Khi TT Pháp lại vồn vã với TT Mỹ

Mai Loan

Không phải vị tổng thống Pháp nào cũng ưa thích các ông tổng thống Mỹ, và ngược lại các lãnh đạo của Mỹ cũng không lấy gì làm thân thiện với các vị nguyên thủ của Pháp. Một đằng thì cho rằng phía bên kia là những người hống hách, cao ngạo theo kiểu dân nhà giầu mới nổi nhưng thiếu chiều sâu văn hoá. Phía bên kia thì cho rằng đằng này có lẽ còn mang mặc cảm là yếu kém vì đã qua rồi thời huy hoàng trước đây của một đế quốc cũ.

TT Trump của Hoa Kỳ cũng gặp sự chống đối của hầu hết các vị nguyên thủ quốc gia tại Âu Châu, xuyên qua những lời phát biểu của ông trước đó than phiền hoặc chỉ trích các nước này đã không đóng góp đầy đủ nhiệm vụ tài chính của mình cho khối NATO (Liên Minh Phòng Thủ Bắc Đại Tây Dương) và để cho Hoa Kỳ lãnh phần trách nhiệm chính, cũng như đe dọa rằng có thể ông sẽ không còn ủng hộ hết mình NATO như Hoa Kỳ đã cam kết trước đây.

Sự kiện ông Trump rất hục hặc với bà Thủ tướng Angela Merkel của Đức đã được nhiều nhà báo và phóng viên tường thuật trong chuyến viếng thăm của bà này vào tháng 3 năm 2017, chỉ 2 tháng sau khi ông Trump mới lên nhậm chức, với chi tiết là ông Trump không chịu bắt tay với bà Merkel trong cuộc họp báo tại Phòng Bầu Dục.

Nhưng đến phiên ông tổng thống Emmanuel Macron thì sự căng thẳng giữa hai lãnh tụ của Pháp và Hoa Kỳ mới ly kỳ và gay cấn hơn, xuyên qua cuộc gặp gỡ đầu tiên giữa hai người nhân chuyến công du ra hải ngoại lần đầu của TT Trump để viếng thăm nhiều quốc gia ở Trung Đông và Âu Châu kéo dài đến 9 ngày, với “cú bắt tay để đời” giữa hai người được báo giới tường thuật rất đầy đủ chi tiết.

Nhà báo Philip Rucker thuộc nhật báo Washington Post đã mô tả là: “Cả hai người bắt tay với nhau khá lâu (6 giây đồng hồ). Mỗi ông tổng thống nắm bàn tay của người kia và siết rất chặt, đến nỗi mấy cục u trên quả đấm trở nên trắng bệch và cái cằm của hai người gần như nghiến răng và khuôn mặt cũng căng lại.” Nếu nhìn hình ảnh ghi nhận lại giây phút “để đời” này, người ta sẽ thấy là cả hai ông đều cố gắng cười, nhưng rõ ràng là một cái cười không thoải mái.

Ông Trump là người chìa tay ra trước tiên nhưng rồi sau cú bắt tay kéo dài khá lâu này, đã muốn nhả tay ra, không những một lần mà đến hai lần, nhưng đã bị ông Macron tiếp tục siết chặt cho đến khi nào muốn thả ra mới thôi. Và điều đáng nói hơn nữa, ông Macron đã không ngần ngại che giấu điều này và đã thuật lại với nhà báo của tờ Le Journal du Dimanche rằng việc ông ta siết chặt tay như vậy không phải là chuyện tình cờ, vô thưởng vô phạt, mà là một hành động có ngụ ý rõ ràng. Theo lời thuật lại của TT Macron: “hành động đó không phải chỉ là việc khoe khoang về quyền lực chính trị, mà chỉ là một giây phút của sự thật”. Và ông giải thích thêm cho rõ: “Nó chứng tỏ là mình sẽ không có nhân nhượng gì hết, cả những điều nhân nhượng có tính biểu tượng.”

Nhưng điều bất ngờ hơn hết là chỉ hơn một tháng sau đó, chính ông Macron lại gửi lời mời chính thức đến TT Trump tham dự ngày lễ “14 Juillet” là ngày quốc khánh của Pháp được tổ chức hàng năm theo truyền thống đã có từ mấy trăm năm qua với đầy đủ những nghi thức trang trọng và cuộc diễn binh rầm rộ ngay trên đại lộ Champs-Elysées nổi tiếng ở thủ đô Paris. Với lời mời này, ông Macron đã gặp rất nhiều sự chống đối từ phía các người dân cũng như hầu hết các chính trị gia tại nước Pháp vào lúc đó, gần như đa số khó lòng ưa thích nổi cá nhân cũng như chính sách của vị tân tổng thống Mỹ.
Điều đáng nói hơn nữa là TT Trump đã đồng ý nhận lời mời này, dù rằng trước đó ông Trump đã chê bai nước Pháp chẳng có gì đáng coi hoặc viếng thăm. (Trong một cuộc xuất hiện tại diễn đàn của Hội CPAC của khối bảo thủ vào đầu tháng 2/2017, ông Trump kể lại chuyện một người bạn tỷ phú của ông có tên là “Jim” kể lại rằng ông ta mỗi năm thường đi du lịch sang Paris, nhưng giờ đây không còn muốn đi nữa vì “Paris giờ đây không còn là Paris nữa”, với ngụ ý chê bai rằng giờ đây Paris cũng như nhiều thủ đô ở Âu Châu đã tràn ngập những di dân gốc Hồi-giáo.)

