Chuyện ở lâu đài có ma – Dracula’s Castle

Tôn Thất Hùng

Lỗ Ma Ni (Romania) có lẽ là xứ sở có nhiều các lâu đài, thành quách xưa từ thời Trung Cổ mà hiện nay vẫn còn nguyên vẹn. Trong hàng ngàn năm, đây là xứ sở đón nhận nhiều nền văn hoá khác nhau, từ sự huyền bí của Đông Phương cho đến tinh thần thích sáng tạo của Tây Phương. Và rồi, những câu chuyện cổ tích, những huyền thoại ma quái trong dân gian cũng từ đó mà hình thành. Sự rùng rợn cũng lan dần nơi những túp lều gỗ đơn sơ trong làng mạc vào tận trong những lâu đài kiên cố của các Hoàng Gia, quý tộc… Ma Cà Rồng hút máu người về đêm là những câu chuyện ma quái, ám ảnh trong dân gian trong nhiều ngàn năm. Người ta cột thêm nhiều dây thừng cho vững các cánh cửa lều gỗ, tấn thêm vật nặng nơi lối ra vào khi đêm xuống hòng ngăn chặn Ma Cà Rồng vào hút máu và hớp hồn người trong nhà…. Huyền thoại dân gian, nhân vật có thật trong lịch sử, giả sử và hư cấu, nỗi sợ hãi cùng lời đồn đãi… Tất cả đã quyện vào nhau tại đây trong hàng mấy thế kỷ…

Dân chúng từ lâu nay vẫn gọi lâu đài nằm cheo leo trên triền dốc núi ấy là lâu đài Dracula, lâu đài của Ma Cà Rồng… Từ các ngôi làng dưới chân núi họ lấm lét thì thào chỉ trỏ… “trên ấy có ma”….!!!

Vị trí địa lý và lịch sử tạo nên huyền thoại

Khu vực Transylvania lọt thỏm ở ngay giữa trung tâm của lãnh thổ nước Lỗ Ma Ni hiện nay. Đây là nơi nổi tiếng có nhiều những công trình kiến trúc, thành quách, lâu đài, làng mạc cổ vẫn giữ được nguyên vẹn từ thế kỷ XIV. Địa thế hiểm trở của nhiều rặng núi khiến cho khu vực càng trở nên biệt lập và huyền bí hơn. Tôi nghỉ ở khách sạn tại thành phố Brasov. Từ khách sạn, nơi thung lũng có thể nhìn ra hết những dãy núi bao quanh. Cuộc sống dân cư ở đây dường như không lạm dụng ánh sáng về đêm, cho dù là ở nơi thị tứ hay các làng mạc. Khoảng 8 giờ tối là các hàng quán, các cao ốc tắt hết đèn. Bóng đêm phủ xuống nhanh trong cái lạnh se sắt vào thu, sương mù hay mây bay là đà lưng chừng núi, những bóng cây chờn vờn trong gió, luôn tạo ra những hình thù lạ kỳ. Tiếng chó sói tru từ các hang núi, tiếng chim cú kêu rợn óc về đêm… Tất cả đã làm cho những con người gan dạ nhất cũng phải rùng mình, nổi gai ốc… Những huyền thoại về ma quỷ trong dân gian đã được truyền tụng trong dân gian, xuất phát tại đây từ nhiều ngàn năm. Các câu chuyện ma và huyền thoại được tạo nên từ sự pha trộn văn hóa giữa người Romanian bản xứ, người Hung Gia Lợi, Người Thổ Nhĩ Kỷ, Người Do Thái, người Roman cổ đại và nhóm người du mục Gypsies. Mỗi nhóm sắc dân có những câu chuyện ma riêng đem từ quê hương họ khi tổ tiên di dân đến đây sống, đã tạo ra những câu chuyện rùng rợn nhất qua nhiều thế kỷ… Huyền thoại Ma Cà Rồng hút máu người khi đêm về được truyền tụng nhiều nhất, đã tốn biết bao nhiêu giấy mực của các văn sĩ khắp thế giới, được các sân khấu và phim trường nhiều nơi khai thác đề tài. Sau khi Romania thoát khỏi ách cộng sản năm 1989, lác đác một số ít du khách đã tìm về đây trong thập niên 1990. Hiện nay, tuy đất nước này đã gia nhập cộng đồng Liên Minh Châu Âu, nhưng ngành du lịch vẫn chưa phát triển lắm, du khách vẫn chưa nhiều. Nhưng vì vậy mà các huyền thoại vẫn cứ hư hư, thực thực, tạo nên nhiều tò mò cho người phương xa…. Và vì tò mò, nên tôi đã tìm đến….

