Happy New Year 2017

Nguyễn Thơ Sinh

 

Nghe lại ca khúc Happy New Year của nhóm ABBA gốc Thụy Điển trình làng năm 1980, chúng ta không khỏi bồi hồi bởi tiết tấu và lời nhạc réo rắt bổng trầm. Nhạc xưa là vậy. Rất hay. Nhiều người tiếng Anh (tiếng u) thời đó lõm bõm nhưng vẫn thích nghe ca khúc này. Và câu đầu tiên của nhạc khúc này họ còn nhớ (đó là): No more champagne!

Vào Google – toàn văn lời nhạc của ca khúc Happy New Year không khó tìm. Đọc lại lời nhạc. Rồi nghe lại ca khúc này miễn phí tại youtube.com, cảm xúc nồng nàn một dạo như quay trở lại, ấm áp và xúc động đến khó tả. Bơi ngược dòng thời gian. Những đứa trẻ chào đời năm 1980 ấy nay đã 37 tuổi, vượt ngưỡng tam thập nhi lập được 7 năm. Ba năm nữa họ sẽ 40 (tứ thập nhi bất hoặc). Nói chi tiết hơn, họ chào đời sau biến cố 30-04-1975 được 5 năm.

 Happy New Year. Lời chúc mừng năm mới ngọt ngào của văn hóa Tây lịch. Thời gian trôi đi như một dòng chảy vĩnh cửu (ai cũng biết). Lịch sử thì vẫn còn nguyên đó, song lời kể của kẻ chiến thắng đã tô son, trát phấn (hoặc bôi tro, trát trấu) lên những sự kiện, bóp méo sự thật một cách trắng trợn. Song ít ai nghiệm ra một điều: Thời gian tuy có qua đi, song cội rễ chân lý luôn còn đó. Người già: Thích xưng tội và thở than bằng những lời ăn năn hối hận của thời trẻ cạn nông, mê muội. Người trẻ: Ý nghĩa của câu Happy New Year muôn thuở vẫn tràn trề sinh lực, coi rủi ro và vận hạn là điều chẳng việc gì phải bận tâm đến. Họ hùng hục lao vào phiêu lưu và dễ bị cuốn lôi vào những trào lưu tư tưởng…

Năm nay, New Year bạn có gì vui không?

Năm nay, New Year bạn sẽ có một resolution nào đó cho riêng mình?

Bạn có chờ đợi và kỳ vọng một điều gì đó sẽ xảy ra với tuổi đời đã qua?

Sẽ có rượu chứ? Vâng. Rượu. Cụ thể hơn là rượu vang. Vang trắng (ấy)?

Niềm vui bên chén rượu ngày xuân là niềm vui nhẹ nhàng tao nhã của người Việt. New Year nơi xứ người – Không hẳn là rất xuân như cái Tết hiền hòa của dân tộc Việt. Nhưng New Year của xứ người là khởi điểm của một năm, là cột mốc thời gian đầy những sinh hoạt rất dễ thương với những ai sống ở Bắc Mỹ hay Châu Âu, vốn rất dễ nhận ra. Tất nhiên rượu đế (loại rượu thuần Việt một dạo là nguồn hứng khởi cho bao thế hệ) đã đi vào huyền thoại vui xuân – Vốn không hề dễ kiếm (nơi đất khách).

Vào các nhà hàng Nhật chủ yếu ăn sushi bạn được uống sake gần giống với đế nhưng hương vị của sake vẫn thua xa đế. Không thế mà đế – loại rượu ngon của người Giao Chỉ đã giúp Nam Cao tạo nên một Chí Phèo đầy ấn tượng với văn chương Việt Nam (1941). Kiếm đế ở Mỹ rất khó. Nhưng kiếm một chai vang trắng ở đây lại cực kỳ dễ.

