Kim đi Bắc Kinh gặp Tập

Lý Anh

Ngày 07/01/2018, Kim Jong-un đáp tàu hỏa đặc biệt đi Bắc Kinh gặp Tập Cận Bình. Đây là chuyến đi thứ nhất trong năm 2019 nhưng là chuyến đi thứ 4 kể từ ngày chủ tịch Bắc Hàn Kim Jong-un và Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump chấm dứt khẩu chiến, bắt đầu có “quan hệ mới” kể từ đầu năm 2018…
Theo các nhà bình luận thời sự, chuyến thăm thứ tư của Kim tới Trung Quốc chứng minh Bình Nhưỡng muốn toàn thế giới biết rằng, họ có mối quan hệ thân thiết với Bắc Kinh hơn Hoa Thịnh Đốn hay Hán Thành. Mối quan hệ này càng gắn bó có thể giúp Bắc Hàn tạo sức ép với Hoa Kỳ cũng như giúp Kim Jong-un giành ưu thế trong các cuộc đàm phán với Donald Trump…

Kim làm gì ở Bắc Kinh?

Theo các bản tin của thông tấn xã quốc doanh Trung Quốc, nhận lời mời của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Kim Jong-un đã cùng Đệ nhất phu nhân Ri Sol-ju đi thăm Trung Quốc từ 07 đến 10/01/2019.
Tin của hãng thông tấn Đại Hàn Yonhap cho rằng, có thể Tập và Kim gặp nhau lần này bàn về cuộc gặp lần thứ hai giữa Kim và Trump. Năm ngoái, Kim cũng tới Trung Quốc trước khi có cuộc gặp lịch sử với Donald Trump tại Tân Gia Ba vào tháng 06/2018.

Cũng theo tin của Yonhap, một đoàn tàu bí mật trong đó có Kim Jong-un và Đệ nhất phu nhân cùng những cố vấn thân cận đã tới biên giới Trung Quốc vào lúc 10 giờ 15 tối 07/01. Đoàn tàu đến Bắc Kinh lúc 10 giờ sáng ngày 08/01.
Các khách sạn xung quanh cầu Áp Lục Giang (còn gọi là cầu Hữu nghị Trung Triều) nối thành phố Đan Đông với thị trấn Sunujiu của Bắc Hàn không cho phép du khách đặt những phòng hướng ra sông Áp Lục, để không ai nhìn thấy đoàn tàu.
Sáng ngày 08/01, Tân Hoa xã thông báo về chuyến thăm chính thức Trung Quốc của Kim Jong Un theo lời mời của Tập Cận Bình. Đây là lần đầu tiên truyền thông Trung Quốc được phép loan tin những chuyến thăm Trung Quốc của các vị cầm đầu Bắc Hàn sớm hơn thường lệ.

08/01 là ngày sinh nhật của Kim Jong-un, khi hội đàm Tập Cận Bình đã nâng ly chúc mừng ngày sinh nhật lần thứ 35 của Kim Jong-un.

Sáng 09/01, trước khi trở về Bình Nhưỡng vào buổi chiều, Kim Jong-un đã đi thăm xưởng chế tạo thuốc đông y Đồng Nhân Đường (Tong Ren Tang) ở phía đông nam thủ đô Bắc Kinh.
Chuyến thăm tới nhà máy sản xuất thuốc của Trung Quốc diễn ra một tuần sau khi Kim nhấn mạnh trong thông điệp đầu năm 2019: Bình Nhưỡng muốn nâng cao ngành công nghiệp quốc gia bao gồm lĩnh vực dược phẩm. Bắc Hàn là nơi sản xuất nhiều sâm Cao Ly được thế giới ưa chuộng.

Hãng sản xuất thuốc đông ty Đồng Nhân Đường thành lập năm 1669, hiện nay là một trong những cơ sở sản xuất cao đơn hoàn tán hàng đầu ở Trung Quốc.
Sáng 09/01, cảnh sát Trung Quốc phong tỏa những con đường lớn dẫn tới hãng thuốc Đồng Nhân Đường, hàng trăm cảnh sát trang bị vũ khí cũng xuất hiện để đảm bảo an ninh trên tuyến đường đoàn xe Kim đi qua.
Trưa 09/01, Kim Jong-un ăn trưa tại khách sạn Bắc Kinh trước khi về nước. Tính ra, Kim chỉ ở Bắc Kinh 3 ngày, rút ngắn thời gian một ngày.