Lâu đài Dracula

Theo các tài liệu lịch sử, lâu đài này được xây bằng đá vào năm 1377, trong Thời Trung Cổ. Vào giai đoạn này, khu vực nằm dưới sự cai trị của triều đình Hungary và được chính nhà vua Louis I ký sớ cho phép xây dựng, xem như là một đồn lũy giúp giám sát toàn khu vực núi non hiểm trở xung quanh để canh chừng sự xâm lăng của quân Ottoman (Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay). Qua nhiều thời gian, qua nhiều thời đại từ phong kiến cho đến ngày nay, từ Thời Trung Cổ qua đến những năm đất nước rơi vào tay cộng sản, và cho đến thời gian hiện nay, lâu đài luôn bao trùm bởi những câu chuyện ma rùng rợn. Dân chúng dưới thung lũng hoặc lưng chừng núi nhìn lên, sẽ thấy lâu đài nằm cheo leo trên đỉnh, bên vách núi gần như dựng đứng. Ngọn núi có tên Mount Izvorul, cao 2033m (6,670 ft). Chỉ với kiến trúc Thời Trung Cổ (Medieval Times) đã khiến tôi liên tưởng đến những tiếng binh khí va chạm, những bộ áo giáp lạnh lùng, những thanh kiếm dài đầy tử khí, đến máu đổ, đầu rơi, đến những đầu lâu và xương người được dùng trang trí trong các câu chuyện cổ tích… Tôi phải leo 1500 nấc thang mới chạm được bức tường đá của lâu đài cổ này. Cảm giác rờn rợn, lạnh gáy mang theo từ chân núi, giờ đây càng rõ rệt hơn khi tôi bước vào bên trong những bức tường đá rất dày. Theo một số tài liệu khoa học, người ta cho rằng vùng Transylvania có từ trường thuộc loại mạnh nhất của quả đất, dễ khiến người ta có cảm giác “rợn tóc gáy, nổi da gà”. Các căn phòng rất nhỏ, các hành lang cũng rất nhỏ và thấp, cầu thang nhỏ hẹp chỉ vừa cho một người len lỏi leo lên… Điều này phù hợp với các tài liệu về lịch sử cho biết vóc dáng người Châu Âu khá nhỏ con trong Thời Trung Cổ. Họ chỉ cao to hơn theo thời gian sau này khi họ bắt đầu chăn nuôi, trồng bắp, trồng lúa mì… và ăn uống nhiều dinh dưỡng hơn với các sản phẩm của sữa và bắp, lúa mì.
Lâu đài này là một chuỗi dài của nhiều câu chuyện lịch sử, giả sử, huyền thoại ma quỷ… tất cả cứ hư hư, thực thực qua nhiều thế kỷ….

Lịch sử và huyền thoại

Vào giữa đầu thế kỷ XIV, có một lãnh chúa tên là Vlad Dracula, cai trị vương quốc Wallachia (lãnh thổ từng thuộc về Hungary trước đây và trở thành một phần của Romania sau này). Vlad nổi tiếng trong lịch sử là một bạo chúa tàn ác. Những tù nhân chiến tranh bị ông ta bắt về đều bị hành hình bằng những cọc nhọn và cho đâm từ từ xuyên người. Có khi ông ta xử tử cùng lúc các tù nhân và thân nhân của họ, cho họ chứng kiến người thân thích bị giết từ từ. Vlad Dracula còn có thú tiêu khiển là xem hành hình kẻ thù trong khi đang ăn uống. Có những câu chuyện kể là trong bữa ăn, ông ta còn nếm luôn máu của kẻ thù… Thời bấy giờ, quân đội của tiểu vương quốc Wallachia đã rất mạnh. Nhận thấy có nguy cơ Wallachia không còn dễ thuần phục như trước, vương quyền Hồi Giáo Ottoman (Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay) đã cho quân qua xâm chiếm Wallachia. Sau những trận đánh ác liệt giữa hai bên, Vlad Dracula thất thế, thua trận, ông ta đã phải chạy về phía triều đình Hungary nhờ giúp đỡ. Nhưng phía Hungary đã bắt Vlad Dracula đưa về giam trong tòa lâu đài này trong vòng hai tháng, trước khi tiếp tục chuyển đi, đó là những năm tháng của thế kỷ XV, năm 1462, có ghi rõ trong lịch sử…. Và rồi có giai đoạn vị bạo chúa lấy lại được quyền bính, ông ta lại ghi vào lịch sử những trận chiến đẫm máu, với chết chóc, với thảm sát… Vlad Dracula một lần nữa bị bắt vào tay quân đội Ottoman và bị xử tử vào đầu năm 1477. Quân Ottoman đã băm vụn xác của ông ta, thủ cấp được cắt ra, gởi làm bằng chứng cho nhà vua Ottoman ở Constantinople (Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ ngày nay), chấm dứt cuộc đời của một bạo chúa khát máu, tàn ác. Người ta hiện nay không biết được thân xác của Vlad Dracula chôn ở nơi nào. Trong nhiều thế kỷ, người ta cứ ngỡ ông ta được chôn trong tu viện Snagove. Tuy nhiên vào năm 1933, các nhà khảo cổ học đã khai quật ngôi mộ từng được cho là của Vlad Dracula, bên dưới mộ bia bằng đá, không hề có phần xương nào được cho là xương người, mà chỉ toàn xương ngựa.