Một dạo vang trắng là thứ rượu được sử dụng vào các bữa ăn Tây. Khi mở tiệc vui, nó là lựa chọn gần gũi nhất với champagne. Trong nhiều năm liền báo chí và các tạp chí khoa học đã coi nó như một thức uống đem lại những lợi ích sức khỏe. Nào là nó tốt cho hệ tim mạch. Quý cho tuổi thọ. Quý cho cảm hứng. Tăng cường xúc cảm nồng nàn cho những cặp tình nhân…

Ấy vậy mà không phải vậy. Vang trắng mới đây vừa được “rờ gáy”. Và lần này người ta nhẫn tâm trở mặt với nó. Thậm chí các nhà sản xuất vang trắng tin rằng nó đang bị vu khống. Đây chẳng phải là chuyện bỡn cợt. Rất thật. Một cuộc nghiên cứu đã phán một câu xanh dờn: Nó có liên hệ với bệnh ung thư da. Nghe ghê chưa?

Thực ra chuyện vang trắng bị bêu riếu như thế chẳng mấy ai lạ. Thỉnh thoảng vẫn nghe những khuyến cáo một số thức ăn rất nên ăn và một số thức ăn rất nên tránh. Rồi vài năm sau lại thấy nói khác đi. Như trứng chẳng hạn, một dạo người ta khuyến cáo nên tránh xa nó. Vì trứng là nguyên nhân dẫn đến nguy cơ máu nhiễm cholesterol. Hay như nước ép từ trái cranberry có thể giúp điều trị chứng tiểu rát rất hay. Đùng một cái người ta bảo chẳng nên tin vào chuyện đó. Rồi thì dầu cá, dầu olive, yogurt, chuối, mật ong… Ngoài ra còn nhiều thứ khác. Lúc bảo tốt, lúc bảo xấu. Như chuyện trẻ sơ sinh nằm ngủ. Hôm nay bảo nằm sấp tốt hơn, ngày mai bảo nằm ngửa tốt hơn.

Tạp chí Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention mới đây vừa công bố một nghiên cứu (vung tay vả một cái thật lực vào mặt vang trắng). Họ bảo đã tìm thấy mối liên hệ giữa cơ thể phát triển ung thư da nơi người da trắng và vang trắng. (Nguyên văn): the biggest association between drinking white wine and the development of invasive melanoma in white men and women.

Với người Việt mình, xem ra điều an ủi (từ phát biểu này) khá rõ: Chúng ta không phải người da trắng. Đồng thời chúng ta không uống rượu vang nhiều. Lâu lâu mới mua về một chai khi ăn hải sản cho “thơm râu”. Thế thì lo lắng làm quái gì chuyện vang trắng và nguy cơ ung thư da.

Tạp chí này cho biết thêm phần da tại trên cơ thể nhận được ít ánh sáng là nơi có nhiều nguy cơ bị ung thư hơn những nơi nhận được nhiều ánh sáng. Surprisingly, the increased risk was greater for parts of the body that receive less sun exposure. Các vùng da bị che nắng như lưng, bụng có nguy cơ bị ung thư melanoma lên đến 73% trong khi đó các vùng da nhận nhiều ánh sáng như chân tay, cổ, trán, đầu chỉ bị ung thư da khoảng 2%.

Tất nhiên chuyện vang trắng không tốt lành gì cho sức khỏe (ung thư da) chỉ là chuyện mạn đàm cho vui nhân dịp New Year. Xứ Mỹ còn muôn vàn những chuyện tai ngược khác. Vụ cháy ở Oakland, California thiêu sống 36 người. Kết quả bầu cử 2016 đã có nhưng nhiều nơi vẫn nấn ná đòi kiểm phiếu (recount). Một tiệm pizza tại Washington DC có người vác súng bước vào kiểm tra xem có chuyện Mrs. Clinton tổ chức một đường dây khai thác tình dục trẻ em. Mr. President-elect Donald Trump ráo riết thành lập nội các với nhiều nhân vật được coi là không đủ khả năng chuyên môn, hoặc thiếu một đầu óc trung dung, uyển chuyển cho vị trí được chọn…

Quay lại chuyện sức khỏe, theo Hội Ung thư Mỹ ACS (American Cancer Society) tại đây có đến 76.000 ca ung thư da melanoma được chẩn đoán hàng năm. Mỹ năm 2016 ước tính có đến 10.000 ca tử vong do ung thư da melanoma. Một tin xấu nữa: Mỹ có xu hướng gia tăng căn bệnh ung thư da melanoma (vốn chẳng mấy ai ưa này).