Theo tin của hãng thông tấn Bắc Hàn – KCNA, các cố vấn cùng Kim Jong-un thăm Bắc Kinh lần này gồm nhiều quan chức hàng đầu của Bình Nhưỡng. Đó là các ông: Kim Yong-chol, Ri Su-yong, Pak Thae-song, Ri Yong-ho và No Kwang-chol.
Trong những người này, Kim Yong-chol là Phó Chủ tịch Ủy ban Trung ương Đảng Lao động Bắc Hàn, một chiến lược gia chủ chốt của Bình Nhưỡng trong các cuộc đàm phán phi nguyên tử với Hoa Kỳ. Ông Ri Su-yong, là quan chức ngoại giao hàng đầu, cũng là người đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng chính sách đối ngoại của Bắc Hàn. Ông Ri có mối quan hệ thân thiết với gia tộc họ Kim suốt nhiều thập kỷ qua, hiện nay là cố vấn được Kim Jong-un tin cậy nhất.
Tập Cận Bình cam kết ủng hộ Bắc Hàn
Theo bản tin của Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc CCTV, khi tiếp Kim Jong-un, Tập Cận Bình đã dành nhiều lời ca ngợi họ Kim, hoan nghênh kết quả Hội nghị Thượng đỉnh Bắc Hàn – Hoa Kỳ và cam kết duy trì quan hệ hữu nghị với Bình Nhưỡng. Tập Cận Bình nói:

“Bất luận tình hình khu vực và quốc tế thay đổi ra sao, lập trường kiên định của Trung Quốc trong việc ra sức củng cố và phát triển quan hệ Trung – Triều vẫn không thay đổi”.
Kim Jong-un đáp lại cũng hy vọng hợp tác với Trung Quốc và các bên khác để thúc đẩy tiến trình hòa bình.
Họ Tập còn nói ông vui mừng nhìn thấy quyết định của Bắc Hàn về việc thúc đẩy cải cách kinh tế. Tập cho biết, theo kinh nghiệm của Trung Quốc, quá trình cải cách mở cửa của Trung Quốc đã tạo điều kiện cho người dân nước này được nhìn ra thế giới.

Trung Quốc vốn là đồng minh truyền thống đồng thời là bạn hàng lớn nhất của Bắc Hàn, nhưng đã không bằng lòng khi Bình Nhưỡng đẩy mạnh chương trình phát triển hỏa tiễn và nguyên tử trong những năm qua.
Trong hội nghị thượng đỉnh Hoa Kỳ và Bắc Hàn tại Tân Gia Ba ngày 12/06/2018, mặc dù không xuất đầu lộ diện, Trung Quốc đã có ảnh hưởng lớn đến Bình Nhưỡng. Trước Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ – Triều, Kim Jong-un đã hai lần đến Trung Quốc gặp Tập Cận Bình.

Cơ hội đầu tư vào Bắc Hàn

Trong thông điệp đầu năm 2019, Kim Jong-un từng nhấn mạnh mong muốn hiện đại hóa nền kinh tế Bắc Hàn. Tuy nhiên, Bình Nhưỡng không thể một mình thực hiện điều này, cần viện trợ và đầu tư từ nước ngoài. Các nhà nghiên cứu Bắc Hàn đánh giá nước này có thể trở thành nơi hấp dẫn với tiềm năng khổng lồ cho các nhà đầu tư quốc tế.
Trong tương lai, khi cấm vận kinh tế được nới lỏng, các khoản viện trợ chính thức có thể được Đại Hàn, Trung Quốc, Nhật Bản và cả các nước phương Tây rót vào Bình Nhưỡng.
Trong khi đó, nguồn đầu tư tư nhân sẽ phải tìm đường vòng để vào quốc gia bí ẩn nhất thế giới này. Các quỹ đầu tư bước đầu có thể tiến vào Bắc Hàn thông qua con đường gián tiếp, như đầu tư vào cổ phiếu của những công ty có tiềm năng kinh doanh với miền bắc Bán đảo Triều Tiên.

Tóm lại, cơ hội cho các nhà đầu tư nước ngoài đổ vốn vào Bắc Hàn rất đa dạng.

Bình luận của South China Morning Post (SCMP) phát hành ở Hương Cảng cho rằng, Bắc Hàn có thể học tập Trung Quốc xây dựng các đặc khu kinh tế dành cho đầu tư nước ngoài. Công ty Hyundai và nhiều công ty khác của Đại Hàn nhiều khả năng thu hút sự quan tâm của các nhà đầu tư trong thời gian tới. Bên cạnh đó, những công ty lớn của Nhật Bản như Mitsubishi và Komatsu cũng sẽ có cơ hội. Đó là chưa kể đến những công ty của Trung Quốc, chỗ dựa kinh tế của Bắc Hàn trong nhiều năm qua.
Bắc Hàn có trữ lượng khoáng sản dồi dào, từ vàng, graphite đến quặng sắt, đồng và kẽm. Một số mỏ quặng được ước đoán có trữ lượng lớn hàng đầu thế giới với tổng giá trị hơn 10.000 tỷ Mỹ kim.
Số tiền thu về từ khai thác khoáng sản có thể đáp ứng được mục tiêu hiện đại hóa nền kinh tế Kim Jong-un đang theo đuổi. Việc khai thác trữ lượng khoáng sản dồi dào này chắc chắn sẽ cần đến hỗ trợ công nghệ và tài chính từ nước ngoài.