Vlad Dracula có nhiều tên và tước gọi khác nhau như Vlad Tepes hoặc Vlad the Impaler. Đây là nhân vật có thật, một bạo chúa khát máu có thật trong lịch sử. Vlad từng bị giam giữ trong tòa lâu đài này, ông ta hay dòng họ không chưa bao giờ sở hữu tòa lâu đài, và ông ta cũng không chết tại đây. Tôi cũng đã vào tận bên trong căn phòng giam giữ Vlad Dracula. Căn phòng quá nhỏ, chỉ chừng hơn 300 sq. ft. và tôi không mường tượng được sự bài trí của nhà tù thuở xưa ra sao. Hiện nay căn phòng trống rỗng cùng các tấm bảng ghi lại những mẩu chuyện lịch sử liên quan.
Văn chương viết từ huyền thoại và lịch sử

Vào cuối thế kỷ XIX, năm 1897, một tác phẩm ma quái, kinh dị được xuất bản tại Anh Quốc của tác giả gốc người Irish là Bram Stoker. Tác giả chưa bao giờ đặt chân đến Romania. Ông chỉ dựa vào những chi tiết từng xảy ra trong lịch sử, lấp lửng như vô tình, chọn lâu đài này (có tên chính thức là Bran Castle) là nơi từng giam giữ Vlad Dracula để viết ra cuốn tiểu thuyết truyện ma kinh dị. Tác giả dùng tên của một nhân vật có thật trong lịch sử, nổi tiếng khát máu, thậm chí nhiều lời đồn ông ta đã từng nếm máu tử tù, để tạo nên nhân vật chính trong tiểu thuyết. Tên nhân vật là có thật, câu chuyện trong tiểu thuyết là hư cấu. Các tình tiết ma quái khác như ban ngày nhân vật là một người bình thường, khi màn đêm buông xuống cho đến khi gà gáy sáng, nhân vật trở thành Ma Cà Rồng đi hút máu người… đã được tác giả lựa chọn từ những câu chuyện, những huyền thoại về ma trong gian dân qua nhiều thế kỷ tại địa phương. Tiểu thuyết Dracula của nhà văn Bram Stoker là sự kết hợp giữa lịch sử, giả sử, huyền thoại ma quái tại địa phương và hư cấu. Tác phẩm đã nhanh chóng trở nên nổi tiếng khắp thế giới, vang xa liên tục cho đến tận ngày nay.
Khi tôi hỏi những người địa phương mà tôi được gặp, rằng họ có tin là có Ma Cà Rồng tại đây không? Trong thời gian gần đây có trường hợp nào cho thấy Ma Cà Rồng xuất hiện nữa không? Hầu hết họ đều nhún vai, nhìn tôi và nói những câu như: chuyện ma mà, làm sao bạn đòi có chứng minh khoa học được, phải có người thấy mới có người kể và có người tin chứ. Nói chung, dân chúng ở đây luôn tin rằng, mỗi năm, vào dịp St George’s Day (ngày 23 tháng 4) hay St. Andrew’s Day (ngày 29 tháng 11), Ma Cà Rồng sẽ xuất hiện trên đường làng, trong các khu xóm…. Nghe đến đây, tôi bỗng nghĩ đến các câu chuyện ma ở vùng thôn quê Việt Nam. Người dân quê từ miền Bắc xuống miền Nam Việt Nam đều rất tin khi họ chứng kiến những trường hợp bị ma giấu. Rất nhiều trường hợp khi tìm được, nạn nhân vẫn còn ngơ ngác không hiểu chuyện gì, miệng toàn đất cát và họ bị giấu giữa các bụi tre, bụi chuối, nóc nhà…., là những nơi mà một người bình thường không thể nào chui lọt…