Cuộc đón tiếp của TT Macron dường như đã để lại một dấu ấn rất tốt đẹp khiến cho TT Trump rất hài lòng, đến nỗi sau khi về lại Hoa Kỳ, ông Trump đã đưa ra lời đề nghị với các viên chức cao cấp trong Bộ Quốc Phòng là hãy nghiên cứu một kế hoạch để có thể tổ chức một ngày lễ quốc khánh “July 4” với các màn diễn binh rầm rộ không thua gì ở Pháp, một điều mà đa số các viên chức cao cấp tại Hoa Kỳ không lấy gì làm hào hứng vì từ trước tới nay Hoa Kỳ chưa hề có truyền thống này và cũng chẳng hăm hở gì về màn diễn binh, có ưa thích chăng là các màn đốt pháo bông khắp nơi trên toàn quốc. Từ đó trở đi, ông Macron trở thành một trong số ít những nhà lãnh đạo trên thế giới gần như không bao giờ dùng những lời lẽ chê bai hay chỉ trích, nếu không muốn nói là còn dành cho ông ta nhiều thiện cảm và ca ngợi.
Phải chăng chính vì thế mà nhà báo Yasmeen Serhan, trong một bài phân tích trên tạp chí The Atlantic mới đây cho rằng chuyến công du chính thức của ông TT Macron của Pháp thăm viếng Hoa Kỳ trong 3 ngày vào tuần qua càng tô đậm thêm hình ảnh ông Macron là một trong những đồng minh thân thiện và gần gũi nhất với TT Trump trong số các vị lãnh đạo trên thế giới. Vì thế nên cái biệt hiệu “French Obama” của ông giờ đây đã biến thành “Trump Whisperer”, tạm dịch là một người có thể thủ thỉ với ông Trump” (chữ “whisper” là thủ thỉ, kẻ tai nói nhỏ với ai đó).
Thật vậy, ông Macron là vị lãnh đạo ngoại quốc đầu tiên được TT Trump long trọng đón tiếp trong cương vị quốc khách của nước Mỹ với đầy đủ những lễ nghi quân cách như trải thảm đỏ, với 21 phát súng đại bác, một bữa tiệc quốc yến tại Toà Bạch Ốc và lời mời đến điện Capitol để đọc một bài diễn văn trước Lưỡng Viện Quốc Hội.
Đó là về mặt thủ tục ngoại giao chính thức, còn về mặt riêng tư, vợ chồng ông bà Macron còn được vinh dự đặc biệt và hiếm hoi khi được mời dự một bữa ăn tối riêng tư cùng với TT Trump và Đệ Nhất Phu Nhân Melania tại lâu đài Mount Vernon ở thủ đô Hoa Thịnh Đốn, vốn là nơi cư ngụ của vị quốc phụ Washington, tổng thống đầu tiên của nước Mỹ và sau này trở thành biểu tượng là tài sản cao quý của quốc gia.
Thật ra điều này có lẽ cũng dễ hiểu vì vào tháng 7 năm ngoái trong cuộc tiếp đón TT Trump sang dự lễ quốc khánh của Pháp, vợ chồng ông bà Trump cũng được vợ chồng ông bà Macron hân hạnh mời dự một bữa ăn tối riêng tư chỉ có 4 người tại một nhà hàng nổi tiếng là “Le Jules Verne” ngay trên tháp Eiffel, địa danh nổi tiếng và tiêu biểu nhất của nước Pháp trên toàn cầu, với cái nhìn toàn cảnh trên thủ đô Ba Lê.

Sự kiện ông Macron được lựa chọn để hưởng vinh dự đầu tiên là quốc khách của Hoa Kỳ dưới trào của TT Trump thật ra cũng chẳng lấy gì làm ngạc nhiên đối với những chuyên gia am tường thời sự và theo dõi kỹ lưỡng cái gọi là giao tình gắn bó này, tuy hơi kỳ lạ, giữa hai nhà lãnh đạo này. Mặc dù có những khác biệt sâu đậm về mặt chính trị xuyên qua Hiệp Ước với Ba Tư về vũ khí hạt nhân cũng như Thoả Ước Paris về Giảm Khí Hậu, nhưng cả hai vị nguyên thủ quốc gia này dường như có sự nể trọng lẫn nhau, điển hình qua sự việc gần như ông Trump không bao giờ muốn lên tiếng công khai chỉ trích ông Macron

