Để đối phó với dịch Covid-19
Trận dịch Covid-19 bắt đầu từ Vũ Hán, lan khắp Trung Hoa và sang một số quốc gia khác. Các nỗ lực ban đầu chủ yếu nhắm vào các mục tiêu sau: mô tả quá trình bệnh, thống kê các ca nặng, chưã người bị nhiễm vi rút.
Kinh nghiệm với các trận dịch trước đó như hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS), trận dịch cúm và các trận dịch khác cho thấy khi trận dịch tiến triển chúng ta phải cần đến vai trò cuả y tế cộng đồng để hiểu dịch tễ cuả con vi rút gây bệnh, và đánh giá ảnh hưởng cuả bệnh đó lên các lãnh vực kinh tế, văn hoá, sinh hoạt hàng ngày. Ảnh hưởng cuả một trận dịch tùy thuộc vào số người bị nhiễm, khả năng lây lan và các thể bệnh do tác nhân đó gây ra.
Các câu hỏỉ cần phải giải đáp:
Câu hỏi đầu tiên là mô tả các dạng biểu hiện lâm sàng cuả bệnh có thể có được như: không triệu chứng, nhẹ, nặng cần nhập viện, tử vong.
Câu hỏi thứ hai cần giải đáp là đặc tính lây lan của tác nhân gây bệnh (ở đây là con vi rút) ra sao?
Tỷ lệ tử vong vì Nipah lên tới 50%: Hàng loạt sân bay châu Á tái kích hoạt lá chắn thời Covid-19
TPHCM tăng cường giám sát tại các cửa khẩu quốc tế để phòng chống bệnh Nipah
Hoa Kỳ kêu gọi công dân rời Iran “ngay lập tức”
Câu hỏi thứ ba các yếu tố gì ở người bị nhiễm vi rút (infector) giúp lan bệnh là gì? Tuổi tác, độ nặng nhẹ, và các đặc tính khác ảnh hưởng lên độ lây lan như thế nào? Ở đây điểm đáng chú ý là vai trò cuả người nhiễm vi rút không có triệu chứng và người mang vi rút chưa có triệu chứng trong quá trình lây lan như thế nào? Khi nào người mang con vi rút bắt đầu bài tiết qua đường hô hấp và trong bao lâu?
Câu hỏi thứ tư: Các yếu tố dẫn đến bệnh trở nặng hay tử vong là gì? Lảm thế nào để xác định nhóm bệnh nhân có nguy cơ trở nặng hay tử vong? Biết được các yếu tố đó sẽ giúp ngành y tế có biện pháp phòng ngừa và chưã trị.
Trong ngày thứ tư 19 tháng 2, có 2 bệnh nhân ở Ba Tư chết vì nhiễm COVID-19, có thêm 79 người trên tàu du lịch Diamond Princess có dương tính với vi rút corona. Số bệnh nhân ở các nước Nhật, Tân Gia Ba và Nam Hàn cũng gia tăng.
Chính quyền nước Nga ra lệnh cấm không cho bất cứ một du khách mang thông hành Trung quốc được vào nước Nga.
Tổng số người bị nhiễm vi rút corona trên toàn thế giới lên tới 75,674 người và trong số này có 2,126 người chết.
Bảng danh sách liệt kê các công trình dịch tễ mà các bác sĩ cần làm trong việc ngăn ngừa dịch COVID-19 hiện giờ, như họ đã thành công trong các trận dịch trước như dịch hội chứng hô hấp Trung Đông (MERS) hay cúm (H1N1).
(Theo tài liệu của the New England Journal of Medicine, https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMp2002125 )
BS Vũ Quốc Duy M.D.