Trở lại với tác phẩm Dracula, nhà văn Bram Stoker đã một lần nữa đưa các huyền thoại kinh dị của vùng đất nhiều ma quái là Transylvania đi xa hơn, đi khắp toàn thế giới. Ngoài ông văn sĩ gốc người Irish rất nổi tiếng này ra, còn có rất nhiều các ngòi bút khác từ nhiều nơi trên thế giới cũng đã cố khai thác đề tài Ma Cà Rồng ở Lỗ Ma Ni, cho ra đời nhiều pho sách kinh dị khác. Trong thế kỷ XX, khi ngành điện ảnh ra đời, người ta lại tiếp tục khai thác đề tài và câu chuyện kinh dị muôn thuở này. Từ các sân khấu nổi tiếng của Broadway cho đến các thành phố khác như London, Paris, Vienna… Chưa bao giờ đề tài kinh dị, ma quái về Dracula hay Ma Cà Rồng hút máu người bị ế khách cả ! Tại kinh đô điện ảnh Hollywood, bộ phim kinh điển đầu tiên về Dracula đã được thực hiện vào năm 1931. Kể từ đó đến nay, đã có rất nhiều bộ phim liên tục được quay dựa vào tác phẩm và huyền thoại này, từ phim trắng đen chuyển qua nhiều bộ phim màu hiện đại với âm thanh nổi, màn ảnh đại vĩ tuyến cùng các xảo thuật điện ảnh tinh vi.
Lâu đài Dracula ngày nay ra sao?

Trải qua nhiều thế kỷ, tòa lâu đài từng nằm trên vùng đất thuộc về Hungary, nhưng sau đó khu vực này lại nằm trong tay Romania, gây ra rất nhiều tranh cãi. Chiến tranh cũng vì đó mà kéo dài từ Thời Trung Cổ. Trong một hiệp định hòa ước được ký vào năm 1920, phía Hungary đã nhượng bộ và chịu mất vùng Transylvania, trong đó có Bran Castle. Vùng Transylvania từ đó chính thức là lãnh thổ của Romania. Lâu đài này sau đó trở thành một trong những nơi nghỉ chân của Hoàng Gia Romania. Hoàng hậu Marie của Romania đã được giao cho sở hữu tòa lâu đài. Chính bà đã tự tay lựa chọn các bàn ghế đưa vào, phần kiến trúc nội thất bên trong đã được tân trang lại bởi một kiến trúc sư đưa từ Tiệp Khắc sang. Hoàng hậu Marie không sống thường xuyên ở đây, bà chỉ thỉnh thoảng từ kinh đô ghé về đây nghỉ ngơi. Trong Thế Chiến thứ nhất, bà và công chúa Lleanna đã biến lâu đài này thành bệnh viện cứu chữa những binh sĩ Romanian bị thương, đưa về từ chiến trường. Sự kiện lâu đài từng được xử dụng như bệnh viện càng khiến người ta tin lâu đài có nhiều ma hơn. Trong giai đoạn đó, hoàng hậu và công chúa cũng là những y tá hết lòng cứu chữa cho các chiến binh. Hoàng hậu Marie mất tại một căn nhà nghỉ mát của bà bên bờ Hắc Hải vào năm 1938. Tòa lâu đài Bran sau đó trở thành tài sản hợp pháp của công chúa Lleanna.