Trong một cuộc phỏng vấn bởi ông Piers Morgan của đài truyền hình Anh quốc hồi tháng 1 năm nay, ông phóng viên này đã bình phẩm với TT Trump rằng “ông ta (Macron) đang tìm cách xoắn xít bên ông, để mong được trở thành người bạn mới tốt nhất của ông”. Rồi khi được hỏi rằng phải chăng sự kiện này cho thấy là ông Macron có thể trở thành mối lo ngại cho tham vọng của nước Anh để mong đạt được một thoả thuận mới về mậu dịch giữa Hoa Kỳ và Anh Quốc, ông Trump đã không ngần ngại trả lời rằng: “Không, tôi rất thích ông ta; ông ta là một người bạn của tôi.” Sau đó, TT Trump còn nhấn mạnh lần nữa để đọc chậm rãi cái tên của vị tổng thống Pháp kèm theo nụ cười thân thiện: “Emmanuel. Anh ta là một người hết xẩy

Dù rằng nổi tiếng là vị tổng thống Mỹ có những cuộc tiếp xúc gay cấn và giận dữ với nhiều vị lãnh đạo của nhiều nước khác (ông Trump đã không ngần ngại cúp ngang điện thoại khi gặp bực mình), nhưng TT Trump cũng có những giao tình chặt chẽ vì việc công giữa hai nước với nhiều vị lãnh đạo khác trên thế giới. Một trong những lãnh đạo mà ông thường ca ngợi và bầy tỏ ý muốn sẵn sàng ngồi bàn thảo chung với nhau là TT Vladimir Putin của Nga, nhưng gần đây đã tìm cách lánh xa, xuyên qua những quyết định cấm vận và trừng phạt một số các viên chức của Nga và đóng cửa toà lãnh sự Nga tại Hoa Kỳ
Chuyến công du chính thức của TT Pháp lần này rõ ràng là bằng chứng cho thấy là ông Macron được tiếng là một trong rất ít những lãnh đạo thân thiện và gần gũi nhất với TT Trump. Nhưng có lẽ ông Macron không phải là vị lãnh đạo duy nhất được vinh dự này. Nhiều chuyên gia tiên đoán rằng một số các vị khác có thể cũng sắp được hưởng vinh dự mời làm quốc khách của nước Mỹ dưới trào của TT Trump.

Đó là trường hợp của Thủ Tướng Shinzo Abe, đã hai lần gặp gỡ với TT Trump tại câu lạc bộ Mar-a-Lago ở Florida. Hoặc là trường hợp của Thái Tử Mohammed bin Salman ở Vương quốc Saudi Arabia, vừa có chuyến viếng thăm dài ngày tại Hoa Kỳ cũng như nhiều quốc gia khác. TT Trump đã phát biểu trong lần gặp gỡ đó rằng mối giao hảo liên kết giữa Hoa Kỳ và Saudi Arabia “có lẽ chưa bao giờ tốt đẹp như hiện nay”. Thay vì lựa chọn Mễ Tây Cơ hay Gia Nã Đại là quốc gia đầu tiên để viếng thăm khi mới lên nhậm chức như truyền thống của các vị tổng thống Mỹ trước đây, ông Trump lại lựa chọn Vương quốc Ả Rập bảo thủ này để có chuyến công du sang quốc gia giầu có nhất vì dầu hoả.

Hai lãnh đạo khác cũng có thể được vinh dự mời làm quốc khách để viếng thăm Hoa Kỳ dưới nhiệm kỳ của TT Trump. Đó là Tổng thống Abdel Fattah el-Sisi của Ai Cập, vì đây cũng là quốc gia đồng minh quan trọng của Hoa Kỳ tại vùng Trung Đông. Trong chuyến viếng thăm Hoa Kỳ của ông Sisi vào năm ngoái, TT Trump đã không ngần ngại ca ngợi ông Sisi khi nói rằng “Chúng tôi đồng ý với nhau trên rất nhiều điểm”, trong đó có yếu tố Ai Cập quyết định giữ vững thoả thuận hoà bình với Do Thái, vốn là đồng minh chiến lược của Hoa Kỳ tại vùng này.
Hoặc là Thủ Tướng Theresa May của Anh Quốc, dù rằng quan hệ giữa đồng minh lâu đời nhất của Hoa Kỳ đã không còn “đặc biệt” như trước đây dưới thời của TT Trump, do bởi ông Trump có thói quen lên tiếng chỉ trích các chính trị gia bên Anh, kể cả bà thủ tướng Anh, trên nhiều đề tài khác nhau. Tuy nhiên, ông Trump đã xác nhận vào đầu tháng 1 năm nay rằng mối giao hảo giữa ông và bà May đang trên đường đi lên. Theo dự trù, TT Trump có lẽ sẽ có chuyến công du chính thức sang Vương Quốc Anh vào mùa hè năm nay, dù rằng những chi tiết và ngày giờ chưa được xác nhận chính thức.

Mai Loan
Houston, TX ngày 30/04/2018

Tin tức khác...