợi, Guignard chỉ mong chính quyền giúp ông chuyển căn nhà khỏi khu vực nguy hiểm.
“Chỉ cần đưa chúng tôi lên gần đường thôi, đó là tất cả những gì tôi yêu cầu,” ông nói.
Các chuyên gia cảnh báo không chỉ riêng nhà Guignard, mà nhiều khu vực ven biển Lamèque cũng đang đối mặt với nguy cơ tương tự. Chính quyền địa phương đang khuyến khích người dân thay đổi cách xây dựng và sinh sống để thích ứng với tình trạng nước biển dâng và xói mòn.
Còn với Guignard, ông vẫn ngày ngày nhìn bờ biển tiến gần hơn và chờ đợi một giải pháp.
“Tôi tin biến đổi khí hậu là có thật,” ông nói. “Chúng ta đang trải qua nó. Chúng ta đang sống cùng nó.”