Chủ Nghĩa Cộng Sản lan từ Liên Xô sang Romania. Năm 1948, công chúa Lleanna và hoàng gia bị trục xuất ra khỏi Romania để dân chúng không còn niềm hy vọng có thể thay đổi chính trị. Hoàng gia đã bị phe cộng sản bôi nhọ thậm tệ và tịch thu toàn bộ tài sản. Công chúa sang sống lưu vong tại Hoa Kỳ cho đến ngày qua đời… Và rồi, vật lại đổi, sao lại dời, không một chế độ nào có thể vĩnh cửu theo thời gian… Năm 1989, dân chúng trên toàn Đông Âu và Liên Xô đồng lòng đoàn kết lật đổ Chủ Nghĩa Cộng Sản, xóa bỏ Chủ Nghĩa Xã Hội là một lý thuyết mị dân, không tưởng và không thể thực hiện được. Nước Romania không cộng sản ra đời, hai vợ chồng chủ tịch cộng sản là Nicolae Ceausescu bị đưa ra tòa với bản án tử hình… Danh dự và công trạng của hoàng gia Romania sau đó đã được phục hồi vì những gì họ đã giúp cho đất nước trong quá khứ. Năm 2005, Quốc Hội Romania đã chuẩn y một bộ luật trả lại tất cả tài sản của dân chúng từng bị chế độ cộng sản cướp đoạt trong 42 năm. Lâu đài Bran của công chúa Lleanna cũng đã được trả lại cho ba người con và là hậu duệ thừa hưởng hợp pháp của công chúa Lleanna vào năm 2006. Ba người con này của công chúa đều mang quốc tịch Mỹ. Tuy nhiên, những thủ tục pháp lý phức tạp đã kéo dài đến năm 2009, gia đình họ mới có thể chính thức nhận lại từ phía chính phủ Romania tòa lâu đài cổ với nhiều huyền thoại lẫn lịch sử đã đi qua. Những hư hại trong bốn thập niên dưới thời cộng sản đã được sửa chữa và trang trí lại. Hiện nay, lâu đài mở cửa cho khách thập phương vào tham quan mỗi ngày. Khách vào thăm sẽ có dịp nghe lại và rợn người qua những giai thoại ma quái, những giòng lịch sử đã trôi qua và dừng lại, quẩn quanh như những giòng từ trường xuyên suốt tòa lâu đài này trong hơn bảy thế kỷ qua….

Với luật về di sản của nước Romania, tất cả các bất động sản mà chính phủ trả lại cho dân chúng đều không được phép bán đi trong vòng mười năm. Rất nhiều lời đồn của dân chúng và những người làm trong ngành du lịch rằng chỉ còn một năm nữa là hết hạn, các hậu duệ của công chúa Lleanna có lẽ sẽ không muốn giữ tòa lâu đài này, mà họ sẽ bán đi. Nhiều người cho rằng công ty giải trí của Mỹ là Disney đã đặt cọc, chỉ chờ hết hạn luật họ sẽ chuyển đổi chủ quyền. Nhiều người khác lại nói, chính phủ Romania cũng đang tìm mọi cách để đấu giá mua lại. Cũng theo tin tức người ta dự đoán, lâu đài Bran – Dracula Castle sẽ phải được bán ra trên dưới tám mươi triệu Mỹ Kim.

Lời kết

Romania là xứ sở có nhiều các tòa lâu đài, những đồn lũy cổ xưa từ Thời Trung Cổ mà hiện nay còn giữ lại được, có thể nói nhiều nhất trên thế giới. Những câu chuyện ma, các huyền thoại kinh dị và huyền bí vẫn hay xuất phát từ đây. Mặc dù chủ nhân hiện nay của tòa lâu đài luôn lên tiếng đính chính rằng họ không liên quan đến nhân vật Dracula khát máu trong lịch sử, và tòa lâu đài chưa bao giờ thuộc về quyền sở hữu của nhân vật Dracula (ông ta chỉ bị giam giữ tại đây trong hai tháng mà thôi). Tuy nhiên, dân chúng trong vùng và cả thế giới vẫn gọi đây là lâu đài của Dracula (Dracula’s Castle). Danh xưng này được nhiều người gọi hơn là tên chính thức là Bran Castle. Khách thập phương mỗi ngày đổ về đây đã tạo ra nhiều công ăn việc làm, nuôi sống cho nhiều ngôi làng trải dài từ chân núi. Ngành du lịch từ đó được ăn theo với các khách sạn, nhà hàng, tiệm bán đồ lưu niệm, xe taxi… Không biết sau khi tòa lâu đài được bán đi, khu vực này sẽ như thế nào. Có thể toàn khu vực xung quanh sẽ được khai thác du lịch và thương mại hóa theo kiểu Mỹ, nếu Disney mua lại. Còn nếu bộ văn hóa di sản của Romania mua lại và điều hành thì người ta hy vọng sẽ có bài bản hơn, trân trọng lịch sử hơn là thương mại. Tuy nhiên, chính phủ chỉ có thể mua tòa lâu đài, nhưng không thể mua hết cả vùng đất rộng xung quanh để phát triển như dự tính của Disney. Chúng ta hãy chờ xem. Bran Castle hay Dracula’s Castle vẫn luôn là dấu tích của giòng lịch sử. Bảy thế kỷ trôi qua với nhiều thời đại, nhiều chế độ đã hưng thịnh và suy vong ngay dưới chân ngọn núi của tòa lâu đài…. Tôi chợt nhớ ra: thể chế chính trị nào cũng chỉ là hữu hạn trong dòng chuỗi lịch sử nhân loại thật vô cùng theo thời gian!

Tôn Thất Hùng

Tin tức khác...