Liên Âu và Anh Quốc khó đạt được thỏa thuận hậu Brexit

Gần một tháng trước hạn chót giai đoạn chuyển tiếp của tiến trình Brexit, 31/12/2020, Anh Quốc và Liên Hiệp Châu Âu tiếp tục đàm phán về một thỏa thuận thương mại “hậu Brexit”. Tuy nhiên, khả năng đạt được đồng thuận là hết sức khó khăn. Hôm 07/12/2020, hai bên ra thông cáo chung, khẳng định còn nhiều bất đồng lớn, và các điều kiện chưa hội đủ.

Hãng tin Reuters cho hay, chủ tịch Ủy Ban Châu Âu Ursula von der Leyen và thủ tướng Anh Boris Johnson đã có cuộc trao đổi trực tiếp. Sau cuộc đối thoại, hai bên ra một thông cáo chung thừa nhận còn nhiều bất đồng lớn, cụ thể là về ba vấn đề chính: cơ chế tương lai để giải quyết tranh chấp, các luật chơi công bằng và ngư nghiệp. Trong những ngày tới, thủ tướng Anh sẽ đích thân tới Bruxelles. Trong khi chờ đợi, hai bên thỏa thuận giao cho các trưởng đoàn đàm phán chuẩn bị danh sách các bất đồng.

Theo AFP, thỏa thuận thương mại cho giai đoạn hậu Brexit giữa Liên Âu và Anh là đầy tham vọng. Liên Âu sẵn sàng dành cho Luân Đôn một thỏa thuận chưa từng có, hàng hóa Anh vào châu Âu sẽ không phải chịu thuế nhập khẩu, và cũng không có hạn ngạch. Đổi lại, Bruxelles đòi hỏi đối tác không được giảm nhẹ các quy định, đặc biệt trong lĩnh vực tiêu chuẩn về môi trường, luật lao động, hay vấn đề minh bạch về thuế khóa. Liên Âu cũng đặc biệt lo ngại chính phủ Anh trợ giá cho các doanh nghiệp, trong lúc ở Liên Âu, quy định trong lĩnh vực này là rất chặt chẽ. Trong trường hợp bất đồng, Liên Âu yêu cầu có quyền được đơn phương trả đũa, áp đặt thuế nhập cảng tức thời, trước khi bất đồng được giải quyết theo một cơ chế trọng tài truyền thống. Đây là điều mà Luân Đôn bác bỏ.

Vấn đề cơ chế giải quyết các tranh chấp cũng là một bất đồng lớn khác. Hiện tại hai bên đang thương thuyết về một tòa án trọng tài trong trường hợp có vi phạm, thể theo các cơ chế trọng tài đang tồn tại với các hiệp ước thương mại khác.