Với kinh nghiệm cá nhân, ít khi người Việt chúng ta nghe nói về ung thư da xảy ra với người thân. Có lẽ do màu da của người Việt (và nhiều sắc dân khác) với hàm lượng sắc tố cao có khả năng chống lại tia phóng xạ đến từ mặt trời. Vì vậy ung thư da có vẻ không gần gũi sát thực lắm trong nếp nghĩ (ký ức) chúng ta.

Nên khi nghe nói về mối liên hệ giữa ung thư da và vang trắng, bàn tiệc của người Việt mình sẽ có ai đó bật cười: Lâu lâu mới uống rượu vang một lần, lo gì? Mình đâu phải người Mỹ, uống hà rầm nên mới lo chuyện ung thư da. Thôi đừng lo tới chuyện đó chi cho mệt. Dzô đi mấy bạn ơi. Một. Hai. Ba. Dzô.

Nhận xét của anh bạn trên không sai. Theo Hội Ung thư Hoa Kỳ ACS người da trắng đối diện với nguy cơ mắc căn bệnh ung thư melanoma 20 lần cao hơn. Cứ thế. Da trắng, tóc vàng, và những ai có làn da với các vết nám đồi mồi (freckles) mới là nhân tuyển thích hợp mắc phải căn bệnh này. Nay (với nghiên cứu này) người giàu nghiễm nhiên được xếp vào nhóm có khả năng mắc ung thư da cao hơn vì vang trắng đâu phải rẻ, phải có tiền mới mua được! Ngoài ra di truyền cũng là một nhân tố dẫn đến nguy cơ mắc bệnh ung thư da cao hơn.

Tạp chí Cancer Epidemiology, Biomarkers & Prevention công bố kết quả nghiên cứu của Trường ĐH Brown University (phân tích dữ kiện từ ba nhóm cá nhân gồm 210.252 người trong khoảng thời gian kéo dài 18 năm). Nhiều bản trắc nghiệm về thói quen ăn uống của họ được thực hiện trong đó bao gồm các thức uống có chất men. Kết luận cho thấy lượng cồn cơ thể hấp thụ có liên hệ tới nguy cơ mắc bệnh ung thư da. Mỗi cốc rượu (per drink) gồm các loại vang đỏ, bia, hay rượu mạnh (có hàm lượng cồn tương đương với 1 lon bia 12 oz) là 14%. Nhưng nếu như họ uống vang trắng mỗi cốc sẽ cộng thêm nguy cơ thêm 13% nữa (tức 27% nguy cơ ung thư da khi uống vang trắng).

Bác sĩ Gary Goldenberg (làm việc tại trung tâm Icahn School of Medicine của Bệnh viện Mount Sinai) cho biết công bố này không lạ lẫm gì. Ông khẳng định uống rượu nhiều hơn mức cho phép sẽ dẫn đến những nguy cơ ung thư. (Nguyên văn): Other studies have shown that patients who consume alcoholic beverages, especially more than the recommended amount, have been associated with increased rate of skin cancer. Còn chuyện tại sao bị ung thư ở bụng và lưng cao hơn, ông tin rằng vì những vùng da này bị phỏng nắng (sunburn) hồi còn trẻ. Nay có sự tiếp tay của rượu, nguy cơ ung thư melanoma sẽ có cơ hội bùng phát cao hơn.

Tất nhiên đây chỉ là chuyện một nghiên cứu tìm ra “mối liên hệ” giữa uống rượu và mắc chứng ung thư da melanoma. Điều này khác hẳn với chuyện uống rượu bia “dẫn đến” ung thư da. Bác sĩ Gary Goldenberg dùng chữ “more than likely” chứ không cho rằng “drinking causes melanoma”. Ông khuyến cáo mọi người nên hiểu rõ sự khác biệt giữa hai khái niệm này và rút ra cho mình một kết luận thỏa đáng (mỗi khi sử dụng thức uống có men).

Vẫn theo bác sĩ Gary Goldenberg độc giả không nhất thiết phải từ bỏ rượu vang (theo kiểu resolution đầu năm: Tôi sẽ bỏ cái này, tôi sẽ bỏ cái kia). You don’t need to swear off your regular glass of wine based on these findings. Thay vào đó các thói quen sống lành mạnh nên được thực hiện và duy trì. Đừng lạm dụng ánh nắng mặt trời để có một làn da Nam Mỹ. Nếu ra nắng bạn nên đội nón và thoa kem chống nắng. Uống rượu với liều lượng vừa phải. Bỏ được thuốc lá thì nên bỏ. Bác sĩ Gary còn nhấn mạnh thêm: Sống buông thả nhất định sẽ liên hệ đến bệnh ung thư da melanoma và nhiều căn bệnh khác. (Nguyên văn): Poor lifestyle choices have been associated with skin cancer as well as other diseases.