Jesper Koll, lãnh đạo quỹ đầu tư WisdomTree ở Tokyo, nhận định: “Khi Bắc Hàn từng bước thoát khỏi cô lập trong nhiều thập niên qua, tiềm năng khổng lồ sẽ mở ra cho các nhà đầu tư”.

Trong khi đó, Trung Quốc phát đi nhiều tín hiệu rõ rệt muốn nối lại đầu tư vào Bình Nhưỡng. New York Times từng loan tin, Hãng hàng không Air China đã chính thức nối lại đường bay Bắc Kinh – Bình Nhưỡng sau hơn 8 tháng ngưng hoạt động vì nhu cầu sử dụng quá thấp.

Tháng 05/2018, Tập Cận Bình đã đích thân đón tiếp đoàn lãnh đạo cấp địa phương của Bắc Hàn. Phái đoàn này được tham quan Bắc Kinh, Thượng Hải, Thiểm Tây là quê hương của Tập Cận Bình… Dịp này họ được nghe giới thiệu về những chính sách phát triển đô thị và công nghiệp của Trung Quốc.

Trong cuộc gặp ở Đại Liên đầu tháng 05/2018, Tập và Kim cũng thảo luận về phát triển kinh tế. Bắc Hàn là đất nước bị bao vây bởi cấm vận nhiều thập niên đang cần cải tạo hệ thống hạ tầng cơ sở, từ giao thông năng lượng đến mạng lưới liên lạc viễn thông. Trung Quốc có thể giúp Bắc Hàn trùng tu các bến cảng và tuyến đường xuống cấp tại nước láng giềng. Số tiền viện trợ cơ sở hạ tầng khổng lồ này sẽ dựa vào một phần vốn đầu tư của “Sáng kiến Vành đai và Con đường” Bắc Kinh đang theo đuổi…

Dư luận về chuyến đi Bắc Kinh của Kim

Dư luận quốc tế, đặc biệt những nước liên quan như Đại Hàn và Nhật Bản, vô cùng quan tâm tới chuyến thăm Trung Quốc lần thứ 4 của Kim Jong-un.
Ngày 08/01, trong một cuộc họp báo, Chánh Văn phòng Nội các Yoshihida Suga cho biết, chính phủ Nhật Bản đang rất quan tâm tới chuyến thăm Trung Quốc của chủ tịch Bắc Hàn, đồng thời đang nỗ lực để thu thập, phân tích thông tin và mong muốn nhận được sự phản hồi tích cực từ Bắc Kinh.

Ông Suga từ chối bình luận về ý định của Bình Nhưỡng và Bắc Kinh hay tác động của chuyến thăm ở thời điểm này.
Trong khi đó, Đại Hàn cũng lên tiếng hoan nghênh chuyến đi Bắc Kinh của Kim Jong-un nhằm góp phần vào nỗ lực phi nguyên tử cũng như thiết lập một nền hòa bình lâu dài trên Bán đảo Triều Tiên.
Tại cuộc họp báo sáng 08/01, phát ngôn viên Phủ tổng thống Đại Hàn Kim Eui-kyeom cho biết, Hán Thành đã được Bình Nhưỡng và Bắc Kinh thông báo trước về chuyến thăm của Kim Jong-un với hy vọng cuộc gặp lần này giựa Kim và Tập dẫn tới cuộc gặp thượng đỉnh lần thứ hai giữa Kim Jong-un và Donald Trump diễn ra tốt đẹp.

Theo các nhà nghiên cứu, chuyến thăm tới Trung Quốc của Kim Jong-un có thể nhằm thể hiện với thế giới về một mối quan hệ Triều – Trung vững chắc cũng như nhằm cải thiện hình ảnh của Bắc Hàn.
Một số người bình luận, Bình Nhưỡng lựa chọn thời điểm đầu năm để thực hiện chuyến thăm Bắc Kinh, Kim Jong Un muốn ngầm khẳng định lại cam kết mạnh mẽ họ Kim đã đưa ra trong thông điệp đầu năm mới 2019: Theo đuổi đến cùng nỗ lực phi nguyên tử hóa, xây dựng một Bán đảo Triều Tiên hòa bình và ổn định.

Trước đó các hãng truyền thông phương Tây cũng đưa tin Kim Jong-un cùng phái đoàn Bắc Hàn đi thăm Bắc Kinh trong thời gian 4 ngày. Chuyến đi này diễn ra trong bối cảnh có những dấu hiệu cho thấy sắp diễn ra Hội nghị Thượng đỉnh lần thứ hai giữa Kim Jong-un và Donald Trump.

Một quan chức Tòa Bạch ốc cho biết, chuyến đi bất ngờ đến Bắc Kinh của Kim Jong-un liên quan đến Hội nghị Thượng đỉnh Mỹ Triều sắp tới. Hiện giờ hai bên đang thương lượng về địa điểm và thời gian…

Lý Anh

Tin tức khác...