Happy New Year!

Đầu năm (Tết Tây) là khởi điểm của một cột mốc thời gian. Bất luận bạn bao nhiêu tuổi, ở đâu trong hành trình kinh nghiệm làm người trên cõi đời này, bạn sẽ cảm nhận được sự khác biệt giữa hai khoảng thời gian trước và sau cột mốc đầu năm. Chia tay 2016 với biết bao sự kiện bất ngờ bạn đã chứng kiến. Nhìn về 2017 với những hy vọng tốt đẹp đầy tin tưởng. Năm nào chúng ta cũng làm điều đó. Dĩ nhiên chẳng ai nghĩ 100% điều mình mong chờ sẽ đến. Có vẻ như trong não thức con người, hy vọng luôn là người bạn đồng hành trên mỗi nẻo đường chúng ta đi qua, thiếu nó con người sẽ khó lòng vượt qua những sự cố trái ý vốn có thể kéo ghì chúng ta xuống.

Happy New Year!

Sống khỏe. Sống lành mạnh. Có người nói đó là cách để bạn sống thọ hơn. Thực ra chuyện sống chết có nhiều nhân tố tác động không đến lượt chúng ta quyết định can thiệp hoàn toàn (bằng bất cứ hình thức nào). Tuy nhiên sống lành mạnh sẽ đem lại cho chúng ta những lợi ích nhãn tiền. Một thể trạng khỏe khoắn là quà tặng cho những ai biết yêu mến cuộc sống này.

Bớt đi chừng 10 pounds thôi nếu bạn thừa cân; điều này sẽ giúp phổi làm việc tốt hơn. Hai đầu gối cũng nhẹ nhõm hơn. Bạn sẽ không thấy ngại ngùng mỗi khi bước lên cầu thang. Bạn sẽ không thấy mình dễ hụt hơi, thiếu dưỡng khí, mệt mỏi triền miên. Hoặc bỏ thuốc lá. Dĩ nhiên bạn sẽ lên cân. Nhưng lợi ích của việc bỏ thuốc lá cho sức khỏe rất tuyệt vời. Nội khoản tiết kiệm một số tiền lớn hàng năm đã đủ để chúng ta suy nghĩ lại. Hơn nữa bỏ thuốc lá tiền mua bảo hiểm sẽ được giảm xuống, lợi ích đủ đàng. Bớt thời gian lướt mạng internet để có một giấc ngủ tốt hơn. Đi bộ quanh nhà mỗi ngày chừng 30 phút để máu huyết lưu thông. Ăn thêm chất xơ và hoa quả để hệ tiêu hóa làm việc thuận lợi và hệ tim mạch hoạt động tốt hơn. Lâu lâu ăn chay thanh đạm một bữa để lòng mình tìm về miền khiết tịnh…

 Happy New Year!

Câu chuyện vang trắng (và những nghiên cứu na ná như thế) bạn đã nghe nhiều lần. Dĩ nhiên có thờ có thiêng, có kiêng có lành. Mong thay câu chuyện vang trắng đối với chúng ta như một nhắc nhở giữ gìn sức khỏe. Cũng mong đây là lời cảm tạ tri ân mối nhân duyên giữa người viết và người đọc suốt những năm qua, đặc biệt năm 2016 với biết bao sự kiện vui buồn.

Hy vọng trong năm 2017 tới chúng ta sẽ có nhiều niềm vui hơn, cảm nhận được nhiều điều mới mẻ hơn; để thấy cuộc đời này dẫu tất bật đến mấy vẫn hàm chứa những lẽ vô thường kỳ diệu, giúp cái tâm của mình bất động và yên lòng hơn trước những khó khăn trở ngại trước mắt, trong đó có những chính sách đổi thay từ nội các của vị tổng thống mới đem lại.

 

Nguyễn Thơ Sinh

 

Tin tức khác...